týsdagur 27. mars 1928síða 2

5 i — BA. A sindvis af notorisk hæderlige og stræbsomme Arbejdere med Djæ- velens Vold og Magt skal tvinges paa Fattigvæsenet, fordi danske Erhvervsdrivende er kørt paa Grund og ikke formaar at beskæf- tige de ledige Folk, Skal dette mon virke styrkende paa Arbejdsmora- len i dette Land? Jeg kan ikke tro andet, end at netop denne stærke Tilgang til Fat- tigvæsenet af ærekære Arbejdere maa bane Vejen for en dybtgaa- ende Ændring af Fattigvæsenet i det hele taget. En saa forrykt Si- tuation kan ikke andet end a>! Folks Øjne for, at Fattigvæsenet í dets overleverede Form er en For- tidslevning, et Rudiment fra d»n tykke Uvidenheds Tid, Knud Korst, Statens Landbrugsforsøg paa Færøerne. Fra Forsøgsvirksomheden er der i Aar udsendt 2 Beretnin- ger, nemlig: 1) Lokale Gødningsforsøg m. m. paa Færøerne 1927. Kartoffelsorter paa Færøerne 1922—1927. 2) Forsøg med Beretningen om Gødningsfor- søgene omfatter 64 Forsøg for- delt paa 42 Bygder, den er en direkte Beret- ningerne om de Aars Gødningsforsøg, og i god Fortsættelse af foregaaende Overensstemmelse med disse viser den meget store Udslag for Gødningsanvendelse. Som sædvanlig var det Kvælstofgød- ningen, der har betalt sig bedst, idet den har givet Udslag i alle endda Forsøgene og nogle | meget store Udslag. Som Kvæl- stofgødning er der anvendt Chilesalpeter, men denne kan, anført i Be- erstattes som det ogsaa er udmærket Kvælstofgød- svovlsur Am- Norgesalpeter, tysk retningen, med andre ninger, gode saasom moniak, Kalksalpeter eller Leunasalpeter, der alle har vist god Virkning De to andre Slags Kunstgødning, Fosforsyregød- ning (Superfosfat) og Kaligød- ning, har gennemgaaende givet noget mindre Udslag end Chile- heroppe. — salpeter. Men da Udslagene er de første Aar. og da deres Tilstedeværelse i Jor- den er en Betingelse for at ud- Lo større end 1 nytte den dyre Kvælstofgødning fuldt ud, staar man sig sikkert ved ogsaa at tilføre disse paa Steder, hvor man ikke ved For- søg har konstateret, at de ikke behøves. Foruden de almin- delige Gødningsforsøg har der ogsaa været udført en Del For- søg af mere speciel Årt, saasom Forsøg med forskellige Udstrø- ningstider, med stigende Mæng- der Kvælstofgødning, med for- Slags o. a., ligesom der har skellige Kvælstofgødning været udført et Høsttidsforsøg i Græs, deretningen om Forsøg med Kartoffelsorter omfatter Forsøg, der er udført paa Forsøgsstatio- nen i arealet i Trødumdalen Sandø i Aarene 1922 er prøvet dels nogle af de Højvig og paa Forsøgs- 1927. I Forsøgene mest Sorter og almindelige færøske dels nogle Sorter, som ved For- søg andre Steder har vist sig som de bedste. Da man imid- lertid ikke kan bedømme en Kartoffelsort alene efter dens Masseudbytte, men desuden maa tage Hensyn til andre Forhold, saasom Tørstofindhold, Holdbarhed, Udseende og den mange Tidlighed, Smag, Kartoffelens Anvendelse, man vil den, 0. a., er det let forstaaeligt, gøre af at man vanskelig kan finde en Sort, som er bedst i alle disse Forhold. Ved Forsøgene har Up to date været de øvrige Sorter overlegen i de fleste Forhold og navnlig i Udbytte, men ogsaa flere andre har kla- ret sig godt, bl, a. de færøske „hvít eptir“, af hvilke der har været provet 3 forskellige, hvoraf de to dog antagelig stammer fra Up to date. Som Sorter til særlig tidlig Brug kan nævnes Tidlig Rosen, (der ikke maa forveksles med de færøske ,rés- ineplir“), samt den færøske Sort »snjøflekka, der dog kun har været prøvet de sidste 3 Aar. Som en velsmagende og tillige Spisekartoffel kan Hammersmith, ret yderig nævnes endelig men foruden disse Sorter har flere andre af de prøvede vist sig som egnede til Dyrkning under færøske Forhold, For at give alle, der inlteres- serer sig for Forsøgsresultaterne, Lejlighed til at sætte sig nær- mere ind i disse, uddeles begge Beretninger gratis til enhver ved Henvendelse til Forsøgssta- tionen i Højvig eller til Afdelin- gen paa Sand, ligesom de ogsaa kan faas hos Landbrugskonsu- lent M. Winther-Liitzen, Thors- havn, samt muligvis hos For standerskaberne, der er anmodet om at modtage Bestillinger. Ejnar Knudsen. GA Storur mannskaði undir Íslandi. Um middagsleitið fríggjadagin 23. í h. m. bar tele- 5 55. grafurin fylgjandi tungu sorgarboð til Foroyar: Reykjavik, 23. Marts 1928. Kutter »Acorn« af Klaksvig har haft indenbords Eksplosionsulykke ved nedfalden Lampe og Karbidbe- holder løsreven i haard Sø i Meðallandsbugten Tirsdag Morgen. Ved den paafølgende Eksplosion dræbtes 6 Mand af Skibets Besætning, nemlig: Dione Debes, Hans Jacob Biskopstøe, Hans Jacob Joensen, Napoleon Klein, alle af Gjov, Daniel Pauli Olsen, Funding, Hans Jacob Jac- obsen, Ejde; tre blev stærkt forbrændt, nemlig: Jacob Pauli Biskopstøe, Gjov, John Ferdinand Hansen, Ejde, Hans Dorius Mørkøre, Ejde. »Acorn« Hiælp. De tre tilskadekomne er Landakot Hospital her. So mangan hevur telegraf- tráðurin flutt sorgarboð úr Ís- Foroyar, men sjáldan = tyngri og ongaferð meira óvæntaði enn hesi. At fiskimenn eru í vanda fyri stormi og sjóarilsku, meðan teir eru úti, vara oll uppá; men at tað ljósiðevni, sum nýtt verður av ollum fiskiskipum, bæði sluppum og trawlarum, skuldi vera so mongum monnum at bana, vardi ikki fólk, tó gongur nú sjón fyri søgn, at carbid er hættisligt við lit. Harðast var Gjáarbygd rakt av hesari vanlukku, hon misti hin fimti livir sárur landi og (il { menn og eftir bæði til krops og sálar. Djóne Debes var 60 ára gamal maður og er hús hans- ara óhjálpið, bert tvey fólk eru eftir, konan 70 ár og faðir hans- Hans Jacob 9 ara sum er 90. Joensen var ein dron;ur um 20 år. Hans Jacob Biskopstød var 18 år, sonur Jacob Pauli Bi- skopstød, sum eftir livir og særd- ur liggur; hann misti annan son fyri 3 árum síðani á aðrari vanlukku, heima eftir hjá hon- um sita konan við 12-åra gaml- hansara, Napoleon aldurin, ari døttir og mamma sum er avgamul. Klein var um 17-åra sonur Frederik Klein við Gjógv, annar bróður var við skipinum og er millum teir 10 óskæddu. Daniel Pauli Olsen úr Funn- ingi, sum var ein av teim ið doyði, var giftur og situr konan eflir við 2 småbørnum. Hendan konan er dettur Djóne Debes, sum doyði. Hin sætti av teimum ið doyðu, Hans Jacob Jacobsen av Eiði var um 18-åra gamal. liggja, Biskop- Teir tveir, ið særdir umframt Jacob Pauli stød, eru báðir av Eiði. Ferdinand Hansen er giftur mað- ur og Hans Dorius Mørkøre, er John indkom hertil Torsdag De ti ovrige uskadt. Aften ved egen blevet indlagt paa ógiflur, um 20-ára aldurin. Eftir hvat seinni er frætt, skal doktarin hava gott mót une at tveir av teim meinslaðu koma seg aftur. Teir 6, sum deyðir eru, vóru jarðaðir í Reykjavík kl. 4 leyg- ardagin, og var teim sýndir hin síðsti heiður, ið menniskjur kunnu sýna, frá ollum síðum. Higani Foroya Fiski- mannafelag og Foroya Skipara- og Navigatorfelag kransar tele- grafisk gjøgnum boðsmannin í Reykjavik, sum skipaði fyri jarðaferðini. Tá sorgarboðini komu fríggja- dagin, fóru flogg á hálva stong sendu danska um- um alla Havnina, og var eisini flaggað á hálvari stong leygar- dagin. Bio-sjónleikir vóru av- lýstir vegna sorgarboðini. Tað er so smáligt og fátæks- ligt, vit kunnu gera í tilikum sorgarstundum; men latum okk- um tå royna at vísa teimum ið eftir sita samhug og samsorg, ti har í liggur ein styrking bæði fyri okkum og tey. Alt Foroya fólk er undir teirri mu: „Í dag tú í morg- in eg“, og oll treingja vit til samkenslu frá øðrum. At sláa uppí glens, tá hon rámar onnur ella somu la = 3 sorgina rýma undan henni, tå hon er í nánd, er veikleiki og leiðir til vesaldóms. hevur Mangan Gjåarbygd verið rakt meint, men hon hevur tó reist seg aftur; tí har hava menn ålt hítt virðisfulla áræði, sum elvur teir til at æra teir farnu við at halda fram á teirri leið teir fullu. Nú hvílir døpur 0, tung yvir bygdunum norður á Eysturoy. Í tílíkum er menniskjan lítið for at ugga, bert tíðin og hin Altvaldandi kunnu javna. Um ársakun til vanlukkuna útum tað í telegramminum sorgin stundum stendur, vita vit einki tilfullnar enn uttan tad, at eitt blikk vid arbid skal vera dottið niður og sundurfarið á somu líð sum sjógvur kom (til, harvið gerst í stundini acetylen, eitt loftslag, sum bæði er eldfimt og eitrandi, so hann ið andar tað inn, kann bráðdoyggja. Helst man van- lukkan vera hend har frammi, hóast tað íkki er ráðiligt at goyma carbid í fólkarúminum umborð, men hvat skal gerast í hesum smáa og trongu forum, okkara fiskimenn noyðast at balast í. 9 Fiskiskapur Noregs 1928. 3 mars vóru fingnar falt ca. 8,, milliónir og eru harav farnar í salt ca. 5, milliónir. Undanfarnu ár var veiðan um somu tíð: 1927 14,5 mill., harav saltað 9, mill. 1926 10,0 6,0 1925 7 - - Ju 1924 6, - 3, 1923 9, 5,3 1922 81 — 4,5 1921 9, 4; 10. mars vóru fingnar falt ca. 13,, milliónir og eru harav farnar í salt ca. 10,, milliónir. Undanfarnu år var um somu tíð: veiðan 1927 21,3 mill., harav saltað 15,4 mill. 1926 184 - Fh — 8, 1925 11; — ; > 8 1924 9% - - bg 1923 14, — — 8s 1922 11; - 7 1921 13; — 7 1920 8, - B0 — Fiskiskapur New- foundiands. lítir , Trade Review“, var útflutningurin av klippfiski i februar: til Spanialands 22,289 pakkar - Portugals 10,467 - Vestindiu 2,060 - lItaliu 208 - Onglands 985 - Brasilíu 4,685 - Fískiskapur Íslands. Eftir uppgávum fiskifelagsins roknað í skippundum a 160 kg í fullvirkaðum tilstandi. er fingið frá nyåri til miðjan februar: 1928 | 1927 | 1926 Torskur 9233 3910 10349 Småfiskur 1348 865 718 Hysa 549 155 573 Upsi 1122 414 188 tilsamans 12252 | 5344 | 11828 Sum vit síggja, er fiskiskap- urin í Noreg væl ringari enn undan farnu ár, men so er hann í Íslandi væl betur og tað kann saman við ødrum koma at virka støggandi á príshækk- anini, sum sýntist at vera um ársbyrjaninna. kiur ,Fiskets Gang", 14. mars, var enn gott boð fyri norskan fisk í Bilbao fyrst í mars, /6—82 pesetas pr. pakka. Ein prísur, sum lá enntá omanfyri islandskan og føroyskan fisk; men Norðmenn vóru afturhald- andi í at lata. Seinni er pris- urin á norskum fiski fallin niður í /(0—/41 pesetas pr. pakka, vegna less, at íslandskur skur fekst ul sama pris lægri; men hin norski umbods- maourin meinar tó, at hetta pristallid er er brådfengis og hann ræður ikki til at selja til lægri pris í Spaniu vegna less, at:sítið er til av fiski í Noreg og at aðrir marknaðir eru betri. Alt í alt er útlitið fyri foroyskum klippfiskaprísi ikki tvørtur ímóti, útlitið er gott, og væntandi er, at keypmenn her bjóða fiskimonnum betri pris í ár enn teir buðu ífjer. og ennia versnandi, Ur Føroyum. Tórshavn. Kirkjugarðar. Mangur hevur líka væl tað starvið, id hevur verið fyri at príða um teir foroysku kirkju- garðarnar, sum eisini verða neyndir urtagarðar teirra deyðu. Í Havn sæst eitt sindur til, at roynt verður at hyggja um og fríðka hesa jørd, har teysdeyðu hvíla, og oll eru samd um, at so eigur at vera. Men tíanverri lykist henda = umsjónin fyri kirkjugørðum bert at rokka til garðin um Havnar kirkju og hin vúti á svinaryggi«. sg kom um dagirnar gang- andi út á Rasmussar brúgv, og sá eg har smádreingir spæla sær við bein, sum funnin vóru í fåtabakka, og við at líta niðan í bakkan sá eg fleiri slík bein koma undan. Vit vita, at har er hópur av menniskjum niður- grivin í sínari tíð, og hetta pláss hevur eisini verið halga og vígt í leirri tíðini, men hví skulu vit her í Havn í hesari eld gera plússið heiði og ikki virða tað meira enn ein øskudunga? Kann íkki býarstýrið, sum hetía pláss eigir, gera okkurt við heita óskilið, at born spæla við beinini av deyðum fólki, við at girða uttanum plássi; tí slíkur heiðinskapur, sum hettar er domi um, eigir ikki at trívast í Foroya hovuðstaði, har ein hin ovasti í kirkjuráðnum situr sum formaður í býarstýrinum. Eisini »åti á svinaryggi« er Ofridarligt. Har hoppar ein tom kráka ímillum leiðini og skræðir tær blómur burt, sum spretta á gravunum. Hetta er eisini eitt óskil, sum tey, ið av gravunum varða, kæra seg sárliga um. T. Á getuni. Teir stóðu og tosaðu, keyp- maðurin og motorforarin, og at doma eftir faktunum, so vóru teir lítið til vins. Ég fekk fatur á hesum orðum, tåid eg snávaði fram við teir: Motorforarin: »Eg skal betala nakað nú við tað sama, og so restina í næstum, so tygum gera ikki tað við meg, at tygum lata sakforarin selja båtin.« Keypmaðurin: »Nei, tú skalt kniisast J« Ég skilti ikki meira av sam- røduni, men seinni hitti eg motorførarin, og sigi: >Har gekk hart á, tað hoyrdi eg á keyp- manninum — og hví skalt tú knúsast?< Motorforarin svarar soleiðis: >Ég, ólukkubeistið, eru komin til at skylda honum nakað av peningi, og hann hevur latið sakforarin gjørt útlegg í båtinum, sum nú er ætlanin at selja fyrsta dagin. Nú havi eg fingið nakað til at gera, so eg vænti at kunna gera meg leysan frá hesum, sum eg skyldi, tað var tað, eg tosaði við keypmannin um, og tí svar- aði hann við sínum útsokta máli, at eg skuldi knúsast. Ég havi nú vent mær aðrastaðni, har tey vóru beinasamari ímóti mær, so keypmanninum eydn- aðist ikki at knúsa meg. Á ja, harður er hann, ið á koyrir, Havnarmaður. „Katrina“. Tað frættist í vikuni heldur greinligari frá niðursiglingini av »Katrinu«: Trolarin kom siglandi við fullari ferð og stevndi beint á »Katrinu«, sum lá avhálað. Allir menninir stóðu við snerið og skiparin, Sofus í Rituvík, var í