týsdagur 16. oktober 1928síða 1

FRÆLSI 20 oyr. á 3. ØNN IN > non E3 mono Tandlæge BREND træffes 11—5. Telf. 114. STINNI 2 KONONN 33 HI 23 MG ; "já hevur, alt síðani javnaðarmenn byrjaðu at starvast í Foroyum, HAN 253 HOOD HENNI ES HANN roynt tað lítla tað orkar fyri at forða hesari nýggju frælsisrorslu til Hesi her á landi. ið meldaðu festa røtur biktíðindir, »Føroyatidindi«, at nevnast seg stríðnum móti ti sum nr. Í í frælslintu = arbeiðararorslu, og úrslit blaðsins var knappliga — I Froðbiarsókn var ið seg eygsjón: Í stovnað javnadarfelag, við sínum monnum brutu inn í sóknarstýrið, og síðani kom eisini maður inn á løgting. Heilt til ónytti fyri javnaðar- rørsluna var tað ikki, at keyp- maðurin í >Foroyatíðindic reiggjaði keppin móti javnaðar- monnum, bæði úti og heima. Men tåid løgtingsvalid seinasta gav javnaðarmonnum sess á Foroya Løgtingi, tá stóð froðan hesum sama varrarnar á og kamp. Hann hevði jú verið við um , keypmanni, hann beit á til at slóða fyri javnadarmonnum og reitt upp fyri teimum, so ikki var so logið, at honum var dátt Og nú reksar hann fleiri blaðsíður við dagin. »Føroyatidindi« og at javnaðarmenn gjørdu ikki hetta ikki Og so ovutur og rangvorgur hesin upp í heilar meir, og hatta, men so og so. maður er í ollum sum viðvíkur frælslyndi og javnaðarhugi, so er hann her sum eitt troll, ið er búkur í og Í búkur aftan og framman. erva neðra, Soleiðis verður hann at lam- entera, til hann hevur jagla hala upp í dintil og einki er eftir. Hitt ið keypmanninum tvørt fyri, var uppskot = okkara í Danmark—Føroyar, sum er tann ið hevur mett seg og Feroya velj- má gevast, tí seinasta, er komið telvingini »kepphestur«, sambandið arar uppá. Hesin »kepphestur« er ikki nýtandi longur, og er bert eftir sjålvt stríðið at stríðast fyri. Í tí har nú nr. av >Fer- tumlar ovatidindi«, hann sær við okkara stødu, er hann heilt hevur bynt eyguni út á tamp og hesum uppskoti og rópar: hetta vorðin ólútaður. Hann stært seg sansaleysan at ætla javnadarmenn, ella hvat ætla teir, jú hetta er ætlanin, teir ætla at skræða Føroyar frå Danmark!!! Og hann snurrar runt og runt, og so njellur hann eftir svari í stundini. Vit skilja fullvæl henda blað- stjóra, ið leikar so í. Hann er farin so ofta runt í ring, at hann er vorðin í ørviti, Táið ov sur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, og 4. síðu. avslåttur í prísinum. -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT Vid størri lýsingum fæst nógvur snúður er fkomin, so kurlar altid, og er tå altid roynt at vinda úr aftur, til komið er í rættlag. Hvonn veg harra Herluf Thomsen er farin runt, er óvist, og kundi tað lí verið beint at biðið hann farið runt til mótsættu lið, til orilsi gongur úr honum. Men eini góð ráð skulu vit geva honum: halt so uppat! Tí oll hansara álop á javnaðarmenn, allar hansara greinir ímóti javnaðarrorsluni bera prógv fyri, at innihalda tað sama sum stendur í yrkingini eftir íslendska Kristian Jónsson: Delerium tremens. skaldinum Lønrindan til arbeidarar Tessvegna, at javnaðarmenn béru fram á ting málið um, at løn arbeidsmanna skal rindast einaferð um vikuna, hevði »Føroyatidindi« á máli, at hin gamla skuldin mátti fyrst rudd- ast av vegnnm. Hettar helt eg vera beint; men mær tyktist greinina at vera negativa á tann hátt, at harí var einkið uppskot framsett um, hvussu hetta mál skuldi greiðast. Tað kundi lí ligið ógvuliga nær at spurt »Føroyat.«, hvussuleiðis komast skuldi úr tí ófori, sum skuldin og kreditt- urin fora við sær. Eg spurdi ikki, men skeyt uppá, at eitt lån mátti fåast til vegar. Hartil svarar »Føroyat.«, at hugsanin er góð; men tað er Ogjørligt at fáa lán. Sjálvandi kann eg ikki siga nakað víst í so máta, men eg haldi, at málið er so týdningarmikið, at tað er vert eina roynd. Ella hugsar blaðstóri >Foroyat.<s, at nakar annar betri vegur er at ganga? Tað ið hava tann sið, at rista við hovd- eru tíanverri menn, inum, hverja ferð eitt ódnartak skal at hettar er ógjorligt; men eg fái takast og bert siga, meg ikki at trúgva, at blaðstjóri »Føroyat.«s er ein av teim. Ég vóni tessvegna, at hann hevur eitt gott uppskot at seta fram. At fáa lån at rinda tær skuld- ir vid, sum »de oprindelige Fordringshavere hidtil ikke har inddrevet«, verður kunnet faa kanska ikki so lætt; men å ein ella annan hátt greiðist hettar, um oll draga eina línu. Ég kundi t. d. hugsað mær, at kannað verður eftir, hvussu stór tann skuldin er, sum ómog- Hon kundi ulig er at fúa inn. vegnum á tann tekur tapinum, og keypmenninir so hátt, av fingist av at landið helvtina helvtina. Tá munnu keypmenn- inir vera væl farnir, lí sum nú er, fáa teir ongar av slíkum skuldum rindaðar. JAVNAÐUR Tirsdag hin 16. oktobir 1928. »Farovatidindi« skrivar: »Det der hidtil ikke har kunnet klare sig uden til Tider at der maa bliver dem, paa Kredit, Stødelt«, Resterne af Sygdommen defini- tivt skal Hjælp af en rask Operationc. købe »tage hvis bortamputeres ved Tað kann væl vera at so verður; men tað ræður um, á hvønn hátt heltar verður gjørt. Meinar »Førovat.«, at keypmenn skulu farn vid sakførara og taka seg til rættis? Ja, so hev- rætt í, at ringt ið sjálvandi ur »Føroyat.« verður fyri hann, skyldar; slíkt byrgjast, og átti fyri langari tíð men má fyri- síðan at verið bannað við lóg. »Føroyat.« skrivar, hvussu væl lata kredit í keypmenn gera, tá teir fólk ringum tíðum. fáa vorur uppá Kg meini eisini at tað er væl gjørt; men er tað við ti koma aftur umaftur, so veit eg ætlan, at sakførarin skal ikki, hvussu slík vælgerð skal metast. Lat okkum hugsa okk- um ein annan útveg, neynligani tann at keypmenn koma á samt við teir, sum skylda, um tað, at fáa keypmanninum, hesir skulu arbeið hjá og so rinda eina ella tvær krónur av hvorj- ari vikulon. Hvor kemur so at verða við sviðið soð? Tað vera teir, sum roynt hava at halda seg skuldleysan. Teir verða arbeiðsleysir. Einastu ráð eru lí — at royna kanska fram eftir mínum tykki eitt >Forovatíðindic at fáa lán; men við einum Skal ikki røda meir um hettar, fyrr góðum upp- skoti. eg tessvegna ikki enn »Føroyatidindi« hevur haft orðið einaferð enn. »Føroyat,« biðist gera so væl at greiða mær frá eg ikki fati: »Men vilde en paa hesum vísindarorðum, sum dene Maade (við at upptaka eitt lán) gennemfort Fritagelse for paadragne Forpligtelser være sund?«, og eisini: »Ligefrem at forære de arbejdsgivende For- retninger et Monopol paa al Varcomsætning, vilde selvsagt være saare venligt, men i Læng- den vilde hverken disse Forret- ninger eller det købende Publi- kum staa sig herved«, Tygum, hr. blaðstjóri, meina væl ikki, at tað er sunt fyri ein mann at fola seg skuldbundnan? Tygum meina væl heldur ikki, at tær stóru, arbeiðsgevandi forrætn- at peningarnir fara til luxushandl- ingarnir hava vinning av, arar her á landi og í útløndum LL d. í »Føroyat.« tekur feil, tá blaðið eg smáhandlunum. Eg nevndi ikki 'arfs og aðrastaðni. skrivar, at vil beina fyri smáhandlar, men bert luxus- handlar. Um monopol havi eg einkið skrivað, og heldur ikki, kemur BRÓÐURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Telf og skrivstovuni. at fólk skulu gerast ómyndug. Hettar úr hevur blaðstjórin tikið sínum egna brósti. J. H. Danbjørg. Ambulancen ve Dr. Alexandr. Hospital. Hr. Redaktør! Deres ærede Fillad mig gen- nem Blad at frem- komme med nogle kritiske Be- tragtninger over det Uvæsen, man nu er inde i her i Fær- øernes Hovedstad med Hensyn til Patienter til Dr. Alexandrines Hospital. Iransport af Vi. der lever saa langt imod Nord og derfor heller ikke er saa varmblodige som Sydens Beboere, maa alligevel stemples som altfor »rolige Gemvtter«, naar vi Dag ud og Dag ind kan være Vidner til den iøjnefal- dende, mildest talt hensynsløse Behandling, de ulykkelige Pa- tienter faar paa Strækningen fra Hjemmet til det Hospital med den danske Dron- herværende nings Navn. Í Middelalderen redskaber almindeligvis tede til Behandling af de Men- var Tortur- ben) i” nesker, som man den Gang ansaa for Misdædere, men som Oplysningen Flumaniteten marcherer frem paa vor Klode, er og man naaet saa vidt, at endogsaa behandles som Tilfælde til der foreligger Beviser for disses saadanne maa Mennesker, i alle Skyldighed, hvorefter de faar deres Dom og Straffen er over dem. Saa langt er man nu naaet næsten alle Steder i civili- serede Lande. Og naturligvis er den humane Behandling af Syge ogsaa naaet sin naturlige Højde, de selv i de uciviliserede Lande. Men hvorledes er det alligevel hos os, der ogsaa gør Krav paa Civilisa- os indenfor at befinde tionens Rammer? Talen er Jo, naar om Læger, Hospital, Sygepleje, Hospitals- personale og forhaabentlig ogsaa Apothek, skal der ikke være rel meget at klage over, Naturlig- vis er der fremkommet For- modninger om Mangler, der bør afhjælpes, hvad ogsaa vil ske om ikke ret længe. Men det, der ikke er i Orden, og som ikke paa nogen Maade klæder civiliserede Mennesker, er de Transportmidler, hvormed Pa- tienter transporteres til det, efter vore Begreber, hypermoderne Hospital med det danske Riges Dronnings Navn: Dronning Alex- andrines Hospital, i Færøernes Thorshavn. Her benyttes en gammel udrangeret Hovedstad Sygevogn fra et af Københavns tt Hospitaler!! Og da den jo ikke var tidssvarende da den førtes hertil, maa man gaa udfra, al den ikke er bleven bedre egnet til Transport af Syge, efter at den nu har været flere Aar. Den Gang denne Vogn kom til Færøerne, var man ind- forstaaet med, at det var en Sygevogn, Røde Kors Automo- benyttet i verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum | | | bil, og man gav den Navnet: „Sjúkabilurin“, Porto. Blaðið 143. Nu ved man imidlertid, at denne Sygevogn ikke er noget afholdt hvad man godt kan forstaa, naar man Transportmiddel, erfarer dens mangesidige Egen- skaber, ikke til dens Fordel, hvorved det umuliggøres at fortælle Folk, hvilket moderne Syge- del taler Transportmiddel denne vogn alligevel er. Det oplyses, at det Tid faa Motoren til at »starte«, og naar at tager lang at man endelig er saa langt, »Møllen gaar rundt«, maa man passe paa som en Smed og gøre de Ture i Byen, som der vides Motoren Arbejde, ikke alene naar Vognen Besked om, og lade kører, men ogsaa naar den staar stille. Vedkommende Vognfører maa ikke under nogen Omstæn- digheder standse Motoren, da han ellers risikerer at over- natte paa Holdepladsen med Vognen. Vedrørende Vognens Egenskab, naar den skal op ad en kort Bakke med ubetydelig Stigning, saa maa Vognføreren faa flere Mænds at skubbe Vognen opad. Under- tiden sker det ogsaa, at Vognen Assistance for punkterer, mens Patienter, f. Eks. darselspatienter, befinder sig i den, og alle kan forestille sig, hvorledes en saadan Situation maa være, saavel for Vognføre- ren som den stakkels Patient. Det er Thors- havn, at man ryster paa Hove- det, naar Talen er om at benytte Stedet fore- trækker at engagere en komfor- Personbil, men dens daar- ige paa 3ygderne rundt paa Færøerne, g Folk, der har Syge som skal aa Hospitalet i Thorshavn, gør lerfor Henvendelse til Bekendle ter i Byen om at leje en »or- ikke alene i »Sjåkabilin« og i 3 abel Rygte er naaet ud lentlig« Vogn, da man Transporten af Syge til Thors- synes iavn er Tortur nok for Patien- ter, uden at disse ogsaa skal op i »Sjåkabilin« for yderligere at det har Patienten oftest faaet nok af ombord i den Baad eller det Skib, ankommer til Thorshavn. Naar vi nu tænker lidt alvør- igt Trans- ort af Syge i vore Dage, maa det for Thors- 1avns er Trans- »rystes«; hvormed denne over Forholdet med indrømmes, at vedkommende portmidlerne ikke tidssvarende, angtfra, naar samtidig ænker paa de Foranstaltninger, der er gjort for at mildne Syg- blandt som foran nævnt, man dommen Landets Bebo- Vi moderne Hospital, Læger, Syge- ere, har, plejersker og Personale, der skal varetage de Syge, og vi har Apothek. Til Imødegaaelse af Udgifter for dem, der rammes af Sygdomme, har vi Sygekasser. Nil Imodegaaelse af Udgifter ved Fransport til Læge eller Hospi- tal har vi Befordringskasser. Alle disse Foranstaltninger be- tales der for, men skulde der saa ikke være mere end Grund nok til, at der blev an- skaffet en ordentlig, tidssvarende Sygevogn til det herværende Hospital, saaledes at de stakkels Patienter, der kommer hertil, ikke yderligere udsættes for at faa deres allerede paavirkede Ner- ogsåå | vesystem fuldstændigt ødelagt,