Sosialurinarkiv
Sosialurin 1929-05-18, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 18. mai 1929síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

engelske Ord). Og det er ikke til at tage Fejl. Erklæringen lyder kort og godt: Sambands- partiet vil kæmpe for sin Kamp til »the bitter end«, Ak ja, sagde Graveren. At »Dimmalætting« ikke er nogen ynder af Konstillationen, Valg-Alliance mellem Selvstyre- partiet og Socialdemokraterne, er ikke unaturligt, naar man ved, at »Dimmalætting« har staaet snart pau det ene og snart paa det andet Stadium — men dog altid har staaet í So- cialistforskrækkelsens Tegn. Til Bevis herfor kan man trygt gennemblade »Dimmalætt- ing«s Aargange fra forrige Aar- hundrede. »Dimmalætting« var dengang nu et færøsk Organ for Reaktionspolitik. I det hentede politiske som dansk forrige Aarhundrede »Dimmalætting« sin Føde hos »Berlingske Tidende«, og det gør den endnu. I et af Numre fra forrige Aar- hundredes »Dimmalætting« cite- Udtalelse af Jens Busk disse res en om Alliancen mellem Venstre og Socialdemokratiet: Denne Alliance er den sandeste og na- tugligste Ting af Verdenc. Var det rigtigt, set med »Dim- malætting«s Øjne, at Venstre og Socialdemokrater i Danmark indgik Alliance for at faa den før disse nødvendige Indtlydelse, da er det ogsaa »den sandeste og naturligste Ting af Verden«, at de to fær- øske Partier, Socialdemokrater og Selvstyremænd, danner fæl- les Front for at vinde de Sager, der vedtages. i Lagtinget, varm Talsmand i Folketinget. Men nu passer det ikke »Dimmalætting«, og derfor er man fra den Kant pinende gal, »mad«, eller maaske skruptos- Partier en set passer bedre. Hvorledes Sambandspartiet nu vil tage op »Kampen for sin Kamp« og »Dimmalætting« føre def videre til »the bitter end«, vil sikkert imødeses med Interesse. Men saadan en Kamp for Kampens Skyld vil aldrig blive til Gavn for det færøske Sámfund. Tværtimod. T. Veljið Konoy Hvussu væl Andrass røktar síni „fár“! Øllum er kunnugt, hvussu tolnir og treisknir vit Esturoying- ar eru, og tað er kanska ikki heilt ógrundað, tá summir hava illsk- ast inn á okkum fyri tað, at vit hava verið so treisknir og for- stokkaðir i og Eysturoy er eisini skýrd >det Þat teir nú tað, men tað er nú koftini ikki sambandinum, mørke Fastlandc. bert av tí ónda at verða treisk- ur, »men alting med Maade«, sum maðurin segði. Um nakar er, sum ivast um, at vit hava verið tolnir viðvíkj- andi tí at gera mikil krøv til teir, ið skulu rekta okkara orindi á danska ríkisdegi, komið bert higar norður í Eysturoy, so fúa tit sjón fyri søgn, jú, tit sleppa at longi, áðrenn tit finna so mikið sum ein vega- stubba, so synd er at siga, at vit hava gjørt danska statskass- leita an arman. Men vit eru tó menniskjur, sum hava eygur og oyrur og allar limir, sum ein valamaður skrivað vakurt, og kunna tí íkki um ævi og allan aldur og »haaber«, sum Andrass, okkara hevur so liva av »forventer« hirðil, so leingi hevur lært okk- um. Og so umsíður fóru vit at trúa eftir tí, sum alla aðrastaðni verður roknað upp í hitt dagliga breyðið, sosum: vegir, brúgvar og lendingar o. s. fr. Og tá vit so endiliga vóru farnir at krevja nakrar vegalongjur, so ivadust vit heldur íkki í, at okkara góði Andrass fór at útinna nakað til muns, so mikið meir, sum hans- egnu partímenn, vinstra, sótu við rórið. Og jú mín sann, tað sá eisini út til, at hin gamli hjá okkum skuldi vísa seg sum tann mann, vit altíð høvdu hildið hann at ara veru. Synd at siga, at ikki var lagt til bráðs. seinasta lagtingsvalgi, var maður sendur, ein ingunerur ella sje- Framanundan nerur hvussu teir ;nú nevna hesar lærdu fýrar — sama ger — norður í Sundalagið at mála upp til Har lá hesin neyðar maður bæði í ill- veðri og náttmyrkri og fonglað- ist við ollum teim merkiligastu apparatum — Várhhrra viti til hvat — hesir góðu menn einaferð skulu hava, tá vegir. úti sum nú ein grøv skal gravast elia tún skal leggjast. Sum vitulig, varð hesin góði maður — heldur ússasligur var hann eisini — illa tiltuskaður, og sagt er fyri sætt, at góðfólk máttu bæði hava varmadunkar og annað til at líva hann upp við, tá ringast stóð til; sum sagt, her mátti alt gerast, men sum gerast kundi, tf vegirnar kundu vit ikki forsaka. Men so kom valgið, og tíðin gekk, men vegur kom eingin, og er ikki komin enn tann dag í dag. Tað hevur hoyrst, at ein rás skal vera gjørd millum Oyrar og Norðskálar, men hon man sum alt annað fara aftur í mammu sína. Tað einasta, stim sjónligt er eftir alt hetta hóastákið um vegirnar, eru nakrar reyðar sneisar, sum vón- andi verða standandi til minnis um, at Andrass er farin Harran í hendi — eg meini ikki sum Fuglafirði, men okkara. enn sýslumaður í sum fólkatingsmaður Hann fer íkki betur. Ja, eg eri nú begyntur, so lat meg siga eitt sindur meir um, hvussu væl Andrass hevur ar- beitt fyri okkum. Tað er nokk nógvum kunnugt, at ein hvalastatión er á Gján- oyri, og er ikki langt síðan, at hvalaveiða var drivin har. Tað tókti mongum twerligt, at hon skuldi halda uppat aftur, tí har kundi so ein og annar fortjena nakrar krónur, sum eru tokar hjá hverjari húsmóðir. Men har var einki við at gera. Og tá var tað ein hópur av hugaum arbeiðsmonnum tóku sær um reiggj til at gera tað sum gerast kundi, fyri at fáa drift- ina á Gjánoyri aftur á gongd, og teir fingu ein ungan, eldhug- an Feroying til oddamann. Jú, ikki so ringar, bert teir kundu fáa fatur í nakað av pengum til driftina, åtsiktirnar vóru og vendu sær tí til ríkisstýrið — og hvat skuldu teir annað. Andrass var á tingi, og kundi hann ikki hjálpa sínum monn- um við einari so viktugari fyri- tøku, har til! Við svar aílur, at sakin var komin hvat skuldi hann so sita fyrstu atlogu kom tað ovseint, og kundi tí ikki vera framd, men bóðu um at fyri- reika hana av nýggjum og koma aftur í góðari tíð. ' So var gjørt. Men hesa ferð skjótt, og tað var eitt stutt og greitt: Kortanei ! hom svarið Hetta er tað sum vit útróðra- og skipsmenn kalla at fáa vátan vatt framaná, og slíkt kann vera nokk so meint, og helst, tá tað kemur haðani, sum ein vákdi: Ja, hetta er enn verri, tað er at halda fólk fyri tað turra spott, og eg sigi fyri meg, slíkt skuldi eg íkki latið mær bjóðað meira enn minst einaferð. Nú kann kanska onkur bera Andrass og siga sum hann kundi ikki gera við tað, men kundi hann einki gott gera okkum tú hánsara egnu menn sita á stats- kassalokinum, halda tit hann tá kann útrætta nakað um hann kemur niður á ríkisdagin mill- sum nú í beturflaka fyri er, at um sínar mótmenn, eru komnir til ræðið? Nei, latið okkum tå fara og stemma upp á skúla- læraran í Gøtu, S. P. úr Konoy, tí eg haldi tað vera sálarbóts- gerð, at sleppa einum manni heldur hvar hann úr tí sessi, onga nyttu kann gera, og tí ger ongin hentari gerð nú enn »at loysa Andrass av« tann 29. mei. Ótolnaður. Hver hevur valrætt? Hvor maður og kvinna, ið fylt hevur 25 ár og ikki hava verið straffað ella fingið fátækra- hjálp, hevur valrætt til fólka- tingið, alt tey eru á val-listanum. Fyri at kunna velja til fólka- tingið ger tað einki, ein ikki er skattaberandi, ei heldur vil tað forða veljarum, at teir ikki hava goldið sín skatt. Oll hava valrætt, sum omanfyri nevnt, bert tey fylla 25 ár sjálvan valdagin. um SE Martin Tranmæl um javnaðarmannasigurin Í Danmørk. Hin gitni arbeiðaraforarin, Martin Tranmæl var fyrst í hes- um mánaði í Keypmannahavn og har er hann spurdur um hvat ið Noregs arbeiðaraflokkur helt um stórsigurin, ið javnað- armnn vunnu í Danmørk. Valsigurin var stórbarur, og kann eg leggja aftrat, at valið eisini vil fáa lýdning í Noregi. - Viðvíkjandi avvåpnan? Ja, beint soleiðis. Hin norski arbeiðaraflokkurin stend- ur á sama viðvíkjandi verjumálum, sum javnaðar-, menn í Danmork, og vilja bert hava vaktaverju. Tvær ferðir er sett fram uppskot um hetta og at nidurseta verjumálsútreiðsl- urnar til 25 mil. kr. — enn eru tær 42—43 mill. kr. um árið, men báðar ferðir hava hogra, vinstra og bóndraflokkurin beint fyri uppskotunum. — Hvat siga arbeiðardemo- kratarnir um verjumálið? Teir eru ímóti krígsóskil- inum, men teirra oddamaður, hin gitni Johan Castberg, er deyður og teir hava bert ein mann á stórtingi, og hann er oberstur, so teirra styðja hevur ikki stórt at týða. — Og vinstra? — Í vinstra eigur alt at fara at legna seg, aftaná valini í Danmørk. Canestad er friðar- vinar og talar stødugt í vinstra um friðarmálið. Eisini Rolf Tommesen, blaðstjóri á >Tidens Tegn«, sum er stórtingslimur, hevur mælt til at skarva nógv av kríggsútreiðslunum, tí fyri Noreg er hetta ein stórur pen- ingaspurningur, og eigur her at verða spart 25 mill. kr. um árið. Arbeiðaraflokkurin vil nú á stórtingi aftur bera fram upp- skot um avvápnan, og tað vera alt fleiri og fleiri, sum í hesi áskoðan standa okkum felags, tí hava valini í Danmørk eisini stóran týdning tyri okkum í Noregi. Hetta eru orð Martin mæls, og tey eru verd at geva gætur. H. staði, Et Farvel til Byskov og en Hilsen til Borgbjerg Blad, der Realskoleforeningens »Den danske Realskole«, redigeres af Hugo H. Thompson, bringer i sit sidste Numer en Artikel om Ministerskiftet, hvori det bl. a. om den afgaaede Un- dervisningsminister hedder: »At Seminarieforstander By- skov rejser hjem med Beundring for Ekselencen Byskov, vil næppe nogen af Forstanderens mange Venner og Beundrere tro. Han kom i Ministeriet i en Periode, hvor Nedskæring var Tidens Løsen, og han var saa loyal overfor sit Parti, at han vilde overføre det paa Skolen, d. v. s. Ungdommens Opdragelse, og det er det daarligste Sted at skære ned paa i Nedskærings- tiderc. Om Undervisningsminister Borgbjerg hedder det bl. a.: >Vi ved, at han som Redak- tør altid har været villig til at aabne sit Blads Spalter for Skolens Sager, og vi ved, at hans Parti aldrig har været smaaligt, naar det gjaldt Skolen og Ungdommens Opdragelse, Tran- Og vi ved, at hvor Partiet har hersket, har det altid været en Støtte for den kommunale Mel- lem- og Realskole. Derfor ser vi, der er i den kommunale Skole, med en vis Tryghed den nye Minister i Møde. Vi ved, han vil bl. a. arbejde paa Læ- rernes Dygtiggørelse. Vi har set, hvad Socialdemokratiet i den Retning tidligere har ud- rettet, naar det støtter Statens Lærerhøjskoles Forstanders Be- stræbelser for at højne vore Læreres Uddannelse, og vi min- des Fru Nina Bangs Arbejde for at skaffe Mellem- og Real- skolernes Lærere retfærdige Ar- bejdskaar. Og under disse Auspicier øn- sker vi den nye Undervisnings- minister Held og Lykke til at løse de Opgaver, han har sat sig som Maal inden for vore Skoler. | Í Ur Føroyum. | Ólukka. Hóskvoldið hendi ein ólukka í Havn, id kosta mundi manni Tórshavn. heilsuna fyri alt lívið. Ein motorbátur úr Skopun lá og ein av Christian Hentze úr Skopun, handlaði og hugdi við Kongabrúnna manningini, at einu byrsu — skjótingin er jú byrjað — uttan at vita, at Hann kom und- og skotið gekk av, beint niður á annað beinið. Fysikus hon var lodd. ir gekkin Hann bløddi ræðuliga. kom í stundini, og beinið var tilbundið og maðurin lagdur inn á hospitalið. Vit hava spurt læknan um vónirnar, og hann svarar, at tað ikki er nær so ringt sum væntað, so maðurin kann væntast at verða ferligur aftur. Men kjetið er illa meltað og nógv eru haglini at fáa burtur úr — men tað vil taka tíð, nógva tíð, til maðurin er arbeidsførur aftur. „Islands Falk“. Inspektionsskibet Falk«, spektionen ved Færøerne, lader Straks ved man mærke »Islands der p. T. udfører In- til at begynde godt. Ankomsten lagde til at »Falken« fløj om Natten. Det første positive Resultat af »Falken«s Natteflugt foreligger nu: Natten til Torsdag ankom »Is- lands Falk« til Thorshavn med- bringende en engelsk Lovover- træder. Enkelthederne er, at Onsdag Aften i Skumringen laa »Islands Falk« Trawler der lan inde paa Vestmanhavn. En inde paa Reden dampede af til sit natlige Togt. En Time efter letter »Falken« Anker og staar ud for at varetage sine Pligter. »Islands Falk« træffer nu den føromtalte Trawler i lovstridigt Arbejde inde paa Territoriet ved Servaag- bjærgene. Trawleren anholdtes og bragtes til Thorshavn, hvor den ved 10-Tiden Torsdag Aften fik Dom, der lød paa: En Bøde paa 5000 Kr. samt Fangst og Redskaber konfiskeret. Trawleren appellerede Dom- men. Trawleren er fra »Valmont« G. Y. 885. Grimsby,