týsdagur 6. august 1929síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
Lýsingapr
Nr. 32. | 20 oyr. á 8. og 4.
Ex US
Tandlæge BREND
træffes 11—5. Telf. 114,
ANDINN NON SAT 3 GA
en
UREN 23 1HDNMN
)
IL OKKARA føroyska sam-
felags aðalstuðlar teljast
-
fyrst fiskimadurin og arbeids-
madurin, og verda teir at koma
í fyrstu roð báðir ísenn, og tað
er ein royndur lutur, at harðast
og vandamiklast er stríð teirra
fyri at vinna fødina og bjarga
lívinum. Uttanum hetta sleppst
ikki. Og so missjavnt er skipað
í samfelagnum, at hin vikuliga
peningavinnan hjá mongum av
ikki er
meira enn ein dagsinntoka hjá
hesum aðalstuðlum
mongum ríkum einstaklingi,
sjålvt um arbeiðsmaðurin er
heppin og hevur nógvar arbeids-
dagar um árið, og um fiskimað-
urin hevur eydnuna við sær og
hevur verið fyri góðum veiðum.
Øll kenna og vita, at soleiðis
er. Og soleiðis hevur leingi verið
og er tað enn. Hesir menn eru
altíð at taka lyngstu tek, ið
tikin verða, bæði á sjógv og
landi.
Sum arbeiðsmaðurin kann
koma fyri í dagligum knossið,
so verður hann aldri at
unna
sær nakrar frí- og fridarstundir
á virkisdegi hann hevur ikki
ráð til tess. Tað má nýtast hvor
lota, annaðhvert tað so verður
ella
Fingin lota kann fyri skeyti fara.
í starvið annans egna.
Hvor stund er dýrmett, sjálvt um
ikki altíð
inntøkur. Arbeiðsmaðurin gevur
kast við at
jørd, tåid jørdin verður honum
Men
striltid at fáa fatur á jørd, ja
hon gevur beinleiðis
eisini i rudda
seg
atgongd. oftum gongur
oll eru samd um, at tað gongur
ov strillið. Nógv eru domir, ið
dragast kunnu fram og prógva,
at soleiðis er. Men eydnast at
fáa tøkur á hagajorð til dyrk-
ingar, so hevur sjónliga sæst, at
henda jørd er komin í hendur-
ir fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni,
síðu.
avsláttur í prísinurm.
nar á einum sleipumanni, og
hann leggur alla orku sína í at
fáa hesa jørd at »geva« nakað
Ødrvisid er
skjótast møguligt.
hjá mongum stórum góðseigara,
har ikki hetta sama stóra
kroppsliga knossið krevst, ti
jørdin, ið hann situr við, er
bædi dyrkað og ruddað, og
»gevur« uttan nakran stórvegis
ómak.
Soleiðis starvast arðeiðsmaður,
altíð virkandi, altíð knossandi,
og soleiðis er lagna fiskimansins.
Táið
vandamiklum
hann kemur aftur av
veiðuferðum, so
gevur eisini hann seg í kast við
ruddingar- og dyrkingarbuksid.
Her vil tað altíð, sum vidur-
skiftini enn fara
eru, nógv
ímillum hin hugaða nýlendis-
ruddarin, arbeiðarin og fiski-
Við storri lýsingum fæst
mannin, ið her eru fyri sama
býti: røkjandi sítt virkisstarv í
hvønndagslivinum, sleipandi í
fri- og friðarstundum á haga-
jord, ið fet fyri fet verður løgd
undir kultur, og hin, ið situr
við dyrkaðari jorð.
Fyri at gera virkismonnum
tað meira lagaligt at fáa fatur á
jørð til dyrkingar, vóru í 1927
og 1928 settar í gildi tvær lógir
til frama fyri jarðabrúk, smá
brúk. Hin fyrra um »Oprettelse
af mindre Jordbrug« hevur nú
»virkad« í nærum á 2 år, og
eftir tí, ið frætt er frá landbún-
adarrådharranum, so hevur
henda lóg bert í einum tilfelli
fallið tað, ið
at vera til nyttu. Og ikki er tað
innundir nevnist
bågin, at eingin hevur søkt, ti
nógv hava bønarbrøvini verið
inni, men gloppini í lógini hava
verið so stór og holini so mong,
at bert í hesum eina tilfellinum
hevur >kommissiónina verið
noydd til at nýta lógina. Aftur-
svarini eru ymisk, og juridisk
at telvast um ikki ein ella fleiri,
ið einki hava fingið eftir hesari
lóg, kortini áttu at fingið, er
víst óneyðugt, tí hon er so full
av brekum, at tað altíð verður
okkurt at heingja seg í hjá
kommissiónini.
Tó ganga nú tíðindi um, al
útlit er fyri, at reist verða 4
nýggj brúk eftir hesari lóg, men
endaliga avgjørt er einki enn.
Men enn er eisini eitt annað,
ið ger seg galdandi, so menn, ið
ikki
kunnu fáa jarð. Her eitt dømi:
og vendur,
hvussu víkur og
Maður sekir til uppdyrkingar
av hagajørd eini 2 kúfóður, og
bóndin, ið hevur hesa jorð í
hondum, játtar. Tá skuldi jorðin
tó verið greið at fingið
ikki.
einki, at
men
soleiðis er Grannanum
dámar har kemur
maður at búgva, og ikki bert
tað, so skal sóknarstýrið tey
samskipaðu sóknarstýrini eis-
meining,
Og tá
ini siga sína og úrslitið
verður: korlanei. batar
einki at heita á nakran, henda
jørd fæst ikki til uppdyrkingar
ið hvussu er.
fåa
Fyri at annað skil á, í
hesum málið, hava javnaðar-
menn borið inn á ling bræv um,
at slík hagajørd skal útstykkjast
og kort skulu vera at liggja á
syslumannskant6runum, so mað-
ur kann síggja, hvat ið er at
fáa av jorð.
Eina slíka skipan dámar illa
tí nåsitandi løgtingi, ið heldur
vil hava mangar síðar lógir um
uppdyrking, ja studning við
men gera lað møguligt at fáa
fatur á hesa jorð, tað eru teir
víst ikki sinnaðir til.
Men vil fån nú at síggja.
BA
Tirsdag hin 6. august 1929.
JAVNADUR
(Fra vor Korrespondent),
Paris. |
efter
Sep-
tember at sammenkalde en Kon-
Briands Forslag om
Folkeforbundssamlingen i
ference om Dannelse af Europas
Briands
Sam
skrevet en Artikel om
Plan paa Grundlag af en
Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið
verður bilagt á pøsthåsinum, brævsavnarstødum
Telf.
og skrivstovuni.
Europas forenede Stater.
——
for ikke al
U. S. Á.
som
sige mere
hal saavel af
Nød-
A.s
sidst og
givet os;
økonomiske
som af l S.
Politik;
frem for alt af Folkenes Ønsker.
Kontinentets
vendighed,
økonomiske
forenede, føderative Stater, har | At samle Europa maaske først
virket som en Bombe i inter- | økonomisk, siden politisk, at
nationale Kredse, | tvinge det til at blive sig seh
Í »Oevre« har M. Henry Barde | bevidst for sin egen Skvld,
ikke rettet mod nogen anden
er allerede en gammel Drøm.
tale med ham.
Europas Bevidsthed maa vaagne.
M. Briands Plan kom allerede
til Orde,
sagde til Østrig, at det skulde
skriver han, da han
forenes, ikke med Tyskland,
men med hele Verden.
Den følger logisk af Locarno
Traktaten og det Eksempel
Briand dann
(Fra vor Korrespondent).
Paris.
Poincaré har indgivet sin De-
mission — af Helbreåshensyn
heder det og Briand har nu
dannet Regering. I det nye Mini-
sterium vil alle det forrige Mini- |
steriums Medlemmer have Sæde,
med Undtagelse af Poincaré. Bri-
and har selv overtaget Udenrigs-
ministeriet. Det er 13. Gang at
Briand danner Regering, men da
denne har faaet Tilslutning af alle
politiske Kredse, der for Tiden
betyder noget i Frankrig, vil hans
Regering uomtvisteligt blive en
stærk Regering.
Poincaré var Frankrigs Præ
sident under Verdenskrigen. Han
blev Symbolet paa hele den
Nymilitarisme, Nationalisme og |
blomstrede |
op bag Fronterne, mens Blodet |
Chauvinisme, som
flød ved Fronterne. Og der er
ikke Grund til at
Politik i
Periode var præget af et ubøje-
undres OVer,
at hele hans denne
ligt Tyskerhad. I Tyskland var |
Franskerhadet til Gengæld lige
san stort.
Han fratraadte som Præsident
Den Drøm vil Briand realisere.
Modnet i Overvejelser er den
DI.
I
stor an som straks vil
borteliminere mange standende
Spørgsmaal, for Eksempel den
| tysk-østrigske Union og Mindre:
talssporgsmaulene blevet ud-
leveret forst til Samtale, siden
til virkelig Forhandling.
N. }
Regeringskrise i Frankrig.
Poincaré demissionærer.
er Regering.
Saa kom efter nogle Aars
udmærket Arbejde af Venstre-
blokkens Regering Herriot
det store franske Valutasammen-
brud. Den nationale Blokrege-
ring dannedes med Poincarí
som Chef. Den overlevede
skønt svækket Kammerval
Í
Í;
Fjor, og Kendere af
gene i
fransk anede, at Poin-
carés Regimente stod foran Af-
slutningen. De vigtige Forhand-
linger om Gældsoverenskomsten
gennemførte han
idet
med Amerika
yderligere svækket, baade
Venstre- og Højrepartierne var
lige lidt tilfreds. Utilfredsheden
gav sig Udslag i det lille Flertal,
han mønstrede ved Afstemnin-
Gældsoverenskomsten
Mindretallet i Gaar
gen om
forleden og
Nat, da han foreslog Kammerets
Hjemsendelse.
For saa vidt er der intet over-
at Krisen er kommet
Den
Det er
raskende i,
til Udbrud.
været
har længe
anet. utvivlsomt
Demokratiseringen af baade
Tysklands og Englands Rege-
ring, der har givet det franske
Demokrati fornyet Livsmod og
Initiatiy efter de mange
i 1920 og overtog i Januar 1922
Han
det
Posten som Ministerchef.
sad inde med denne til
franske Demokratis sejrrige Gen-
nembrud ved Kammervalgene i
Maj 1924. faldt og
ham hele den uforsonlige Poli-
Han med
tik overfor Tyskland, som han
troligt havde fortsat í Aarene
lige siden han var Præsident,
Mørkeaar, og alt tyder paa, at
der nu dannes en Regering Bri
and, der vil drive en udpræget
Fredspolitik og søge sin Støtte
hos Venstrepartierne og Soeial-
demokratiet.
faldt í 1924 for det
demokratiske Foraar. Han faldt
i 1929
for Genfødelsen af et evigt og
stærkt fransk Demokrati,
Poincaré
efter alt at dømme
Porto, Blaðið
143.
|Millum Føroyingar
Í Keypmannahavn.
Frá Mariumessu um heysti og
eitt
rikt og åhugavert liv Førovinga
út um Halvarðssoku nørist
millum her í Keypmannahavn;
eitt
sjáldsamt
samanhald, ið er heldur
millum
einum fremmandum
Nógv er,
saman, og
útlendinga í
stórstað.
sum bindur og heldur
menn og KVINNU
hava tíbetur altíð verið okkara
| millum herniðri sum tilfulnar
| skiltu uppgåvuna at savna og
| at skapa framfyri at lata all
stirðna í áhugunarlovsi og
sjáldan fær ein inn at post-
sprekuni meira vælfagnaði kort
| enn tey, ið boða frá fundum og
| samkomum Førovingafelag,
Ungmannafelaginum. ltráttar
felaginum, Studentafelaginum
| ella hvar tad so man ve ra
| Hvor, ið heima situr, minnist
ikki afturå mong frálík og
ógloymandi kveld í Forovinga-
heilt
Vissuna av al
felag, hvar ein
sloymdi
útlegdina fyri
rr A | lig y ] till
vera á heimligum botni millum
næstrafólk og kenningar. Fad
ikki bert tað
ella tað vit eiga fram um aðrar
| er tjóðskapliga,
| tjóðir, Førovingafelag hevur nørt
um, men eisini tað beinleiðis
| kristiliga lívið hevur felagið havt
| miklan ans fyri. Í sínari tíð
Fríðrikur
hvorji jól í felaginum, og út frá
Olavs
Gudmundi
prædikaði próstur
tí spraft st.
við
ídnum og
førovska
kirkjulið presti
sum eldhugaðum
oddamanni. Fyrst í Abel Katrinu
Niklassar
kirkju savnar hann saman triðja
kirkju og nú í st.
sunnudag í hvorjum mánaði
| nógvar Foroyingar undir sínum
prædikastóli. Mangur hevur her
fingið eyguni upp fyri tí andi-
virði vit eiga
liga ga í foroyskari
| messu og sálmasangi, og kent á
| fyrsta sinni ta sælu kenslu, tå
|
| alt
| móti hægstu hæddum á
inni í einum bar upp eftir
móður-
| málinum.
| Hitt
mannafelagið,
kristiliga ung
foroyska
stovnað fyri 10
árum síðani, er ein grein av
Tad er ivaleyst tað
hitt
mest lívsmergjaða. Hvort sunnu
hesum virki.
felagið her, ið nústundis er
kvold leitar fjøld av Foroyingum
niðan í Rosenborggøtu 15, hvar
hildnir í stór-
ad er at
mæla ollum Førovingum til, ið
fundirnir verða
stovu K. f. u. ms.
Í
niður skulu, at vitja innum gátt
>
| her. Seinasta vetur eru rødur
| fluttar fram um andalig og onnur
| . $
| evni av fleiri kendum donskum
| prestum og av Feorovingum,
(„hr.
| dómara; Jóannes bónda Paturs-
Ed
Anton Degn, skjalavørdi; H. A.
m. á. Bærentsen, lands
son; Haraldsen, kennara;
|
Í
|
Djurhuus, skald og Emil presti
Joensen.
Umframt tey regluligu fundar-
kvold verða bíbliufundir hildnir
í felaginum hvort hoskvøld fyri
teir limir, ið hug hava og trongd
kenna til at lesa saman í bibli-
uni og samrøda um tey ting, ið
meira beinleiðis mennir hitt
andiliga lívið. Eisini hesir fundir
eru væl vitjaðir.
vetur íbirtist aðrir bíbliulestrar,
Scinasia
Á