týsdagur 31. desember 1929síða 1

— FRÆLSI 20 oyr. á 3. og 4. FØROYA SOCIAL-DEMOKRAT ynskir lesarum sínum eitt gott og eydnuríkt nýttár. 4)NNNINOOV 23 HOOD 23 INN €3 VN Tandlæge BREND 5 F træffes 11—35. Telf. 114. E SKO ÆG ODA SOON EG ODO i Vinduer, Døre og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, Tlf. 216. Thorshavn. Tlf. 216. & ÁRSINS YTSTA A í tí løtuni, táið seinasta og ytsta stund nærkast, vil tað altíð hugurin og hugsan leitar aftur DEGI, ársins vera soleiðis, at eftir, aftur til byrjan av tí árið, ið nú er komið at enda og rennur út í alåardypid — fyri aldri at koma aftur. Táið ein soleiðis leysliga í huganum leypur hitt farna árið igjøgnum, so verður ein altíð til at stogga og hugsa, hverja ferð ein kemur fram á ymsar glottar, ið vóru í farna árinum. Ímillum teir glottar, ein kem- ur fram á ng støggar longst við, eru væl teir stóru glottarnir, tær hendingar, ið framum alt annað veraldarsøguligan hava stóran týdning; serstakliga hendingar ið miða ímóti at broyta núverandi stjórnarlag í teim ymisku stór- Slíkar tydningarmiklar hendingar hava londum og smálondum. farið munandi fram í seinri tíð, og 1928 — Týskland var eitt stórt ár og eins sum fyri — SO hevur hetta árið, ið nú er komið al enda, eisini haft sínar stóru politisku hendingar. Í hesum hendingum hevur hitt lítla Dan- mark gingið á odda og hitt mikla Bretland lagt somu leið. Og, at hesi bæði lond hava verið úti fyri stórhend- politiskum ingum, hevur eisini sett merkir víða hvar um heimin. i fyrsta umfarið má tað sigast, at ráða- gerðirnar í fólkasambandsráð- num hava verið djúpt merktar av tí politiska broytingarstreymi, ið nú gongur um heimin, tí broytingarstreymi, ið setti javn- aðarmannastjórn í hesum báðum londum, tí lítla Danmark og tí mikla Bretlandi. Tí aðalmálið, ið hesar javnaðarmannastjórnir fyrst vilja hava framt, er av- våpnan, so tað kann skapast ein friður allar heimsins tjóðir. Tað letur til, at varandi millum oddamenn í hesum starvi hava haft gott handahógv til at um- farið hetta stórmál á fundum, ið hildnir vóru í allheimsríkis= Genéve, tí eisini millum aðrar tjóðir, ið als íkki verða stýrdar av javnaðurmonn- um, hevur starv teirra deginum í verið Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 ovr, á forsíðuni, ) síðu. avslåttur í prísinum. -FØROYA- Við størri lýsingum fæst JAVNAÐUR Tirsdag hin 31. decembir 1929. | SOCIALDEMOKRAT BRÓÐURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Nú gongur at halli — Nú gongur at halli, nú sekkur í kav tað árið, ið lagnan til royndar mær gav, tí sitid eg kyrrur, og sál mín gerst kvirr, mær fyrikerst tankar, eg ei kendi fyrr, ti sitid eg kyrrur å skymingarstund, meðan stjørnur mær tendrast yvir kvøldkvirru grund. Men å årsins seinastu skymingarstund, medan stjørnurnar lysa yvir kvøldkvirru grund og minnini firrast og gerast kåm — eg kenni at tað, ið gav árinum dám og nú tykist sálini ríkast og best, So mangur reis dagur við songi og sól, ið vónir og háfloygdar kenslur mær ól, men tá dagslýsið doyði sum ein fánandi rond og nátt hálvdi yvir sína køvandi hond, vóru vónirnar brostnar og kenslurnar við — teimum fylgdi til jarðar eitt skuggagrátt lið. er tað, sum á royndarstund særdi meg mest. SAM. DAVIDSEN. fatað, vónir eru um, at fridarstarvid vinnur góðan åvøkstur. Mac Donalds ferð til U. S. A. til samráðar við Hoo- friðs- starvandi menniskjum tær bestu og tær bestu ver gevur okkum øllum vónir. Í 1929 vann javnaðarrorslan stórsigur í Australiu, og javnað- armenn settu stjórn har. So tað er ikki bert í Europa, at javn- aðarrerslan setur marka-steyrar, nei, teir verða reistir um allan heimin, og munagott er tað verk, ið reist er í 1929. Herheima hevur hitt nú lidna árið eisini haft sínar glottar. Ímillum hesar er framifrå vert at nevna hitt stóra, lands- gagnliga verk, ið Arbeiðarar og Fiskimenn á Tvóroyri hava reist og sett í gongd. Ein so stórfingin fyritoka er neyvan fyrr reist í so lítlum samfelagi, sum okkara. Og heppnir hava teir verið, Arbeiðarar og Fiski- menn í Suðuroy, at tað hevur eydnast teimum at reist hesa stóru fyritoku á tí grundarlagið, ið tryggjar Fiskimonnum og Arbeiðarum, sum arbeiða í felag við hesari fyritøku, fullt virði fyri arbeiðið, nevniliga á sam- virkisgrundarlagnum. = Hendon leiðin er oftani ávíst og verður tað framvegis, men nú er hitt fyrsta aðalstigið gjørt á hesari leið, við isvfrkinum, sum kom á gongd í 1929, , Imillum ársins glottar eru eis- ini aðrar royndir verdar at nevna, harímillum tað arbeið, sum eisini í ár er gjørt fyri at fremja foroyskt heimavirki. Sum eitt aðallið í hesum arbeiði var hildin ein framsýning í Keyp- mannahavn av heimavirkaðum verum. Henda framsýning eydn- aðist sera væl, og seta vit tí tær vónir til eitt bestu munagott úrslit úr hesum starvi í kom- andi árum. Ætlandi er, at um ein Foroyadeild á framsýningini í Trondheim nú í summar fæst í lag, vil tað nora um hugin til heimavirki, eins og útlitið fyri at fáa heimavirkaðar vorur vil batna. sámiligar prísir fyri Tá kann útflytan av heimavirk- aðum verum eisini koma í eitt fast og gott lag. Í ár settu javnaðarmenn upp- skot fram á Løgtingi um eina stóra, umfatandi broyting í skip- anini av okkara jardavidurskift- um. Sum kunnugt vann hetta almannagagnliga = mál ongar z sømdir f år å tingi — men ein tåtturin í hesum mikla málið javnaðarmanna „fyri at fremja uppdyrkingararbeiði í Foroyum var samtyktur á Løgtingi: stovn- aðin av Foroya jarðagrunni. Tað kundi sjálvandi verið | annað ymist at nevnt av tí, ið hent er í år, t. d. stovnaðurin av Sjóvinnulánsgrunninum, sum er eitt munagott tiltak, og vígslan av havnabyggverkinum í Havn, so er komið í sum minni enn tørvuligt lag enn — tó er betur £ ill hurð fyri gátt enn eingin. Ny Fiskekutter med 120 Hestes Dieselmotor. Der forhandles om Exportskib. (Telegram til ,Føroya Social-Demokrat“). København, 30.—12,—29, Konsul Thygesen og Folke- tingsmand Hans Nielsen har nu sluttet Kontrakt om den sjette nye Fiskekutter til Fær- øerne. Skibet bygges paa Hobro Skibsværft, bliver paa 52 Tons og forsynes med 120 Hestes Burmeister & Wains Diesel- motor. Lagtingsmand P. M. Dam kom hertil i Lørdags for at forhandle om Exportskib til frossen Fisk fra Færøerne til de europeiske Fiskemarkeder. Fe i- Porto. Blaðið verdur bilagt å posthåsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. 3. årg. Matreglurnar. [ill av teimum mongu målum, fiskimenn år eftir år hava haft frammi til broytingar, eru tær sonevndu >matreglurnar<. Hetta er ein 36 ára gomul fyriskipan, sum kom í meðan sjó- vinnuviðurskiftini sum gildi, vóru nógv ødrvisi enn nú, og í einari tíð, tá oll onnur viðurskifti og livu- fóturin í heilatikið vóru ødrvisi enn nú, so lað kundi ikki verið óhóskandi, um hesar reglur langt síðani vóru broyttar; men tað hevur ikki eydnast at fáa fram enntá eitt uppskot, sum fiskimenn og reiðarar kundu einast um. Reiðararnir hava hildið fast við hesar gomlu reglur, sum vóru tær ein „kreda“. Matreglurnar eita í lógmálinum : „Justitsministeriets Reglement Nr. 249 af 6. November 1893 for Skibsmandskabets Forplej- ning og Opholdsrum om Bord i færøske Fiskerskibe“, og tær eru gjørdar vegna 8 45 í sjólógini av 1. april 1892, sum gjørd var galdandi fyri Feroyar við kgl. anordn. av 4. sama ár. Hóast sjólógin hevur fingið eitt uppískoyti í sjómannslógini as 1926, hvarvið kor sjómannana eru bett í mátar, eru matreglurnar vorðnar standandi óbroyttar. Hetta >reglementið< er í tveim- um pertum, annar er um fólka- rúmið og hin um matin. Tann um fólkarúmið langa tíð ikki hvussu er støddini nov. mangar hevur í verið hildin, i viðvíkjandi: 66 kubikkføtur til hvønn mann í lugarinum er reint 6møguligt í smáum manning av 18—20 sluppum við einari monnum Rúmið er sjáldan størri enn 800 kubf. til einar 15 tað gevur ca. 33 kubf. til hvønn. Hvat viðvíkur ti, mentid« åsetur um flatumátið á dúrki ella dekki: 11%/, manns, og sum »regle- kvadrat- fotur til hvenn mann, so er tað enn meira ómegulist. Hetta er sjálvsagt illt at gera við; men ur? tað fekst í lag, at matgerðin varð í einum rúmi fyri seg, t. d. á dekkinum, har sum tað letur vunnið. A storri skipum átti tað at verið lógfest, at matgerðin skuldi verið omandeks. — Tó hetta kemur kanska at rætta seg alt, tá skip- ini verða størri, sum nú er gott útlit fyri. Viðvíkjandi matinum, so er kanska ikki stórt at síga til hina tilætlaðu mongdina, og tað sum ásett er um góðskuna. Bert kann tað vera at finnast at, at skiparin eisamallur skal ansa eftir. Var tað ikki líka so hósk- andi, at kokkurin var tann maður, sum her hevði hitt av- seg gera, so var nógv gerandi orðið? At '/; kg av herðum breyði pr. mann um dagin er eru allir á einum máli um, tað man í hvussu er sjáldan verða etið upp, og teir flestu ynskja heldur at fáa bleytt breyð, bakað um borð; og av tí verður neyvan heldur brúkt *; kg pr. mann nokk, rig sø NE