týsdagur 23. apríl 1929síða 2

á (5 i på KEE #7 Vinduer, Døre og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, Tlf, 216. Thorshavn. Tif, 216. Socialdemokratiet og Kristendommen. Hvor ofte er ikke Bevægelser stillet op som Mod- sætninger, der hver for sig havde stik modsatte Interesser. Med en egen Frimodighed fra de saa- kaldte Kristendommens Forkyndere har man endog vo- vet at fremstille Socialdemokra- tiet som et kristendomsfjendsk Parti, der vilde udrydde Kristen- dommen. Paastanden er bund- falsk, men har desuagtet vundet stor Tiltro hos en Mængde Men- disse to sande nesker. Der synes dog nu og da at lyde Røster blandt selve Kristendommens Forkyndere, der højlydt giver en anden Op- fattelse tilkende, Der findes da ogsaa indenfor Socialdemokra- tiet mange Mennesker, der er stærkt religiøse, og adskillige af disse slutter sig endog til Mis- sionen, der, som bekendt, be- tragtes som ret yderligganende i kristelig Henseende. Í Socialdemokratiets Program findes der ikke Udtryk, der kan udtydes som kristendomsfjendsk. »Religionen bør være en privat Sag«, vil man indvende. Men for det første er det vel ikke afgjort, at Religion og Kristen- dom blev en privat Sag, give den Inderlighed og Ærlighed, som vel dog særlig skulde kende- tegne religiøse og kristne Men- nesker, og ikke som desværre alt for ofte at være Skalkeskjul for Hyklere og Farisæisme, uden Gnist af virkelig sand dom. Kristen- Kristus selv (den fuldkomne), hvor kunde han ikke revse Hvk- lere og Farisæere tænk paa Lignelsen om den barmhjertige Samaritan, er det ikke den al- vorligste Revselse til alle selv- gode Mennesker, der ikke havde Hjerte for at hjælpe et stakkels mishandlet Menneske. Det havde derimod Samaritanen, et af de Mennesker, som de skriftkloge og Overklassen ellers saa ned paa. Eller Lignelsen om den rige og den fattige, hvor var den i al sin Uskyldighed ikke en knu- rige, alt- sende Dom ovor de sammen for at bringe dem til Eftertanke og fri de det Trængselsaag, som de havde fattige for sukket under saa langt Historien rækker tilbage. Men- menneskelige Læren om Kristus som neske og hans Gerninger vil dog ingen nok saa skriftklog kunne bortforklare uden ogsaa at maatte forkaste Læren om ham, baade som Gud og Menneske; men netop paa Baggrund af hans Færden som Menneske og hans menneskelige Men- første i Gerninger maatte kristne nesker være med de Arbejdet for at skabe Fred og Retfærdighed paa Jorden, og til dette Arbejde vil Men- nesker ikke søge forgæves inden- ”artiet kristne for Socialdemokratiet, og Hindringer i vil aldrig lægge Vejen for at skabe Retfærdighed og Fred paa Jord; men saa længe saakaldte kristne Menne- sker klamrer sig til Overklassen lvdige Tale og Rel- og Magthaverne som bliver al Fred Mundsvejr I Lejesvende, da om Kristendom, færdighed tomt deres Mund. Socialdemokrat, £ $ 2 3 2 2 2 £ Íslandstíðindi. Hvalaveidustød ríkisins. Íslendingar vilja gera hvalaveiðu- driftina til landsfyritoku. Á Alþingið seinast var hildið á tær leiðir, at loyva hvaladráp um landið; tó hevur hvalur langt skeið verið friðaður. 1 ti skipan, ið fyrisett var ífjor um hvalaveiðu, er eisini undirstrika, at særloyvi skal gevast einstok- um ella fleiri Íslendingum ella ødrum, ið við sama rætti kunna hetta at tað tíðum ber á, lúka ásettar treytir. Er gjørt, ti at Islendingar fåast til at læna nøvn fremmandum monnum sini og skaffa teim rættindi i Íslandi vid islendskum skjali. Her er lad mest Danir, ið geva hvala- hava sama veiðuni gætur og g rælt innlendis sum Íslendingar til særloyvi at driva hvalaveiðu. Tó er sett mark fyri, at aðrar fremmandar tjóðir driva hvala- veiðu við og frá Islandi. Verður veita tveimum ella fleiri soleiðis framfarið, al monn- um særloyvi, man hvalurin kring landið fækkast og veiðu stødirnar falla bråddliga niður- fyri. Ein leiðin til at tryggja Is- lendingum ágóðan aw hesum veiðuskapi, ikki bert í stundini, men eisini í framtidini um ikki hvalurin tá er rýmdur frá landi er, at ríkið sjålvt drivur hvalaveiðuna. Á henda hátt er so stongil settur fyri, at veiðan verður oyðandi, haraftur ímóti vinn- andi. Tá kunnu ikki fremmandir peningamenn fáa bæði veiðuna og ágóðan, ið á henda hátt verð- ur landsins. Javnaðarmenninir Sigurjón A. Guð- mundsson hava á Alþingið flutt Ólafsson og Haraldur fram uppskot til lóg, sum heim- ilar ríkisstjórnini at seta hvala- veiðustoð á stovn. Um henda lóg verður samtykt, vildi nógv verðið vunnið fyri Ísland. Í uppskotinum á Alþingið sigst: »Rikisstjørnini heimilast at seta á stovn verksmiðju til at virðisnýta hval og alt ið úr honum fæst, um lað so er á flótandi stød innanfyri sjómark- ið á sama hátt; og at keypa ella Fyri leiga trý hvalaveiðuskip. at koma á fot slíkari fyritoku við 1 millión krónum er stjórn- ini heimilt at taka upp so stórt lán. Fyritokan stjórnast av try- mannanevnd, ið kosin verður fyri trý år ísenn. Alþingið velur I mann, Alþýðusamband Íslands Í og starvsfólkini í fyritøkuni hin triðja. Á fyrsta sinni setur riðja 15% ella minni av stovningskostnað- ríkisstjórnin hendan mannin. Verður ágóðin inum, skal han allur vera goymd- ur til avbetalingar og til at birta Iryggingargrunn. Verður ágóðin 5 Í På . folksins, Den bedste Soda naar Tøjet lægges i Blød. Henko gør Vasken let og billig. Henko gør har ! Vand blødt som Regnvand. Henkels Vaske- og Blegsoda. meira, skal hann skiftast imill- um fyritøkuna, ríkisins og starvs- sum eftir = reglum, vinnumálaráðharrin åsetur«. Finkarsøla av saltfiski. Javnaðarmenn flyta á Alþingi uppskot um einkarsolu ríkissins av saltfiski. — Hugsandi menn hetta samskipan fiskakeyperanna tyk- halda vera neydsynt, ti ist at bera at ti borði, at lædka um fiskaprísin. Teir sum fiskin fanga, eiga at fåa fullt virði fyri hann, t. e. søluvirdi hans á út- frádigin Tað vil tryggja landið og íbúgvarar, ; ríkið, ið landa marknaðum; neyðsýnligum kostnaði. at tað er hevur hesa einkarsølu, og ikki nakrir fáir útflytarar. Samstundis tryggjar hetta fyri at fremmandir um- boðsmenn taka sín lut av (i ágóða, ið á henda hátt fellur til land og fólk. Spaniamenn eru nú mest einaráðandi um íslendskan fiska- marknað. Og hevur ovlítið verið gjørt fyri at gera teim marknadin leysari á hondum. Einaferð var ætlanin at broyta um hesi viðurskifti. Tað var tá spaniavinsamtyktin = var vavd saman við okkara fiskimarknað Ta fell alt aftur, og síðani hevur einki verið í Spaniu. niður fyri gjørt. Í uppskotinum er framselt at goyma 19/, av søluvirdinum, ið skal til at betri Hetta nýtast skaffa marknaðarviðurskiftir. uppskot eigur at vera væl und- irtíkið, tí samstundis sum fisk- hátt meira fyri fiskin, so loysna Is- arar á henda vera al fáa lendingar eisini frá Spaniavín- inum og allari tí óhundsku, ið fylgjur tí í kjalarvatninum. Ein nýggj síða, ið framskundar einkasølu av saltfiski, er hin byrjaða sildaeinkarsolan, ið hev- ur verið til stórt gagn fyri landið. Sildaeinkarsølan hevur sýnt, at tað er samfelagnum einkarsolan, ið gevur tann ágóða tað eigur, ímóti sum frammanundan var í kappingarstríðinum við undirbjóðing á fremmandum marknaðum. Tað er líka allkunnugt, hvussu mangar ferðir at:saltfiskaprísir- nir eru fallnir niður í heilt lítið, útflytandi hevur lítið stóran vegna at ein boði niður fyri annan og bryggja seg um, hvussu skaða teir á henda hátt gjørdi landi og fólki. Hetta hevur síð- ani komið Íslandi til tap, bein- vegis og umvegis, men ikki so 5 nógv leim einstøku útflytarum. Slíkar loysi, kensluloysi móti landi og fólki, ríkisins. neisur og samvitsku- 8 hvørva við einkasolu Fornaldaríund í Íslandi. Í Rangárvallarsýslu, við ánna »ytra Rangå«, er funnin ein | gamal gravheyggjur, ið óivað stavar frá tí heidnu Íslands stårtid. Her eru funnin rovini av einum manni og einum hesti, umframt vápnadeildir og aðrar nyttulutir, sum L d. brýnir o a. Aftur eill dømi um, at høvdu teir gomlu ikki verid so hyggnir, at goymt lól í gravum, vitstist lítið frá forneldini. Bj. Feroyskur fiskiskap- ur og fiskaprisir í Íslandi. (Telegram tíl F. F.) Reykjavik, 19,—4,—20, Guide me 11.000, Vilhelmina 17.500 (paanyt), Energy 14.000, Ingrid 8.000, Queen Victoria 22.000 (paanyt), Falkur 22.500 (paanyt), Gudrun Zoega 18.000 (paanyt), Hafstein 15.000 (paa- nyt), Riddarin 20.000 (paanyt), Johanne Sofie 13,000, Frida 26.000 ialt, Hanna 15.000 Rese- arch 15.000, Cementa 34,500, Only Sister 16.000, Acorn 18.000, Pilot 21.000, Priser 30 Q 33 aurar kg. Fiskiskupurin við Suðurlandið er við sum okkara Reykjavik sama lag, sidsta telegram frá sigir frå, er veidan g60; men tíverri verður ovmikid av henni selt til Íslendingar enn, hóast teir nú ikki geva meira enn 30 til 33 Væl er hetta fyri bleytan fisk sum lítið er ovlúgur frættist 6, Vági, fremsta bygdin til skil í fiski- driftini, upp eftir fiski og eisini fáa saltfisk heim við rutuskipunum frá sluppum, sum inni hava verið. Tí verri sæst ikki gjølla av telegramminum frá Eréttastof- uni til okkara hvørji skip, ið hava verið síðst. Úr Klaksvík frætta vit, at Ekliptica var inni 17. og hevdi tå 49,000 íalt. Síðan islendsk oyru kg. men er nógv prísur kortini. Nú at keypmenninir í vera ein hin íligin; sum man senda skip sær å påskum, tå hon var heima, hovur hon fingið 25.000. Frá »Silver Lining« kom telegram fgjår, teir hava fingið 37,000 falt. Samvinnufelogfiski- manna i grannalond- unum. (Framhald.) Til at lýsa tydning keypslufelaga fiskimanna birtur. Arngr. Fr. Bjarnason fylgjandi år nevndaråliti teirra norsku samvinnuneyndar sum síðst var umrødd: „Eitt tað, sum mest leikar á, er at fúa fiskimenninar at standa saman á innkeypslufelogum til at fáa allar útgerðir, til dømis: fiskireidskap, oliu, motorar, tog- malvørur, stutt sagt alt sum til veiðuferðina nýtist til virkuligan innkeypsluprís, helst vah. fabrik.« Okkara (4. ce. Norðmanna) skrásetti fiskifloti er ca. 16000 skip harav 330 dampskip, 13500 motorskip og 2500 seglskip. Hesum flota fylgja ca. 15000 opnir bátar: (doriir veiðubátar X erk, og snurpunótabátar). Hertil kemur allur hin mikli smábáta- floti sum ikki er skrásettur, men sum tó er nógv nýttur til fiski- veiðuna. Størsti partur fiski- flotans er ogn fiskimanna, sum sjálvir taka lut í útreiðsluni og náttúrligast er — á dampskip- um undantiknum, sum manna ca. 9000 manns at hvor ein- stakur fiskimadur eigur lut í skipi og útreiðslum. Talið á teimum fsum driva fiskaveidu sum aðalvinnuveg er ea. 90000 manns. Tað er skililigt, at tað sum skift mangar hendur hevur stóran vinning av al vera er á so skipunnarbundið í keypslufeløg- um. Ikki bert maður tå rokna við ódýrari virði, men hann hevur lá eisini storri trygd fyri vorugóðskuni og er lað ikki lýdningarminni. Tá menn við samkeypum av kann reidskap og úlgerð kunna spara bert eitt sindur, fær tað stóran landsfiggjarligan tydning. So- leiðis torvaði eitt dampfiskiskip fyri kríggið til fullfíggjaða út- gerð av línum og nótum ca. 30000 kr. og eitt motorskip frå 6 til 9000 kr. Vegna slít av hesum reiðsskapi, kann í mesta mát sett, at út- gerðin må endurnvggjast 5. hvort år. Rokna vit nú útgerð flotans til at standa í 50 millión- um, verða at ganga 10 milliónir lap og verða hesa til endurnýggjunar um árið, hertil kemur brúk av olíu, koli smyrsli, agni, lunnum, salti, oliuklæði, kosti o. a. LI. Her kann við samkeypslum náast stórur sparni fyri driftina sum heild, so at hon kann standa seg tess betur og geva meira ágóða. Siálvsagt mugu menn í hesum fori bera seg al eins og gjørt hevur verið í land- inum búnað við hjálp av stórum aftur smærri sum grundvallar samkeypslufelogum, hava til keypslufelog fyri tær einstøku bygdirnar,« (Meira). 0 | Ur Føroyum. pr | Tórshavn. Hópur av skipum landað fisk í Is- hevur í år landi, meðan bert eitt sindur av tí stóru veiðu, ið Foroyingar í vár hava vunnið, er komið heim til Foroyar. Nakrar sluppir hava leitað veiðuni, og stakir hava nakað av fiski heim við ferða- skipunum. Ú tí eins og heim við keypmenn fingið ” Urslitið í ár ifjør: verður Foroyingar mølta á verðaldarmarknaðinum sín harðasta konkurrent í sínum fiski, ið egna avreiddur er í Íslandi ella aðrastaðni. „Afgerende“ sigur »Dimma« er, at Feoroy- ingar annaðhvert eru sambands- menn ella sjålvstyrismenn. Og so bytir hon Foroyingar í tveir bólkar: Teir, ið vilja rýma frá Danmørk, og teir, id vilja verða hjá Danmørk. Hetta er trollið frá 1906, id sambandsbladid nú heldur fram fyri foroyskar yelj- arar. At teir týma. „Korrespondance“. »Dimmal.« bringer í Onsdags- nummeret í en Korrespondance fra København angaaende Gron- landsfiskeriet følgende: >. .. men da ingen dansk Fisker har Kend- skab til, hvorledes Fiskeriet skal Gronland, har Sel- den færøske drives ved skabet engageret Fiskeskipper Johan Joensen til at lede Fiskeriet«. Ovenstanende er just ikke det samme, som man har kunnet læse i de forskellige Svar paa