týsdagur 13. desember 1927síða 1

FRÆLSI Nr. 30. NN 20 oyr. á 3. J. H. O. Djurhuus = yvirrætssakførarin býr nú í Klettarborg á Bryggjubakka. Máltr. 152 & 167. A ER MIKIL M NURIN ímillum hina socialde- mokratisku rersluna og allar aðrar politiskar rerslur, ikki bert aðrastaðni um heimin, men eisini her heima hjá okkum, ið byggja Feroyaland. Gl tann tíð, ið runnin er síð- ani okkara Løgting var endur- reist; allar tær tingsetur, sum verið hava tíð, mest allir tingmenn, sum sitið hava í Løgtingshøllini frá ti fyrsta degi, síðani Løgtingid kom undan aftur, eru syndarlig domir um, hvat ið hitt breiða fátæka feroyska fólkið hevur moyðtt at tikið til takkar vid. At tað ikki hevur verið so ógv- Foroya síðani teirru verið uliga: nógv mætari á tingi í so máta í teim fyrstu gomlu degum, trúgva vit heldur ikki — segan eigir ikki nógv dømir um, at hitt føroyska fólkið hevdi tað so rúmsátt, o nei, ikki mundi allir Føroyingar um tað tíðarskeið vera bert rík- menn: og stórbóndrir, treyðugt so at ikki nakrir Føroyingar longu tå í tiduni gingu undir trætaðkinum. Søgan sigur mangan frá her- høvdingam og ødrum' høvding- um, men neyvan er tað hent, at:heydingur var nevndur, uttan so at hann hevði so og so nógvar. trælir; tá fyrstani var hann: høvdingur av tí rætta slagnum. Ti hugsagin, at sleppa teim trælk- andi ella strevandi er eisini henda undan oki- num og úr fjøtrinum, fyrstu ferð hugsað á ti fyrsta sinni, sum. eitt menniskja nevndi seg høvding og: segði við eitt annað mermiskja: tå ert mín trælur. Tåid hin fyrsti trælurin varð bøygdur til knyggja, tá skaptist trongdin hjá til at verða -frælsur og fríur. EFins og tað gekkst tí fyrsta trælinum, soleiðis tað igjøgnum mangar øldir gingist ødrum, sum eru knæboygd av teim; ið sjálv gera seg til at vera tey rændi, Úrslitið hjá hinum á „henda hátt knæboygda er: at hann verður útslitin — og til tíðir illa tíggjaður — í stríðnum fyri, at hin ríndi einstakling- urin kann hava tað gott og fjålgt, meðan hann sjálvur so dont tyggjur lív. Kona og børn líða svára neyð, tí ovlítið er til fødi, og minni til klædnað. Lívið verður ein pínsla hjá slíkum monnum, og æin sørg situr altíð trælinum hevur Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, Í og 4. síðu. avsláttur í prísinum. | at vist -FØROYA- OCIAL' DEMOKRAT Vid størri lysingum fæst slikum til háborðs í einum heimi: breyðsorgin. Eins og tíðirnar hava broytst, so hava fleiri fleiri og nýggir tingmenn ymsastaðni úr Fer- oyum komið á ting, og eyvitað hava ikki allir komið úr teim bestu vælabygdum, sjálvt um teir sjålvir hava verið heilt holdnir menn — vælamenn sum Men, at hesir menn hava tikið eina, fyri teir kunnu nevnast. tey minni múgvandi, greiða støðu, sum kundi komið teimum til nyttu í teirra tronga lívið, hitt breyðið, tað hevur ovlitid hoyrst teirra stríið fyri dagliga frá, og tað er skilligt, at so má hava verið, tí vælamaðurin verjir rættindir vælamannsins, og hinu sóknar- ella bygdabørn hansara eru honum í tingtíðuni líka langt burt frá hansara hugsan, sum tey — mikið møg- uligt — eiga og skulu vera frá hansara egnu vælahús-durum. Um tað kundi okkurt hesir vælamenn verið á, har haft málum, enn hvat í fyrsta um- hava umsjón fyri ødrum farið gagnaði teimum sjálvum, bæði ein annar tað hvert, at teir taka sær av málum, so kundi og Få hugsad, at hendir tó við- sum kemur øllum Foroya fólkið til góðar, men soleiðis er ikki. Tað gongur sjón fyri søgn. Nógv hava neyðsynjarmálini verið havd til viðgerðar á Løg- og tað sonnum sigast, at tingmenn hava tingi — her kann av víst, at teir eru stuttskygdir, síggja best innanfyri sín egna ring og ikki Føroya fólks og Foroya lands gagn og besta. At teir eru heilt skilaserir, skal ikki sigast, men tað letur til, at brekurin er verri enn so, ti tað týður alt ovmikið uppá, at teir tróta vilja til at síggja fólks og lands besta. Tað prógvar best, all- miklan týdning og mega fremj- at stórar sakir, sum hava ast sum skjótast, verða skorð- aðar til síðis, og ganga aftur í fleiri ár — einar 4—5 álm- anakkar tíl tíðir — og so er baksið við teimum liðugt, og úrslitið hjá landsins íbúgvarum er:'0. Eitt fólksins Løgting fæst ti ikki men við at seta samfundsborg- av hesum vælamonnum, arar inn á ting, sum vilja fremja kunnu koma tær sakir, sum samfundinum til nyttu. ollum Her verður aldrig nokur broyt- ing, fyrr enn menn, sum føra reinan samfundspolitik, koma inn á Føroya Legting. demokratar føra ikki politik á sama hátt, sum aðrir politiskir flokkar, hava bert samfundsins vælferð í huga, og tað gerst bert á tann hátt, at landsins íbúgvarar koma til Social- socialdemokratar JAVNAÐUR Tirsdag hin 13. decembir 1927. at njóta allan tann ágóða, sum teir sum borgarar í samfundi- num hava rætt til, og tað uttan rík ella fá- tev eru mun hvort tok, gomul ella ung, tí oll eru vit eitt lið í tí liðið, sum nevn- ist samfundið. Vit mega ikki framvegis tola, at tað á farið lættliga yvir ein fyri hina okkara tingi verður uppvaksandi slektina so týðandi spurning, sum ein broyting av » okkara núverandi skúlaskipan er, so at ungdómurin kann koma til tann kunnleika, sum evnir hansara røkka til. Vit mega ikki tola, at tað á tingið ikki verður gjørt nakað fyri at hjálpa teimum, ið sjúk og heilsu- brotin eru. Vit mega ikki tola, at Føroya Løgting rekur burtur allar tær lógir og fyriskipanir, teim minni lítla mega ikki nakað fyri, at tey gomlu menn- sum koma kunnu sam- ikki der ger okkara Vit ting múgvandi í fundi til góðar. tola, at okkara iskjuni í Føroyum kunnu føra eina menniskjuliga tilveru á teirra ellisárum. Vit mega ikki tola, at Foroya Løgting, í staðin fyri at gjøgnumføra bæði skjótt og sum kunnu verða til frama fyri væl allar teir spurningar, land og fólk, dragast og tjakast við smáar ónyttuspurningar og søplad burtur tingsins tíð, meðan fólkið bíðar og lítið og einki fær burtur úr tingsetunum. Vit mega ikki tola, at Legtingið setur landsins íbúgvarar í eyka- skatt við at leggja toll á neyð- synjarvørur, sum ikki gera tær betur, men bert dýrari. Vit mega ikki tola, at okkara Legting ikki hevur meiri føling við einkjum og faðirleysum, enn hvat hesar seinastu tingsetur bera vitnis- burð um. Føroya veljarar eiga at seta alt inn uppá at seta menn inn á ting, sum vilja fora ein reinan og ærligan samfundspolitik, so altíð hava rættferð og alt samfunds- teir fyrst og seinast og ins vælferð í huga. Vit mega tí allir til fylkjast um henda nýggja polit- iska flokk, til uppgávu at loysa tey gsval 8: komandi logtin sum hevur sett sær heftu år fjøtrinum, so at allir landsins | borgarar verða frælsir menn og tey tey sjúku verða umansaði, sum frælsar kvinnur, gomlu og tað seg somir hvítum kristnum menniskjum í tjúgundi eld. Allir frælslyntir íbúgvarar í Føroyum vilja tí við komandi logtingsval leggja doyðin á at seta menn inn á ting, sum fremst í skjøldri bera rættferð og samfundsins vælferð og velja socialdemokratar inn í Logting. Feroya BRÓÐURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Porto. verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni, Telf. 143. I. årg. Blaðið Lagtingsvalget 1928. Det socialdemokratiske Parti paa Færøerne vil, ved det kom- | mende Lagtingsvalg, for forste Gang deltage í Kampen om >|s Tr » na Ti » Pladserne paa Tinge. Naar man tager i Betragtning de sidste Tiders døde lige- og gyldige Erhvervspolitik, der er ført Rigsdagen, vil enhver, der har saavel i Lagtinget som i en nogenlunde Omtanke og Medfølelse med vort lille Sam- fund, være klare over, at der i Lagtinget maa føres en sund og positiv Erhvervspolitik, der kan medføre, at Befolkningen i sin Helhed vil komme ud af denne økonomiske Krise, der er fulgt efter Krigen. Under særlig Hen- dette gøre alle Færinger mindre uaf- Tilfældet syntagen til Forhold, at hængige, end er for det færøske Social- demokrati sætte alt ind paa at Tiden, vil besætte saa mange Pladser i Lagtinget, at der paa dette Om- ske hurtigst muligt. raade maa en Forandring Ophjælpning af Erhvervslivet, der resulterer i Arbejde for alle flittige Udvej til at gøre Hænder, er den eneste 3efolkningen økonomisk uafhængig. Vort Program til Lagtingsval- get er derfor hovedsageligt grun- det paa Arbejde og Oplysning. Og, som Socialdemokraterne over den ganske Verden, vil vi arbejde hen til, at Samfundets Gamle maa føre en lykkelig Til- værelse paa deres Livs sidste Dage. Kvinde bør Kampen paa Hver Mand og derfor deltage i vor Side. De socialdemokratiske Foreninger paa Færøerne basserer sit Arbejde paa Sccialdemokratiets Program, med samt følgende for Færøerne særlige passende Tilføjelser: 1) Gennemførelse af en ny Skoleordning, der gaar ud paa at sløjfe Realskolen i Thorshavn, og i dens Sted oprette et Gymnasium, samt arbejde hen til at Folkeskolen, ihvert- fald i de større Bygder, afsluttet med Realeksamen. rettelse af Efterskoler og 4 2) At arbejde hen til Oprettelse af en Fiskeribank, Op- offentlige Læsestuer. under Lagtingets Kontrol, der har til Formaal at stette særlig Nybygning af Fiskefartojer og Anskaffelser af Redskaber, 5 samt give Credit til dem, der har Betingelser for at kunne købe og tilvirke Fangsten her paa Øerne. 3) At søge offentlig Støtte til Udførsel af fersk Fisk i større Stil. 4) At sætte alt ind paa at faa paabegyndt en Stenindustri med Udførsel for Øje. 5) At faa de í Danmark gældende sociale Love gjort gæl- dende for Færøerne, med de efter vore Forhold særlige nødvendige Tillæmpelser. 6) At dele Kongsgaardene i højst {-Marke Fæster, og give Befolkningen Ret til al den Jord, der egner sig til Op- dyrkning. 7) At indrage al Embeds- disse til Husmandsbrug. og Præstegaardsjord og udstykke 5 8) At lovfæste Regler, der indskrænker den Ret, som Faarene nu har, saaledes, at den, der dyrker Jorden, kan befries for de Ulæmper, som de nu ere undergivne. 9) At der virkes for Oprettelse af Apoteker, der drives af Amtskommunen, samt at Lægerne paa Færøerne ansættes med en fast Løn. 10) 11) Storhvalefangsten drives for det Offentliges Regning. At der indrømmes Færinger Ret til at drive Fiskeri i de grønlandske Farvande paa de mest gunstige Betingelser, dog saaledes, at dette ikke vil komme til at forulæmpe Grønlænderne i deres Fiskeri. Færøerne er et fattigt Land, nok baade i indrømmet af og Landet, og at det er ja, det er de fleste, udenfor erfaret af ikke at frem- mange, behøver man sende Stevninger for at skaffe Vidnesbyrd paa; men kan der forandres noget paa dette Forhold, og hvorledes skal man hære sig ad dermed? Vi har som alle ved, særlig to Kilder at øse af, for ut faa, hvad Li- da dette; den anden Indtægtskilde, Land: vet kræver, til Mad og Klæder, men det viser sig at de Redska- ber som vi øser med, desværre giver for lidt til dem, der skal af Indholdet. Og Fiskeriet underholdes der angaaende som jo er vor største Indtægts- kilde, jo er skrevet saa meget í de sidste Tider, skal vi ikke komme nærmere ind paa derimod vil vi berøre FA