týsdagur 6. desember 1927síða 1

ettir: fummum. FRÆLSI Lýsingaprísur fy ri petitre 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avsláttur Nr. 2. e glu: 30 oyr. á forsíðuni, Við størri lýsingum fæst í prísinum. — Tirsdag hin 6. decembir 1927, JAVNADUR ØROYA SOCIAL DEMORBAT BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. Porto. Blaðið 143. el J. H. O. Djurhuus g yvirrætssakførarin býr nú í Klettarborg á Bryggjubakka. Máltr. 152 & 167. SE YDNUSPÆLID, sum okk- ara høvudsvinnuvegur er, ger fólkið troystaleyst, máttleyst og vónleyst. Alt tað, tað besta av okkara fólki sett álit sítt til, men higartil hevur tað verið soleiðis háttað, at tað ikki hevur verið nógv til at valt í. Einki verið til at tikið dagar ímillum, einki til at velja og einki til at vraka. Tað einasta, sum tilgongt havið, veður og hevur hongur í ti óvissa, hevur var og enn er, er har vandarnir lúra og vindur ræður. Har hava Føroy- ingar i mong år haft yrki sítt, og eins og hitt mikla eydnu- spælið hevur artað seg, væl ella vont, so hava teir, so leingi heilsan hevur verið til tess, siglt burtur og aftur fyri at kunna halda lívinum uppi hjá sær og sínum. Og dømir eru mong, har teir aldrig vendu aftur, men hitt vaksandi = unglingaliðið legði útaftur, so skjótt teir vóru so frægir. Harður er hann, sum her koyrur á, — tað er hung- urin, sum drívur hesar hug- djarvu unglingar úr sínum heimi út á hitt váta, til at lut- taka í ti stóra eydnuspælið, har tvinnir so mikið verdir ávar- andi verða settir í vegin, sum unglingurin og heimið. Hann skal strevast á ti våta, og heima sita tey, ið fylgja honum í hug- anum, hvar hann ferðast, hvort tað er undir okkara oyggjalandi, við smáum róraskútum, ella tað er við sterri: forum við Íslands ella Grønlands strendir. Tey hava sítt ella síni úti á ti váta. Tað verður alt ov lítið hugsað um teir, id eru á ti váta. Teir, sum hava sítt — og eru — á tí turra,- tykjast ikki at hava tann umhugsan fyri teim sum fara ella eru við teim av- gomlu skútum, sum nýttar verða til okkara fiskidrift, sum tíðin og ein rein samvitska krevur. At vera so heppin at kunna hava. bæði seg og alt sítt á tí turra, skuldi tó givið slíkum monnum. stundir til at hugsað eitt sindur meira um teir Før- oyingar, sum år eftir år leggja út í hav — fyri at halda landi og fólkið uppi. Hesir sjógarpar eru ósekir í, at hin frá verald- arstríðnum kendi »dansurin um gull-neyti« er stødgadur, og nógvir av teim, ið luttóku í hesum villa og orða leiki, nú aka á knýggjum ella trilva fram Teir feroysku gørpum, sjåmenninir høvdu um ftað mundi onnur, fyri teir meira týðandi, mål at geva seg Tað hevur aldri verði lagna teirra, harðast at verið við í ringi- nógv í kast við. sum hava slitið, num um gull-neyti; tí har verð- ur oyddur tann ágóði, sum hin stóra savnað einstaklinginum. strevandi fjøld hevur Í hesum villa leiki eru óivað allar tær — frá ófriðatíðini savnaðu peningarúgvur, oyddar. Hetta kemur nú øllum bæði ógvuliga hart aftur um tí toku- teim Foroy- ingum, fiskimonnum og ødrum, brekku. gráa hvønndagslivinum, í smáu, Tað merkist í fatæku heimum kring um alt Føroyaland, tað kenst á krambúðarlívinum, so væl í teim stóru sum í teim smáu bygdum, og tað svíður til okkara sjómenn, sum eru vænir til ár undan árið at fara til teirra yrki úti á ti váta. Tær gomlu skúturnar eru heldur ikki longur so dýrmettar, — tidar- tonnin stendur jú eisini á teim- vist heldur ikki sum tær á sinni vóru um, og tað var hugsað av teim, sum bygdi hesu skip: at tey skuldi flóta í 1927 og leggja aftur frá landi í 1928, við menniskjum umborð — og nýtast til eina drift, sum bera skal land og fólk, sjálvt um landi er lítið og fólkið fátt. Her er aðalmálið, Føroya vinnulívi = viðvíkjandi, at fáa fiski- drift í lag, onnur skip, sum vit eina meiri tíðarhóskandi óræddir kunnu lata okkara sjó- menn fara út á havið við. Før- kunnugir við, at til Løg- oyingar eru menn hava vent sær tingið við hesum neyðsynjar- málið. Eisini eru vit kunnugir við, hvussi hogt eitt slíkt sam- fundsmál stóð í virði á Logtingi — tað var drýggja so langt út, koma til Og sjálvt um tað at tað árið eftir mátti fleiri viðgerðir. vóru stak-tingmenn, sum høvdu forstáilsi av hesum, hetta ríkisstýrið í Danmørk ikki givið hitt sanna so hevur væl núsitandi monnum tær bestu vónir um, at tað batti sókn til ríkisdagin í ætl at end- foroyska at senda eina um- urnýggja allan hin fiskiflotan. sum vit fyrr Tí varð samt um, hava nevnt her í blaðnum, at royna at skaffa so miklan pening, at 3 nýggj skip kunnu fáast inn í flotan árliga. Jú, tolin trívst, tað kann sannu- ikki logtingsmenn hava okkara núverandi haft miklan fyrilit viðvíkjandi hesum liga sigast; tí málið, sum fyri land og fólk er ein lívssak. Í frið og náðum lata teir Foroyingar stríðast á hesum ikki láturligt — minni enn so — at at fáa ríkisstýrið til gomlu skipum, og tað er teir royna at ganga við til at skjóta somikið av peningi til hesa samfundssak, líða áður enn skipini oll somul eru at tað skulu hundrað ár, umbytt við nýggj. Ja, tað verður stuðul, ið g enn sæst einki til teirra, dugur: trý skip um árið, « og »åtsiktirnar« fær »Dimma lætting« flogboð um, men við berum útsiktum gerst lítið, tað gevur ikki miklan pening til endurnýggjan av okkara fiski- flota. Eins og hitt danska Madsen- Mygdals-stýrið kom til ræðið í Danmørk við lyftum til veljar- | nar, so ljóðar nú ígjøgnum blødini, at tað eru Valgøgnini hava verið mong hesu seinri árini, men hetta er | óivað tað leysasta, sum hevur verið Foroya veljarum. Nei, ríkisstýrið man — eins og Løgtingid — ætla at spara. Tí kunnu tfdindini ikki vera tyduligari. Men aðalúrsokin liggur hjå teim løgtingsmonnum, sum sótu á tingi, táið henda sak fyrstu ferð var fyrilogd av foroyskum sjómonnum. Veljarar mega gera seg kunn- ugan við, at tað mega aðrir menn koma inn á ting, sum ikki, soleiðis sum hesir seinastu, søpla burtur tingsins tíð, men vilja seta alt inn á at fáa hesa sak framda, áður enn ovseint verður. Teir, ið nú hava sitið, hava til fullnar sýnt seg sum »drålarar« í orðsins sannasta týdningi, og tað lata vit okkum ikki bjóða fleiri ferðir. Hetta er besta dømi um, hvussi »skj6tt« framburðurin setur merkir á Føroya Løgting: draga og drýggja eina so stóra sak úr einari ting- aftur í aðra, setu og og so senda Foroyingum boð av danatingi, at nú eru útsiktir. at lata sína falla har- Føroya fólk eigur stemmu við komandi val til javnaðarflokksins menn, við setist tað mark fyri, hvussi leingi sovorðin stórmál skulu drýggjast. Førovingar eru ikki sintir til at lata teir somu menn koma innaftur á ting, sum eiga sín stóra part av skyldini fyri, at hin tørvuliga endurnýggjan av tí foroyska fiskiflotanum ikki í ljósmála enn. Eingin For- oyingur eigur at tola, at drála verður á lLøgtingi við slíkum stórmálum. Allir Feroyingar, ið unna okkara hugdjørvu sjómønnum hitt besta og ynskja eina góða framtíð fyri land og Foroya fólk, við teim Foroya vilja fylkjast á val føroysku javnaðar- monnum, harvið gagrta teir landi og fólki og eru við at styðja tey mál, sum vilja kunna gera tað meiri rúmsátt herheima, bæði á ein og annan hátt. Táið sjóvinnuvegurin er hin fremsti hjá okkum enn, so er útsiktir. | boðið tað eyðsæð, at tað má koma ein heilt onnur gongd í hesa drift, heilt onnur for til at dríva henda vinnuvegin við. Og sum tað hevur gingið hesu seinastu tvey árini á Løgtingi, kann tað ikki varða við, tí sum gamalt orð sigur: »medan græsið grør, so doyr ryssan«. Teir nåsitandi logtingsmenn hava skinnbårliga synt okkum, hvat dent id teir leggja á fiskidriftina, og hvussi høgt teir virdiseta hin føroyska sjomannin. Her mega Javnadar- menn koma til, áður enn ov- seint verður. Tað er nógmikið at fiski- driftin er eydnuspæl í sær sjálvum, og má tað tí sum skjótast koma skil á hinu álv- arsligu síðu á hesum stóra spurningi, at seta mark fyri at ikki um og við menniskjalívi. eydnuspælið verið Foroya- synir eru nógv lands bestu meiri verdir. Foroyingar eiga allir nú at vera komnir til tað áskoðan, at nú mega Javnaðarmenn koma inn á allar almennar pallar. Vit byrja við Løgtinginum. Oksl móti ekslum! Allir hugsandi Førovingar vilja tí fylkjast Á val ying ] Á við teim foroysku javnaðar- monnunum. Hvad er Nationalisme? begynde Jeg vil med at sige, benytter mig af dansk kun af som sáa at naar jeg Sprog, saa er det den Grund, at jeg ikke, mange andre, vil radbrække det ikke korekt, færøske. Jeg føler mig Stand til at og derfor lader skrive det jeg hellere være. Man skulde nu synes, at Spro- get var alt; deri tager man nu mærkelig Fejl, og jeg synes man skulde anstrenge sig Land des, at ogsaa Massen, den Masse, at oparbejde vort saale- der ikke har til det daglige Brød, ogsaa kunde føle, at ens Foder land betød noget. Dette glem- mer man noksaa pent. Massen, den store Sliderflok, den faar kun en Sludder for en Sladder. skal Jeg spørger: Vil Dog forlanger man, at vi være nationale. I virkelig kunne føle os særlig opløftede af Nationalfølelse, hverken til at forlange, at vi skal medens vi ikke har »bide eller brende«? Naar I tænker Jer om, maa I Tvivl Nej. der aldrig har gjort sig en saa- ordentlig uden svare Dog er der maaske nogle, dan Tanke og ikke er istand til at tænke den, da de aldrig vidste hvad Savn var. Skulde der imidlertid være en lægger nogen og Vægt i eller anden, der synderlig Følelse Ordet Fødeland og Fædrene- drivið | mere for saa vid da, at Í aldrig kan ifald I ikke har Kærlighed til det Folk, der bor i vort Land, sprog, opnaa noget, ”ogsaa de smaa og »ubetydelige«, som I til Tider ynder at kalde” ubetydelige«, dem. I maa vide, al ogsaa »de ogsaa de er ved at vaagne, og de vil Nægter kræve sin Menneskeret. I dem den Ret, da vid, at al Eders nationalistiske Snak og ikke Fraser. Tale er andet end tomme kede Vi vil selv Vi er nu af at vente og med, Dvaskhed og sultne lege Tilhørere. ikke for den vi kan med Kulde store Masse se paa, medens den ene og den anden optræder som > selvgjort Formynder overfor Folket, skalter og | > og at disse Formyndere valter Tiden som de vil, og siden, naar de er over- flødige i Kapitalismens Tjeneste, at de da bliver blanket pent af, at deres tilbedte Gud (Kapita- og siden smidt ned mellem len), | dem, som de før foragtede. Det lyder lister stadig, at vi Socia- ikke er nationale. Jeg tør dog paastaa, at sand Nationali- tet kun kan Socialdemokratiet. trives indenfor En Nationa- ikke har Folk, og lisme, der Kærlighed til Landets kun kan overfor falsk gennem Ondskab Nation, Fødselen. trives en anden den er og bør dræbes Naar som vores Frænder, da er det vi taler om Nordmænd ikke det arbejderfjendske Bonde- parti, men den norske Arbejder, har for vi mener, og mange Aar siden fundet hinanden. Ogsaa vores Brødre paa Island har vi fundet, og vi lærer stadig Dertil vores danske og svenske Brødre, af hinanden. kommer af dem er vi ikke glemt, og vi heller ikke dem. Saa hvad nok faa glemmer »Norrønt« angaar, kan vi Lov at være »Proletarer i alle Lande for- ener Eder«! Sparta. Neistar. Cirkusejeren: brændende Sabelsluger! Artisten: Ja, for min Læge sagde, ai jeg trængte til Jærn Tidligere spiste De Blaar; nu er De blevet Cafégæsten:-Tjener! Maa jeg spør- | ge: Kan man blive betjent, eller kan man ikke blive betjent? — Tjeneren: Om De kan blive Be- tjent? Ikke med den Figur. Det er dog et vældigt Hundehus, De der han anskaffet Dem! Det er ikke noget Hundehus. Det er til mig, hvis jeg kommer. sent hjem, og min Kone ikke vil lukke, op. Boxekampens Arrangør: — Jeg, maa desværre meddele det ærede Publi- kum, at Kampen i Aften maa aflyses, for Boxerne er nemlig raget i Slags- maal. så