týsdagur 18. desember 1928síða 1

| SOCIALDEMOKRAT FRÆLSI Nr. 51. 20 oyr. á 3. og MH 23 KNN 2 NOON ES ODOOOODN i Tandlæge BREND træffes 11—5. Telf. 114. I ÞRþþ$þb<WÞá VINNI 23 IV YES MI frammanundan byar- stýrisvali er einaferð enn manað fram hitt stóra og týð- andi mál: neystabygging. Kommunal neystabygging hev- terð eftir ferð, men tað hevur aldri komið skafti. Men frammanundan vali, tá eru fúsir til neystabygging. at ikki er annað ur verið havd frammi nakað av menn at sláa um seg við toyndit prógva, sovorðið fylkingarróp stórt enn »pråt« år enda í annan. At menn og feløg igjøgnum årini hava vent sær til tey ymisku byarstyrini vid umsókn allkunn- um neystabygging er fruktirnar av hesum altíð ugt, og umsóknum hava verið púra ongar. Í januar mánaði tann ftíð- in er nevnd hjarta á vetrinum 1927, »Havnar sendi hitt fjølmenta Arbeidsmannafelag« bræv til byarstyrid um at seta ymisk arbeiðir í verk, vegna við ti stóra og umfatandi arbeiðsioysi, ársins trongu stundir ið var um tað mundið, soleiðis at menn kundu fáa okkurt at starvast við. skotið varð til, igjøgnum Umframt at at gera veg norður Havnardal og leingja um Sunds- vegin, varð eisini í brævinum heitt á býarstýrið um at vala um gamlar vegir, ið ikki longur Her stakliga víst á Hoyvíksvegin, ið vóru nýtuligir. var ser- tá eins og nú var heilt 6møgulig- ur og ónýtuligur sum vegur. Samstundis sum ávíst var á tey tørvandi vegarbeiðini, var eisini heitt á býarstýrið at ænsa eftir teim stoðum fram við strondini, ið hóskaðu til neysta- pláss, at tey ikki gjørdust ónýt- båtagoymslu, men at býarstýrið skuldi byggja neyst bæði við eystaru og vest- ulig til lata aru vág. (Tá var ikki henda nigjørda »patentkajin« komin). Henda umsókn — »Arbeids- mannafelagsins« varð beind í hina fyri kvikleika so tiltiknu nevnd: Teknisk Udvalg. Jú henda nevnd gjørdi skjótt av, tað skulu teir hava. »Havn- ar Arbeidsmannafelag«s bræv kom skjótt aftur år nevnd, og var svarid borid fram å almenn- um fundi í býarstýrinum. For- læs hetta hitt býarstýrið at svara. stund táið — men so brast kýli. maðurin »pena« svarið, ið »tekniska« inn- stillar til Tað lisið var Býarstýrislimirnir ruku á fetir var logn eina og manaðu burtur hetta óskil, vit nú vóru komnir at liva Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, 4. síðu. avsláttur í prísinum. til bátar -FØROYA- Vid størri lysingum fæst undir, at menn og feløg venda sær til byarstyrid og vilja siga hvatið gerast skal. »Byrådid skal sannuliga ikki taka hen- syn til hvat id eitt »tilfeldugt felag« vendur sær til býráðið vid« o. s. fr. Svarið ið »tekniska« frå tf greitt frammi lá stutt og var g ein illavordin avvfsan av um- sóknini. Í svarinum verður „Havn- ar Arbeidsmannafelag« heldur átalað felagsins at hava loyvt sær at harðliga fyri brotsverk heitt á býarstýrið. Henda átala liggur grefliga frammi í hesum svari: Thorshavns Byraad d. 29. —1.—927. Til »Havnar Arbeidsmannafelag«, I Anledning af Deres Skrivel- se af 11. ds. med Anmodning til Byraadet om Opførelse af Baadenøste og Anlæg af Veje undlader man ikke hoslagt at fremsende Afskrift af en af Byraadets Udvalg for tekniske Anliggendr afgiven, og af Raadet vedtagen Indstilling vedrørende disse Spørgsmaal. P. B. V. Valdemar Liitzen. Afskrift: »Skrivelse fra Arbeidsmannafelag« med Hen- stilling til Byraadet om at af- hjælpe Arbejdsløsheden i Byen ved Vejanlæg etc., samt om at bygge Baadenøster ved Stran- den i Østre- og Vestrevaag. Hvad angaar Opførelsen af Baadenøster ved Havnen, kan Udvalget ikke anbefale Byraadet f. f. at anvende Kommunens Midler dertil, da det tidligere har vist sig, at ved eventuel Opførelse af kommunale Nøster ikke har villet melde sig Lejere til disse. Angaaende Anlæg eller Ud- bedring af Køreveje, har Ud- valget allerede planlagt hvad det agter at foreslaa til Udførel- se i indeværende Aar, saa vidt det kan lade sig gøre for det i Budgettet vedtagne Beløb. Udvalget kan foreløbig ikke anbefale yderligere Vejanlæg i »Havnadul«, da der ved den nylig anlagte Statsvej maa siges at være sket en stor Forbed- ring af Mulighederne for Trans- port fra og til »Havnadal«. Hoyvíksvegur har Udvalget forlængst besluttet at udbedre i Aar, og dette Arbejde vil snarest blive iværksat tilligemed andre meget nødvendige Arbejder. Udvalget mener sig kompe- tent til at foreslaa hvor mest udkræves af Vejanlæg og Ud- bedring af Kommunens Veje og Gader, uden at have nødig at indhente Anvisninger i saa Henseende fra »Havnar Ar: beidsmannafelag«. Tó hendið tað frammanundan talað frum um Her frá at >býráði í sínari tíð heyði bjóðað avstemmingi, at verður aftur og neyst og neystaplåss. var greitt útróðramonnum uppi í Tórsgetu, pláss >Havnar JAVNAÐUR Tirsdag hin 18. decembir 1928. men útlróðramenn vildu íkki taka við hesum tilboði! Tað kundi tí ikki haldast at vera trot uppá neystapláss, táið eingin skoytti um at taka við so frá- líkum plássi. Eitt neyst átti býráðið á »Sælingarhellu«, men útróðramenn sýntist ikki at leggja lag í tað, eftirsum hin núverandi leigarin var ein dåma«. Teir eru kompetentir til at »bedøma« og »bestemma« hval id gerast skal, og åtala alla inn- blandan frå Havnar borgarum. Hetta vóru orðini ið tyddu, al einki var at ivast um: Byýarstýr- ið vildi útróðramenn og einki gera av tí, ið arbeidsmenn ynsktu framt, kortanei. »Havnar Arbeidsmannafelag«s nevnd legdist ikki á svarið frå býarstýrinum, eins og býarstýrið frá Arbeiðsmannafelag<. Brævið, ið legðist á svarið »Havnar »Havnar arbeidsmannafelag« sendi byarstyrinum, sum svar uppá frammanundan neynda ófólkaliga svar frá >tí heiðraða byarstyri« varð nevniliga aldri lagt fram á almennan fund í byarstyrinum — og ikki fanst ein einasti ein ímillum so frægur at hann var mentur til at krevja brævið fram á al- mennum fundi. Teir vóru allir samdir at leggja ikki ta áheitan, id »Havnar rørandi lok á, eisini á um bert brævið, men heyði sent Ikki lurtast eftir tí, ið eitt sovorðið „tilfeldigt“ felag ber fram, og at gera soleiðis sum ávíst verður — ikki at tala um! So hátt í metum eru arbeids- Arbeidsmannafelag« inn til byarstyrid. måtti menn og útróðramenn í Havn 5 hjá egna býarstyrið. Táið tað kennur orðaljóðið í tí er onkur, ið íkki brævi, ið arbeiðsmannafelagið sendi byarstyrinum aftaná at hava fingið hitt ófólkaliga svarið, og hetta bræs býarstýri kent núsitandi tí vildi nærri, ið beindi burtur, loyva vit okkum at endurprenta tað her: Tórshavn 8. februar 1927 Heiðraða býarstýri! Byarstyrid hevur Arbeiðsmanna vegna um sókn »Havnar felag«s um at seta í verk ymisk arbeiðir fyri at minka um ar- kor ar sum beiðsloysi og bøta g um beiðsmanna, samstundis hesi ávístu arbeiðir eru neyð torvulig og vildu verið Havnar- bý til gagn og sóma sent >Havnar Arbeiðsmannafelaga eitt svarbræv, sum felagið ikki kann leggja burtur uttan at handfara. At Havnar býarstýri ber ta av okkum ávíst neystabygging saman við tað einaferð í tíðini av býarstýrinum tilætlaðu neystabygging uppi í Tórsgotu er heldur ódámligt, tí býarstýrið er væl vitandi um, at tíðin allar teir 9 byarstyrislimirnar, ið var BRÓÐURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið og skrivstovuni, hevur við sær ført, at útróðra- menn hava fingið sær bátar við motori í, og koslnaðurin vid at slíkar bátar er so stór- ur, at tað er nógv fyri hjá fá- tækum fáa sær útróðramonnum at lata bátar úti, fyrst undir himmal- illa vil noyðast at slíkar standa sins regnroti, og so til, bátur ella Nú kann til hetta sigast, um kann fara út av brimi flotna út av rennu- sjogvi. at tå laga; stendur bátur ov niðar- men sannleikurin er, at bátar við motori í tola ikki dráttur. hesir eru tungir og langan og Ney staby gg í Tórsgotu vil drúgvan ing uppi aldri hava so nógvan tydning fyri útróðramenn Í Havn sum neystabygging fram við málan. Byýarstýrið ikki at lata málið bygging falla. sjóar eigur (i um neysta norður í lokin vegna at stalsvegur liggur tvørt- At vegabyggingin gjøgnum Havnardal er Havnardal hava vit vont ur um við at skilja. Skjótt vildi Havnarbýur vunnið tað aftur, um íbyggjararnir kundu fingið lagaligari atgongd til torvskurð og skjótari og lagaligari kundu fingið torvið til hús, tí har norðuri í Havnardali má eingin tyrva kráir við norður eftir vildu eisini hjálpt flagi. uppdyrkingarmálinum áleiðis. Um at skoyta upp í Sunds- vegin nevnir býarstýrið einki, hóast tað millum manna altíð hevur verið eitt einmælt ynski, síðani Sundsvegurin var lagdur, at hann átti at Vatnaskarðar, bæði fyri at koma hjá fátæk liggja inn á æt: lagaligari til brenni um fólki, sum hann eisini hevur nógv at týða fyri upp- dyrkingarmálinum. At býarstýrið í ár hevur ætlað at latið gjørt við Hoyvíks- vegin, eru vit væl noyddir um, men hví lítið kunna gerast av teirri grund? skal so annað Forvitnisligt kundi verið at frætt, hvorji tey nógvu arheiðir eru, sum býarstyri ætlar at út- inna á hesum ári, og nær ið farið verður undir hesi arbeið ir. Viðvíkjandi m6ttøkuni, bræv »Havnar = Arbeidsmannafelag«s fekk, kann sigast, at tað átti at betri tað bleiv, tí »Havnar Arbeiðsmanna- verið undirtikið, enn felag« er tó kringum 500 Havn- armenn. Páið verður tað á framhildið, at byarstyrisfundi »Havnar Arbeiðsmannafelag er eitt »til feldigt« felag, uttan at verða åtalad av formanninum, loyva vit okkum at mæla til at slíkt ikki tíðari hendur. Svarbræv býarstýrisins merkir bvarstyrid, og »Havnar Arbeiðs mannafelag« vil hereftirdags vita at eitt fólkaligt svar frá Havnar býarstýri. virðiseta Virðingarmest Nevnd „Havnar Arbeiðs- mannafelag“s. Hetta bræv legði býarstýrið burtur. Nú er at ænsa sær og sleppa sama býarstýrið frá 20. í hesum. verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum Telf, 143. Vegir betri her Blaðið Porto. Roald Amundsen in Memoriam. Af Henry Ette. 30 Aars nordligt Liv, Ishavet Spitsbergen, Grønland, Island. Aaret 1928 vil altid blive staa- ende som et Mærkeaar i arktisk og antarktisk Forskning. For akkurat 200 Aar 1728, fandt Danskeren Vitus Bering, siden, som konstaterede, at Amerika og Asien ikke var landfaste, men adskilte ved det Stræde, der endnu den Dag i Dag kaldes Beringsstrædet, sin Grav i San- det paa Beringsøen, og for 50 Aar siden passerede Svenskeren Nordenskjølds Damper »Vega« Beringsøen, efter som det første Skib at have sejlet fra Hvide- havet langs Asiens Nordkyst til Beringsstrædet, = Nordøstpassa- gens Fuldforer. 1928 fandt endelig Jordens storste arktiske og antarktiske Rejsende, nu og í alle tilbage- lagte og kommende Tider, Nord- vestpassagens Fuldforer langs Nordamerikas Ishavskyst med Motorskibet Opdager, »Gjøa«, Sydpolens loald Amundsen, den første, som sam- Nordmanden men med Nobile fløj pr. Luft- skib over Nordpolen, selv om Byrd var kommen dem i Før- vejen pr. Aeroplan, sin helte- modige Død og Grav i det kolde Hav, Delen af sit Liv, Syd for Bjørne- 74 n. B., 200 ø. L. Men han var ikke ganske uden han havde viet største øen, circa Skyld i sin egen Tragedie. Da Ishavsskibe, ff. var Expert i Eks. »Maud«, med hvilket han ogsaa sejlede han, som fra Hvidehavet til Beringsstræ- det, og Hunde og Slæder, det lY9de Aarhundredes arktiske Rejsemaader, med hvilke han var fortrolig og erfaren søm ingen anden, ikke alene gik ud over sin Tidsalder, født i Halv- fjerdserne i forrige Aarhundrede, som han var, paa et Tidspunkt selv gamle, verdenskloge Mænd rystede paa Hovedet, naar der blev Tale om Menneskers Flyv- ning, men gik over sit Felt, Tragedie. Og han følte det selv, lagde heller ingen Skjul paa, at han i ogsåa paakaldte han selv sin egen Luften pr. Luftskib eller Aero- plan ikke satte sine Ben Dækket samme Sikkerhed søm den, satle dem paa Broen af et Ishavsskib. »Latham's« ikke experte Flyveres Flugt. Der var paa med hvormed han Flugt var 6 Mennesker ombord, hvis sam- lede Vægt kan sættes mindst til 150 kg. Af Grund kunde Amundsen kun medtage 10 kg Pemmikan, 10 kg Chokolade, en den