týsdagur 17. september 1929síða 3

til 70 oyr. kg. Ein av Føroy- ingunum keypti eitt þetti av klippfiski, eina turra ál, og kost- aði hetta 0,75 ps. fyri 280 gram, hvat ið svarar til 1,50 kr. pr. kg. — Ein prísur, sum er javnur við smásoluprísir á meðalgóðum klippfiski í Keypmannahavn nú. II. Klippfiskurin á framsýningini. Hitt einasta staðið, vit sóu foroyskan klippfisk, var á fram- sýningini í Barcelona; men ti- verri var hendan sjón ikki nøkrum rætthugsandi Foroyingi til gleði. Meginparturin av ti fiski, her lá, var nú spiltur, Ívaleyst heyði hann verið sendur í góðum lilstandi, og tað sást, at hann hevði verið av fiski, sum Førovingar eiga; men besta hvat nyttadi tað, nú var hann gulur á líti, og tað var ikki frítt fyri, at her hina illu sjúkuna, „pink“, í honum. Bert í einum kassa lá góður fiskur; men hann nær sum nýkomin. Tveir kassar vóru sást til var eisini so lómir enn. Tað er sjálvsagt, at klippfiskur ikki tolur at liggja frammi í mánaðarvís í hesum hitanum, tad mátti tann maður vita, sum hevur tikið uppá seg al standa fyri hesari týdningar- miklu framsíning. Tað var heldur ikki til frama fyri prýð- ilíga framsýning, at hin foroyski fiskurin var spjaddur sundur í smáhópar uppá nakrar fáar fiskar í hvorjum, hvor fyri sin keypmann. Framsýningin av foroyskum klippfiski í Barcelona ikki hava til enda- skuldi væl máls al syna Spaniumonnum, hvussu leir ymissu slørrn og smærru keypmenninir í Før- ovum eitla; men heldur at syna fram eina vøru sum æt ,,Baca- lao de Faroe“, i. c. klippfiskur, og sum kundi vera okkara landi sum heild til heið- urs. At hilt fyrrneynda tó hevur ligið honum, sum fyri framsýn- foroyskur ingini stendur, nærri, prógvaði ein alverðins stór, hvít talva uppi á vegginum, har novnini á einum hópi av keypmonnum bæði teimum sum høvdu fisk á framsýningini og teimum sum ongan høvdu — prangadu í svørtum bókstavum. Ein van- ligur foroyskur bátur við reið- skapi, J. Waagsteins vakri måln- ingur, umringaður av fotografium frå føroyskari fiskivinnu, ella ein snøggur sluppmodellur, kundu líkalítið sum ein svartur diskur mill á gólvinum, við ymsum meira ella minni vællukkaðum foroyskum heimayrki, bjarga tí, sum åtti at vera hovuðsmálið: Einari = foroyskari klippfiska- framsýning. Aður enn vil fóru, var nýggjur klippfiskur komin frá Foroyum á framsýningina, men hann var ikki lagdur fram. Vónandi verður bæði betri til- stedis har, tå framsýningarlut- irnir skulu fúa sín dóm til premiur (um so skal vera), tí annars verður so illa vorðið, at tað var nógv betur, at eingin foroysk framsýning hevði verið í Barcelona. meiri og fiskur Tað hjálpur okkum ikki stórt, at tann klippfiskur, sum Norð- menn høvdu sýnt fram, var ein góðan mun verri enn okkara, tí hann var so snilduliga lagdur, at ókon eygur ikki sóu, hvussu hann var. Meðan hin føroyski fiskurin lá opin fyri fullum dagslýsi, var hin norski lagdur, har lítið dagslýsi kom til; har- afturímóti var varpað elektriskt inn yvir hátt, al eina nógv betri hann álti. Norðmenn hovdu eisini sýnt fiskin fram á fleiri málar: 1) vanligan leysan klipp- fisk, 2) klippfisk í kossum, bæði í trækøssum berum og við zinki ein fekk enn hann á hann útsjónd, síðuljós sovoronan innanum, 3) sundurskorin fiskur í blikkdósum og 4) råskorin, turrur fiskur smáfiskur. — hendan meira bæði torskur og Hervið norska fiskaframsyn- fjøllbroytt til út- sjóndar, enn tann foroyska, so norski fiskurin var ringari vara, fekk hin Okøni áskoðarin betri framsyn- ingarliga ávirkan her. At årslitid verður eitt vørurnar koma lil dóms, vilja vit vóna. gjørdist ingin sjálvt um hin eina annað, tå R. Rasmussen. :Fískaprísir. Um klipp- fiskaprisin frættist frá Bilbao */, at har var lítil norskur klipp- fiskur á marknaðinum, bert 1500 pk., meðan av íslendskum lógu 20.000 pk. Prísirnir eru á norskum fiski 78—83 Pesetas og á íslendskum 77—82 Pesetas. Saltfiskaprisir. Sum kunnugt er var saltfiskaprísurin f vår heldur lágur. Ein partur av okkara besta fiski fór burtur fyri 31—30 ísl. oyr. kg. og meg- inparturin av ti, sum heim var fort fór til keypmenninar her fyri ein prís, ið lá um 30 donsk oyr. kg. Síðani hevur saltfiska- prísurin farið hækkandi framm. Nú eru fleiri keyparar frammi enn verið hava fyrr til saltfisk, og verður nú boðið 40 oyr. kø. f. 0. b. Eisini hava verið boð frammi uppá 47 c. i. f. Kphvn. Nakað av heimkomnum Grøn- landsfiski var í august selt til Bretlands fyri væl lægri enn nú byst. prís Ein atfinning. Tribodari J. HL. Simonsen, Vestmanna, helt kristuligan fund, meðan >Novac dvaldist á Faskruðsfirði á síðstu heimferð síni frá Íslandi. Hesin fundur var ætlaður særliga fyri foroyskar útróðramenn, ið vóru á heimferð við skipi; herumframt vóru bæði Norðmenn og Íslendingar kom- nir til fundar. Umframt J. tal- aði ein ungur maður av Selatræ. Í endanum av rødu sínari segði hann, at vit Forovingar einki Guðs orð áltu á móðurmáli okkara; tíbetur á einum oðrum máli, vit skiltu væl (hann mundi meina við Danskt). Tað er harmuligt, at Foroy- ingar skulu geva so skeiva frá- freiðing frá mentunnarlivi okk- ara fyri fremmandum fremmandum landi, lí tað vita allir lesandi Foroyingar, at vit eiga ein stóran part av bibliuni, hesum men II. Simonsen men umframt ein hóp av sálmum og vørum kristuligum Å móðurmálinum. lestri, á Ein ið var á fundinum. fólki í Kugvin, ið ríkin var á land í Sandvík, var úr Koltri, Heilt stuttan veg hevur hon so ikki ríkið, Úr Foroyum. | Torshavn. Thorshavns Ungdoms- Kollafjørdur. skole, Biléhapp. under Ledelse af Snedkerm. P, Poul- Fríggjadagin hendi heldur stórt bil- sen, begynder til 1. Oktober. Kven- óhapp á Kvívíkar- Kollafjarðarvegn- tuelle Deltagere bor indtegne sig hos | um við Mjåvøln. Hin kommunali ruti- Skolens Leder inden 25. ds. bilurin koyrdi út av vegnum her, og var skåkid so dygt, at ferðafólk íkki Heimkomin skip. , , ; sluppu heilt óskalað frá óhappinum. Ur Grønlandi fekk eru nýliga heim 5 5, ; ; Eisini bilstjørin mein av ti, komin: »Phi-Phi« 100,000, »Knørrur« | , - =. , meinslaði annað beini og fekk hald 68,000, »Turid« 85,000, »Polarstjørnan« 5 .. , C i ] undir síðuna, umframt at brósti hevdi 70,000, »Ernestina« 115,000 og >Norð 8 i en ; me ; lingið dyggan stovt. Ein kona fekk fariða, ið hevur verið fyri óhappi at ; á i ; Á , øxlina úr lid og ein genta fekk siglt á land og fingið stóran leka, = R* 1 - »nervachoek«, Læknin kom til steðar, 70,000, »Silver lining« 72,000, og fekk hann øxlina aftur í lið hjá konuni, men gentan er framvegis sjúk, Vegna plásstrot mega fleiri innsendar bladgreinir | tó sigst hon nú at vera eitt sindur stødga til næsta blað. frægari. ff [—————">r+m—————————— Lysingar 3352 UT Alle bør bruge: „Rita“ Sæbespaaner. Skrubbifon ,,R. A.“ „ljaldur“ Sæben. „OKKARA“ Toiletsæber. De bedste. De færøske, De drejeste. So ESBEN Sækketvistlærred Et Parti svært, ubleget realiseres mindst 20 m. 48 fjre samme Kvalitet 125 cm. bred 96 Øre pr. m. Ubl. Skjorter 200 Øre i lille og middel Størrelse, stor 225 Øre, svære uldne Herresokker 100 Øre, svært ubl. Flonel 70 cm. bred 65 Øre pr. m. Viskestykker 36 Øre. Vaffelhaandklæder 48 Øre, kulørte Lommetørklæder 15 - 45 cm. 325 Øre pr. Dus. Fuld Tilfredshed eller Pengene tilbage. Forlang illustreret Katalog. SÆKKELAGERET, Sct. Annæ Plads 10. København K. Lýsið i »Føroya Social-Demokrat"! Tá landið leggur breitt bak til, samband og mæla tingmonnum til av álvara at fora undir at Í av þeningavandanum. Í landsbank slovn ein slíkan bank. tikið aktiurnar í Forova Banki, tí um kanska hin lættari måtin at loyst bankspurningin. ein líð, við lad at staturin hevði hond í lá henda tilætlan kanska arnar herfyri nú eri eg ikki kendur við. Við at hava eina landskeypslu- og sølustødu vil førningurin umframt at kunna springa fleiri millumhandlaralidini um til størri farmar og harvið gerast mikið biligari, Tá landið hevur inn- og åtskipingina fyri størsta partin í sínum betri statt til annadhvø gjøgnum p/f. Skipafelagið Foroyar hondum, er tað eisini bandi millum málið farmagjaldsdyrkanini, havnunum. Utridirnar vega- og havnalíkindum. henda við landsins hjálp. at vera smállskorið og sovandi omøgnligt at fúa eitt skilagottt og og motorbåtar undirminera og taka beinini undan hvorjum ødrum, Ein centralisering av skipasambundinum innan- sum treingir í stórum. Sum ein byrjan hava javnaðarmenn skotið til at kolid og kokesið. útriðirnar og hovuðshavnirnar. må vera, al íbúgvararnir við útriðirnar ikki megu nervast av Prísirnir mega verða eins harúti og í hovuðs- nervast nóg hart frammanundan av ringum Ein útjavnan av farmaútreiðslum kann bert Og í hesum fori verður gangnligt samband. taka vil innkeyp og sola ikki merkjast Ég veit, at:tað var honk við Landmandsbanken, og lættliga kundi fingist í lag. Moguligleik- samlast tað landinum dýrt Í spjaðingini sum er, er tað næstan Kutuskip, felog uttanoyggja saltið, hervið er vert at vísa á ein Ma á tå Í hesum máli er kanska enn gjørligt at: yvir- tað fekkst fgjøgnum var tað ari lødurnar. og bygdum, má landið sjálvandi hava sínar egnu logur, verður einki at missa. enn ein súmuligan pening. iligt, og sum vanligt er tað serliga grefligt við útriðirnar, Viðvíkjandi saltinum, ið verður nýtt av småhandlarum og fyrst til leigu, byggja. Fyri leir storri keypmenninar Teir fúa teirra salt eins bíligt og rímuligt bilig- Utridirnar koma at vinna í stórum. Løgtingid vinnur ráðini verða, verður at áður. Venda vit okkum til kolid og kokesið er ikki allastaðni so lyst- har kolapris- irnir eru ræðuligir. at rt beinleiðis sjálvt ella at skipa fyri einum góðum sam- Tað er eyðvitað, ut kokesið er í hægsta stigi neyðturvuligur. landið einstakum. Landshandilin við koli og Fad skuldi verið munur á, hann nú er monopoliseraður av Her treingir í stórum til javnara. tók kolhandilin, og at Her skal setast fram eitt hyllingsyvirlit av salt, kol og kokes nýtsl- uni og ágóðan, landið kann hava av einum landshandli við hesum artiklum. Nú verður innført o. u. 7000 tons av koli og kokes og ætlað eftir fiskiskapinum fyri í år, mega Førovingar nýta um 20.000 tons av salti. Fiskiskapurin hevur okst í ollum teim seinastu árunum. og veksur hann hereftir sum frammanundan í mongd pr. fiskara vil tað gera — fólkatalið okist í hvørjum at saltmongdin økist í forhold. Ein landshandil vil sum sagt keypa nógv biligari enn privat- handlara, sjálvt um hesir vóru eins væl merkantilt og fíggarliga væl j 8 figgarlig útbúnir, ti: møguligt. 1 bíligari enn um varð keypt í smáum. storri farmaskip nýtast. 1) Mongdin er samlað og ger soleiðis stórt innkeyp ísenn Við fríur at heimta tilboð í stórum fåast jú vorurnar altíð 2) Við at taka í stórum, kunna Í hesum fori ger forhaldið seg galdandi sum í vøruprisunum: størri farmar, biligari farmagjald. Hetta eru einir tríggir teir størstu artiklarnir, ið innfluttir verða, og eru leir av slørsta týdningi at fåa biligast og høgglignst. Hjá teim størstu forrætnin Tó ut fáa hesar artiklar biligar, ella minnihandlarar nervast í ov lorfort at fáa falur ofta er kurul á. vøruprisavinningin uppá tonsið til um 6 kr. gum kann tað ganga nokulunda lætt Men flestir smá- slórum av, al tað fyri lað fyrsta er teim í hesum neðsynjar produktum, og so fyri tað annað, tá teir fáa tær, koma tær umvegis við ollum umvegisviðskerðum. Komin er lad verið soleiðis, at bíðað er Tað salti, vil tað ikki eins sluppirnar, áðrenn tær vend. nógv salt, hon hevur brúk fyri. so saltfarini. víkjandi at goyma saltið er verða nýttar, sum ikki á tal við fiskarar hoyrir ein ofta kl noyðst al gingið og bíðað, tí saltið ikki var kanska ikki langt frá meiningini, umfatar eisini og serliga tær størri forrætningarnar — at ráðini hava í Jongsta lagi við at bestilla. gt, at um landi tekur handilin við og nú bera til at innskipa saltið beinleiðis í Í hesum verður eingin møguligt upp, hvussu Til tær størri forrætningarnar koma IF sluppirnar eins væl og nú. tað eisini eydvitad, at tær størri havnirnar 2) Sett verður ein trýmannaneynd fyri til næstu tingsetu at fáa Tær størri forrætningarnar hava sínar saltloður. Tað ; | í sluppirnar fer eins og nú í salt- er sjálvandi ikki sum sa sigla og tað vil dýrkuð. Hvor forrætningin gevur so nær sum Har kann so fyllas alt fyri eitt verður koyrt klárt. Og spyrja vit hví, tá svarað verður — hetta agu yvir, at leir hava Við- Eftir hvatid kønir menn meina, kann ein seta farmagjalds- og Agóðin verður so hyllingsvís: Salt... Kol og kokes.. 20.000 tons á 6 Kr 7000 ., Samlað 120.000 kr. 12.000 „ 162.000 kr. Seta vit tær 62.000 kr. til útjavnan av farmagjaldinum til útrið- irnar verður eftir til landið, uttan at nakar keypmaður ella reiðari hevur mist nakað, tvorturímóti, 100.000 kr. Her afturat er at leggja national økonomisk tíkið — allan tann óbeinleiðis vinning, sum flytur av einum betri uttan- sum innanoyggja sambandi sum landshandilin moguligger. Uppskot frá P. M. Dam: 1) Løgtingid úttalar, at handil við salti, kol og kokes eigir eina at fara fram við almennari fyriskipan við logtingsins ábyrgd. útarbeitt og sett fram eitt fullfíggjað lógaruppskot viðvíkjandi eini tílíkari fyriskipan sum nevnd er í punkt 1.