týsdagur 22. mai 1928síða 1

i i F 4 FRÆLSI Nr. 21. | » oyr. á 3. og INN 23 (UNI 23 MINN 23 HANEN 2 Tandlæge BREND Telf. 114. HINES AAK = træffes 11-—5. = | ST NanoNon ÆG HON £ MINN £3 MI SS" komu i år aftur av Suðurlandinum við stór- mong eru ley, ara veiðu, og sum hava lagt upp í Íslandi; tó vildi tað óivað, so sum nú er háttað verið betri fyri fiskimannin og fiskaprisi = viðvíkjandi, tey hann hevur sitandi heima, at meiri var gjørt av at avreiða í Íslandi. Heimsins tjóðir, hvort tær nú svartar ella brúnar, gular eru ella reydar, og tær hvítu ikki undantakandi, royna hvor í sínum lagi at gera sær sjálvum sum minst til skammar, men tann parturin av tú foroysku tjóðini, sum nevnast fiskakeyp- arar og reiðarar eru í so mála eitt kringluni, skomm og æra letist undantak á allari heims- ikki hjá teimum at hava mikið at:týða, tað sær út sum ræður lað meira um vinningin, hver ið verður við sviðan tykist ikki at nerva teir. Vit lað semju, ið ger seg galdandi sipaðu í seinasta blað til imillum reiðarar og keypmenn og aðrar arbeiðsgevarar, túið tað hjá teimum ræður um at klypa sindrinum, sum burtur av tí fiskarin skal hava fyri sítt strev, í staðin fyri, sum í var åvist, at gjørt útvegir fyri at fingið nei, tå Men nú okkara fiskimenn eru heim- fiskaveiduna heim —- bar ikki til við semjuni. komnir, renna teir hovdini sam- an aftur, og hann, sum ímillum sum liggur er fiskimadurin, verið hevur í sínum vanda- mikla yrki, á Suðurlandinum og fiskað. Takið, høvudsupp- gávan tykist hjá okkara fiska- keyparum at vera at kroysta fiskaprísin so langt niður sum teir eru mentir til í felagsskapi — ja, slíkt må væl sigast at vera vana løn at geva landsins við monnum, ið sinum bestu idna starvi halda landinum uppi, og ikki, teir foroysku reiðararnir ikki haft slíkt flog, sum teir nú hava. Ørdvisi Íslendingar sin- um sjåmonnum, og ødrvisi hava vóru teir vildu løna leir sjómønnum, til at avreitt sína veiðu, har vesturi lønt okkara lå teir hava verið sintir hjá teimum, Nokur dømir frá hesum nú lidna várið, hvar Foroyingar hava selt veiðu sína til Íslendingar, vilja tyduliga kunna prógva, hvussu stórur munurin er imillum hvat teir latið fyri sín fisk, og hvat ið foroyskir hava Førovingar fingið liskakeyparar halda seg noyðast tíl at lata, ja, teir eru jú so Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, I. síðu. avsláttur í prísinum. -FØROYA- Við størri lýsingum fæst at tað kundi líkst at teir um stund vildu kraft fiskin fyri í kostin, so langt er ikki komið enn, men gongur tað somu leið sum farið er síðani fyrst í mars, so kann eingin ætla hvat endin verður. Førovingar hava í vår selt í Íslandi fyri 41 ísl. ca. 37 donsk o oyrur kilo, bæði nr. 1 nr. 2 OR av stórum fiski, og fyri småfisk hava teir“ fingið 32 ísl. oyrur, ca. 27 donsk pr. kilo. Summir, sum ikki hava verið so heppnir, hava tó kortini komið til 11 ísl. oyrur fyri kilo, og har heldur eisini lad sama, prísurin er eins fyri nr. Småfisk hava teir eisini latið í Íslandi fyri 30 Í og nr. 2. isl. oyrur fyri kilo. Sum sæst av hesum, so er prísurin, sum fingin er í Íslandi í vår, reiðuliga góður, og fiski- menn, sum litið hava á sínar egnu landsmenn, at teir mundi vita al geva góðan pris, láið teir komu heim, fingu annað at síggja: Teir fingu aftur eitt prógv fyri, at frændi er frænda verstur. Fiskaprisur her í Føroyum i hesum døgum er nú komin niður í 33 oyr. kilo fyri nr. 1, or g p | 27 oyr. kilo fyri nr. 2 o oyr. kilo av smáfiski. KEisini er vert at leggja merki til, hvussu ågryt- eru til al nir okkara reiðarar býta sundir nr. Í og nr. 2, har Íslendingurin ikki ger nakran mun, men hetta er kanska før- oyskur handilsskapur, og er væl einki at gera við hetta, men logið er, at Íslendingar ikki eru so ræddir fyri at faa onkran fisk, sum er eitt sindur illa krøktur ella annað. Hetta varðsemi hjá okkara fiskakeyp- arum man óivað eisini hava eina grund, tað er skiligt, ja, tað má enn vera rímuligt, sam- anborin við mannagongdina á hátt. lítið er tað mentunarstødi fiskakeypar- annan Fiskimaður skal møguligt, tað sum g fáa so in stendur á. Eitt takast úr Íslandi, serstakliga við- annað domi kann eisini víkjandi fiskaarbeiðslon. Á Akureyri er lønin hjá fiskafólkum, sum galdandi er er til 15. tíman fyri dagsarbeiði, 75 oyrur juli: 60 oyrum um fyri nálta- og heiligdagsarbeiði, 60 oyrur fyri at vaska 50 kg av fiski. (Stórur ella smáur, tað ger eins og tað sama). Víðari er gjørd samtykt um at lønin frá 14. julí til síðsta septembur verður: 70 oyrur um tíman fyri dagsarbeiði, 90 oyrur um tíman fyri eftir- og heiligdags- arbeiði, og 70 ovrur fyri al vaska 50 kg av fiski. væl verd al Henda ionin er geva gætur, tí í Suðuroy, hvar fiskalønin er von at liggja nak- Tirsdag hin 2 mej 1928. JAVNAÐUR |FORNGRI PAGOYMSLAN er opin sunnudagar kl. 4 6 i Quilllingsgardi, fy í. hvítusunnudag. SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið verður bilagt á posthåsinum, brævsavnarstødum Telf og skrivstovuni. rstu ferð ovrur um líman fyri vanligt fiskaarbeiði. Táið skipini landa og tá fiskurin verður borin á plássi, fáa konufólkini 10 ovrui um tíman. Táið til vaskingar kemur er lønin so nógv sundur- bytt, sum tað letur seg gera: 180 oyrur fyri 100 stkr. av stór- um Íslandsfiski, 160 oyrur fyri 100 stkr. av stórum Førovafiski, 70 orur fyri 100 smáfiskar og 60 oyrur fyri hvort hundrað brosmur, hísur og upsa. Í Suð- uroy fáa tey dupulta lon fyri sunnu- og heiligdagsarbeiði. Havnin, sum altíð er á hala við fiskalønini, er niðuri á 32 oyrur um tíman. Sum sæst her, so lata Íslend- indingar meiri fyri al fáa fisk- in, meiri fyri at virka hann til, og at teir eru komnir væl a » stað við at vita at virða fiskin og Hull-Ruten. Den aabnede Mulighed for indbringende Forbindelse fiskaarbeidid kann hin fslendski fiskiflotin nu dogum vera eitt talandi domi un. Teir foroysku fiskakeyparnii lata minni fyri fiskin, minni fyri at virka hann til, og úrslit- ið er har eftir: Ein skipaflota :) klassar, har sum byttur er Í bert 10 av 160 forum eru í fyrsta klassa, nógvdin í triðja klassa, og fimti klassi er ikki sørur, har eru 5 skip. Ja, mun- ur er á. Arbeidsgevarar hjúklaðu fyri arbeidsmonnunum, at tåid lønin fór niður, vildu fiskaprísirnir ganga upp. Tað vísir seg nú at vera soleiðis at fiskaprísirnir falla, arbeidslønin stendur vid og vorurnar verða dýrari og dýrari. Søieidis var tá fiskarin kom heim al sudurlandinum (i 1928. med de fremmede Markeder ber opretholdes. For- retnings- og Arbejdsvilkaar, lige- Færøernes Erhvervsliv, som Øernes Fremskridt paa andre Omraader, har i adskillige Aar, for ikke ret længe siden været betinget af fremmede Selskaber eller Institutioner, kort sagt, vi har her i vort lille Sam- fund været benyttede af den fremmede Kapital som Marked, hvor disse fremmede Kapita- lister, uden at yde noget direkte til det vidst at udnytte sine Chancer, færøske Samfund, har hvadenten det gælder Skibstra- fikken eller Handelen paa vore Øer, enkelte Undtagelser paa Forret- Naturligvis har der været ningslivets Omraade, der ikke har været tilstrækkeligt lokalt kendt, og som derfor har været nødt til at give op. Mange Steder, hvor der har været Opgangstider for flere Aar tilbage, er de livlige Virksom- heder hensvønede, og der spør- <> 5 alle Kanter om, hvor- ges fra naar man kan vænte en Ændring i de bestaaende vanskelige For- hold. første Begyndelse, der gøres for Og alle spejder efter den at sætte Virksomheder i Gang paa Færøerne, uden Hensyn til paa hvilken Plads der startes. Man sige, al kan i al Beskedenhed Begyndelsen er gjort. Jegyndelsen til noget nyt, saa- vel vedrørende Trafikforholdene Udlandet den dermed 00 > vende ise i Deskæftig« samtidig som der aabnedes ci færøske Hjemmefiskere ikkt alene en Mulighed, men snarere en Sikkerhed for bedre Prisel for deres Fangst, og sidst ikke mindst de gunstige Beta- lingsvilkaar for Fisken, d. v. s. contant, Den danske Handelsminister- Exelence Slebsagers Stilling til denne Sag vil endnu være i frisk Erindring. Den store Han- delsminister i det danske Spare- ministerium affejede ethvert Forsøg, der blev gjort herfra for at holde Færøerne i regel- mæssig Forbindelse med 8 land, vel vidende om, at det brede færøske Folk, saavel direkte som indirekte, allerede havde høstet Fordele ved den kng- Forbindelse med g det direkte land, selv om færøske Sel- skab ikke havde opnaaet noget Overskud af denne. Det har været sagt: »Åt bringe en bundkonservativ til Forstaa- else af Betydningen af samfunds- gavnlige Spørgsmaal, volder ikke altid de største Vanskeligheder, men hos de store, ledende Mænd indenfor de danske Godsejeres politiske Venstreretning, lige fra »Det »Venstre« tiet« til det har der altid været Vanskelig- forenede Venstrec »Venstreformpar- sidste »Venstre«, føl- Land, | | | | IKKI | for | | | | | Í Í | | | | | | | | | I | | | | | 1 | i | | | | | | | | | | | | | | | | | Porto. Blaðið 143 2. | årg. heder ved at vinde Forstaaelse Folkets naturlige beret- Og for Og »E tigede Krav. naar det er Færøerne, Trafik og Handel med en anden Nation, noget vedrørende som ovenikøbet angaal end de danske, hvad da? ja, saa skubber de stærke Venstre- Exelencer en saadan Tanke til Side og slaar paa sit sidst re- konstruerede Program: „Rigs- enheden skal hævdes. Forbin- delsen mellem alle Danske, indenfor og udenfor Landets Grænser, maa styrkes og udvik- les til Fremme af dansk Natio- nalitet og Kultur. Ikke mindst bør det danske Mindretal Syd fremdeles finde Arbejdet for dansk Aandsliv.“ Grænsen Støtte i Sprog og Bortset fra det unvttige i at foreholde saadanne Venstreher- rer, hvad der er nodvendigt for Fremskridt og Udvikling paa Færøerne, kan man dog, uden at være danskfjendtlig, henstille det Madsen-Mygdalske Styre om at holde sig til sine Program- g punkter og Løfter, uden at dette skal gaa udover Danmarks nordligste Amt, hvor Reaktionen heldigvis er paa Retræte. Alle ved, den nuværende Re- gering ogsaa, hvad det betød for Í Forbin- "ærøerne, at vi kom i delse med andre Markeder, saa- vel for Import som for Export, og enhver ved at vurdere de herved havde dette Fordele, vi Men op vilde Sleb- Hans Stilling naaet. sager ikke indse. netop til dette Spørgsmaal har Stødet til, af Makkerskabet Venstrepartiet. Man havde høstet givet Færinger opsagde med Erfaringer nok paa Kærlighe- dens Beskaffenhed, dens Art i alle Ender og Kanter. Rigsen- heden skal hævdes. Kr en saa- dan haandhæven af Rigsenheden alt til Programmets Paa Frihedens Grundvold skal Folket bygge sin dog ikke, naar kommer til alt, et Spark Indledningsord: Eng- | Fremtid? Naar man sammenligner de Bestræbelser der geres herfra for at skaffe bedre Forbindelser med Omverdenen, for derigen- nem át foroge Handel og Om- sætning, samtidig som der vil tillyde Landet Contanter, som der paa anden Maade er meget vanskeligt at fremskaffe, og Hr. Slebsagers Standpunkt til Skipa- felagiðs Henvendelse om Laan i dette Ministerens Molivering, at man Øjemed, og vderligere ikke kunde gaa med til at støtte et færøsk Selskab, dansk privatkapitalistisk Aktie- der var et selskabs Konkurent, saa er man straks klar over, at det, der laa forrest i Exelencepanden, var mere at stive sine privatkapita- | ! langt niðri við sínum prisum, að høgt, er hon soleiðis; 33 | som Handelsforbindelsen med |