Sosialurinarkiv
Sosialurin 1929-05-16, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 16. mai 1929síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

A Re -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT FRÆLSI JAVNAÐUR 4, | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. å forsíðuni, 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Vid størri lýsingum fæst avsláttur í prísinum. ØROYINGAR eiga rættin F til tveir álitissessar á rík- isdegi, ein í landstinginum og ein í fólkatinginum. Henda rætt hava vit átt nú í mong, mong ár. Stundum hava hesir báðir sessar verið tekir, tó mangan hevur soleiðis borið á, at tað hevur sæð út til, at vit høvdu farnir við ongum Tórsdag hin 16. m al 1929. — Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Til Fólkatingsveljarnar ! Javnaðarmenn og Sjálvstýrismenn eru komnir ásamt um at stilla mann upp í felag við valið hin 29. mei. Ég eri maðurin, teir stilla, og tess vegna loyvi eg mær verið betri ; í ; pr stu? við fáum orðum at greiða frå mini stødu. | umboðsmanni á hesum álitis- . ie up ; i Í ; ; sessum. Táið hugsanin hevur Eg eri sjálvstýrismaður og havi verið tað, síðan Føroyingar í 1906 fingu teir partaflokkar, vit nú hava. Okkara stevnuskrå frå 1924 sigur, hverja leið vit ætla at | halda. Sum fyrsta punkt er sett fram, at Foroyingar sum serstøk tjóð hava rætt til at ráða í Føroyum og at virkast skal fyri sjálvstýri landsins. Tað er við ødrum orð- | um sagt, at Føroya Løgting skal hava tað avgerandi makt, hvussu okkara land skal verða stýrt og haggreitt. Tað skal skipa fyri, smíða samtyktir og frambera hugsun og ynski Føroyinganna fyri ríkisstjórnina. Teir menn, vit hava niðri á ríkisdeginum, hava at vera talsmenn fyri tey mál og tær sakir, sum Legtingið fær teimum í hendi. Fylgjan av hesum er, at fólkatingsmaðurin skal fylgja Løgtinginum. Hesa stødu at fylgja samtyktum Legtingsins lovi eg at halda. Tað, sum meirilutin á Løgtingi samtykkir, kann ikki mótarbeiðast ella broytast av Føroyingunum, sum hava sæti í ti danska ríkisdegi, tað verið sær sum landstingsmaður ella fólkatingsmaður. Tær sakir og tey mál, sum Føroya Løgting sendir regeringini og sum koma fram á ríkisdegi, skulu av mær, um eg verði valdur, verða framborin á tann hátt, sum Løgtingid hevur ætlað. Hetta er í fáum orðum tann staða, eg lovi at hava í foroyskum málum á ríkisdegi. Bæði Javnaðarmenn og Sjálvstýrismenn eru samsintir í hesum. Við tað at Feroyingar hava sæti á danska ríkisdegi, mega teir meira ella minni luttaka í danskum politikki. borið ta leið, at kanska var betri eingin, so er tað út frá tí sama øldargamla sýnishorni, at »eingin kona er betri enn ring kona« - eingin umboðsmaður vil altíð vera betri enn ein vánaligur umboðsmaður, serstakliga táið hann ger sínum landi og fólki til skammar við at volda skaða í tí landi, har hann hevur álitissessin. Tað kemur ofta soleiðis fyri, um gjølla verður kannað eftir í lí politisku søguni, at síðani sambandið fekk ræði og vald á teim álitissessum, sum Feroy- ingar eiga á ríkisdegi, at stórt ivamál hevur verið um týdning sessanna. Og hava lí menn ofta haft frammi málið um at taka ríkisdagssetuna av, út frá tí Eg havi alla mína ævi haft samhug við báð- ar teir flokkar, ið nú hava ræði í Danmark, sjónarmiðið, at hesir álitissessar, sum sambandið heyði fingið fastar tøkur á, vóru komnir í og tað fellur mær tí lætt at fylgja tí regering, sum nú er. Ég vil eisini gera tað, um so er, at hon ikki gongur ímóti Løgtinginum; men eg meldi meg ikki inn í nakran danskan partaflokk. Eg eri uttanflokkamaður, Feroyingur í Fólkatinginum, um eg skuldi verið valdur. órekt. Orøkisskapurin vid álitis- sessunum á ríkisdegi er nú vorðin so grefligur, at danska fólkið eisini harmast um, at Feroyingar nýta henda harðliga sessin til at forða danskinum í Men í øllum teim málum, sum eftir mínum hugsan verður danskum frísinni og danskum Javnaðarmonnum til gagns og. bata, vil eg luttaka saman við teimum, sum nú stjórna Daneveldi. sínum framburðsstarvi og sam- stundis eisini tvinna feroyskum framburðsstarvi í vegin. Men enn eru íkki allar súðir syftar, og nógv kann enn botast Hetta verður mín stoða í danskum politikki. um, og mangt kann enn fáast aftur í rættlag um allir góðir Førovingar, nú vila at gera Vit Feroyingar mega eina ferð koma ásamt um ikki at klandrast politisk uttan fyri Feroyar. Tað stríð, sum er okkara millum, má vera heima í Føroyum. BRODURSKAPUR verður bilagt á posthåsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. Blaðið Porto. Feroya Fiskimenn! Í hesum døgum hava arbeid- arar og allan heimin eyguni vend ímóti Før- oyum og Foroya fiskimonnum, og kannað verður eftir, um Foroya fiskimenn eru organiseraðir lagsmenn ella ikki. Í ollum nærliggjandi londum hevur hitt arbeiðandi fólkið longu fyri fleiri síðani, reist seg móti afturhaldinum. Enn fiskimenn um góðir árum eru Førovingar eftir. Allir danskir fagorganiseraðir fiskimenn og arbeiðarar eru á einum máli um at Andrass Sám- hvorki má ella skal danating. alsson koma niðuraftur á A. Sámalsson sýndi hvar hann hoyrur heima, tå hann greiddi atkvoðu fyri tí lóg, hvers enda- arbeiðarar og longur mál er at fáa fiskimenn niður í armóð. A. Sámalsson hevur nú víst okkum, hvat hann vil. Hann vil forða Førova fiskimonnum, at vinna fram til betri livikor, Blindur er tann fiskimaður, ið ikki hevur sæð, at A. Sámalsson hevur í ætl, at upploysa Før- oya Fiskimannafelag, og vit noyðast tå eftir O. Effersøes og A. Sámalssons vilja til »kun at forhandle, men ikke bestemme«. Føroya Fiskimenn! Kenni tykkara megi og visi verøldini, at eisini í Foroyum finnast menn, sum ikki longur vilja lata hegar og hagar av longur og seg tuska afturhaldinum. Fiskimenn! A. Sámalsson hev- ur svikið okkum niðri á dana- tingi, tåiO hann greiddi atkvødu fyri trælalógini (Tugthusloven) fyri eini lóg, sum sigur, at eitt felag, sum t. d. Føroya Fiskimannafelag kann demast við 100,000 kr. í sekt fyri at krevja sín rætt. Fiskimenn! Forði A. Sám- alsson í at fremja sína ætlan. Lat heimin kenna at Førova fiskimenn eisini teljast millum teir frælslintu arbeiðararnar um allan heimin. sína skyldu, soleiðis sum teir av rottum eiga, og íkki lata okkara álitissess í fólkatinginum verða í slíkum hondum, sum hann hevur verið nú í fleiri ár. Hetta hugsa gjølla um, táið farið verð- eiga Føroya veljarar at ur til valborðið hin 29. mai. Nú kunna okkara sess í fólkatinginum til Feroyingar gera tann álitissess, hann eigur at vera fyri báðar partar, Danskin og Føroyingin. Álitissessurin á fólkatingi hev- ur verið í skeivum hondum, og hevur tf bæði fyri framburði í Danmerk og í verið forðandi Foroyum. Nú mega Føroyingar taka sær um reiggj og fúa okkum sessin soleiðis aftur, at hann kann vera Føroyum og Feroyingum til ta gagn, hann av rottum eigur at Og tað gerst við at velja hurra S. P. úr Konoy til fólka- lingsmann, Vera. Javnaðarflokkur og Sjálvstýrisflokkur eru meirilutur Løgtingsins. Sjálvstýrisflokkurin hevur sent mann frá sær níður á Landstingið. Nú royna vit, Feroya veljarar, at vinna fólkatingssessin fyri okkara partaflokkar. Eg vil gera, hvat eg kann, fyri at Føroyingar koma at standa saman fyri at varðveita eina haldgóða, ålitandi, frælsa steðu innan fyri ríkisheildina. Fiskimenn! Aldri hevur týdn- | ingarmiklari val staðið á Feroya landi. Aldri fyrr hava Føroya fiskimenn sæð greiðari valstoðu Á. Sámalsson móti organiser- aðum fiskimonnum, S. P. úr Konoy fyri organiseraðar fiski- Í | Eg eri ikki loysunarmaður | menn. Getan er greið at ganga | tá spurningurin er, æntin Fer- | oya fiskimenn skulu sigra ella líka so lítið, sum eg eri sambandsmaður. Eg havi tað álit á Føroyingum, at teir eru | | ikki. forir fyri at haggreiða síni vidurskiftir, og at frælslyndir Danir ásanna og kenna, at Førova fiskimenn hava altíð um gott úrslit skal koma úr politiskum samlivi Dana og Føroyinga, so má heldur tann | staðið saman tá teirra mál skuldu fremjast. Eisini hesa leið verða fylgd, sum hin stóra eingilska tjóðin hevur fylgt at lata fólk hava sjålv- stýri og ansvar — enn tann leið at nýta makt og harðskap yvir smáum fólkaflokkum, sum nú eina ferð av lagnuni eru nakað fyri seg. | ! * * . | ferð standa Føroya fiskimenn | saman, fyri at verja seg og sítt | heim, við at seta bd fyri S. P. úr Konoy. p. t. Tórshavn, hin 10. mei 1929. Á Streymur. | Órættvísa trælalógin eisini er Andrassar verk, koyr hann burtur! danska tjóðin mælur, hennar redd er sterk. Peroyingur við sambandsmerki hjálpti Mygdal við níðingsverki. Rek Andrass burt nú stund er góð og veljið Konoy, Føroya tjóð! S. P. úr Konoy.