týsdagur 30. oktober 1928síða 3

Å — nú kávar blaðið útyvir sum eitt vist djór og roynir at vera við teim, sum talaðu og bardust fyri at spreingja hitt meinandi stórmanna = monopollásið, ið stongir úti danskar státsborgar- ar frá donskum kolonistrondum. Tað roynir at vera við nú fyri ikki at verða læst úti sjålvt og 6møguliggjørt — mát skal vera við ollum, so eisini við aftur- haldi og stórmannasleiski. At rekja upp hina longu flokjuna, hitt langa hopiloysi »Føroyatidindi«s er ov drúgt. Vit vilja bert góðviljaðir kanna hin »høga« blaðstjóran, har hann tykist at hava fingið um enda og slíta, ein roynir at roynir fyri lívinum. = Hann kennir óivað at hesin endin vil raka dygt, dyggari og dyggari fyri hvorja ferð, hann fær hann frammaná, fyri hvorji 4 ár. Hin socialistiski tåtturin verður hon- um langur at lesa seg á út ut enda, verður longri og longri og ringari og ringari at slíta. Nei, um blaðstjórin kundi slitið hann, kvett hann. Um hann kundi trevjad hann, pettað hann. Um hann kunde.... Men hann orkar ikki, orkuleysi! Tað er láturligt — vil kanska siga grátuligt — at lesa = >Foroyatíðindiss greinir um socialismu, ið hin »høgi« blaðstjórin = jaglar verri enn »Dimma« jaglar Jóannes hónda tilik frøi valdar manninum, tå hann atursson. Ein einfald i eystri, vestri, suðri ella norði finnur eina ella aðra rangvorga frásogn um socialist ella social- ismu, at ein næstan freistast til at lata hann í friði hoppa og leika í »Skadefryd« síni — hvat hevur innbillningurin ikki at siga, »Han har faaet den paa Hjerneng siga Danir. Blað- stjóri = >Foroyatíðindiss hevur fingið socialismu, javnaðarmenn í, yvir, undir og um sín aka- Neyðar maður — neyðar »Konsortium«, > Et »O, Hav af Indignation« og tí sum demiska, »stiva« heila. Sum nå henda greinin: innteressant Foretagendec. verri er, Hvat geva tit heiðraðu lesarar? Her eitt petti: »Men skulde det« — vit hoyra tannagrislid »komme til at saaledes, at Resultatet ikke kom til at svare til de store Ord« — hvussu fegnir vildu teir »har uppi« ikki verid, um lås eisini var sett fyri tí fría orðin- »da bør det heller ikke forsømmes at um — lægge Ansvaret Vit kunnu i tankanum siggja hvussu møg- paa det rette Stedc. uligleikin fyri hesum »fryder og glæder« hin »høga« harra. Men ein okkum óskiljandi ótti darrar kortini størri sum undir- lað ti skiljandi vat man fra Sambands streymur. Er soleidis Side ikke anstrænger sig for at være med i denne Sag") (ísvirk- íssakini).... Altso, gongur hetta framtakið, megu vit haldu...., men gongur tað ikki skulu teir hava bæði »læst og paaskrevet«, Lesið hesa vísdóms grein, lesið hana við toli og kenni tanna- bítið aftanfyri, haldi út íkki at tveita hana frá tykkum — og tit vilja — arbeiðarar og fiska- *) Tikid úr somu grein, mangur rar — vera lektir móti allari »innfektién« frá »Føroyatidindi«, Hin darrandi ærusjåka — alt gongur hjá teim »sjålvvaldu út- valdu« uppá at vinna hina og henda vannlukku ærusjúka og »relativu« æru heiður — evnarloysi at meta arbeidisins sonnu verdíir, ið einki hava at gera við »Føroyatfdindi«s per- sónsstarvs. eginstarvslæru, vil loypa kvalma á tykkum og andstygd.... — Ein herligur tóni: >Vi elene videc! Vit og vit og aftur vit eru a og ø, vit øllum okkara slórmenn við roysnisbrøgdum á baki (roysn- um at vera »fadirssynir« við fadirs — peningapungi !) Teir ópraktisku, hvussu kunnu teir vága sær at siga og handla inn- okkara »Pakket, Krapylet;« er til anfyri privilegium ! hjå »Storborgerne at pege paa og hundse !l« Ein skravari, nýttur til muns reinska hevði verið frálíkur at hesar midøldar áskoðanir úr heila, sál og hjarta hins >hogac »Et Middel vilde være probat Hr. Redaklør« ! blaðstjórans. rigtigt krast Javnadarmadur. Andaligt liv | Føroyum. Sum okkum kunnugt, hevur prestur okkara, harra Aagaard, skrivað ein hóp í donskum blødum um okkara andaliga liv her í Foroyum. Væl hevur hann verið her nú eina tíð, og slíkur maður skuldi saktans verið eitt sindur inni í tí andaliga lívinum. Uttanfyri Føroyar skal eg einki úttala meg, men sum mítt lív hevur fallið, og tá kanska serliga í fiskarílívinum, so havi eg ivaleyst har haft so mangar hugnaligar lotur, tí andaliga við- víkjandi, sum heima. Heima verður ein ofta skuffadur. Vit vita tað allir sjómenn, at okkara lív er eitt vandafullt lív, og sjáldsamt er tað ikki, at vit standa andlit til andlits við deyðan, og tå er altíð nakað, ið vil rørast í einum sjómanni, og hann kennir Gud vera sær nær. Og ikki er at ivast í, at sjógvurin hevur bloytt mangt hart hjarta. Tað verður ofta høgt í sjó- mannin uttan grund, og eg má siga, at mær ger tað ilt at hoyra, at hogt verður í sjómannin. Eitt år var ifjør; einstøk skip vóru í Grønlandi. Eg kom á tal við ein mann, ið hevði verið við undir Gronlandi, og greiddi hann frá, at teir hovdu verið í miklum vanda, og ikki hevði hann hugsað sær at sæð síni kæru aftur. Men Harrin, sum so ofta hevur spart syndarin í vanda, hjálpti tá, sum so ofta fyrr. So leið veturin, og vit nærkaðust jólum, fødingardag Jesusar. Oll gleddi seg til at samlast í kirkj- uni við tøkk til Harran og Frelsara okkara um jolaaftan — og ikki minst hesin maður, id ikki hevdi væntad sær at hildi jól í sínum heimi. Men so bar tað soleiðis á, at tað varð sjóveður jólaaftans morgum, og mong gleddi seg til at:fán fisk til hátíðina, sum oll kunnu skilja, tí veturin er ofta turligur hjá fólki, sum hevur hjallin á sjónum. So var farið til sjós, bæði av hesum áðurneynda manni og oðrum, og avgerð teirra á morni var, at teir skuldu verða aftur á landi til kirkjutíð á kvoldið. Farið varð so til útiróðrar, og rýmt varð úr fiski, táið nakað leið út á dagin. Men hóast teir royndu, tað teir kundu, eydn- aðist tað íkki at rokka á land, fyrr enn ov seint var at fara at gera seg til at fara í kirkju. Táið hin fyrsti båturin stoytti í stødni, var klokkan longu 6 — kirkjutid. Táið maðurin kom til hús, fór konan í kirkju. Hann heldur tá fyri seg sjálvan, at tað gjørdi honum ilt, ikki at kunna fara í kirkju við húsfólki sínum, men so má verða. Tí vil eg halda, at ein prestur skuldi roynt at lega seg eftir sínum kirkjuliði, so nógv hann kundi, tí tað er betur hjá ein- um manni at leða seg eftir ein- um heilum kirkjuliði, enn ovut, at fólk skal standa til prikka eftir einum manni. Til næstseinastu jól varð prest- ur av meinigheitsráðnum biðin at skjóta kirkjutíðina longur út á kvoldið, men tað bar ikki til. Í staðin fyri setti hann tíðina til kl. 5. Nú fái eg ikki upp í lag at síga, at hetta bert var av kærleika til meinigheitina, og til tann manndóm, ið stríðist á sjónum, al hann ikki so mikið sum legði kirkjutíðina um, so- leiðis at leir eisini kundu rokka í kirkju og hoyra Guðs orð, í staðin fyri at standa við næstan at kalla tómari kirkju. Men er tað til ball og annað tílíkt, so er hann ikki so tvorur, ok nei. Tí haldi eg at um harra Aagaard prestur hevði verið í einari aðrari bygd ein sunnudag táið veðrið var gott, og sambandið er av lí fræga, so kundi hann — um hann vildi uppofra seg,sum tað sømir ein- um »hyrda« at fár — kalla fólki saman í kirkj- uni eina løtu. Einaferð í 8 dagar at síggjast í kirkju, haldi eg vera nakað lítið. Vit vita tað, Foroyingar, at ringt kann vera her hjá okkum, men ofta verður verri gjørt enn Tað er ikki so langt síðani vit høvdu ein prest her á plåss- inum, ið, táið hann hevði >tikið avsked« við sítt kirkjulid, hevði gera fyri síni er. til frægd at seta síni fár — ið hann hevði haft í sínum hond- um — í sjónleikir og skriva alskyns ljótar skriftir um tey. Slíkt skuldi íkki verið fyri so- vorðnar menn. Táið so nógv verður skrivað um okkum, so hevði eg fegin ynskt, at tað var gjørt nakað fyri at hjålpt okk- um andiliga. Tað er almanna tos her á staðnum, at prestur okkara tykist at vera varðin við al meira sítt kirkjulið enn hann lógini má. Tað kann lí sigast, at hann hevur nýtt sítt ýdni fyri al okkara kristuligt-andaliga nog so fyri eftir ikki veri gera hædka mentunnar- stødi. Sandoyingur. Kreditforeningen udvides til Færøerne. (Telegram til „Peroya Social-Demokrat“) København, 28.—10, — 1028, Østifternes Kreditforening har besluttet at udvide sin Virksom- hed ogsaa til Færøerne. For Laan til Færøerne fastsættes extra- ordinære Afdrag, saa Laanene amortiseres i Løbet af 30 til 35 Aar. Der vil endvidere blive kræ- vet Statsgaranti for de første 2 Millioner Kroner som udlaanes til Færøerne. Bladstyrarinerbert at hitta máltráð 157. Fiskiskapur og fiska- prísir. Scinasta góða streymin fingu útróðrabátar væl av smá- fiski; men tá streymurin harðn- aði, kom minni burtur úr. Komandi streymloysu er besta tíð til hestfiski frá landinum, so lå kann vera vón um veiðu um veður verður. Ráliskaprísirnir eru tó sera lágir, 12—17 oyr. kiloið, og eru ikki hækkaðir, hóast saltfiska- prísirnir eru gingnir upp frá 30 til 46 oyr. kg og klippfiskaprís- irnir frá 25 til 41 kr. pakkan, Forholdsvís eru ráfiskaprísirnir ov lágir eftir saltfiskaprísinum. Saltfiskurin, sum er hin hålv- virkaða varan, hevur soleiðis fyri stundum hin hægsta prísin, og skuldi tað verið tekin 4, at vón er til vinnings framsølu og tilvirkan. so vítt kunnugt bæði við Nú eru, bert 3 skipa- farmar eflir av íslandsfiski, og eftirspurin eftir teimum er góð- ur; men fleir, ið eiga, eru drú- førir at Tað er eisini spell at selja av landinum, meðan turkingarhúsini her ikki hava nógmikið at turka til vetrar, tá klippfiskamarknaðurin fer at tømast. Upplapið í Bilbao 22. oktober er bert 10,000 pakkar og prísir 81—88 pesetas. Í Genua er eisini sterk spek- ulatión á klippfiski, tað innflutt verður gongur frá hond- ini og prísirnir hækka. selja. sum Sjáldan hevur tað víst seg lýðiligari enn í ár, hvat gagn tað hevði verið fyri fiskimannin, um leir stóðu saman um frá- býtisrættin og fiskasoluna. Kundgørelse angaaende Ind- kaldelse af de í Henhold til allerhøjeste Kundgørelse af 2. Decbr. 1916 af Nationalbanken udstedte blaa Enkronesedler. Vi Christian den Tiende, af Guds Naade Konge til Danmark og Ísland, de Venders og Goters, Hertug til Slesvig, Holsten, Stor- marn, Ditmarsken, Lauenborg og Oldenborg, vitterligt: At Vi har bifaldet, at samtlige i Omløb værende, af National- banken i Henhold til Vor aller- højeste De- cember 1916 udstedte blaa En- kronesedler med Udgangen af December Aar ophøre at vere Lovligt Betalings- middel saavel til Statskassen som Mand og Mand saaledes at Ihændehaverne af saadanne Sedler nævnte Frist vil have at melde Nationalbanken eller dens Filialer for der at erholde Sedlerne ombyttede. De Sed- ler af den nævnte Slags, hvor- med lIhændehaverne ikke mel- gøre Kundgørelse af 2. Maaned i skal imellem, inden den sig hos der sig inden den foreskrevne Tid, skal uden videre Indkal- delse være døde og magtesløse og uden Kraft og Gyldighed til derefter at danne Grundlag for nogen Fordring. Denne vor allerhøjeste Kund- gørelse bliver at indføre 3 Gange efter hinanden i Statstidende, og til yderligere Efterretning for alle vedkommende paa Landet at læse i Kirkestævne paa den i Forordning af 8. Oktober 1824 $ 1 foreskrevne Maade. Hvorefter alle vedkommende sig have at rette. Givet paa Amalienborg, den den 14. April 1928. Under vor kongelige Haand og Segl Christian R. (L. S) Frá útheiminum. Et svensk Postkontor for 650 Aar siden. Den svenske Historiker Dr. L. M. Baath, har i nogen Tid gjort Studier i Vatikanets Arkiv, Det, han særlig har beskæftiget sig med, er Aktstyx- ker, der kunde oplyse noget om For- bindelsen mellem Sverrig og Pave. stolen i Middelalderen. Han har un- der dette Arbejde fundet en pavelig Bulle fra Aaret 1261, hvori Paven skænker sin Velsignelse til et Post- kontor, der paa denne Tid var blevet oprettet i Stockholm. Man mener her- af at kunne drage den Slutning, at der har været regelmæssig Postfor- bindelse mellem Rom og Stockholm allerede dengang. Posten er blevet besørget af rejsende Munke, der paa deres Vej afleverede Breve og lig- nende i de store Byer, de kom til. P Kamp mellem Nybyggere og de indfødte. 17 australske Indfødte er bleven dræbt i en Kamp med Nybyggere i Sydaustraliens nordvestlige Distrik- ter, efter at de Indfødte havde myr- det en Guldseger. De Indfødte havde i den sidste Tid forøvet flere Over- fald paa Nybyggerne og dræbt deres Kvæg, og det vilde Nybyggerne ikke finde sig i. Derfor gik de angrebsvis til Værks -- og Resultatet heraf er altsaa blevet at 17 indfødte er blevet dræbt o Gulve af Papir, Et stort hygiejnisk Fremskridt be- tyder Gulve af Papir, der bliver mere og mere alnindelige i Amerika. Der findes ingen Fuger i disse Gulve, hvor Snavs og Støv, der kan være et fortrinligt Ynglested for Utøj og syg- domsvækkende Bakterier, kan samle sig. Og det besidder alle Trægulvets Fordele; det dæmper Lyden godt, og det er en daarlig Varmeleder. Det har imidlertid en stor Fordel frem- for Gulve af Træ: det er billigere. A (1) ' En uheldig Soveplads, I Montreal lagde en af Byens Bor- gere, der troede, at det sidste Tog allerede var passeret, sig til at sove paa Skinnerne. Han vaagnede ikke en Gang, da Toget saa alligevel kom og med Nød og næppe fik bremset op to Meter foran ham. For sin Uforsigtighed er den søvnige Mand nu blevet dømt til en Maaneds Fæng- sel. 4 Lysingar —————— Útbjóðing. Øl arbeiðini við at byggja amtsbókasavnshúsið í Tórshavn verða her givin fram til almenna útbjóðing. Boðið kann verða annaðhvort upp á oll arbeiðini undir einum ella upp á hvert arbeiði fyri seg eftir arbeiðisslag. Tekningar, skrivaðar frågreid- ingar og treytir kann ein læna frå amtsbókasavninum, so leingi nakað er eftir, hvønn dag frá kl. 12-—2 s, p. ímóti peningatrygging upp å 25 borið heilt og holdið. kr., sum verður afturgoldin, tá ið lánið verður aftur- Boðini verða latin inn til amtsbókasavnið seinast hin 15. desember kl. 2 s. p. í ár, og verða tey upplatin í hjáveru teirra, ið boðið hava og eru viðstaddir. Tórshavn, 25. oktober 1928. Fyri Foroya Amts Bókasavn M. A. Jacobsen,