týsdagur 1. mai 1928síða 1

j Mr. 18. | 20 oyr. å 3. og 4. gr HVØNNDAGSLIVINUM | kann ein verda vardugur við bæði eitt uttan at hugsa tvær ferðir um, og annað, sum verður nevnt byttiskapur. Hvar um leið ein kemur ella ferðast, so vil ein meta hesum orðið, voldir, at menniskjan er sein í byttiskapur, sum fyrst menning, so at samfelagslívið er visasiligt, alt tykist sum at standa í stað, framburðurin hevur ong- ar vónir, eingi líkindi um slíka leiðir. Hin argasta m6tstøda ið fram- fúsnir oddamenn Í øllum lond- um enn hava møtt og fram- møta, er hetta sama: Tí altíð byrjað við at stríðast við henda vegis býttiskapur. verður ffinda, sum ikki altíð er góður at togast við, tað verður tí sagt: >mót sjálvt gudarnir til ényttu«, og býttiskapinum, strevast er tað mangan hart hoyggj at draga, áður enn hesin fíindi lútar. Arbeiðaraflokkar um allan heim hava í fleiri ár hildið 1. mai, sum ein serstakan hátíðar- dag arbeiðsmanna. Og í hesum ringi, hvert hann hevur verði lítil, er ein slíkan I. stórur ella sum samlaður mai-dag, hevur altíð merki upplýsingsins veitra á lofti, tí ikki hitt fólki er heyja upp um allan byttiskap, eru vónir um at fyrr enn breiða byggja og skipað samfelagið av nýggjum. Krøv um ymiskar og samfundsviðurskiftin verða fram- broytingar bæði í arbeiðs- borin, mál sett at fremja, men forðandi á leiðini liggur bytti- Sjálv- samfundsskipanin skapurin og dólskheitin. tað hond, sagt er av fyrstu sum er aðal- atvoldin í hesum, og fyri at fáa annað skil á, so má tann parturin av mannfelagnum, sum mentan, sum ikki ognaðist ta hinir hægru lagaliga komið til búgvast út andaliga, so hesi nú- verandi samfundsviðurskiftir broytast. Upplysingararbeidid ella stríðið móti býtliskapinum, hevur eis- ini mett sína mótstøðu hjá yvir- vøldini, og eyðsæð var at lítið kundi væntast av tí danska un- dirvísingarráðharranum, sum eingi følilsir hevur við »rakk- inum“ at hann skuldi styðja upplýsingararbeiðið í Foroyum. Harra Byskov hevur fyrr sýnt sín kærleika til arbeiðið í Foroyum á henda upplýsingar- sama hátt, og at hann og feðg- vilja gera tað teir eru mentir fyri at forða ar hans framvegis hesum mentunararbeið, er ikki at ivast Í, ff gruggutu botnur teir standa á, tolur íkki tann at fjøldin kemur til hollari og og betur kunnleika. Sum upp- lýsingurin millum hitt breiða Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, Í síðu. avslåttur í prísinum. Við størri lýsingum fæst Tirsdag hin 1. mel 1928. JAVNAÐUR OKRAT BRÓÐURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. FYRSTI MEI 1928. NÚ BRANDAR MEISÓL HIN BJARTA. Nú brandar meisólin bjarta Valborgarmessudag. Hon vermir hvert arbeiðarhjarta í borg og i bygdarlag. Hin stormhardi myrki vetur, tá foldin er stird og køld, sítt dapra merki setur á bivandi mannafjøld. Vetrarins stormar, id strúka kring tindar og gjøgnum skerð, sópa um koll alt tað mjúka og eyma, í mannasál grer. Sum stormarnir ýla um tindar og hvirlurnar hvína um skerð, sum skiftandi baldrutir vindar er tjøldanna liv her á jerð. (Lag: Jeg elsker de grønne Lunde). Um vetrardagur er gråur og stuttur, og náttin long til hvíldar, hann var ei ov bráður, tí vetrarstund altid er trong. Hann, sum á stuttum degi strevast av lív og deyð fyri feði, hann hevur lítla gleði, um ovlítið verður til breyð. So tungligt er tað at sakna hitt tørvandi dagliga breyð. — Tá dagarnir aftur dragna ein vón er um minkandi neyð. Ein vón um at dimmar stundir fækkast dag eftir dag, tí vársólin klývur sundur hitt dapra, og sálin gerst glað. Fyrr hvønn ein morguntíma sól sendur sín fløvandi brand, seinri hvenn dag sæst skýma og myrkur síga um land. Dagarnir gerast langir og vinnuverk økjast títt, fj tå nátt breiðir út sínar veingir, at hvíla er sælt og blítt. Um dagur er drúgvur og strangur og verk eru stríggin og herð, lanaojr jiangu , tó kennist tað ei hann er 411 um fólk eru arbeidsfør. Sól sær um víðar vellir, og lívgandi, flevandi hon inn í hellir, brýtur seg so bjart birtist ljós í lon. Alt tað sum livir og andar, bæði um lond og leið, fagnar tí sól, ið brandar um hádegisstund í mei. m. FULLFÍGGJAÐ FRÆLSI Á JØRD. Um heimin nú so víða gellir eitt frælsisljóð og gleðiboð: Hitt svarta afturhaldið fellur, ella verður rikið á flog! Tað ljóðar hvellt um okkar oyrur. Tit reisist og fylkist í bólk. Tann fjøld, sum fegnast ljóðið hoyrir, er heimsins niðurboygda fólk. ',; Yvir heygar og dalar, yvir fjøll, yvir fjørð ljóðar boðskapur, ið talar um fullt frælsi her á jørd. :; Vit, sum fyrr altíð gingu aftast, vit vilja sjálvir ganga fremst. Vit skilja, og vit fata lættast, hvussu okkum á mál best kemst. Tí aldri sovandi maður nakrantíð sígur vann, og hann, ið letist líka glaður, til betri kor ei koma kann. : Yvir heygar og dalar, yvir fjøll, yvir fjørd ljóðar boðskapur, id talar um fullt frælsi her á jerð. ;,: fólkið einaferð, fyrri ella seinni bani, sum forða býttiskapurin verður teirra honum, so er teirra besta láturverja. Býttiskapurin hevur verið besti stuðul afturhaldsins alla staðni um heimin, og tann dag sum sigra verður yvir honum, alla sína makt, og vinnur seg aldri tá hevur afturhald mist aftur. Upplysningurin skal ikki bert vera fyri tey ríku, og mæla vit til at hart móti hørðum, fyri at rudda býttiskapin út av okkara landi. ollum Foroyingum seta (Lag: Internationale). og og og Tó Og trælatíðin nú er lokin, leinkjur eru brotnaðar, veldisharratíðin fokin, koyrlar teirra rotnaðir. er ikki síðsti dystur runnin, nógv er eftir at herja á, og fullur sigur er ei vunnin, fyrr enn vit skipa stjórnarráð. »: Yvir heygar og dalar, yvir fjøll, yvir fjørð hon boðar: ljóðar boðskapur, id talar um fullt frælsi her á jerð. :;: So føgur skyggir sól í líðir, hon fargar hav og gyllir fjall, g 5 } Sigra skal umsíðir hin breiða mannafjøldin øll, tá skal reyða frælsissólin branda á tindum og gleða í líð, og ljós skal kveikjast vítt um landa, tá fylkist fjøld til sigrandi stríð! » Yvir heygar og dalar, yvir fjall, yvir fjørð ljóðar boðskapur, ið talar um fullt frælsi her á jerð. :; m. Er snurrunotin ambodid, ið skal bjarga hini føroysku fiskidriftini úr vanda? Í »Dimmalætting« fyri 18. apríl stendur langt tidindabræv, tíðarmerkt ,Tveraa, den 11. April“. Ein tåttur av hesum brævi eitur „5 Motorkuttere fra Frederikshavn“ og nemur so mikið beinvegis við okkara við- urskifti og Foroya Fiskimanna- felag, at vitikki halda tað vera rætt ikki at svara hesum aftur. Í fyrsta lagi vegna tess, at málið er eitt fiskimannamål, og í ødr- um lagi vegna tess, at tað, sum hesin Suðuroyingur (ið ikki er Í Í ólíkur ritstjóra »Føroyatidindi«s á máli) skrivar, elvir foroyskum fiskimonnum at fara fram eftir fummum. Foroya Fiskimannafelag er ikki ókunnugt við hesa roynd- ina, sum nú er gjørd frá Frede- rikshavn í Íslandsfiskiskapi. Vit hava leingi givið henni gætur og ætla at fylgja henni til endan. Vísir seg her at vera nakað, sum foroyskir fiskimenn kunnu læra av donskum, munnu vit ikki vera síðstir at mæla teimum til FARVE. Porto. Blaðið MUN £3 NANA) 23 HOUR E3 BINNI = Tandlæge BREND træffes 11—5. Telf. 114. le Eg ilt s5;ltiNNN ES IM 3 I ÞI at taka eftir; men Suðuroya- tíðindamaður »Dimmalætting«ar má taka útyvir okkara seinførni, vit halda tað vera nóg so tíðiiga at taka eftir enn. Latum okkum fyrst síggja, hvat úrslitið verður hetta fyrsta royndarárið. Ein 30 tons bátur við 350—60 hk. i otori, b vin við øliu nm tælur , enntá VIK né van pi! eirá ein i 0 vørjut a ti vei ovuliga si um okkara Ci. 000 Íslanus- fiskimenn skulu sleppa við, — væl størri enn vit kunnu ætla at vera lønandi. — Tað var heldur ikki á hendan hátt, hin foroyska fiskinevndin av 1926 ella Legtingið í fjør hugsaði sær málið. Hesir menn, harav tó nakrir vóru fiskiskaps- og skipa- kønir, hugsaðu sær skipini at vera frá 140—160 tons av stødd — tað er tó eitt stórlop frá 50 og hartil. Og undir teim treyt- um, at skipini skuldu hava hesa nevndu stødd, var hitt nýggja lánslógaruppkotið gjørt (væl varð tað broytt av sambands- monnum og samtykt í einum verri skili á tingi; men tað er eitt mál fyri seg). Um hitt veiðubýtið, sum Suð- urovingurin peikar á, vil hóska føroyskum fiskimonnum betur enn núverandi triðjungsbýti, er ivasamt. 15% móti at kosta seg sjálv og løna kokkinum við 60 Kr. um mán- aðin. Við núverandi prísi er mannskosturin settur til 2 kr. um dagin umborð á foroyskum fiskiskipum. Her verður so eitt útlegg til hvønn mann uppá 300 kr. fyri 5 mánaðir, sum fiskimenninir, í hvussu gongur, Haraftur ímóti teir vera so vissir: í at fåa hina stóru inntøkuna, 3000 kr. til manns, sum skotið er uppá í brævinum. At kokkurin bert skal hava 60 kr. um mánaðin ímóti sum nú er 125—150 kr., man ikki vera til frama fyri kokkarnar, og um lenin skal hava hesa hædd, hon hevur, (og tað má hon væl minst hava fulltåt, um ikki kokkurin skal vera någv ringastur í løn — hver maður fær eftir uppskotinum 3000 kr.), verður hetta eisini ein viss útgift til fiskimannin, ca. 130 kr. til tær áðurneyndu 300 kr. eru 430 kr. vissar útgiftir. Hetta hevur sjálvsagt einki uppá seg, um inntøkan 3000 kr. slær til; men eingin kann undrast yvir, um Føroya fiskimenn her standa Teir eru jú ikki vandir Manningin skal hava eru vissir Í. kunnu neyvan so ivandi. við slíkt. Hvat skiparalønini viðvíkur, 2%/, yvir fiskimannspartin, eftir uppskotinum 3060 kr., so er tað sjálvsagt nokk so fitt av peningi og kanska líka nógv, sum mangur skipari í Foroyum fekk áður, t. d. ífjor; men í saman- burði við fiskimannspartin er tað ikki sum nú, og vit kunnu TR