týsdagur 13. november 1928síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
rug
met
j
|:
-
4
Utkomin er:
RITSTJÓRI RICHARD LONG.
130 blaðsíður.
Inniheldur umframt Álmanakkan við minnisblað fyri hvønn mánað og alla
vanliga álmanakkatext m. a.: Upplýsingar unr Foroyar, legtingsmenn, sýslur, presta-
gjald, sóknir, læknar, sjúkrakassar, skrivstovutldir og vitjunartidir i Havn, føroyskt
mát, mål og. vekt, kósir innanoyggja, post- og telegramtaxtir, klareringshavnir, av-
myndaði seyðamark (við sunnan- og norðanfjorðs nøvnum), fiskanøvn á Foroyskum,
Íslendskum og Donskum, tær mest umráðandi lógir, greinir um nýtslu av handils-
tødum og handfaring av fiski, umsetingartalvu (metrar til føtur og øvugt).
H. N. Jacobsens bókahandil,
Tórshavn.
FØROYSKUR ÁLMANAKKI 1929
Prísur bert 50 oyr.
(á
Me EO
H Alle bør bruge:
= „Rita“ Sæbespaaner.
= Skrubbifon „R. A.“
= „Tjaldur“ Sæben.
„OKKARA“ Toiletsæber.
=
: De bedste. De drøjeste.
=
= mer
48 Øre
samme Kvalitet 125 cm. bred 96 Øre pr. m. Ubl. Skjorter 200 Øre
i lille og middel Størrelse, stor 225 Øre, svære uldne Herresokker
100 Øre, svært ubl. Flonel 70 cm. bred 65 Øre pr. m. Viskestykker
36 Øre. Vaffelhaandklæder 48 Øre, kulørte Lommetørklæder 45 >
Sækketvistlærred
Et Parti svært, ubleget realiseres mindst 20 m.
825 Øre pr. Dus.
Fuld Tilfredshed eller Pengene tilbage. Forlang illustreret Katalog.
SÆKKELAGERET., Sct. AmæPlads10. København K.
AKTIESELSKABET
DET KGL. OCTR. ALMINDELIGE
BRANDASSURANCE-COMPAGNI
KØBENHAVN
STIFTET 1798
tegner Brandassurance for Ejendomme, Indbo,
Varelagre o. s. v. samt Automobilforsikring ved
Agenten for Færøerne
pe VALDEMAR LUTZEN
E Telgr.-Adr.: Kulliitzen. Thorshavn. Telefoner 16 & 176.
Sonne 5323
ne
=
Henkel & Co. A.-S.,
DN r Vinteren
se nær—?
Efteraaret er begyndt, og enhver
dansk Husmoder søger stedse at gøre
sit Yderste for at gøre Hjemmet rent,
fint og lyst til den lange, mørke
Vinter. Til Vask baade af Gardiner,
Linned, Silkestoffer og Dækketøj
bruger hun udelukkende Persil, som
er uundværlig til al Slags Vask.
Hun véd, at Persil er absolut uska-
deligt og ikke angriber Tøjet.
Persil faas kun i Originalpakker.
i Vogt Dem for Efterligninger.
Den moderne, danske Husmoder bruger al-
drig noget andet Vaskemiddel end Persil.
København.
SKANDINAVIEN
MERIKA
LINIE
Eneste direkte Ruter
fra København til
NO |
ME Amerika og Kanada.
Regelmæssig Afgang fra Kø-
benhavn og Oslo flere Gange
om Maaneden.
Ingen Pasvisering til Kanada.
Alle Oplysninger om Forhol-
dene, Rejsen, hvorledes Ny-
ankommende hjælpes til Arbejde
ele. faas ved at skrive efter vore
illustrerede Haandbøger, der gratis
sendes overalt,
Ved Ankomsten til Halifax og
Winnipeg vil Liniens egne Re-
præsentanter være til Stede for
at modtage Passagererne og være
je
i
M
Vil:
f)
(líf
fr 1
JA INN
#1
711
SN dem behjælpelige.
7 Skriv til Agenten:
7 H. C. Miiller, Thorshavn,
á eller
Passager-Afdelingen,
Kongens Nytorv 8, København K.
Bilig saft.
Í Ydunar bryggarí uppi á Reyni
verður seld frálíka sóð og bílig
frugtsaft til ein og hvonn fyri
15 cm.
Vejen til
en virkningsfuld
Reklame ;
gaar gennem
en Annonce i C.
„reroya Social-Demok rat“. | omme
„Feroya Social=-Demokrat““
Det er derfor í Deres egen personlige In-
til al Avertering i Fremtiden.
- Í kr. heil floska, tå ein hevur
fløsku við.
Til Canada
med
Cunard ogs White Star
Linien.
Alle Oplysninger ved
Jens av Reyni,
Thorshavn,
eller
Mogensen,
Nyhavn 1,
København.
me Brug „Ríta“ Sæbe-
spaaner.
har vundet Indpas hos det store, jævne Publikum. | — — —
Lysingar
mugu verða innsendar til okkara
skrivstovu innan mánadag fp.
teresse at benytte,, Føroya Social-Demokrat“ | kl. 10.
——""IG—xEAAA A
Givið út av
socialdemokratiskum felogum.
Blaðstýrari: M. S. Viðstein.
Prentsmiðja
„Feroya Sveial-Demokratcs, Tórshavn.
29
gamla handavirkid. Jarnbreylsnetið, sum er fyri
londini eins og ægra- og trægranetið fyri manna-
kroppin, byrjaði nú at tenja sínar blonku stál-
træðrir út um landið. Náttúrvísindarligar ransóknir
styðjaðu dúgliga uppundir vinnulivid. Heimsfrægir
náttúrfroðingar sum Liebig og Alexander Humbolt
stóðu í síni vælmakt um hetta mundið og vaktu
ans fyri nýggjum ransóknarvíddum; teir eld-
hugaðu evnagóðar týskar unglingar fyri náttúr-
uvísindunum. Ein langur riðil av skaldum, heim-
spekingum og blaðmonnum gróu við sínum
skriftum so líðandi grundina burtur undan konga-
valdinum, aðalsvaldinum og pengavaldinum; summir
gjørdu eisini harðlig álop á kirkjuvaldið og kristin-
dómin við. Wilhelm Weitling, hin fyrsti týski
talsmaður fyri kommunismuni, háaði á ymissan
hátt táverandi samfelagsskipan, spottaði hilt lógliga
giftarmálið og talaði eyggjandi lovorð um lógleys
kærleikshjúnarlog. Kristindómin spottaði hann
eisini og hevdi at prestunum, sum vildu ugga hin
arma og neyðstædda arbeiðaraflokkin við sælu
hinumegin fyri neyðina og kvølin her. Hetta var,
segði hann, al ganga yvirgangskroppunum til
handa og leggja teim samvitskuleysu bleytan kodda
at sova á. Tílíkir menn rørdu upp og brutu
niður, men teir bygdu einki upp. Eitt niðurbrót-
ingararbeið er stundum neydugt; men tað gevur
onga sælu hvorki fyri hann, ið brýtur ella hini. At
bjargingin fyri arbeiðaraflokkin ikki liggur í háð,
spottan og niðurbróting; men í samanhaldi, trúgv
og uppbygging skuldu tíðirnar prógva.
Ein enn størri kollveltingarmaður enn Wilhelm
Weitling var Ludwig Feuerback; hann vildi íkki
bert kollvelta kongar og samfelog; men eisini
30
Gud av himlinum. Tó gekk hansara hugsan
omanfyri ta andaligu javnhædd, har hin armi
einfalti arbeiðarin si60.
Væl gjørdu menn víða hvar í Týskalandi
smærri uppreistir, neyðskaðir av hungri og halli,
og eyggjaðir av teimum mongu øsingarritum, sum
út komu; men har var einki samanhang í fyrr
enn útmóti 1850.
Hin nýggja tíðin við sínum broytingum í Jarð-
adyrkanini frá smábrúki undir frælsum bóndrum
til stórdrift undir junkaraveldid og frá hini
gomlu handaverksdriftini til verksmidjudriftina
skapti eisini í teim tysku landsportunum eitt nýtt
gróðralendi fyri javnadarrørsluni; men eisini her
mátti hin ognarleysi arbeiðarin ganga igjøgnum
stórar trongdir, áður enn hann fann hina rættu
frælsisleidina.
Úti á hinum týska bondalandinum, har tey
stóru lensgóðsini hovdu verið drivin sum vanlig
bóndabrúk við arbeiðsfólki av bóndaættum,
tóku nú um árini 1830—18 góðsegararnir til at
dríva verksmiðjudrift av teirra jarðarbrúki, og tað
ræðuligasta var, at leir settu á stóvn eitt brenni-
vínsbrúnahúsið fyri og annað eftir. Tilfarið til
brennivínið fingu teir av jørdeplum og rótum,
sum nú vóru dyrkaði í stórum. Teir smábóndir
og húsmenn, sum enn royndu at sita við egið
búgv, vóru trokadir so hart, at teir ein fyri og
annar eftir vóru noyddir at ganga frá jørdini og
geva seg í hóp við teim ognarleysu arbeiðarunum.
Hesin ognarleysi flokkur mátti liva eitt neyðars
lív. Hús hansara vóru ússaligar smáttir, og fødin
var mestsum bert jørdeplir og salt — ja, og
brennivín, Hesin skaðadrykkur, sum gjørdur var
31
av teim ringastu jørdeplunum, var ikki dýrur og
rúsurin dulmaði svongdina og førdi eina vælgerandi
gloymsku við sær, í hvussu var eina stund. —
Drukinskapurin breiddí seg um kapp við armóðina.
Hesin atburður, at ein ríkmannaflokkur savn-
ar sær góðs og økir sínar ognir við brennivíns-
gerð og brennivinssølu, meðan arbeiðaraflokkurin,
ið er vorðin hansara tænari ella rættari trælur
undir ússaligastu lenkorum, sekkur enn djúpari
niður av at drekka brennivínið, er ikki ókendur
sjálvt á okkara dogum.
Eitt dømi á hvussu tey verksmiðjuligu fram-
stigini draga vesaldómin uppi í sær, har arbeiðar-
arnir ikki standa saman til verd um teirra løn og
lívskor er fylgjandi frá teirri tidini í Týskalandi:
Um 1840 vóru 29 dampmaskinum í Berlin. 9 ár
seinni vóru 193. At hetta framstig var til stóran
vinning fyri verksmidjuharrarnar, er vituligt; men
í hesum árum vaks vesaldómurin millum arbeið-
aranna ómetuligt. Um 1840 var Berlin ein býur
við góðum bestaborgarligum viðurskiftum, har
fólki livdi eitt trygt friðalív. Í 1849 var talið á brots-
monnum 12.000, á landstråkarum 12.000, á leysagt-
ugum konufólki 10.000 og á biddarum 4000 meðan
talið á borgarum, ið vóru sjálvbjargnir er sett til
20.000.
Í budmullaverksmidjudriftini kundi Tyskland
á ongan hátt standa seg ímóti Onglandi, sum
hevði longri royndir og betri yrkisevnir. Hetta
gjørdi at teir týsku verksmidjuharrarnir royndu at
seta arbeidslønina hjá vevarunum longur og longur
niður fyri at økja um vinningin. Í Bomen og
Schlesien fingu vevararnir bert 4 silbergraschen
ca, 40 oyrum um dagin, Herav gekk um ein