týsdagur 17. juli 1928síða 1

3 | 3 tú FRÆLSI Nr 29 | 20 ovr. å 3. og 4. . . Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, síðu. avsláttur í prísinum. -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT Vid størri lysingum fæst JAVNADUR Tirsdag hin 17. juli 1928. BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 2 árg ' Pig . . og skrivstovuni, Telf, 143 = 2 HIMINS TILDUM 53 MANNI 53 NONNI Tandlæge BREND træffes 11—5. Telf. 114. <q KNN SS TMM SK ANNO 23 KON 3 UNUM E3 LÅ A DALMÁLIÐ í tí um allan heim spennandi rorslu, javnaðar- arbeiðararorslan og rørslan, er at betra livikor ar- beidarans, soleiðis at tað verður ein gleði at liva, og ikki ovut. Verða tí mest allastaðni borin fram uppskot, ið kunna vera men tó, hvort ymiskt håttadu, í sínum lagi, miðandi ímóti at fjálga um tað liv, ið livist her í heimi av teim, sum strevast og stríða skulu soleingi tey ana. A fundinum í Washington, aftaná = verðaldarbardagin, var m. a. eisini framborið uppskot um eina millumlanda samtykt viðvíkjandi arbeiðsstíð, hvussu langur ein arbeiðsdagur skuldi Allso mangan soleiðis, sum framhildið til- lógtreytum, vera. ikki tað frá morgni til kvolds, men skilast i mangar verður sreiðum hvussu tímar ið skulu til, fyri at kunna grundað ein Hetta nakað nýtt á stevnuskrå javnað- arbeiðsdag. mål er ikki armanna, og er tað lí eisini vert at geva gætur, at menn, ið ikki standa innanfyri javnaðarflokk- ar, geva einari aðrari skipan av arbeiðsdeginum, soleiðis sum javnaðarmenn hava åvist, sítt viðmæli. Soleidis fór fundur fram, hinu- megin atlantshavid, at uppskot um eina millumlanda samtykt, at lógfesta S-tima arbeiðsdagin, fekk viðmæli frá mestan ollum ålitismonnum, ið komnir vóru til fundar landanna vegna. Ax 88 ålitismonnum úr londum — arbeiðsvevarar høvdu ymsum menn á fundi eisini sínar góu 86 ålitismenn sitt viðmæli til uppskotið, og ímóli vóru bert 2, skrivast tveir. Grein 2 í >Washington-kon- ventiónini< er tí komin at ljóða soleiðis: >Arheiðstíðin fyri ar- beiðarar, ið hava yrki sítt annaðhvort í einstaklinga ella allmennum stórarbeiðum, ella lið í hesum stórarbeiðum, tó ikki viðroknað arbeiði, har bert fólk úr somu familju ar- beiðir, má ikki vera longur enn 8 tímar um dagin og 48 tímar um vikuna,« Henda grein úr >Washington- konventionini« hevur fingið sítt viðmæli frá álitismonnum ar- beidsgevaranna, og ber henda grein lí klassa- besta fyrsta merki, ið hon kann fáa, tí hon er undirtikin av ålitismonnum år teim hornum, sum beinleidis standa í samband við eina slíka skipan av arbeiðstíðini. Sjálvsagt skulu slíkar millum- landa samtyktir góðkennast av parlamentunum Í teim ymsu londum, og táið slík mál í heim- londum koma til viðgerðar, kann tað bera á, al leypir frá orðið sínum og arheiðsgevarin tekur eina aðra støðu, sum hann í lí fremmanda landi skamm- aðist við at: taka. Logið kortini, at slíkir menn ið skammast við at lata aðrar tjóðir gerast kunn- ugar við sítt lands skammlovysi, hej troysta sær at viðganga slikt í sínum egna heimlandi. — Iletta er væl hin gamla søgan eina- ferð enn, at til hin fremmanda er einki ovgott og til sínar egnu Hetta aðu teir donsku arbeidsgevarar er alt nóg gott. prógv- nir lúið lógin um 8 tímar arb- eiðsdug kom til viðgerðar á rík- isdegi. Teir vendu kotinum táið teir stóðu á heimligari grund. ríki er í hesum aðal- hala tí verið Danska máli á enn, og kundi tað forvitnisligt at kanna eftir, hvorju lond ið undan eru í hesari skipan: 8 líma arbeids- dag. Tað eru fyrst Bulgariu, Grikkland, Indiu, Rumeniu og Czekoslovakíið. Síðani hava arbeiðsráðharrarnir í hesum londum: Fraklandi, Brettland, Tyskland og Belgíu greitt frá, at lað munar lítið til tað eyd- ast at lógfesta 8 líma dagin. Frá arbeiðskantórinum í Ge- verður um- néve, frågreilt, al framthesiframmanundanneyndu lond, er 8 líma dagurin lóg- festur í fylgjandi londum: No- reg, Sveariki, Finnland, Lihauen, Letland, Hålandi, Luxenborg, FE ysturriki, Rusland, Sveits, Polen, Jugoslaviu, Italiu, Spaniu Henda við at 8 OU g Portugål. frágreiða er einstýðandi tíma arbeiðsdagurin er góðkendur í mest ollum londum í Europu. Í Bretlandi hevur sum kunn- ugt 8 tíma dagurin verið gitin í mong år, sjålvt um hann ikki er lógfestur, ja, í støkum arbeid- um er hann enn styttri. Manga- staðni halda teir »week-end«, soleiðis at givið verður uppat at J yrra — arbeiða í seinasta lagi dagin í viku, og verður her so- ikki meir enn 45 leiðis vikan tíma íslaðin fyri 18. Í Canada og í Ameriku (Bandaríkini) eru við- tað í Australiu urskiftini í sambering við her framfluttu, og hevur tað verið síður í alt sein- asta mannaminni, at nýta S-tima dagin. Av norðurløndum eru hesi lond eftir at:sóðkenna 8 líma arbeiðsdagin: Danmork, Føroyar Hvat er Hví eru og Ísland. bágin her um leiðir? menn ikki fúsir til at skipa arbeidstidini ørdvisi? Henda greinin av norð- búgvarum er eisini menniskjur og má lí eisini fáa menni- skjakor. Arbeiðarin skal tó ikki bert vera eitt trældýr, Javnaðarlundir í Suðuroy. Frú Helga Larsen, sum reðari. Arbeiðarar og fiskarir í Suðuroy, strevast av ellum alvi fyri at fáa hjólini í vinnulívinum aftur í gongd. 5 Løgtingid má taka undir í hesum málunum. A Tvarovri, 12. 1928. Tveroyri, Frodbæ, Trongis vágur og Kvalbæ hevur haft viljan av eini megnarkvinnu. Ilon góður kallmadur, ið kann meltast kann lala! Hann skal vera hennara javni. Kvinnurnar hava eisini flokkast um hennara roð arapall, munu tær og mangar vera, ið hava kent sær æðr og ond í ynskinum eftir at vunnið sær slíkt orðvaldi til vekingar, eins og er givið fólka- tingsliminum frå Helga Larsen. skal halda við fundum her í oynni, ætlar Frú Larsen áfram Havnar og líð til less, sær til Sandovnna, kanska, um hon fær út á tær storri bygdirnar. Hava ley, id fáa hana at hoyra, nakað at vænla. Forvitnisligt er, hvussu ein kvinna ber seg sum politik- Helg; kvinnuligu ari. Larsen er hin fyrsti politiski roðari, ið hevur hildið fundir í Foroyum. Tað er tí einki at undrast yvir, at fullt er um rødarapallin kvold eftir kvold. SUM vedrid kortini skikkar sær. Er tað vetur? Eingin skuldi hovdu juli mánaða. tro, at vil Tory, fiskur og útiarbeiði stundar eftir terra eins og jørðin Men Hjá mongum her er eftir lýggju. æt hann og skolar. ikki torvan reist. Í ár verða ikki allir við Olavsvøku. Kanska hoyggingin 55 menn lidnir torv á og heystið fer at hyldnast betur. Lati okkum vóna. Við hetta lag verður ikki væl úr. Tjorðurin, ið oftani er avtakin av skipum, liggur at kalla tómur. Onkur kolhólkur slogist fram við strondini, avkolladir sum giktbrotnir seggjar. Teir vóru onkunlíð á vási og fordu mangan dýran farmin. Nú droyma leir, sum droyma Men dreym, gamlir droyma, enn og njóta ungdóm sín. okkum torva annan ungdómsins áræsna framtíðar- dreym og evnini at leggja árar um borð at rógva móli dreym- anna bjørtu málum. Og okkum finna miðvísa tørva mål leið. og al Bakstrevið má skúgvast av pollum. Hurðar megu opnast og luftin reinskast her á landi. Allir stongilar megu sorast. Frælsið í hásætið; frælsið og frídómurin má sigra, so ræsur- nar kunnu vera opnar fleirri unglingafjøld, id ynskir at læra fyri at kunna meltast vinnandi í útheiminum jøvn og helst yvir blæsur | | | leikin í lívsins bardaga fyri fødi og klæði og fosturlandsins lukku. Iyskarar, Englendingar og aðrir oysa rikidømi við strendur okkara. Vit sita við sviðið soð. Hetta er skeivt, blóðskeivt, hátt- virdu álilismenn landsins. Vit megu í hvussu er standa teimum Men tá vil ketta um javnir. verdandi sum heitan ganga greyt, fúa vit loyvi at hvøgja al uttan annað úrslit. Hetta ducur ikki longur. Vit megu leggja uppi i samvinnu vid teir, ið fremri eru. Vit læra so, og eru tær knolur f okkum, sum vit trúgva, koma vit innan skamma fremstir. Hetta stund at standa skal einki minni, einki vet minni! vera málið: standa fremstir . Arbeiðara- og fiskimanna- lokkurin her er farin ai royna. Sitl ódnartak tekur hann nú, ilt størsta, 10 er tikið viðvíkj- andi fiskiskapinum her á landi. lann vil reisa sær ein stuðul fyri umlegging av heimafiski- skapinum, ein stuðul, ið gel ongan mun, tekur allar við frá Haltarvik til Sumbhbiar, keyp- mann sum fiskara. Eitt samlings- merki, ein landsstuðul er málið fyri arbeiðara fiskimanna- Og flokksins virki her 100 á plåssinum. 200.000 kr. kemur tað alt osta. Men so er tað eisini »lipp og búgvið til stórvirki, ið opp«, and okkara og vidurskifti krevja, um ikki hver maður skal á 1åsagang. Nú ræður um hjá iskarunum og ollum veiðandi og skipaeigandi at draga eina fnu. Statur og fiskarar hava gjørt skyldu sína. Men sjálvandi er tepurt við at fáa endarnar at verður tf eisini rokka saman, heitt Hetta er á løgtingid at skoyta uppí. landasok, so framt kallast ein sum nakað kann ein landasok, kann tingid ikki og hera seg undan. Fiskararnir, ið bera uppi landið, kunna ikki verðandi verða óhjálpnir. Teit hava rætt at krevja, og krav teirra má hoyrast fyrst og fremst av logtingið. At taka støðu til samband og sjålvstyri er skjótt hjá hugsandi monnum. Ilovuðsuppgáva ting- sins er nú at seta hjólini í vinnulívinum í gongd. Hidani koma tvær aðalsakir: Foroya kol- og leirvirki og upp- hjålpan av heimafiskiskapinum. Hesar sakir kunna verða tveir Hava høvudsstudlar landsins. nú tingmenn at hyldnast í ella vrakast! Javnadarmadur, royndum - | | | Tysklands nye Regering. Den ny tyske Regering er nu dannet. Vor Partifælle Herman Miller har endelig fundet en Kombination, der ikke var for- udset ved Begyndelsen af tre Ugers møjsommelige Forhand- linger Miller for Hermann havde be- at danne en Koa Soialdemokra- Mellempartierne stræbt sig lition mellem terne og paa et Program, der svarede til Aanden og Resultatet af Valøene 20. Mai. Det lykkedes ham ikke. Først havde han de pin ligste Vanskeligheder med Folke- partiet, Stresemanns Parti, der stillede saadanne Fordringer, at alle Forhandlinger strandede. Dernæst med Centrumspartiet, der ønskede en Vicekanslerpost, eventuelt som Indenrigsminister Dette at umuliggøre Forhandlingerne definitivt. Men da Hindenburg ophævede Vicekanslerposten. og portefølje. var lige ved lagde et antageligt Pres paa Partiet, blev Resultatet at Cen- trum alligevel vik med, ofrede Wirth, der var tiltænkt Vice- kanslerværdigheden, og nøjedes med at Partiets Formand Guerard ind som Trafikminister og Minister for de besatte Egne. Den kommende Regering tæller da de fire Socialdemokra- ter, faa Kansleren, Fimansministe- ren, Indenrigsministerer og Ar- bejdsministeren, to af Folkepar- tiet, nemlig selvfølgelig Strese- mann som Udenrigsminister og Økonomiministeren, to Demo- krater, en Centrumsmand og en det Folkeparti Desuden bevaret fra bayerske har man Ge- neral Groener fra den tidligere Regering som Rigsværnsminister. Hvad der mest falder i Øjne- ne ved denne Fordeling af Por- teføjlerne er, at der er kommet to Demokrater med, skønt dette Parti danner den mindste Grup- pe indenfor den republikanske Majoritet i Rigsdagen. Det er altsaa Demokraterne, der har høstet, mens Folkepartiet og Vrøvl. O dernæst forbavset, at Wirth, Centrums Venstrefløj, har trukket sig til- bage, da der ingen Vicekansler- y Centrum pi har giort det Lederen af har plads blev, og Socialdemokra- terne naturligvis ikke kunde afgive den vigtige Indenrigsmi- nisterpost. Det havde bare manglet. Det vanskelige ved hele Sagen Stilling. Det har paa en Maade givet Strese- er Folkepartiets mann, som af al Kraft har søgt at paavirke sit Parti i forsonlig Retning, et Mistillidsvotum, idet det i en ret at det opretholdt Stresemann Dagsorden har erklæ- og Curtius i Regeringen uden at det paa nogen Made for- pligtede Partiet, Herman Miillers Regering kan være udgaaet fra artier- ikke siges at den store Koalition, da ne ikke er enige om noget be- stemt Program, og da to af dem, Centrum Folkepartiet, har taget Reservation med Hensyn til Regeringens almindelige poli- og