týsdagur 11. september 1928síða 3

sl Valrættaraldurin. (Tridja viðgerð). p, M. Dam: Í javnaðarflokk- sins uppskoti liggur liggur eisini uppskotið frá stórsta flokki tingsins. Men okkara gongur væl longri og tekur við tað, ið liggur heitast og næst fyri; men sum hitt uppskotið hevur hýst hóast ein kundi vænlað annað, al døma eftir orðfellum frammanundan seinasta vali: Tað, ið vit leggja afturat, er minkan av fólkalingsvalsaldri- num burturfiggjan av teim órættvísu treylum fil styrisvalini; um skal vera eins lætt at velja tað er til úti, og súknar- soleiðis at íbúgvar- til sóknarstýris og loglingið. At fremja hesi bæði punktini liggur okkum sum sagt næst og er aðalynski okk- ara í hesi sok. Iini hava tyd- ning, men liggja ikki beinleiðis fyri. hevur jú nýstani verið varar iliga til nylt val, og eru so tri ár til at seta t. d. loglings- valaldurin niður. Fólkatingsval kann har aftur- ímóti altíð henda og skal henda áður logtingsvalið komandi eins kommunuvalini kring um Falla punkt okkara, er aðalynski kvalt, leggja vit so ikki lag í at fremja hini í ár, men vilja tí heldur bera tey fram í samburði særligum ødrum punktum vælrættinum viðvíkjundi. Vit vilja uppskot stórsta flokksins, men bert saman við okkara uppskoli. skulu Loglingsval Og vænl- ” 3 år og Førovar. okkara og við og fremja sum sagt tingmenn, ið leggja sær hetta Biðast greiða atkvoðu, geyma. Debess: Kg vil spyrja javn- aðarmenn um ætlanin er ikki at greiða atkvoðu fyri okkara felagsuppskoti, um teirra upp- skot fellur (Dam: ja!). Haldi eg betur hóskandi var at henda støda var tíkin til 2 viðgerðar, so vit møguliga kundu samráðst millumveg. Varð so Uppskot stórsta flokksins varð um atkvoðugreiðsla: móli vanligum siði sett fyrst til atkveðu. Tóku vil menn hetta sum tekin uppá, at javnaðar- menn ikki vóru sintir fíl at fremja okkara uppskot, og greiddu tí ikki atkvoðu. Upp- skotið fall við 11 atkvødum. Og varð so sum hildið: Okkara uppskot fyribeindist. Hetta er domi um tingmanna demokratisku stoðu, og eiga menn nú at døma eflir gerningi og ikki eftir orðum. Konsul Dethlef Thom- sen og Grønlandsfisk- urin, framur Ein kendur skipari og Grønlandsfiskimadur okkum fylgjandi, sum vil halda vera vert at koma líð. máli, at hevur sent fram í torvuligari Eisini vit eru á fí harri Thomsen (sjálvsagt móli sínum vilja) hevur verið at, al gera okkum ógagn við skriving síni um Gronlandsfiskin. Kæra F. F. ger so væl at um reglum! lg »Føroya hýsa mær hes- lesi í »Føroyatydindi«, Socialdemokrate og »Tingakrossi« eina grein av harra Dethlef Thomsen um Grønlandsfiskin, Hann — sigir harí millum annað frå, at nå er ikki longur sum fyrr hevur verið, nú er torført at fúa av- reitt Grønlandsfisk í Keypmanna- havn, og íkki vilja teir heldur hava hann í Amerika. Hetta hevur ein maður sum ífjór seldi Grønlandsfisk í Amerika sagt fyri honum. Tó heldur hann at Grønlandsfiskur kann seljast, men ikki mugu vit rópa hann Føroyafisk, mega vil vænta okkum so góðun fyri hann, sum fyri oyalisk, og vit skulu vita, al mugu sum og íkki prís Før- vil Grønlandsfiskin eitt fyri at hann maa seljast fyri seg. rokna fiskaslag seg, og Eg má loyva mær at spyrja: Er harra Thomsen rættsiktadur, ella vil hann okkum ikki væl? Ætlar at Koroyingar vera so órudduligar, at teir, tú teir siga hann higartil hava selt Grønlands- fisk, hava dult, hvaðani hann er komin, og rópt hann fyri Føroyafisk? Tað skaða, at siga slíkt! AL harri hava kann valda óbótaligan Thomsen heldur gott haldi eg seg skil á fiski og fiskasølu, skilja hann hevur fyrr; fullkonur, um meg skrivað bæði ikki hann átti av lí nú og men at hann er so sum enn miðar ímóti álit hjá skilagóð- um Førovingum, gevur her at híla. Veit íkki tað, al Førovingar selja hvort fiskaslagið at verið, at vinna sær hann fyri seg, so veit hann minni enn eg, ið tó ongansinni havi selt ein fiskastert til útlandið sjúlvur. Ílvat veit so harri Thomsen um Grønlandsfiskin av egnum royndum? Bert tað, at teir fisk í Keypmanna- hann, í Keypmannahavn fisk til at ikki vil sum keypa havn ikki at ein maður keypir Amerika heldur hann! vilja hava og sum selja í hava keypmenn Grønlandslisk? hevur ongatíð Ivi vilja danskir ikki hava Keypmannahavn verið nakar grovur avtakari av saltfiski. Í sama nr. av hesum blað sum hr. Thomsens grein stóð í, stóðu eisini undir F. F. hesi marknadar-tidindi: »Fyri pakkaðan saltfisk til Keypmanna- havnar fæst góður smáum ca. 46—47 men har hetta er bert småsøla at roknac. Hetta er greitt. Marknaðurin í Keypmannahavn tolir ikki skibsfarmar av saltfiski har gongur bert undan í smáum, so hetta er tað ikki prísur í oyru if; gongur nógv av, og mangar ísenn, ársok bert Thomsen mein- frå, at kannað fiskur er nokk; men hetta, ar: við; hann eftir vorðin, sjálvir veiða, og at selja hann, hann um, at er flaktur við lámi, hetta gera, at keypararnir verða heilt heilavillir, tá teir stundum fáa Gronlandsfisk, flakt- tur á hendan rangvørga hátt og stundum Grønlandsfisk, sum Førovingar hava flakt á »euro- pæiskan« hátt. Íletta heldur hr. Thomsen spilla prísin. Nei, ikki man hetta havn nakað at siga, tí flekingarhátt- allar dagar verið tað enn — hetta man vera hann greiðir hevur verið og tann Gronlendingar hvussu tilber gremur fiskur skal hvussu sum og so seg hesin og sum er urin hevur ymiskur og er harri Thomsen um at vísi vila tykist hin einki al siga. (eg veit ikki, um Thomsen roknar teir fyri altíð hava øvulu megin, murtin Før« sum Nordmenn, harri »Kuropæere«), sum flakt fiskin niður hava mangan landað bæði í Íslandi og oyum, teir Foroyingar, eru hjalláúmir, munnu flekja ovutu megin; men einki hevur tó hoyrst um, at Spaniu- góðan og eisini menn og aðrir hava dámt hend- an fiskin ringari, Heldur man tað hava almikid al íýða hvussu væl og vand- flaktur og heilatikið. aliga fiskurin er hagreiddur Kø havi ikki, sum harra Thomsen, sæð tann fisk, sum Gronlendingar senda til Keyp- mannahavnar, men eg havi staðið uttanfyri fiskapakhúsið í inn slapp eg íkki 5 Godthaab og har så eg ryggirnar úr fiskinum, sum Gronlendingar høvdu flakt, liggja í fjøruni. Teimum hugdi eg væl at, og ein kann siga cin- um nogv. fiskaryggur skipara nokk so gomlum Tað , fyrsta eg så san, trongja van lað hug at Gronlend- mær líkamikið at brýna knív ingar mundu til at lærn til at læra sum at flekja fisk. Um danskir fiskameistarar undir Grønlandsstjørnini duga at læra hetta veit eg ikki; men leir menn, ið flakt høvdu hesa ryggirnar burtur år fiski, dugdu hvørki, har var sjón fyri so: | Ryggirnir vóru morgladir og Í skræddir burtur úr fiskinum, so at hvor fiskur, um hann annars var góður, málli vera vraklisk- Ikkl ætlan, og ur eftir okkara mundi avhøvdingin og vasking- in verða betur Hesin fiskurin til Keypmannahavnar og munnu har fáa h tí hoyrst hevur uppa seg. verður ferdur keypmenn ann fyri lítið og lætt, frá, bert tap uppá hann. kunnu keypmenninir selja hann híliga og tó viuna nógv uppá hann. Hlin føroyski Grønlandsfiskurin man helst ti falla teimum ov- dýrur, og illa ber til at halda tvey sløg av Gronlandsfiski, góðan úr Feroyum og ringan Gronlandi. Hin einasta bót er, at ríkisstjórnin sum snarast loyvir Føroyingum at læra Gronlendingnr at fiska og at virka fiskin til góðan fisk, tí so verður allur — Grønlandsfiskur góður fiskur. Um hin mannin, fisk Gl Amerika er at hann er aftur her ímóti hesum sum keypir x tað at siga, í ár og vil keypa fisk, men hevur til fyri stutt síðani bert boðið 35 oyr. Íslan- Nú men ðantíð er farm- foroyskum Gronlands- Hull fyri 40 harav 2'/, oyra fyri foroyskan Íslisk. er hann gingin hægri upp, i imed ein størur ur av seldur til og fiski ovr., f farmagj eftir fyri 35 fyri ganga ald, har Grønlandsfisk Seinni er tá 37' vera ímóti Íslandsfisk. Grønlandsfiskurin eisini gingin upp, so hetta talar týðuligu fyri seg, beint ímóli ollum, harri prisin menn i Thomsen førir fram um á Grønlandsfiski. Hesir Hull hava í fleiri ár keypt Gron- landsfisk, og teir firnast ikki fyri at taka mangar farmar. Teir vita ivalest hvat teir gera. Tað man tí vera best, at harri Thomsen letur okkara Gron- landsfisk hava frið og ikki kem- uppí sum ketta upp úr hovdatrog. Vil fyri halda seg til 5 landsfiskin ur sær hann endaliga gera gott Grønlandsfiskin, so kann fáa lann Grøn- góðan, sum Grøn- lendingar veiða virka undir hini ini í Gronlandi. og donsku einahandilsstjórn- Skipari. Fiskiskapstíðindi. »”. September kom »Martha« aftur frá Gronlandi við 89.000 í alt og harav 78,000 yvir 18 tumm- ar. Teir vóru 21 manns fingu alt við bát; tveir báli fingu uppí í 3 til 4 6. September kom >Flower og menn á tímar. tereup« hevur Belle« 32,500, 9, Sept. kom dekksbåtur »Lilly« á Havnina við 15,000, 36.000 og »Silver Til fiskakeyparar og fiskimenn. Vegna ymsar óregluleikar í at halda 5 grein í kontraktini millum Færøernes og Føroya Fiski- hervid bædi fiskimenn Rederiforening mannafelag verða fiskakeyparar samlyktina sølu av fråbyttum eningarnir fyri manningarpart- Foroya og um at við fiski mintir á skulu in óskerdir sendast til | Fiskimannafelegs, tá tað verður at hin kongaligi handilin hevur rafi. Manningin hevur ongan rætt til sjálv at taka við pening- unum og býta teir sundur, ti tetta stríður ímóti kontraktini. | Reiðarin hevur heldur ikki rætt | til at krevja sær síni forskot | frádrigin áður enn peningarnir verða sendir Føroya Fiski- mannafelagi, tí hann hevur bert | krav uppá hvønn fiskimann fyri Í seg, og reiðarin hevur ongan | vansa at líða, tí eftir kontrakt- | ini stendur Foroya Fiskimanna- | felag honm inni fyri forskotum | liskimanna so langt, sum pen- ngurin hjá hinum einstaka fokk til. Ur Før royum. Tórshavn. Bókakassarnir Amts Bókasavni hjá Foroya sendir úl Verða | oktober. Tær bygdir, ið vilja hava ein kassa til láns í vetur, mugu venda sær til bokasavnid innan 1. oklober. Radioforholdene i Thorshavn, Ir. Redaktør! i deres mig Plads ikke for følgende ærede Som bekendt betales der | nogen Lytterafgift her paa Fær- første ud som særlig for Lyt- men efterhaanden viser det dette kan i øerne, og Omgang se en Begunstigelse færøske tere; For- „yttere som man ogsaa kunde her er ganske retsløse og uhjæl- Tilfældig- Retten til at gratis Verden, maa tavse lade sig byde Forstyrrelser Ad- hitter paa at mindre Senderst Del torskeliige sIg, paa haand vente, at I pelig prisgivne alle heder. De har lytte over men de alle ministrationen hele de som lave ved mere eller vel- organiserede ationer. Foruden en Forstyrrelser af Byens Motorer, som forresten Lytterforeningen har gjort meget for at afvende, Statens ved har store (inistsender oppe Telegrafstationen hid- til været den største Gené. Stor var Lytternes Glæ- de da det rygtedes, at ,Gnisten" ombyttes med en „Lam- man mente at nyde Musiken fra Berlin, Kallundborg, derfor skulde pe", da kunne derved Paris, uforstyrret London, Mattala o. s. v. i Max. Men Dage i alle meget Ak Ve, Par siden hørtes for det første og for cl Modtagere Byen over en kraftig Sendertone fra en nærved liggende Sender, sen- ere lød øredøvende »Hallo, her er Thorshavn«! — »Er det Nolsø«! »Er det Myggenæs« »Vil De lyttie«? — »Jeg skifter»! osv. Dette kunde ikke være andet end Hr. Finsens og Hr. Rabechs forstærkede Tordenrøster, der paa Æterens Bølger tumlede sig udover den intetanende Hovedstad. = Lytteren prøvede of the Forrest« å Vestmanna við 1900 tunnum av sild. Frætt er frá Íslandi, at >But- ved skiften af Spoler og Indstil- ling af Kondensatoren at udeluk- ke Fredsforstyrreren, men det september og rar ganske umuligt. Udsendel- ser paa 100 Meter hørtes over lang Indstilling og paa store Spoler, og Udsendelser paa 800 Meter hørtes paa mindre Spo- ler næsten lige stærkt hele Kondensatoren rundt, Der var saaledes intet at stille op. Vi retsløse „begun- stigede" færøske Lyttere maa resignere og belave os paa at være kommet fra Asken i Ilden, før havde vi „Gnisten“, der havde sine bestemte Sendetider om Dagen saa de korte Kyststationsignaler om Aftenen og og det var da kun Morse- tegn. Nu maa man vel finde sig í at en stærk mere eller mindre velklindende Menneske- stemme naarsomhelst bryder ind og meddeler ligegyldige fyr- taporter eller Offent- ligheden uvedkommende Ting. tekniske Jó, vi Men som har godt i Vente! kunde man vente andet Resultat af, at Radioud- som i Danmark ene er Statens, her paa Færøerne i Praksis er fordelt paa 3 for- skellige Hænder. Lagtinget som sendelsen, dog nærmest staar de færøske Vælgere til Ansvar for sine Handlinger søgte om Eneretten, men fik et blankt Nej fra Rytter og Madsen-Mygdal. | Stedet for at etablere en Rund- kaster heroppe, saa Radioen her som andre Steder kan ind- gaa í Oplysningsarbejdet for Menigmand, ødelægger man den enkelte med har søgt at Fornøjelse, Bekostning forskaffe sig. som stor inde til at vi Lyttere forlanger at betale en Afgift og kræver at der bliver taget lidt Hensyn til os? ikke Er Tiden Deres ærbødige Lytter. Lysingar Elev kan Okt. Selv- skreven A kúa med Opgi- af Alder inden 15. paa Sanato- riet í Højvig antages til velse indsendes til Dr. is nge ds. SS. „Tjaldur“ afgaar herfra planmæssig Man- dag Middag til København via Trangisvaag og Vaag. P/í ble Føroyar. Mir føroyskir Keypmenn selja føroyskar friskar, enn tær eiga at ansjósir, tí tær eru reinar og útlendsku kosta einki aftur ímóti. nógv feitari Fáast hjá Chr. A. F. Hansen, Kolahjarð, Skinsakjøt fæst livønn dag hjå 5” J. lambaa. - 89. re Brug „Rita“ Sæbe- spaaner. Lýsingar mugu verða innsendar til okkara skrivstovu kl. 10, innan mánadag fp.