týsdagur 30. apríl 1929síða 3

" og landbúnaði við. — Tað má annars vera sjálvsagt, at tá øll okkara grannalond leggja so stóran dent á sam- keypslu og samvinnu í fiskiskapi Ikki er ta málið minst á Stóra-Bretlandi, har „The Fisheries Organization Society“, sum stovnað var í 1914, starvar sum harðast. — so kunnu vit ikki leggja málið av láni í Føroyum uttan at tað nervar, ja, kanska lamslær vinnuvegin her. Her er ikki talan um samkeypslu ella sam- vinnu fyri ein lítlan flokk, men fyri ein heilan vinnuveg, ja, eitt heilt land. Her er eilt felagsmál reiðarar, keypmenn og fiski- men at standa saman um, eins og samtøkurnar í landbúnaði- num í Danmark ikki eru fyri húsmenn, bøndur og harramenn hvønn fyri seg, men samtøkur fyri hvønn sær og allar f felag, øllum vinnuveginum og landi- num til bata. Væl eru i fyri hvørjum landi »stirnadir stavnar«, sum ikki lata sær »skåka vid«, sjålvt um alt gongur av skriduni, tf teir siggja einki uttanfyri sin tronga eginkærliga sjónarring; men teir mugu ikki forða samitøkumål- unum. Í einum lítlum landi sum okkara hava tílíkir kleppar meira at siga enn í sterri lond- um, tí tann stirdi og trongi egingóðskuandi, sum uttan um teir og teirra liggur, breiður yvir størri part av landinum; men tess meiri mugu vit berjast til tess at vinna Á teimum. Fiskiskapurin á Suð- urlandinum. Hesi skip- hava verið á Reykjavík um 21. april: Guiding star 31.000, Sig- rid 26.000, Harry 46.000. Fiskiskapur Noregs. Eftir »Fiskets Gang« 17. apríl var hin samanlagda veiðu- mongdin 13. 61,6 milliónir ímóti 18,3 ifjør og 53,8 ffyrraårid, sum er besta árið av 10 fylgjandi. Av hesari veiðumongd, sum í vekt er sett til 184.347 tons, eru 122.848 farin í salt. 20. apríl var hin samanlagda veiðan 64,5 milliónir og í vekt sett til 190.315 tons harav 425.844 farin í salt. — Prfsirnir á slogdum ráfiski hevur við Lo- foten ligið ímillum 9 og 12 oyr. pr. kg. Klippfiskaprísur. (Dil- bao 9.—4.). Upplagið var: 3000 pakkar av norskum og 24000 pakkar av íslandskum fiski. Prís- irnir vóru fyri norskan fisk 80—90 pesetas pr. pakka, og tað sama fyri íslandskan millum grossist og detailist. Virði á sponskum peningi var tá 56 oyr. fyri pesetas, men fór fram stíg- andi til 56,5, sum var virði 15.—4. Síðan tá er virði á sponskum peningi farið niður í í 55,75 og prísurin á klippfiski á somu líð fallnir niður í 88 pesatas pr. pakka fyri Nr. I. Íslandsfiskeriet. Telegram til „Feroya Social-Demokrat“. Reykjavik, den 26.—4,—29, Indtil 15. Fangst: Sydvestlandet 141,000 skdd. mod ifjor 120.400, 21.400 Vestfjordene April er den sam- lede deraf Vestmannøerne mod ifjor 28.000. 15.900 mod ifjor 4.000. Nord- landet 1.700 ifjor 900. Østiandet 6.900 mod ifjor 8.500. Ialt 165.600 mod ifjor 133.800, deraf iaar 138.900 Storfisk, 12.900 Smaafisk, 7.500 Kuller og 6.500 Sej. mod Fontenay. Fiskemarkedet. (Telegram til Amtet). 25.—4.—29. Bilbao: Tilfort engelsk Klip- fisk 25 Tons. Beholdning: Dansk (færøsk) 250 Tons, islandsk 850 Tons, norsk 30 Tons og engelsk 25 Tons. Priser paa dansk (fær- øsk) Klipfisk 85—89 (Pesetas pr. 50 kg), 78—84, 85—88. islandsk norsk mm LýS ingar Alle bør bruge: FELT UMM eee „Rita“ Sæbespaaner. Skrubbifon ,,R. A.“ „Tjaldur“ Sæben. „OKKARA“ Toiletsæber De bedste. De drøjeste. SA | "nen NNA £3E3 SEM ll Udpantning. Det bekendtgøres herved, at udestaaende Re- stancer af Blektricitetsforbrug indtil Udgangen af 1928 er godkendt til Inddrivelse ved Udpantning, og at denne vil blive paabegyndi uden vi… dere Varsel. Thorshavns Byraad, den 18. April 1929. Galvaniseraðar í tak- 0f húsaklædningsplátur Poul Hansens híligast frá Telefon 61. Malerarbejde udbydes. Arbejdet ved at male Bager- mester Fr. Restorffs Beboelses- hus med Bageri, Butik og Kæld, samt Pakhus, Conditori og Kæld, udbydes herved. Det bemærkes, at Tilbudet kun skal omfatte Arbejdsløn. Henvendelse til Anton Andre- sen, der modtager skriftlige Til- bud indtil den 7. Maj. Góð eplir seljast fyri 7 kr. sekkurin keypast hjá J. LAMBAA, Telf. 89. Torshavn. Telf. 89. Bil sælges. En god, brugt Personbil, som desuden er forsynet med aftage- ligt Varelad, er billigt til Salg. Wenzel Petersen & Vilhelm Nielsen. Telegramadresse The. - Ikki bíligast, besta the, nenna Heilsølu, VERITAS. | præsentanter være er at fåa hjå J. Lambaa, | ir Noregs salpetur. Hitt tiltikna Noregs salpetur verður nú aftur at fáa, tá ið »Nova« kemur á Havnina 9. mai. Hesi tað seljast fyri lættan prís í ár. Menn eru bidnir at híleggja í góðari tíð hjá J. Lambaa, Tórshavn. Telf. 89. SKAN DINAVIEN = Eneste direkte Ruter fra København til Amerika og Kanada. Regelmæssig Afgang fra Kø- benhavn og Oslo flere Gange om Maaneden. Ingen Pasvisering til Kanada. | Alle Oplysninger om Forhol- | dene, Rejsen, hvorledes Ny- | ankommende hjælpes til Arbejde | etc. faas ved at skrive efter vore | illustrerede Haandbøger, der gratis sendes overalt. Ved Ankomsten til Halifax og Winnipeg vil Liniens egne Re- til Stede for at modtage Passagererne og være dem behjælpelige. Tórshavn. Skriv til Agenten: H. C. Múller, Thorshavn, men avgjørt tað eller Passager-Afdelingen, Kongens Nytorv 8, København K. Tórshavn. Telf. 89. Til Canada med Cunard og Linien. Alle Oplysninger ved White Star 1: vilja gerast vissur í, at tað loysir seg at bert lýsa, tygum Jens av Reyni, royna eina lýsing í Ihorshavn, ; i: eller | C. Mogensen, »Føroya Nyhavn 1, Social-Demokrat“. København. ZF „Tjaldur“Sæben bedst og drøjest. Ringid til skrivstovuna måltr. 143. BROT UR SØGU JAVNADARMANNA 59 Tann kvinna, sum hann å ungum aldri knytti sina veik ikki frå hansara lid; honum ein alstødu í orðsins bestu merking. leyst heyði Karl Marx beinan vegin doyð av hungri, um ikki hansara trúgvi vinmaður Fr. var múgvandi, hevði hjálpt honum. ár livdi Marx tó óttaleysur fyri dagligum breyði, lagnu afturat, alt Engels fyri at takka. Tað var í hesari síni útlegd í London, at Karl Marx skrivaði sítt hovuðsverk „Das Kapital“ megnar hvussu stórdriftin hevur kollvelt mannfelagið við at heyja upp bankmenn og verksmiðjuharrar til eitt veldissæti, hogt omanfyri kongar og fúrstar, somu tíð hevur dívt arbeiðarin og allar hinar ogn- arleysu menniskjurnar langt niður undir fótaskor teirra, sum bert hava ognarrætt til ein jarðarteig vidurskiftir Marx ikki f leysari luft, nei, hann undirbyggir og prógvar nærum hvønn setning við álítandi døm- tað verður livað á dogum Í hesum á meistarligan hátt, t. e. kapitalurin. Marx ella eitt verkstað. Um hesi um frá lívinum, sum hansara í og uttanfyri London. Tá hann hevur lýst av kapitali á einstakar hendur. er sum kavablakið, tess tess størri tað ist sundur av síni egnu tyngd. grøv. Stórdriftin ger, tilfullnar hvussu vorðið er, peikar hann á hvussu kapitaldriftin í sær ber evnini til at draga saman størri og størri rúgvur — stórkapitalurin longri tað verður, til tað — Stérkapitalurin, sigir Marx, grevur ímóti sínum vilja sína egnu at arbeiðararnir hópa seg saman á arbeiðsstaðum, hvar tað nú er, og harvið skapast møguligleikin fyri organisation og felags- Engels, sum Síni síðstu tá kapitalurin er hann eins og tå sk: il 60 skapi til at verja egnar interessur og at seta seg men var ímóti kúgan og skilaleysara útnýtan. Arbeiðarin Iva- må — eftir ætlan Karl Marx, at standa saman og halda seg livandi, andaliga og kroppsliga livandi til tann stund kemur, yvirvaksin, at kroystast sundur av sini egnu tyngd, vorðin so kavablakið er við at arbeið- arin leypa til og geva honum deyðastoytin, ikki ritsverki lýsir Marx skrivar máls. endamálið hjá Marxismuni. uppreistarmaður, Sjálvsagt Endamál hansara var við ikki at spjaða hann sundur í ónyttubytar; men við at savna stumparnar allar saman aftur til eina heild, sum tá ikki uppaftur skal gerasteinstakmannaogn men verðalogdinn undirstjórnarvaldið ríkisstjórnarvaldið. Ríkið — hin ovasti felagsskapurin, skal tá ið stendur verða hin einasti arbeiðsgevari — hin einasti kap- meðan hon á italistur — tá skulu allar menniskjur verða arbeið- arar — fríir vælstandandi arbeiðarar. Hetta er var Karl kollveltingarmaður; hann hevði ikki uppreist og kollvelting til enda- Kollveltingin var fyri honum bert hitt síðsta amboð til at leggja kapitalin inn undir hitt all- menna ræðið við. men eitt frfari mannfelag, sum gongur eftir lógbundnum reglum. rullar, til síðst kroyt- tyskir, „Das Kapital“ frammanundan stovnað varð heimsfelagið I 1862 var stór veraldarframsýning í London, og til hendan fund komu saman menn úr ollum londum. franskir, kom út í 1867, hevði Karl men 3 ár Marx fingið í lag, at „Internationale“ . Tá hittust í hinum orðfrælsa Onglandi, italiskir, amerikanskir, russiskir og adrir andsfrændir, allir eldhugadir fyri sama enda- måli sum Karl Marx og Engels, og teir komu tå å samt um at stovna eitt felag fyri arbeidarar um allan heim, eitt allheimsfelag. 61 Javnsidis við fíggjarligu málini, sum Marx lýsti so týðuliga í »Das Kapital«, sum hann tá „Internationale“ á stevnuskrá sum teir fronsku socialist- Avtoku av fundar- og starvaðist við, tók sína tey politisku málini, arnir so djarvliga hovdu hildið fram: tollum o. t. 1, munnliga og ollum umvegis skattum, felagsfrælsi, pressufrælsi, opinbera rættargongd, ókeypis rættarhjálp fyri oll, ókeypis fyri oll, millum kirkjuvald og 21-åra valrætt o. s. fr. Hóast hetta allheimsfelagið fekk felagar í ollum londum og gjørdist rætt fjølment, eydnaðist tí ikki í fyrstu atlogu langt liv í samanhangandistarvi, tað mátti brátt lúta fyri hatafullum valdi frá í erva og dólsk- ari vankunnu og fávitsku frá í neðra, tað mátti eina men hugsjónin livdi framvegis kyknaði uppaftur, sum hver ið borin er av idealitet, skúlagongd skilnað ríkisvald og langa tíð bert ana; og »Internationale« mannahugsan,