týsdagur 2. apríl 1929síða 1

FRÆLSI — Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst avsláttur í prísinum. -FØROYA- å forsiduni, | — Tirsdag hin 2. apríl 1929. JAVNAÐUR OCTIAL:DEMOKRAT BRÓÐURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstøduin ;krivstovuni. Telf. 143. 3. árg. Porto, Blaðið JU 3 HUNAN 253 TANN £3 4 Tandlæge BREND 8 træffes 11—5. Telf. 114. £ STNNHNNONNEEN 3 KVOVKODOO ESS OOKOOOOO 33 Innn = = = = = = H ÓLKATINGSMAÐURIN hevur av og á spekt fyri tólkatingsvali. At hann hevur vita, at hetta ríkisstýrið, ið nú hevur sitið 1926, ikki vildi ríkja leingi, sæst síðan decembir í skiliga á tí, ið fólkatingsmaðurin stutt síðani bar fram í »Dimmu«. Í »Dimmu« 20. marts sipar fólkatingsmaðurin til okkara og sigur: »I Øjeblikket synes alt at dreje sig om Agitation fra Bla- dets Side, fordi det lugter Folke- tingsvalg.« Ja, sjáldan er tað, at menn frá teirri síðuni so opin- berliga viðganga, at tað bert er ein tíðarspurningur, til teir hava fastan, at tað má Tað er fólkatingsmað- rent seg so haldast folkatingsval. langt síðani, at urin vitsti, at dagar vinstrastýr- isins vóru laldir — og fólksins dómur vildi fella. Dagurin skuldi koma, táið fólkið skuldi vigað, velja og vraka sínar umboðs- eftir bands-vinstraskútan er Sam- ikki longur nýtandi í tí brotasjógvi, og tf rópar Andr. Sámalsson so eyð- Tit lukta menn teirra virði. teir nú eru komnir í, mjúkliga til okkara: folkatingsval. Fólkatingsmaðurin roynur í í somu grein sínu at verja sína ríkis- »Fiskerilaaneloven« Fólkatings- heilt ullinta fråsøgn um sína stødu í mannsligu stødu á tåid vidgerdar. degi, var ”til maðurin ber fram eina hesum málið og biður Feroy- ingar lesa ríkisdagstíðindi. Har vilja Føroyingar fáa fulla greiðu á hansara sonnu steðu í hesum tydningarmikla = málið. Her sleppur fólkatingsmaðurin leg- tinginum uppá fjall. Her leggur hann meiri í at fylgja Madsen- Mygdal enn Føroya løgtingi, har hann sjålvur er limur, og har hevur stemmað fyri tí uppskotið, ið hann heyrði ábyrgd at fremja, soleiðis sum hann sjálvur logtingið, hitt sameinda løgting, vildi hava tað. Folkatingsmannsins mannsliga stoða í kann lánilógini geva Føroyingum, ið fyrr hava litið F á hansara mannsliga atburð, nakað nógv til at hugsa um, um leir vilja geva tí gætur. Tí hevði lað verið líka frætt fyri hin heiðraða fólkatingsmannin, um hansara steða ikki so greid- liga stóð í »Rigsdagstidende«, ja best um tað var tann púra lygn, ið skrivað var í ríkisdagstíðind- ini, tí nøkur framffrå mannslig stóða er tað íkki, ið fólkatings- maðurin hevur tikið á ríkisdegi, tid >Fiskerilaanelovenc viðgerðar. var til Her í blaðnum hevur grein- liga verið frágreitt um orða- dráttin í fólkatinginum í hesum málið, og skuldi tað ti verið ónýtt hjá lesarunum at fingið tað endurnýggja, men táið Andr. Sámalsson vísur til sína sonnu støðu, ið stendur at lesa í ríkis- dagstíðindunum, so mega vit kortini henta nakrar av hesum vøkru mannsligu blómum úr lí ávísta urtagarði, har alt tað sanna er nidursett, Andr. Sámalsson sigur seg at hava roynt alt sítt snildi fyri at fáa ráðharrarnar til at tær leiðir, ið løgtingid ávíst, men alt til onga nyttu. Ríkisstýrið vildi ikki á nakran hátt ganga við til tær broytingar, ganga hevur ið legtingið setti fram. Ein broytingin var, at 20-ára av- dráttartið eisini skuldi galda fyri fiskiskip undir 100 onnur tann, at 20-ára avdráttar- tons, og tíð eisini skuldi galda fyri lán í ísfrystingar- og turkingarverkum. Í spurninginum um 20-ára avdráttartíð fyri frystingar- og turkingarverk gevur fólkatings- maðurin upp. Hann heldur her ríkisstýrið hin vera sjálvan hægsta klókskapin og viðgongur fákunnugleika sín: „Jeg ter ikke gaa imod dette Resonnement, da jeg ikke har noget særligt Kendskab til disse Forhold, og er derfor nødt til at bøje mig for den Argumentation, der gøres gældende fra Regerin- gens Side.“ Hetta er hin mannsliga ella sanna stødan, ið Andr. Såmals- son gabbar av, ið stendur í rík- isdagstíðindunum. At fólkatings- maðurin vidgongur, at hann einki skil hevur, ja tað má hann væl sjálvur vita, men at hann samstundis niðri á ríkisdegi vil gera Føroya løgting til ein flokk ið einki táið at av monnum, vita og minni skilja, okkara fiskiskapsdrift, frysting og turk- ing, ovmikið avgjørt. Fólkatingsmannsins støda til víkur, tað er Få hin spurningin um 20-åra av- dráttartíð fyri fiskiskip undir 100 tons, eigur hann ikki at reypa sær av, til tess er hon alt ov miðsátt. Her sigur Andr. Såmalsson: „Jeg mener dog, at man kunde indrømme 20 Aars Afdragstid for nye Skibe, selv om disse er under 100 Tons. Men hvis det ikke er muligt at formaa Ministe- ren til at ændre sin Stilling paa dette Punkt, vil jeg ogsaa her resignere.“ Fólkatingsmannsins mannsliga stóða er her, sum oll kunna síggja, nakað jánkaslig, fyri ikki at nýta sterkari orð. Og tað, ið vit bóru fram í tí oddagreinini, ið Andrass Sámalsson hevur í VIÐ FOSSIN Enn streymar tú so stríðan, og óbroytt er títt lag, og lagið hoyrist víðan íkring teg nátt og dag; fyrr var tað sum tað segði: kom dvølst nú her hjá mær og mangar lotur hevði eg hugnaligar hjá tær. Sum túsund rødda ljómur var, fossur, kvæði títt, ein tónamynd sum blómur bar, fossur, lagið blitt. Hitt mannsliga og stinna tað íbygt er hjá tær, hitt sára her vit finna, hitt mjúka við goymist har. Og fjakki eg í haga, og leiti har á leið, eg undrandi kann kaga til tín, ið hvílir ei. Eg kenni tína megi, tú ei teg móðan rann, eg kenni enn ta gleði, sum fyrr eg huga at svara uppá, var, al Foroyingar ikki kunnu verða noyddir við ein umboðsmann, sum, í hvørjari syftu eitt ríkis- stýrið ikki gongur við til krøv, ið eilt niður sameint løgting sendur leypur frá ella sleppur sær burtur úr, fstadin fyri al standa á tí stødu, ið hitt saml- aða løgting hevur tíkið. Følkatingsmannsins løgnu út- legging av áskoðanini, at arbeiða løgtingsins og ikki Ð egna vegna, er einki at svara til. Vit vita, hvussu langt Andrass Sámalsson kann ganga á tí leiðini. Tað er ikki lóngri síðan enn í summar, at Andrass Sámalsson við sínum feðgum á loglingi søgdu seg ikki at vera mentir til »al træffe en fornuftig Beslutning«, og ti Hvat Sámalsson heldur vera einki vildu gera. Andrass »fornuf- ligt«, sæst best við at lesa ríkis- dagstíðindi: Um ríkisstýrið íkki vil ganga við til løgtingsins krøv, við fossin fann. Gr... so gerst tað ikki við, so må alt " Í vera, sum ríkisstýrið vil hava tað, tí sigur Andr. Sámalsson „Jeg tør ikke Resonnement, da jeg gaa imod ikke har noget særligt Kendskab til disse nødt til Argumen- fra Forhold, og er dé rfor at bøje mig for den tation, der gøres gældende Regeringens Side.“ ] Umboðsmaður Førova fólks eigur ikki at kúvenda undan hvorjum gjålvi á rikisdegi lí vilia vit hava ein annan mann ístaðin fyri Andrass Sámalsson. Soleiðis sum okkara umboðs- maður í fólkalinginum starvast í hesi árini, ið hann hevur verið Andrass Sámalsson, limur av vinstraflokkinum, kann tað ikki framvegis vera Fólkalingsmaðurin eigur ikki »% = at fáa loyvi til at sleppa løg- tinginum uppá fjall, lúið honum lystur. Tí mega vit nú fáa ein annan, dette hevur | | Bert høvdid eftir. Høgraflokkurin í Danmørk hevur | nú næstan avreitt seg heilt fyri at styðja vinstra-bendirnar. til áminningar um, hvat teir eina- | ferð vóru. »Førovatidindi« skrivar grein | um hin politiska åstandin, mest miðandi ímóti at verja hin lítla, afturhaldsflokkin skrivar kríggsgalna Her heilt ikki kundi stemma fyri fíggjar- høgra. blaðið, at tað er natúrligt, at høgra lógini, táið teir ikki fingu vinstra til at spurninginum. Og heilt natúrligt makka rætt í forsvars- sigur blaðið tað vera, at javn- aðarmenn stemmaðu ímóti figgj- heilt radikalu og arlógini, natúrligt var, at teir »rætts«-menn- ment at standa, og framvegis at tad var heilt natårligt, at Mad- sen-Mygdal Á val verða hildin til fólkatingið. Tað er kanska ikki so legið, at »Føroyatidindi« soleiðis leyp- | ur í loft og heldur alt vera ganska natúrligt, tí eisini >Fer- ovatidindi« veit, at tað harðræði ið hevur farið fram á ríkisdegi horvin, og nú eisini, at teir ikki eru forir fyri at fáa vinstra at ganga við bæði eru samdir við forða útviklinginum og g 5 > , í | inn á teir, ið minni múgvandi | eru í samfundinum, so kunna teir kortini ikki ofra meir, enn | longu er gjørt. | Høgra hevur ofra ein stóran part av sínum »endamålum« til frama fyri vinstra, men fáið | leðurnar framvegis standa gap- andi tómar, og teir einki bein- vegis fáa afturfyri frætt | so heldur sum ein ministarasess lata Madsen-Mygdal | og hansara harkalið rúka. Høgra, ið vinstra skúgvaði úr 1901, hevur í seinri »t i Siri Í árum, fyri at forða fyri at fræls- radikalir, skuldi koma til ræði, borið á vinstraæltarin næstan alt, id vinstra hevur trongt til, fyri at kunna halda tað gang andi. Men nú vil hegra ikki | avreiða meira. Og tað er skiligt. Feir hava jú sett á sínu egnu avrod til at lata vinstra fáa afturat tí, at teir fyrr hava av- reidt bæði kropp og skinn. Fyðsæð var, at einaferð mátti | hogra rakna so mikið við, at teir ásannaðu, at teir ikki høvdu meiri at avreiða tí nú hava | teir bert hevdið eftir, nevniliga | „Forsvarssagen, Partiets Mærke- Hetta er tað sag“. einasta, ið | høgraflokkurin hevur eftir, og tað er tað, teir vildu redda við | at sleppa vinstra uppá fjall. Høgra vil hava høvdid eftir til áminningar um, hvat flokkurin einaferð var. sei Nú royna teir at hava hevdið eftir inir lótu tað rapla, ið ikki var gevur seg frá, og móti fátækum, sakleysum íbúgv- arum í Danmørk ikki longur kann vera varandi. Hin tíðin, | táið hegra hevði mest alt at | siga, er tíbetur langt síðani vísur tað seg til tjúkt og tunt, sjálvt um teir vinstra til at era seg ikki so lintir flokkar, javnadarmenn og 3 É se BE