týsdagur 16. juli 1929síða 1

F FRÆLSI 90 oyr. á 3. og 4. Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr, á forsiduni, 1 síðu. avslåttur í prísinum. *"FOROYA Við størri lýsingum fæst JAVNAÐUR SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR Tirsdag hin 16. Juli 1929. Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið -; verður bilagt á posthúsinum, bræ og skrivstovuni. Telf. 143. Porto. Blaðið vsavnarstødum Tandlæge BREND 5 træffes 11—5. Telf. 114. SANNI LINN LINK ES en A V MÁLUM, sum løgtingid (amtskommunan) hevur tvey frammarlaga, ið drivin vera sum INNI ES NN ES TANN 23 HINUM MIE? í hondum, standa heldur almennar fyritokur. Hitl fyrsta málið er telefon- verkið. Tí betur gekk hin spádómurin ongantíð út, ið lá í tí úlslongda ordasetninginum: »Har liggja tit Foroyar<. Haraftur ímóti er tele- fonverkið vaksið nógv síðani tå, og er eisini komið til at umfata tráðleysar telefonir í fleiri slød- um, men nú er kortini komin ein steðgur, ella rættari eitt ólag í, og er tað av hugsunnarloysi ella skilaloysi, fyri ikki at síga samvilskuloysi. Hetta skilaloysi ger seg fyri tað fyrsta galdandi í Havn. Hvussu, ið vorið er úti um bygdirnar, er ókent enn; tað er viðvíkjundi telefonabon- nentum. Í Havn eru nú kringum 250 abonnentar, og av hesum abon- slóðin í Havn nenltum livur ivaleyst av, og teir lala sjálvandi eisini teirra part til løn verk- stjørans ið ikki er hildin at vera nøkur hungurslon. Nú skuldi tað kunna hugsast, at táið so nógvir telefonfelagar, sum leir nevnast í handbókini, skuldi líkindi eru í Havn, so verið til, at kostnaðurin fyri at vera telefonfelagi kundi verið lækkaður, so hann íkki fram- vegis slóð í somu hædd, sum í kríggstíðini. Ti, um telefonfelaga- niður ímóti prísurin kom um ikki heilt niður tí sama, sum hann var frammanundan krignum, so vildi telefonfelaga- talið, fyri Havnina ið hvussu er, verðið tað dupulta. Tað er eyðsæð, at menn halda hetta vera skilaleyst, at ein al- menn fyriloka, sum ber seg, skal halda kríggsprísir eisini í friðartíðum; hetta er heldur ikki nakað skil á, at tað enn skal kosta næstan tað dupulta at tað kostaði frammanundan krísnum. Hetta er ikki Tað, sum nú hevur loypt stødg halda telefon, sum einasta óskilið. í telefonfelagatalid í Havn, er, at telefonstødin í Havn er so illa útbúgvin, at hon ikki kann Tað hevur í seinri tíðum ofta hoyrsl, hava fleiri telefonfelagar. at menn hava biðið um telefon og hava fingið Lil svar, at tað ikki ber til kann onkur hava verið at fingið enn. Og heppin eina telefon, um onkur hevur verið noyddur at skilt seg av við eina tílíka. Við al gjølla, hvar menn ynskja telefon kanna hesa síðuna Den engelske Arbejder-Regerings Bekæmpelse af Arbejdsløsheden. 700 Millioner til Forbedring sf Vejforholdene. (Fra vor Korrespondent). London. Í Underhusets Møde fremsatte Thomas, der er Formand for det Tremands-Udvalg indenfor Ministeriet, der skal beskæftige sig med Arbejdsløsheds-Proble- met, en omfattende Redegørelse for de Forslag, som Regeringen agler at fremsætte for at raade Bod paa Arbejdsløsheden. Rege- ringen var navnlig fast beslultet paa at foranledige, at der blev brugt indenlandske Frembrin- gelser i Stedet for indførte Varer. I Mellemtiden forhand- lede den med Jernbaneselska- berne om et Antal Planer, der bl. a. gaar ud pan elektrificering at Undergrundsbanerne, Udvi- delse og Forbedring af Dokker- ne og Omlægning af Godstrafik- ken til Provinsen, saaledes at den ikke kom til at gennem London. Thomas udtalte videre, at det vilde blive foreslaaet i Løbet af 5 Aar at anvende 9!/, Million Lstr. til Forbedring af Hoved- landevejene og desuden til Gen- Program, der spænder over 6 Aar, 28 Mill. passere nemførelse af et Lstr. til Forbedring af de min- dre viglige Veje. Indførsel fra Kolonierne og Udvandring til Canada. Endelig udtalte Thomas, at 4 og onga kunna fáa, og aðrir ynskja gjaldið niðursett, og tað ikki verður gjert. so vil ein koma til at spyrja logting, tele- fonnevnd, landsnevnd og verk- stjóra, um nú ætlan er at spe- kulera í høgum prísum fyri telefonir, í staðin fyri at:útbúgva telefonstødirnar soleiðis, at menn kunna fáa telefon, táið teir ynskja tað. Hesum óskilið vilja Foroyingar ikki finna seg í, og má onkur, ið her varar av, svara. Tí, telefonverkið ber seg, tað slepst ikki uttanum, og eigur henda landsfyritøka eisini at fyrireikast soleiðis, at allir Før- ovingar kunna fáa tað nyttu úr henni, ið fåast kann — og íkki bert nakrir slakmenn. Annað málið er innanoyggja- siglingin. keypt láið teir, Her hevur loglingið »Smiril« í einari líð, ið áll var bygdur, greitt sóu, at hann hann hovdu síðan hann ikki orkadi longur. »Smiril« hevði løngu lá slitid seg út, og verið Førovingum hann hevoi hent far, tað vilja oll ásannað. Í teim dogum, id logtingið keypti »Smiril«, var væl ikki stort annað al gera, enn annað- hvort keypa >Smirile ella fáa tilvegar annað far, ið greiða der vilde blive sendt Handels- kommissionærer til Kronlandene og Kolonierne, at Eksportkredit- programmet vilde blive udvidet, | og at han personlig vilde tage til Canada for at beskæftige sig | med Indvandringsforholdene. Arbejderregeringens uhyre Genopbygningsarbejde. Í sin Omtale af Irontalen skriver Arbejderpartiets Organ Daily Herald«: Det Arbejderprogram, der er forelagt Parlamentet, kan ifølge Sagens Natur ikke repræsentere mere end Begyndelsen af det uhyre Genopbygningsarbejde, der venter Arbejderregeringen, men det er en god Begyndelse, naar alle de foreliggende Omstændig- heder tages i Betragtning. Naar vore Konservative og liberale Modstandere har sagt alt, hvad de har at sige, bliver den Kends- gerning tilbage at Talen er en Antydning i grove Træk af det nærmest forestanende Lovgiv- ningsarbejde og ikke en fuld- stændig Fortegnelse. Lad nu de Konservative og de Liberale give Arbejderregeringen en rime- lig Chance for at komme i Gang med det store Arbejde. B. skuldi innanovggjasiglingina. Og løgtingid tók »Smiril« Før- oyingar vóru nú so góðir við hann. Sjålvt um tað kann forsvarast, at løgtingid um tað mundið keypti »Smiril«, so letur tað seg ikki longur forsvara, at Forovar ikki eiga annað far at senda út ímillum oyggjarnar. »Smiril« er tó eitt far sum oll onnur eru, og tidartonnin stendur eisini á honum, eins og »Smiril« heldur | ikki kann fylgja tí streymi, ið tíðin forir við sær. Tíðin kann ikki laga seg eflir leim gomlu skipunum, men skipini mega gerðast tíðarhóskandi. Og kunnu tey ikki tað, so vera tey burtur- beind og síðani fyribeind. kann sleppa undan sínari lagnu, sjálvt Fu »Smiril« heldur ikki um —»Smiril«s administration roynir at livga hann, ikki bert so langt sum gongur, men longri enn. Tað kann ikki burturtjakast, at eisini Førovingar krevja meira av einum farið, ið siglur oyggj- anna millum, í okkara dogum, enn teir gjørdu, táið »Smiril« fyrstu ferð byrjaði, og tað er skiligt. Nú, fáið alt vera so modernað sum mogu- verður kraft at ligt, so lagaligt sum gerst, so hugnaligt sum tað fæst fyri ferðafólki, ið nýta skulu ferða- skip, nú ásannað oll, at »Smiril« | hesuri | má takast burtur úr sigling, ið hann verður nýttur | fáast eitt annað ferða- | fólkið kann hava tað hugnaligt. lil, og tað má tíðarhóskandi far, har »Smiril« eigur jú nakað av | peningi, so tað er betri at royna | , . x .. . Í nú við tað sama at fáa ein | annan »Smiril«, heldur enn ut lata hann verða gangandi, til lann peningurin eisini er uppi. | Tí, fyri hitt útslitna skipið kann | tað ikki fáast nógvur peningur fyri. tíðarhósk- Landið má halda andi far til landsins íbúgvarai at ferðast oyggjanna millum í. Ellisrenta og annar | studningur. Harri blaðstjóri! Tygum hava í heiðraða hlaði tygara skrivað greinir um fleiri åhugaverdar kann sigast ellisrentu; og ikki annað, enn hettar er eitt mál, sum eigur at haldast fram, til tess ein hóskandi lóg um ellis- rentu er gjørd fyri Føroyar. Lógarinnar mótstoðumenn siga, at okkum torvar ikki slíka lóg, tí vit hava lóg um ellis- studning. Men tað hevur víst seg, at hjartaleysir sóknarfyri- stuðumenn hava kunnað sýtað ellisstudning. Ég skal fora eitt domi fram í so máta. Tað eru ikki mong ár síðan, ein gamalur maður, sum ongan góðan átti, sekti um ellisstudn- fekk tað innivist hjá | hug. Hann svar, at hann skuldi fáa einum bónda í sóknini, og tess vegna tervaðist honum > ongan ellisstudning. Hesin gamli arm- einkjuborn. 6 Hesin studningur fellur nakað tungur av tí, at hann sum oflast skal útreiðast samstundis, sum skattaevnini Í sóknini minka, t. v. s. samstund- is sum sóknin missur nakrar av sínum raskastu monnum. Vit minnast oll umsóknina frá einum sóknarstýri um at minka um hendan studning. Sjálvandi gekk tað ikki í lag at minka um tann pening, sum filækar einkjur eiga at fáa; men al tad kann falla tungt fyri eina fåteka kommunu at rinda henda pening er sjálvanda. okkum Latum hugsa okkum og tud kann lætt henda at ein skipari hevur 14 av sin- um bygdarmonnum vid ti skipi skipið Hesin skiparin hann ferur, og hettar gongur burtur. plagdi kanska at rinda 500 kr. í menninir 0 1200 skatt um árið og kr. hver, ella tilsamans Skal so kommunan til rinda 800 krónur. born hesar sjólatnu kr. um árið, verður skatturin í hesi sókn at tyngjast 2000 kr. Slíkt eigur okkara landastýri at hugsa um og skipa soleiðis, at allir landsin íbúgvarar styðja slíkt hevur rúmað sóknir her á landi hvønn annan; ti 6happ og kann tiverri råma eina sókn nú og aðra tå, soleingi fólk býr 5 í hesum landi. J.H#.D. „Bedrift“, Í den ferslewske Presse findes følgende Omtale af en »Bedrift« med Hensyn til Fragttransport til de forskellige Kolonier i Grøn- land: Grønlandske Handel, der an- vender store Mængder Salt ved de forskellige Kolonier til Nedsaltning af Fisk, har tidligere faget omladet Saltet i sine Ski- be i København, men Omkost- ningerne med Transporten var ingin valdi heldur at lida hung- ur og neyð, enn at geva seg til træl á gamalsaldri. Hann søkti am ellissludning í mong ár; hann fekk einki men UN ra. Soleiðis hevur gingið so mong- um gomlum neyðar menniskja. Tygum, harra blaðstjóri, nevna hóskandi | 300 krónur sum studning, Hesum viðvíkjandi skal eg g loyva mær at síga, at munur eigur at verða gjørdur | millum fólk, sum ikki eiga sýru í veggi og ley, sum t. d. kunnu 55 fóðra eina kágv. Tygum skriva, at løgtingid kann rinda ein part av studn- inginum, fyri al tær smáu sókn- irnar ikki skulu ovbyrjast av útreiðslum. Her hava frálíku leið, sum eigur at verða gingin ikki hesum tygum víst á eina bert í ådurnevndu máli; men eisini og kanska serstakliga — við lógini um studning til som Følge heraf meget betyde- lig; Styrelsen har derfor i Aar gjort et Forsøg med at sende en hel Damperladning Salt fra Spanien direkte til Ko- lonierne. Det er den danske Damper »Hans Tausen, der har udført denne Tur, og efter at den havde afleveret sin 2500 Fons store Saltladning, gik Skibet til Kryolit-Minen i Ivigtut for at hjemføre en Ladning Kryolit. Ovenstaaende enestaaende »Bedrift«, at befragte Skib med Salt direkte fra Spanien er ikke ukendt hertillands. Tværtimod. Færinger har gennem mange Aar befragtet Skibe med Salt fra Spanien, og enda flere Skibe aarlig. Det Kvanta, som oven- for nævnte Dampskib har ført til Grønland er ikke mere end en færøsk Købmand, J. F. Kjøl- bro, Klaksvig, brugte sidste Aar. Styrelsens Forsøg vækker der- for ingen Beundring her. P. P- ra