týsdagur 13. november 1928síða 3

10.000 | pakkar; men tå eftir: spurnin frá innlandinum er stórur er hetta eingin hættislig mongd. Útsoluprísirnir har ab. lager eru ikki tá komnir upp til ta hædd, sum hann heldur teir kunnu selja norskan fisk fyri, og teir eru heldur íkki någhøgir í samanburði við teir prísir sum rindast mugu fyri fisk í Íslandi: men tendensurin er uppeftir, og um einki serstakt hendur, heldur hann at útsolu- prísirnir ab. lager út ímóti jólum má koma at liggja ímill- um 90 og 100 pesetas pr. pakka á 50 kg. Síðstu sølurnar har vóru gjørdar til prísir, ið lógu millum 81 og 88 alt eftir stodd og góðsku, men tann dagin hann skrivar liggur prísurin longu 2 pesetas hægri. Norðmenninir krevja hægri pris enn Íslendingar og Foroy- ingar og kunnu av teirri grund ikki fáa sín fisk inn á markn- aðin, sum nú er statt. Nr. 2 norskur stendur við tollinum í 100 pesetas pr. pakka, og heldur hetta eisini prisinum uppi. 23. kom hartil ein farmur av Foroyafiski 10.000 pk. við „Sto- resund“. Harumframt eru 3 damparar „Union“, „Annaboe“ og „La France" á veg hartil við farmi, teir eru væntandi í næstu viku (eru allso komnir nú). Við hesum er upplagið í Bilbao ætlað til 50000 pk; men ein hóp av hesum heldur hann, er longu selt í forhond til innlandið, so at marknaðurin man fara at tømast aftur nakað brádliga. Tey uppløg sum enn eru óseld í Islandi og Feroyum eru nú minkandi, og pris- irnir eru stødugt uppgangandi. Norski umboðsmaðurin leggur hertil, at tað er sær kunnugt, at heildsølumenn í Spaniu longu eru úti um seg eftirnyggjum inni- turkaðum fiski úr Íslandi: men prísirnar hevur hann einki fingið at vita um enn. Um 1. november vóru stór- søluprisirnir í Bilbao komin upp til 86—100 pesetas pr. pk. (1 pesetas 60,6 oyrir). Fiskaupplagið í Ís- landi. Eftir íslandska fiski- bladnum >Ægirss september- hefti vóru upplagini av fiski í landinum útroknað í fultvirkað- um fiski! 1. september 1928 138223 skpd. Samanborið við undanfarnu ár: 1. september 1927: 128773 skpd., 1926: 158645 skpd., 1925: 148 000 skpd. Presidentval i U. 8. A. Hower er, sum væntandi var, valdur til president í bandarik- inum í Amerika. Ur Føroyum. | Tey sjúku, ið um jólini liggja, annaðhvort á sjúkrahúsinum í Hoydølum ella úti í Hornabo, treingja ta gleði, ið hjartagóð menniskjur kunnu veita teimum. Fyri at fyrireika teim sjúku á hesum báðum sjúkrahúsum eini gleði- lig jól, verður nú savnaður saman peningur. Øll eiga at lata sín »skerv« til hetta vakra endamál. »Føroya Social-Demokrate tekur við tøkk móti gávum til jól sjúklinganna á heilsubótar- húsinum í Hoydolum og lands- sjúkrahúsinum. Torshavn. Myndarframsyning J. Waagstein's. Leygardagin 10. Í2. stóð mánadagin framsýningin í ting- húsinum. Har vóru nakrar og tjågu nýggjar myndir av for- oyskari náttúru undir ymissum lýsi og veðurlag og ein frálíka góð koltekning av einum bónda úr Tjørnuvik. Landslagsmynd- irnar eru allar å fullari javn- hædd við tað, sum Waagstein áður hevur málað, skulu vit nevna nakrar fram um aðrar, fara tær at vera »Rodi«, eitt sumarskvøld við sjáldsomum loftroða yvir Nolsoyarfjorð, og »Brim«, ein illvedursdagur við brimi uppi við strond. Nakrir málningar vísa, aft Waagstein eisini kann brúka hin breiða pensilin við góðum úrsliti. »Vågsbygd«, sæð vestur ímóti Eiðinum, er frálíka góð langt frá, meðan hon nærvið er tær beru skovur í ymsum litum. Tað er í heilatikid hugnaligt at síggja ein málara, so væl til árs sum Waagstein, vera í fram- vegis menning og vøkstri; með- an aðrir í yngri árum eru stoggaðir og stirnaðir. Fjølnir. Skipafelagid Føroyar. S/S „Tjaldur“ kom til Havnar i gjårskvøldid: 475 tons stykkja- góðs og 24 ferðafólk. S/S „Havhestur“ er komin til Aalborgar, hadani 292 tons cement. Fer so til Keyp- mannahavnar eftir meir farmi, åleidis til Hull, har 200 verða at lasta. Lastar tons Thorshavns By-,raad“!! Hr. Redaktør! folgende: Giv mig Plads for Hvad kan dog være Grunden til, at forskellige Borgere, der søger enten om almindelig Byggetilladelse eller Tilladelse til at opsætte en lille An lægsbro ved Stranden, ikke kan er holde en saadan Tilladelse? Der maa ligge et eller andet til Grund for, at de paagældende ikke kan faa denne Tilladelse. Saavidt jeg husker, har Byraadsformanden, netop paa et Tidspunkt, hvor han er By raadsformand, ladet opføre en ikke helt uanselig Pakhusbygning ved Stranden, foruden at han nu i flere Aar har sat Landingsbro ud i Søen, naar det behagede ham, uden at By raadet har fundet Anledning til at skride ind. At Forretningsmænd er Konkuren- ter, er en saare naturlig Ting, ifølge nuværende Forretningssystem. Og at Byraadsformanden her ikke er nogen Undtagelse, er indlysende, hvorfor han som længst vil være alene om den eller de Forretninger, der er hans Hjærlesag. Men vil det dog ikke være noget langt over Stregen, om Thorshavns Byraad skulde indlade sig paa at forhindre andre i at op føre Bygninger og lade opsætte Lan- dingsbroer, for at de kan være med i Konkurencen. Byraadet maa dog vide, at en Konkurence mellem Køb- mænd og Grossister aldrig vil komme til at (Det skulde lige være en dumdristig For- skade Thorshavns By. retningsdrivende, der kørte, til han kører i Grøften). En Konkurence mel- lem D'Hrr. Købmænd vilde f, Eks. bevirke, at der blev Udsigter til, at Byens Porgere vilde fan Adgang til at købe billigere Kul for de knapt til- maalte Penge, man er i Besiddelse af, Er det saaledes, at det »samlede Byraad« (sjældent mere end 5 Med lemmer, »Raadet« bestaar ellers af 9 danner Mand) nu Kompagniskab, sammensat paa en eller anden højst mærkværdig Maade, og derfor meget nødigt ser, at nogen griber forstyr- rende ind i de høje Priser, der for Tiden holdes paa Nødvendigheds- artikler, og derfor er interesserede i at forhindre, at der oprettes endnu en Kulhandel,f or at nævne et Eksempel? Det ser som sagt lidt mystisk ud, at Byraadet, naar der foreligger An- dragender som foran anført Bygge- tilladelse ved Stranden eller Opsæt- telse af Bro til at begynde med ikke ser sig i Stand til at svare, da det hverken ved ud eller ind. Saa trækkes Sagen i Langdrag, og sau har man fundet en eller anden Grund for Afvisning, som kan stikkes ud til An- drageren. Dermed Basta og saa ikke mere Kulhandel foreløbig. Ja, saadan noget i den Retning er det, det »samlede« varetager Borger- nes Interesser, I Sandhed, nogle nette Herrer. Homo. Fiskemarkedet. (Telegram til Amtet). 6.—11. Barcelona: Tilforsel (Tons) af islandsk Klipfisk 430. Alle Klipfiskesorter 800. Priser (Ptas. pr. 50 kg.) for 1. Klasses Klip- fisk 88/90, Genua: Tilførsel fra Frankrig: »Lotremarie« 18 og »Carduecci« 12. Priser uforandret. 9. —11. Lissabon: Tilforsel (Tons) af islandsk Klipfisk 37, skotsk 20, fransk 59. Beholdninger (Tons) af is- Klipfisk 75, norsk 228, skotsk 24 portugisisk, 306, fransk portugisisk 108, Lavée landsk Lavée 92. Priser uforandret — Markedet livligt. Lysingar ——"". "| HAVNAR TIMBURHANDIL TRÆLAST — TAGPAP TAGPLADER — BYGNINGSBESLAG — SØM TLGR. TIMBUR og Bygningsartikler. For i størst muligt Omfang at fremme dette For- maal, og beslag, Søm m. »| Priser. på] 5 pF Q : Den 9. August d. A. 9 9 Q o o pe] O Idet bemærkes, at første Last c: 100 Standards er 6 undervejs, at alt Udsalg finder Sted fra Selskabets hj hus ved Østervaag, anbefaler P/f. Havnar Timburhandil oO sig herved til det ærede Publikums Velvilie. Thorshavn, d. stiftedes P/f. Havnar Timbur- handil med det Formaal, at drive Handel med Tømmer samtidig at imødekomme Kundernes Krav, etablerer Selskabet et stort Lager af veltørret Trælast af alle gangbare Dimensioner, Tagpap, Tagplader, Bygnings- m., alt til særdeles konkurancedygtige 7. Novbr. 1928. TLF. 250 ”ak- Bestyrelsen. Galvaniseradar takplåtur biligast frå Telefon 228. keypast Poul Hansens Ileilsølu, Tórshavn. Telegramadresse VERITAS. BROT UR SØGU JAVNADARMANNA 26 her- randum 12.000 monnum, stórborgarum og monnum sigraði til endan stjórnarvaldið, og var tá arbeidaramåtstødan køvd í blóði. 8000 arbeidarar fingu bana og 1600 hermenn. Aftaná vóru 15.000 arbeiðarar domdir til fongsil ella útflutnings av landinum. Hetta var endin á frælsisglæmuni frá Fraklandi í 1848, teirri frælsisglæmuni sum tó sendi sitt giglandi skin norður yvir Europa, so at fólkini, eisini í Danmark, reistu kravið um borgarligt stjórnarfrælsi so alvorliga, at hitt 200 ára gamla einaveldið fell av trónuni; men teir fronsku smá- borgararnir, sum í junikollveltingini høvdu barst móti arbeiðaraflokkinum fyri at styðja stórborgaran í at verja hin heilaga ognarrættin sannaðu brátt aftaná, at teir høvdu staði skeivu megin í stríðnum, lí tað sindrið av ognum, teir arbeiddu við, var, tá til skuldi takast, alt skuldar- og pantabundið til bankar og privatkapitalistar. Teir fingu brát av at vita, at teir skuldu vera stórborgarunum undir- bråtligir, ti teirra var ognin, Aftaná Junikollveltingina var í grundini eingin av pørtunum tilfrids, bóndurnir, sum høvdu fingid hægri grundskat knarraðu illa, småborgararnir, sum kendu seg sviknar av stórborgarunum, narkaðu seg til hin særda og lamda arbeiðaraflokkin, sum teir áður høvdu hjálpt til at berja niður. Kapitalistarnir og stórborgararnir sum høvdu meiralutan á rikisdegi, kendu seg ótryggar vegna hin almenna valrættin sum enn stóð við makt; tí aftanfyri alt gekk ein maður, id dugdi at fiska í rørdum vatni; og koma sær fram at; hann var prinsurin Louis Napoleon Bona- parta (seinni Napoleon III), ættmadur hins stóra Na- poleons. 14 dagar fyri jól var presidentval og Louis Napoleon varð valdur við 5'/; millión atkvødum. Hann var nú presidentur fyri hesi nýggju republikkini; men hann stílaði hægri; og tað kom honum ikki illa við, at hin óttafulli kapitalistiski meiralutin í mai 1850 samtykti eina lóg, sum tók valrættin frá 3 milliónum av teim fátakastu veljar- unum, tí hetta skapti enn meira órógv og tað var júst órógvan, hann kundi brúka til frama fyri sína ætlan, sum var hvorki meira ella minni enn at kollvelta republikkina og seta Fraklands keisara- krónu á sítt egna hovur. Við gávum gjørdi hann seg væl kendan mill- um herfólkið við følskum lyftum, sum hann ong- antíð ætlaði at halda, helt hann bóndur og smá- borgarar í góðari lúnu, ja hann gekk enntá so vítt, at hann í ríkisdeginum framlegði eitt lóguppskot til endurnýggingar av hinum allmenna valrættinum, hóast hann væl visti og ynskti, at tað skuldi falla. Tá hann á henda hátt hevði reitt væl uppundir sær, lat hann snøgliga 2. december 1851, allar sín- ar verstu mólstoðumenn í ríkisdegnum seta fastar og fekk sína præsidentartíð longda til 5 ár. Eitt ár .aftanå sæt hann sum keisari av Fraklandi við arvarætti fyri sínar eftirmenn til krónuna. Aftaná hetta kubbið fell eitt tungt deyðadums yvir allar frælslyndisrørslur í Fraklandi. Arbeiða- raflokkurin var beinskerdur, og fyri langa tíð lamin; men tær hugsjónir, sum her vóru bornar í heim undir svárum verkum og sum so nógv sak- leyst blóð var runnið fyri, doyðu íkki út, tær gróðu og mentust á ødrum stoðum og sendu sínar retur vítt og breitt út í hitt blóðmettaða gróðralendið, har úr tær sugu sær målt og megi til tess, tær einaferð kundu seta varandi fruktir. II. Nýtt gróðrarlendi. Javnaðarsteynan hevur menst undir ymissum viðurskiftum og drigið kraft og menning úr ymiss- um tilburðum í ymissnm londum“ Í Onglandi var tað hin stórfingna verksmiðjudriftin, sum byrjaði í 18. old, id var gróðralendi, í Fraklandi vaknaði Javnaðarrorslan til meðvitan undir teimum sterku politisku rembingum, sum byrjaðu við kollvelting- ini 1789; men í Týskalandi dróg rørslan sína treyst- astu fødslu úr tí skaldskapi og heimspeki, sum breyt seg fram í fólksins bestu monnum undir teirri trongd og angist, sum lág yvir hini tysku tjóðini, meðan Napoleon Bonaparta helt henni undir kavi við símum bondska barkataki. Goethe, Schelling og serliga Fichte vóru menn, sum bóru lívssterkar frælsishugsannir í heim, og tær góu afturljóð nokk so langt niðri í fólkahav- inum; men íkki var Týskland tó komið longri ávegis í 1830, enn at tann hvøkkur, sum Júlíkoll- veltingin loypti í mesta partin av norðurvestur- Europa, brátt hevði verið gloymdur har, um ikki aðrar kreftir høvdu hildi fólkahavið í røring. Tað var júst um hetta mundið at verksmiðjudriftin í Týskalandi fór at taka seg fram um hitt fánandi,