týsdagur 23. oktober 1928síða 2

A Eins og Pilatus á sinni royna tey bæði »Dimmas og »lgkr.« at Avåa hendurnar og sign seg uttan skylda Á 11,10 fram er komið av soguni um at javnað- armenn vilja oyða alfa religión. Hvatið hesi blød hava skrivað umdjettn mál er fyri mær ókunn- ugtav teirri årsøk, er vit sum á kunnu ferðast, . ikki við tí, ið hleðini havinum fylgja! so-væl bera fram. Tó, eitt er mær ikki ókunnugt, og tað er at sjålv- stýrismenn og sambandsmenn nýttu hetta til skrýmsl á veljara- fundum, og hví var tað? Sjålv- andi fyri at:vinna stemmur til løgtingsvalid. Hesir menn segdu seg-at:hava góðar grundir fyri tí. teir: born fram. Grundin var tann, at niðri í Danmark ætladu, javnaðarmen og fræls- lyntir menn at skilja kirkju og ståt sundur. Annað var tað, al javpaðarmenn høvdu á stevnu skrá,síni hesi orð: »Religionen en privat Sage. Nú kunnu vit spyrja Kr hettu so? lað sum hendi niðri i Dan- mark seinasta velur var, at teir politiske flokkarnir íhaldsmenn komu og -*vinstrumenn eisini ásaml um, at niðurseta eina nevnd til at granska vidurskift- ini "millum kirkju og stál, og um ;dikindi vóru, so fyrireika at kirkja- og státur. kundu Tað, at kosítr í*hesari ætlan var at frælsis- skiljast. neynd var glæman {tí stóra kirkjuliðinum ikki var til“ steðar. Hesir menn, ið komu ásamt um'at seta hesa nevnd.-vóru- allir á einum máli verið forvit- um, at tad kundi nisligt "at vita, um kirkjulívið var heff av ståtinum, og at tað kann, vera heft av statinum til | vissar málar, ér ikki at ivast í. Hetta pArthuios« víst á í >F.-S.-D.c nr: 40 i ár. vissar. tíðir og í hevur Tað at javnaðarmenn í stevn- uskrá síni hava ordini: »Religi- onen en privat sag« er nakað sign bæði Hesi orð lítið, tó greið: ØL trúnarsamfund sama annað. nógv og ætlanin er rætt. Tað offentliga styðjar tað eina ikki meir enn annað, og givið er tað, at trúnarsamfundið, sum ståturin skal ráða uppi í er ringast fyrikomið av ollum. Mær dámar ikki at nýta bibl- Als ikki hugar mær lað heilagu skrift ti: iuna til politiskt tjak. til inngangsorð í einum polii- iskum blað; tá heldur senda tað serstakliga, men hesa ferð eri eg noyddur at nema eitt sindur við Bíbliuna. (á nú javnaðarmenn yvir- høvur dáma betur fríkirkju enn stalskifkju, er tað ikki at lasta teir fyri. Ein og hvor, ið dámar at fremja Guðs ord her á fold- um, må hava hesa støðu. Lesa vit nú Bíbliuna ígjógnum, finna vil, at:hetlar er tann av alfaðiri ávísta leiðin. hata vit Bíbliuna. upp, finna vit sí 4 M. 22. k. søguna um Biloal. Til hesa sogu vísir hin tillikni = ápostuliir.. Paulus, Á hann sigir: Og hvad Samklang er der mellem Gud og Bileal 2 Kor, 6,15, Bileal fyristillar | } | | | | her verðinn, meðan Kristur tað hann elskar; tveir mótsetningur, ið eru ómetaliga ymiskir. Áður Bíbliuni vil eg skriftsto0, »Lati hansara ið Guðs er“, enn vil sleppa nevnå nøkur hava lað ið Guð það Luk. 20.25; og so til endan tey keisaran er og týdningarmiklu orð, 10 Kristus segði áður enn hann doyði og 18.36: 5 sum vit finna í Joh, > Mit Verdena....:i hevdi hann latið sínar hermenn Rige er ikke af denne var, já, so j um sv strítt fyri seg, eins og tað hevur verið gjort mangar ferðir síðani. ØM kenna tey ymissu trúnaðar- kriggini. Og nå tey fyrstu kristnu, var tað statskyrkja ella ikki? Nei, hesi fyrstu kristnu livdu frí av statsligari fyriskipan. Var løntur av ståtinum? Nei. kanska åpostulin Paulus ikki fyrr enn langt 'aflaná byrjaði tann verðsliga lógávan at fáa vald vvir kirkjuni. Fann fyrsti ráðharri ið byrj- nýta kristindóm til aði við at í hernaði, var hin tiltikni vápn keisarin Konstantin hin stóri (312—37). Í árinum 321 gay hann eina sokallada hvíludags- Ion men tó byrjanin til at ráðharr- lóg. var lítil í umfalan, ar (óansað trunarstødu) fingu lógávuvald yvir kirkjuni. Um hesa. lóg sigur biskup dr. theol. A. Chr. Bang: »Åf alle Konstantins Forfør- ninger, siglende til at sammen- Heden- gennem- smelte Kristendom og | skab, er ingen mere skuelig end denne hans Lovgivning. De Kristne dyrkede deres Kristus, Hedningene deres Solgud; ifølge Kejserens Opfat- Obiekterne for begge Dyrkelse telse var Religioners væsentliø den samme....«. (»Kirken og Romerstaden«, Kristiania 1779, síðu 255). Eg haldi, at táð tervar ikki at nýta fleiri vitnisburdir. Tann ið vil, vita hvussuleiðis hetta arbeiði spakuliga gekk fyri seg kann 1..d.. lesa tað, ið kirkju- søguskrivarin Mosheim skriv- ar, Við al »Luthers refor- Skrifter« 1 M . skrivaðar lesa matorisk: og aðrar Á honum bøkur, vil hann finna Lulhers áskoðan bági tað var fyri um hval kirkjulívið. at tað offæntliga ráddi; og il síðst:' »Forskel mellem Statskirkens og Meto- distkirkens Troslære (M. Han- SCI Konstantin tann stóri byrjaði í 321 indóminum. | at vinna vald yvir krist- árinum 391 vóru heidningalemplini aftur- latin við maglbodi av keisara Fheodoriusi hinum stóra. Men ikki lað sama sum, hetta var at oll hesi túsundtals menniskj- ur vóru kristin, og við tað, at tað offentliga fekk yvirvaldið á kirkjulæruni, bleiv alt so av- skeplað, at menn. sum L d. Morten Luther, Johan 1IHuss, Zwingli, Calvin og Melancton máttu seta seg ímóli. Og tað sama hendir aflur í dag og hevur til fylgi, at prest- arnir í fólkakirkjuni siga farvæl til kirkjuna sum eina stålsinsti- aftur og fram millum ymissar polit- tulión, ið verður kastað iskar flokkar. ——— Tað, at:kirkjumínistarin Dahl á sinni læt uppskot koma til hesa nevnd, var vegna pastor Rordams støðu innanfyri folka- kirkjuna; hvat teir nú komu á "samt om niðri í Danmark, veit eg ikki, ikki heldur eru Feroy- ingar í hesu neynd, so vit skulu nokk svara fyri okkum tå tað við foroyskar kirkjur, givið, skal Státskyrkja, nemur men ein ling er tólkukirkjan verð so skal staturin ráða, skal høn ikki verða tað, so skal staturin einki hava al siga; men javnað- ikki at ráða yvir trúnni. armenn vilja staturin skal Tri er yvirfyri einstaklingsins stóða Guði, tá so fleiri trúgvandi koma saman og eru av einari falan, so er trúnarsamfundið stovnað, og lá so fleiri uppfatanir eru til steðar, verða Meiri trúnarsam- eiga tey oll at vera fund, og ) líka fyri ståtinum. Endamål javnaðarmann: >he- k ligionen en prival Sage, er og verður fylgt av ollum, ið leita uppeftir á náttúrligum grunda- lagi. Streymur. ——Bø"— POST FESTUM Foroyar-Noreg eitur cin valsur, ið er komponeraður av Oliver Kffersøe, » og varð fyrstu ferð dansað til henda valsin suðuri í Hávn á Løgtingi. Alt kemur fyrst til Havnar, og sjálv- andi vildi harrn Effersøe ikki bróta samlan førovskan sid, hóast hann er ættaður úr Íslandi. Jóannes Paturs- sonar baldrandi upp- fylkingar- og reistrakvæði, ið hann yrkti í 1906, er nú so moderniserað, at tað er komið forbi vanligan »iwo-step«, og snurrað verður runt uttan hopi og skil um spurningin“ Føroyar-Danmark. Í vetur Edw. Mitens ein tónleik, yrkti hárri ið skyrdist: Foroyar-Jersey, sjálvsagt við »pagehåri táð var ein slags yCharlestond Hesir dansir ganga hvor um annan á Løglingi og tingmenninir »engagers« hvønn ann an. Eifersøe »engagerar Patursson: »Hvat skal tað vera ?4 »Færøerne Grønland !«, er aftursvarið frå Eftersøe. „Ég tymi ikki«, heldur Jóannes, »bi0 onkran annur!e ið allir at halda, verður drigin út Harmonikan, Føroyingar eru um og inn, stundum drynjandi og langan og til aðrar tíðir so týtt, sum leir neyðars armar á spælumanninum eru mentir at leika oftur og fram. Dunið hovrist land, og spurt langt út um vid hesum tåi0 verður nær teir gevast leiki. At kennist, er teir spekjast mødin ió ein lítil uggi. spælumenn So kemur »pausan«, blaka tólini undir borðið og-sita starandi fyri einki. »Cravon« finnur fram eina ferðabók, og meðun hann bladar í hesari bók, kemur framúr honum: »Anonymt«, »Presse-Udtalel- sera, vin memoriam, plagiat« 0. s. fr. Fin lerdur maður við ongum skili, sanniliga. Sært tå Húnn, Føroyingin, ið talar danskt við Førovingar? Er } hann hann ikki vísur Á jú. No tutlar hann: »Det gaar tilbage Hukon«, r ímeðan ristur hann vid hovdinum. Eitt frálíkt troyggjumynstur Íyri løgtingsmenn, ið nú eru farnir at bevilga peningar til ymisk stórmál. Ein fyri og annar efttr rapla be- villingarnir út úr høllini í Havn, logtingshnsinum. vivarsmikilt er hetta líður á. øvrigheit sýtur okkum at hava norskt altsamalt fyri ein, 10 sítur og Nú fara teir at tala: Okkara Magg uppi....“ Nevnd verður sett til af skarva burtur av ambmansins stóra Mogi. Samtykt. Okkara jarðabrúk er í ógvuliga skili. Nú Togn eina lotu. må tingid hjálpa. Tingið Samtykt. ringum bevilgar 31 kr. 11 oyrir, sær við studningi til »Isvirki«, Het Suðringar biðja dansitingið hjálpa má latast hakað nógv. Og nógv verð- ur latið: Tingið jáltar 50,000 kr, i leysari luft,(átli leysari luft.) Samtykt. Lorvíkskingar vilju hava einu jarð amóður. — Nel, har er so sjáldan nakað al sera fyri efna jardam óður, at:verið »humbug« Í Tingið Kann einki gera. Javnaðarmenn vildu lækka vælræt!- aratdurin. tík elt val og taka burtur køvrilin, ið nýttar verður ið sóknar- Korlanei. Q. 8. Ér, 0.8. Ár 4 kamandt Ólivsaku WYrjar Ikki er (nd styrisval, Afi leikurin sv nýggjum. 19 4 »p heilt HUD hesin leikur kostar. Í gerilsinum stendur: »Lagtingsmænde nes Diæter og Rejseudgifter 15006,-0.e Har kundi ivnleyst sinnið: Fyri skógvaslit og tidspillu, 15006 kråhur og 50 ov rir. „Leikum fagurt á foldum.....“< Skad mod Fiske-Trawleren Den engelske Trawler blev bordet af en dansk Kanoubaad. Í Grimsby gaves der forleden Meddelelse om en Begivenhed, fundet Sted der havde - udenfor — Færøerne, og som er egnet til at vække Opsigt. Det »Helvetin« af Grimsby var ble- meddeles, at Trawleren ven stoppet af en dansk Konon- brad, der affyrede Skud og lod bevæbnet Mandskab kegge sig langs med Trawlerens Skibsside, Skipperen fik Ordre til at tage sine Papirer med over i Kanon- baaden. De blev sennemganede og fotograferede af en Officer, hvorefter Trawleren fik Lov at sejle. »Helvetin«s Ejer er nu i Færd med at sende en udførlig Be- retning til det engelske Uden- rigsministerium. 5 [| [ff [| |—— FE F Fiskaprísirnir. Í år hava fiskaprísirnir skákað sær so, at leir hava givið mongum irða Keyp- seg. grund til at menninir hava tå minstu grund til idran og fiskimenninir mestu. Nú er lítið eftir av saltfiski; men tó ikki sort. Summir keypmenn hava nógv og nakrir óseldan fiskimenn hava eisini Prísirnir eru nú 2 oyr. fisk. eit. Keypmannahavn »vid Kaj« og betalning við skjølum her g Klippfiskaprís- urin er eisini skridin væl upp, kr. 37,50 fyri pakkan, var rind- að fyri síðstu avskiping og oll merkir eru til at hann ikki støggar fyrr enn omanfyri 40, Er tað so logið at keypmenn iðra seg sum seldu klippfisk fyr 25 á 27 kr. og at fiskimenn iðra seg sum seldu saltfisk fyri 30 donsk ella 37 ísl. oyr.? men aftaná eru allir menn vísir. fyri saltfisk, og Høvdu fiskimenn duga at staðið saman um virking og solu av teirra egna fiski, høvdu er suma tjans men til leir ið hvussu sum keypmenninir; less lykist langt at vera fram enn. oktober kl. Føroya Fundur. 31. 8. sp. heldur stjórn Fiskimannafelags sín årsfund í Arheiðsmannafelagshúsinum Í Tórshavn. Dagskráin er eftir felagslógini grein 14: . Karswood fær hosnini til at:koma seg skjótt aftur, tá tey eru fjadursår, og vissur lygum, at: tey verpa eisini hesa hæll- islir tíð“ Les tað; sum harri Leo Madsen, Viksø, skrivar um Karswood hosnafóðurblandið: »Tå eg nú havi brúkt tygara høsna- fóðurblund í 3 vikur, og høsnini verpa tværreisur so mong egg, skal eg biðja tygum senda mær + pakkar« Um tygum blanda eitt sindur av Karswood uppí hilt dagliga turra ella vúla fóður, fáa tygum upptil 14 ferðir virðið av leim útlagdu peningum aftur Í eggum. Keyp ti alt fyri eitt ein pakka við Karswood hjá tygara handilsmanni ella í tygara keypslufelag — tað kemur at vissa fygum mongdir av eggum alt heyst og allan veturin við, Heildsøla Karl Schulz & Co. København K. 1) Roknskapur fyri 1927. 1) Val av felagsskrivara og rokn- skapsgranskara. 3) Onnur mál sum logd. fyri eru Millum fyrilogd mál eru tey sum ætlanin er at taka upp Í ráðserðina við reiðararnur um kontraktina fyri næsta ár. Hoaimkomin skip. il Vestmanna er komin: »Petra« 35,000. li vente uj7d i ME | Ur Føroyum. Tórshavn. Skipafelagið Føroyar. 9/8 „Havhestur“ er komin frá Hull við 300 koli, 125 tons av slykkjagóðsi og 39 tons tons an av ísl, S/S „Tialdur“ kom Keypmannahavn við ferðafólki føjår frá og goll 500 tons av stykkjagóðsi. Frk. Anna Fetersen fra København, afrejste med SS »Lyra«. Frk. Petersen, der har været paa Agitations-Fourne for Afholdssagen, har í den korte Tid hun var pan Færøer- ne afholdt ret mange Møder. Foruden de Møder hun har afholdt paa Suderø, saavel i Vang som í Trangisvaag, har hun holdt ikke mindre end 3 Møder paa Ejde samt 2 offentlige Møder i Thorshavn. At hendes Arbejde for Afholds- bære Frugter kan især. da ogsan vil Færøerne, sagen her paa overbevist man være On}, man erfarer at nye Afholdsor- ganisationer har set Lyset under hendes Ophold paa Færøerne. Det er Frugten allerede før hun rejste herfra. Frk. Petersen er en udmær- ket: Taler. Hun talte Af- holdsarbejdet med en Inderlig- hed og Varme, som kun den kan, for hvem Afholdsarbejdet er blevet en Hjærlesag. om „Thorshavns Toitaiaf… holdsforening“s 50 Aars Jubilæum fejredes í Lordags. Der var mødt Gæster fra de forskellige Afholdsorganisationer, der bragte Jubilaren Lykønskninger. Der var mødt ea. 150 Del- tagere til Festen, der først af- sluttedes hen paa Morgenstun- den. Nýggj kolsøla. S/S »Havhestur« legði fgjår at landi við Jens Andrensens brúgv við koli til Chr. Holm-facobsen.