týsdagur 8. januar 1929síða 2

Vinduer, Dere og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, Tif. 216. Thorshavn. Tlf, 216. Det afgaaede Byraad. Det har vakt berettiget Opsigt at det afgaaede Byraad som en Slags Finale har givet Sekretæ- ren en Lønforhøjelse paa 1000 Kr., saaledes at Sekretærens Lon nu er 6000 Kr. aarlig. Paa Grundlag af, hvad Byraadet har tilladt. sig overfor andre, der har været ansat i Kommunens Tjeneste, ser det mildest talt lidt mærkværdigt ud. Den daværende Byraadstor- mand — en Slags Madsen- Mygdal i Program og Princip — har jo Gang paa Gang kræ- vet at Lønningen maatte ned for at Budgettet kunde holde. Og saa gik Byraadet i Gang med Nedskæringen. Der gyndtes, hvor de store Herrer be- gerne begynder, med at skære Manden der Kommunens Nød- tørftshus, 1200 Kr. i Løn om Aaret blev ribbet for 120 Kr. Den kommunale Politibetjent og den Arbejdsformand af de lave Lønninger: passer der havde af sin Aarslon. kommunale blev tilsammen nedskaaret 1000 Kr. Man var ude om sig for at faa Budgettet til at holde. Nu skulde man tro, at denne Nedskæring vilde hjælpe paa Kassen. Men det blev altsaa ikke Tilfældet, idet Raadet før dets Afgang har fundet det paa Sekretæren sin Plads at lønne 1000 Kr. bedre. After at Byraadssekretær V. Mohr havde begæret sin Afsked, opsloges Stillingen ledig. Løn 3600, dog vilde man forbeholde sig Ret til at ansætte en Land- inspektør eller Ingeniør med en Løn af 5000 Kr. aarlig. Der var slet ikke saa faa Borgere, som ansøgte om Stil- lingen, men Borgerne lodes ude af Betragtning ved Ansættelsen. Ingeniør Wellejus havde f. Eks. i sit Andragende opsat saadanne »Forlangender«, at Byraadet valgte at undgaa ham saa langt som muligt. Disse »Forlangen- der«, som man beraabte sig paa, den gik i Korthed udpaa, at paa Kontoret ansatte Kontorist G. Mohr paa Kontoret, og da han (Wel- fremdeles matte være lejus) vidste, at der var meget Arbejde at gøre for en Byraads- sekretær, ønskede han at der sam- tidig ansattes en billig Hjælp. At der paa Byraadskontoret er meget Arbejde behøver ingen at tvivle om. Og at den nu- værende Byraadssekretær er paa i saa Henseende Men er det alli- sin Plads, er ganske givet. gevel ikke et Spørgsmaal, om Byen eller Byraadet ikke havde været bedre tjent med, at der i Stedet for at Mand, der skal udføre det store man nu har en Arbejde paa Byraadskontoret til 6000 Kr. ralgt den naturlige Ud- en Løn af aarlig, havde vej, at ansætte 2 thorshavnske | følki Borgere. Paa den Maade kunde 2 thorshavnske Familier komme i Betragtning, hvorimod Ansættelsen af den Fremmede, altid vil virke uheldigt, selv om denne Fremmede er nok saa meget paa sin Plads, og uom- voksen og tvistetigt Stillingen sin Løn værd. Borger. AA [ff f[yfyf[[——————m————— Handil og vinnuvegur. Útgerð og fiskiskapur. Í Foroyum hevur verið veitt sera lítið av fiski nú há- veturstíðina umframt tað al menn hava fingið væl av seiði víða um landið, bæði sunnan- og nordanfjørds. Tó er nógvur fiskur veiddur her undir land- inum á enskum trolarum. Spell er at okkare fiskidrift liggur í tílíkum skili, at vit ikki kunnu kappast við aðrar tjóðir á okk- ara egna grunni; men tað kunna vit ikki soleingi fólkið ikki sjálvt igjøgnum Løgtingid og á annan hátt álvara av at endur- nýggja fiskiflota. Ein høvudsgrund til, at menn eru so afturhaldandi f hesum måli er tann, at mangir av teim stórstu útgerðarmonnunum gjøg- num langa tíð hava lagt sær eina við at prógva, at okkara fiski- skip ikki standa seg. Hetta hevur tikið dirvið og árræði frá viðvíkjandi skipadriftini; men hetta var tó ikki sannleikin, og tað prógvast best av tí, at landið tross oll tap er gingið fram júst av skipadriftini. Tá ein útgerðarmaður, æntin hann ger út skip fyri seg sjálvan ella aðrar, roknar alla útgerðina til hægsta útseluprís og harumframt roknar sær rívuliga kommissión av fiskasøluni og løn fyri arbeið sum úlgerðarmaður, so kann hann lætt fáa skipið at standa seg illa, um tað kundi givið góðan vinning, tá oll útgerðin er gel okkara varð sett jil tann keypsprís, sum verur kunnu fáast til, tá keypt verður í stórum og í felagsskapi, og útgerðarlonin varð sett hóskandi. Talar tú við skilagóðan reið- ara um hetta, svarar hann tær, at tað er rætt sum tú sigir, men skipini standa seg ikki, og tað er handilsskapurin sum hevur ført landið frameftir, tað lønar seg tí bert fyri handilsmenn at hava skip. Hendan áskoðanin: At tað er handilskapurin, sum ferir land- ið fram fíggjarliga, meðan vinnuvegurin gongur við tapi, er ikki beri ein men eisini ein grundskaðilig áskoðan, tí hon tekur arbeiðsdirvið og arbeiðsgleðina frá fólki, báðar tær upprunaligastu og innastu framburdin í Osonn; ársakarnar til mannfelaginum. Hvor skilamaður má við tí, at handil er neyðugur í einum framkomnum mannfel- agi, handilsskapurin er eins og samferðslumidlarnir neyðturvu- ligur fyri veruflutningin og honum tilkemur sín rættvísuliga part av ágóðanum; men Vil mugu ikki fara villir og gloyma, at tað er hin framleiðandi vinnuvegurin — í hesum saman- hangi fiskiskapurin sum gongur undan og skapar tey virðir og tær verur, sum hand- ilsskapurin fær uppí hendur, ti skal vinnuvegurin hava bróður- partin av ágóðanum í sín part, ganga annars fella teir menn, sum vinnuvegin dríva í vantreysti, missa arbeiðsdirvi og arbeiðs- gleðina, so at vinnuvegurin svíkir og handilsskapurin stend- ur tá eftir á berum. Tað er hetta, súm fári er fyri hjá okkum í Foroyum nú. Tað sum framvegis heldur eitt sindur av dirvi í teimum, sum vinnuvegirnar driva er — so troystaleyst tað ljóðar, ein sæl vankunna um okkara handils- balanea — hovdu vit ein álít- andi statistikk yvir okkara út- og innflutning, mundi dirvið bráðfongis sokkið eitt sindur djúpari; men tað kundi tó verið, at júst ein tílíkur kvokkur hevði verið ársakur til, at livs- viljin í okkum hevði krept seg saman til lað ódnartakið, sum bjarga kann frá undirgongdini. Tað er ein royndur lutur, at okkara fiskifloti ikki er tidsvar- andi og mong skip eru hartil so ring og í so ringum standi, at tey illa eru flotandi uppá, Suðurlandið. Hetta virkar nið- ursetandi og , gø doyvandi aftur á tólkið og driftina. Vit trongja til eitt storri og betri skipaslag, um vit skulu kappast við nå- búgvar okkara, og tó keypa menn framvegis — bert av varna og ótta sama skipaslagið — smá skip, ring skip; teir eru vegna ósann- an og rangan atburð frá útgerð- armonnum okkara bangnir fyri, at stór og góð skip ikki skulu standa seg. Okkara sonnu undan- gongumonnum í fiskiskapinum skortar tað neyðturvuliga dirvi til at fara undir at fáa landin- um tað skipaslag, sum okkum hóskar tað vildi tí verið torvuligt, at onkur kann prógva, at tílík stór skip standa betur enn Herum meira seinni. best, seg smá. Lógin um fiskavrak- ing var av fyrstu tid lilætlað sum ein trygging fyri, at fiskur okkara skuldi standa í góðum útlondunum. Um royndum hevur umdomi í hendan lóg í verið okkum ein tílík trygging, eru menn á ymissum máli um; men at lógin í mangar mátar hevur verið okkum ólagalig, virkað órættvísuliga og tarnandi við avskiping av fiski, er uttan allan iva. Lógin áleggur, at allur saltfiskur, sum útfluttur verður, skal vrakast, og klipp- fiskur, sum út verður fluttur til Ítaliu ella Spaniu, skal vrakast, og harumframt skal allur salt- fiskur, sum verður lagdur upp her, verða vrakaður. Til at vara- taka hettar starv eru settir tveir kvalifiseraðir embætismenn — yvirvrakarir — og ein hópur av vanligum vrakarum spjaddir út um landið, sum ongar kvalifika- tiónir hava uttan tað, at teir eru tiknir í eið. Yvirvrakararnir men hinir fáa lværreisir van- eru hava fasta løn, dagløn, sum er liga dagløn. Fiskavrakarar settir f teim størru bygdunum; medan smærri bygdir, og enntå oyggjar sum Nólsoy og Sandoy, ongar vrakarar hava haft. At vrakingin, vegna hesa rang- vorgu skipan, fellur teimum, sum búgva á stoðum, har eingin vrakari er settur, nógv dýrari, er sjálvsagt. Her eru stórbygdir og stórkeypmenn favoriseraðir fram um småbygdir og keypmenn — ein lítið kratisk fyriskipan! Vrakaralønin kann eftir gald- andi lóg verða útlogd forskols- men tað smá- demo- vis av amlsfondini, hevur neyvan verið nýtt. Tá nakrir reiðarar og keypmenn í Suðuroy fyri nokr- stór- um árum síðani kendu seg órættaðan vegna less, at teir máttu lata vraka fisk tværreisur, áður enn hann kom til virk- ingar einaferð frá borði í Íslandi, tå teir sendu skip upp eftir fiski, og aðru ferð, tá teir landaðu hann her — søktu teir Løgtingid um broyting av lógini, teir vildu serliga hava vrakara- løninanidursetta; men hetta upp- skott ekk ongan frama, haraftur ímóti framdi Løgtingid í 1927 eitt uppskot til broyting av lóg- ini um fiskavraking, hvareftir saltfiskavrakingin til onnur lond enn Miðhavslondini skal falla burtur, meðan tingid tó helt fast við, at saltfiskur, sum verður lagdur upp í Føroyum, fram- vegis skal verða vrakaður. Við- víkjandi vrakaralon og vrakara- tali lat tingið standa sum slóð umframt tað, at vrakarar skuldu verða settir í Sandoy. Hetta uppskot var samtykt við 17 stemmun á tingi. Stemmaðu ikki: Joen Poulsen, KR. Debess og var lasmus- Joensen, Joensen sen, J. H. Konoy. (0O. F. burturstæddur. Ymiss onnur minnilutaupp- skot vóru frammi, sum miðaðu ímóti at javna út vrakaralønina, so at allir, sum avskipa fisk, koma at rinda eins fyri kg í vrakingarlon, ásamt ímóti ti, at keypmenn og fiskimenn verða einsstillaðir yvirfyri vrakingar- pliktini; men hesi uppskot vóru oll feld. Nú frættist, at hendan broyt- vrakingarlógini verður ríkisdegi í sama skili, sum legtingið samtykti hana 29. september 1927. Hendir hetta, fáa vit eina vrakingarlóg, sum er lítið mætari enn hin samla í summar mátar og verri tí, at hon verður ing av framd á — Jo ein máta, í órættvísari. Tá vit til lógina nr. 69.avy Í. april 1912 fingu eitt uppi- skoyti, sum ásetti saltfiskavrak- ing, var tað fyri at fyribyrgja, at ringt råevni til klippfisk skuldi koma frá Føroyum og soleiðis koma okkara fiski í ringt orð. Tað, at fiskur, id verður upplagdur her, eisini skuldi verða vrakaður, skuldi vera yfarligari trygd fyri, at tilfarið til klippfiskin var gott; men her var fað løgna við hesi lóg, at hon ikki á nakran hátt meinaði = keypmanninum at blanda góðan og ringan saltfisk saman, aftaná at hann var vrakaður; higartil hevur tó ein trygd verið í tí, at saltfiskurin ikki avaftur landinum, fyrr enn hann var vrakadur uppaftur. Tað, sum nú skér við hesari nýggju lógini, er tað, at keypmaðurin ella reiðarin kann flyta út so nógvan, so góðan og so ringan saltfisk, sum honum slapp lystur, uttan nakra sum helst hindrandi vraking, undantikid til Midhavslondini. Men fiski- madurin, hann sum veidir fiskin og eigur in natura ein tridjapart av øllum fiskinum, id fingin er á skipsdekki, skal leggjast í bond, hann skal framvegis lata tann fisk, hann leggur upp, vraka og fáa prís hareftir fyri nr. Í og nr. 2 og nr. 3, meðan keyparin í Foroyum kann selja saltfiskinavafturlandinum óvrak- Hetta er ein missmunur ikki bert í virði men áliti. Reiðarin og keypmaðurin vera hildnir fyri at vera álilis- menn; meðan fiskimadurin skal vera undir treytum. Tann skal ráma, ikki hin. Hvat aðan. eisini Í lógin hopi er í hesumt Væluntar oyrafikur. Úr Foroyum. | | Tórshavn. Fearoyingafelagsfundur. Minnisfundurin fyri gamla Føroy- á trettanda hildin í kvold. væl fagnaðar ingafelag, ið íbyrt var fyri 40 Sjónleikarhúsinum árum síðani, var trettanda Sangir vóru sungnir, róður vóru hildnar av landstingsmanni Jóannes Patursson, J. Dahl, prósti og Símun av Skarði, háskúlastjóra. Rød- urnar snúgvaðu seg sjálvandi um slovnaðin, mål og stary »Føroyinga- felag«s og tann andaliga mennandi tydning, hetta felag hevur haft fyri Foroyingar. Aftuná fundin var føroyskur dansur, sum vanligt var í tí gomlu Føroyinga- felagstíðini. Byraadet. aa Byraadsmødet í Onsdag valgtes Prokurist Johs. O. Joen- sen til Formand og Amislæge Heerup til Næstformand. Til Medlemmer af Kasseud- valget valgtes: Formanden, Hec- rup, Niclasen, Breckmann, Jacob Joensen. Til Udvalget for Fattigvæsenet, Alderdomsunderstøttelse og Hjæl- pekassen: Niclasen. Heerup, Ja- cob Vilhelmsen. Til teknisk Udvalg: Breck- mann, Heerup, Jens Poulsen, Jacob Vilhelmsen, Debess. Til Havneudvalget: Johs. O. Joensen, Jens Poulsen, Jacob Joensen, Wenzel Petersen, Johs. Jacobsen. Til Valgbestyrelse ved kom- munale Valg: Formanden, Breck- mann, Heerup. Til Skoleudvalg: Breckmann, Debess. Til Skolekommission: Johs. O. Direktør Ilans Olaf Niclasen, Joensen, Hansen. Til Bygningskommission: Jens Poulsen, Jacob Vilhelmsen, Tøm- rer H. A. Djurhuus, Direktør Jens av Reyni. Til Sundhedskommission: Over- lærer Poul Jensen, Sygekasse- Kasserer Anton Andresen, Læge E. Lynge. Til Elektricitetsudvalg: Heerup, Breckmann, Jens Poulsen. Til Revisor valgtes Bankfuld- mægtig Peter S. Hansen. Det vedtoges at afholde By- raadets ordinære Møder den 2. og 4. Onsdag i hver Maaned i Aaret 1929. Et og andet. Den 101-aarige Dame vilde have Pagehaar. Fru Susannah Crane bor i et Al- derdomshejm i Edmonton, England. Den gamle Dame fyldte i Fredags 101 Aar, Hun besluttede samtidig med Fødselsdagen, at hun vilde have kort Haar. Da man spurgte hende, hvor- for hun ønskede sit Haar klippet, sva- rede hun: Jo, jeg bliver saa for- færdelig træt i mine Arme, naar jeg om Morgenen maa frisere mig. Den gamle Dame fik sit Ønske opfyldt og har nu paa sine gamle Dage faaet Pagehaar. o En Artist med Skrive- færdighed. Det kommunale Cirkus i Moskva har paa Maxim Gorkis Anbefaling engageret den italienske Artist Dalli, der udfører et forbavsende Nummer, Paa hver af hans ti Fingre er der fastgjort en Pen, og paa en Pult for- an ham ligger der en Tavle, hvor« paa der staar ti forskellige Sætnin« ger. Dalli dypper nu alle ti Penne 1 Blæk og skriver paa en Gang de ti forskellige Sætninger ned, en Sæt ning med hver Finger, Det har ko- stet ham kolossal Taalmodighed at opøve sig dertil, e 22 Oprørere blev dræbt under en Fægtning ved Byen Teopcan í den meksikanske Stat Sa Louis Patosi. A