týsdagur 28. januar 1930síða 1

SOCI FRÆLSI -FØROYA- JAVNADUR AL. DEMOKRAT BRODURSKAPUR > 20 ovr. á 3. og 4. Nr. 4. Lýsingaprísur fyri petitreglu: : síðu. avsláttur í prísinum. 30 ovr. á forsíðuni, Við storri lýsingum fæst Tirsdag hin 28. jannar 1930. Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. Porto. Blaðið 4. árg. | UT Tandlæge BREND Telf. 114. HHARV 23 ANN træffes 11—43. MANN 73 AKA 3 ANNAR ÆG ONDE ØV. at tað í gingið heldur strillið hjá JIAN 53 MM 2 “1 ER KUNNUGT, seinri tíð hevur ein- stokum kommunum her á landi at greitt sína peningaligu skyldu til Loglingi. Í summarsins ting- setu var nógv talað um hetta, og heitt var á amtmannin um at royna at fáa inn eflirstoðuna hjá hesum kommunum. Løg- tingið skal jú nýta pening til at málini, ið fremja tey ymisku tingið ætlar at fremja. Tað hevur síðani gjøgnum amtid verið heitt á hesar kom- munurnar fyri at fáa skatta- rindanin til Løgtingid aftur i rættlag, so tingið fær arbeitt. Eingin hevur enn staðið fram og sagt, at tað er órætlvíst at krevja inn eftirstødurnar. Støk fekk år frå læøgtinginum af kommuna eisini f vita, al tingið ikki var sint til at ganga teim á meti í einari umsókn, fyri enn kommunan var byrjað eftirstoðurnar. at rinda Eingin helt hesa tingsins avgerð vera órættvísa. »Dimma« hevur mølma um, at ríkisstjórnin longu hevdi stillad seg »ret reserveret« f teim føroysku havnamålunum, og gevur tí útsjónd av at vera so- leiðis komið í ólag av oðrum ársokum enn leim, ið her liggja til grund. Atvoldin til, at hetta játta pening til at byggja fleiri ríkisstjórnin dregur á um mundið al havnir fyri her á landi, er hin sama, sum voldi, at Løgtingid stilladi seg >reserverað< yvirfyri kommunu; tær einari somu grundir, ið fekk Løgtingid til at heita á amtmannin: eftir- støðurnar. Loglingið hevur mælt til, at framt verður at byggja fleiri havnir. Og eingin vil siga, at ind er óneyðugt at fáa hesar havnir bygdar. Men Løgtingid visti, hvussu til stóð við summ- um havnum, ið bygdar eru, at ikki rindað til ásetta tíð til Loglingið veit, at tað eigur alla hesar kommunur hava statsins. ábyrgd, um kommunirnar ikki Uttan al nakað við at fáa rindað til ásetta tíð. gjørt verður skil á tey peningaligu viður- skiftini við teim havnum, ið eru , mælir Løgtingid til at fremja viðari havnabygging. Tað er ikki so logið, um ríkisstýrið »stiller sig ret reserveret«, Eisini er nú komið út í orð, at ein av hesum kommunum, ið fingið hevur havn og íkki greiður sínar skyldur til statsins, stillar seg heilt „reserverað“, túið fiskarar hava sekt um grund- stykki við havnaplássið, fyri al frama byggja frystingarhús til fyri heimsfiskiskapin. Færgernes Folkehgiskole. Forslaget om Tilskud til Skolen behandles í Landstinget. Ombudsmanden er fraværende. Effersøe er utilfreds over Skolens Opretholdelse. Socialdemokratiets og de Radikales Ordførere giver Forslaget uforbeholden Støtte. (Fra vor Korrespondent). København 22. — 1. — 30. 18. Januar var »Forslag Tilskud til højskoler paa Færøerne« til Be- Den til Lov om Folke- handling i det danske Overhus, Landstinget. Forslaget, som i November Maaned blev fremsat af Under- visningsminister Borgbjerg, gaar ud paa, at Statskassen og Lag- tingets Kasse i Forening yder Tilskud paa 3500 Kr. fra Folkehøjskoler hver Kasse til paa Færøerne. Ombudsmand Patursson er endnu ikke mødt i Tingel og Effersøe faar herved en Chance til at give sine Følelser, overfor Oplysningsarbejdet blandt Ung- dommen paa Færøerne, en extra Udladning. Efftersoe var Venstres Ordfø- rer og var megel utilfreds med Affattelse. Det be- gunstiger en enkelt Skole paa Forslagets Færøerne, og det var han Mod- stander af. Socialdemokratiets Ordfører, Johannes Hansen, anbefalede Forslaget, og udtalte bl. a.: »Færøerne har for Tiden kun 1924 mistede sit direkte Statstilskud, een Folkehøjskole, som i fordi Elevantallet var gaaet ned under det Tal, som Loven fore- Stals- den skriver for Bevarelse af Der blandt færøske Befolkning hersket en tilskud. har stor Interesse for denne Skole, hvilket ses af, at der er ydet ca. 16.000 Kr. i til Skolen.« frivillig Gave Ellinger (Højre) Forslaget som regnskabsmæssigt betegnede set uklart, medens den radikale Ordfører Rasmussen gav det sin uforbeholdne Stølte. Borgbjerg imødegik udførligt Effersøes Kritik. meget Derpaa slultedes Dabatten og Forslaget sendtes i Udvalg. wW. w. Heim til Føroyar Í vetraródn. Ódnin kann vera beisk og herð, men eldur i skipinum er verri. 8 dagar úr Noreg til Feroyar. Samreða við ein, ið við var. Månakvøldid í vikuni, 0. u. ki. Il, annað fiskiskipið, id J. P. Even- & Søn í Noregi. >Vikholmc. hinari kom til Havnar sen Forshavn hevur keypt úr Skipið eitur Mong vóru fegin, tåid tey frættu, at skipið var komið, ti yvirhovur bóru fólk ótta fyri lí, vegna ta heldur drúgvu ferð, tað tyktist at hava um fjørdin. Skipið fór út frå Haugesund tirs- morgunin 14. jan., og nú vóru nærum 8 dagar lidnir. Ei undir fólk óttafull. Al ferðin um fjørdin, umframt at Í, um vóru vera drúgv, eisini hevði verið ótespulig, var eyðvitað, tí veður- lagið var jú alt annað enn gott. Nú liggur »Vikholm« í Havn. Farið komnir í hvílur, og menninir eru land. Vit teirra, ið við hilta ein var, og spyrja, hvussu gingist hevði á ferðini, ti hon hevði, eftir okkara áskoðan, verið nóg so drúgv. »ja, enn vit »Gingist?« svarar hann, vit eru komnir betur, høvdu vónir um, sum út så tað einu tíðina á ferdini, sum óivað er hin versta, ið eg havi gjort og eg havi farið mong ár til sjós.“ »Høvdu tygum ikki vilja greitt okkum eitt tilburði og viðburði, síðani tit løgdu frá Noregs strond?< spyrja vit. »Jå. — Tírsmorgunin í lýs- ingini fóru vit út frá Haugesund og aftanå at vit høvdu verið inni aftur við ti kenda lodsinum, struku vit framvið fýrið á Rever kl. 4 seinrapartin. landsunningur í ættini. Men táið sindur frá Tá var hann vit vóru komnir rættuliga leysir av landi, makaði hann — og vit sigldu nú bert við motorinum. Hósdagin fingu vit Munkalopið. teidiliga komnir út í sjógvin, tá lotaði hann av land- sunningisuðri, og menti enn vit norð- hann seg harðliga, og áður vardu tað, var rúkandi harðasti landsunningsstormur við gladustroki. At eisini vit skuldu ódnarstormsins umkollsópandi ódn, merkja megi, fingu vit skjótt at sanna. Tí nú skrædn- aði stórseglið millum aðru og tridju »klotu«. — Vit høvdu tikid annad rep táið vit Vit settu so talju á triðju klotu, og ætlaðu at taka triðja repið í, men ikki so hovdu vil fingið hála skinkulin niður at, fyrr enn aftur skrædn- aði av nýggjum, frá triðju klotu og líka lúkst upp undir nokkan — og seglið álaðist sundur. So bjargaðu vit seglinum — og bundið gaffulin niður í dekkið, repaðu fokkuna og me- sanin, tóku klyvarin. So løgdu vit hana við fokku og mesani at dríva vestureftir. Tað var niður, fóru. skjótt ikki talan um at gera nakað við stórseglið fyri stormi og sjógvi fyrr enn leygarkvøldid vit drivið í 2 sam- og tå høvdu døgur. Sunnumorgunin um klokkan 6 tíðina kom eldur i maskinrúmið, og hann kundi verið okkum storri skaði, enn hann gjørdist. Utstoytingarrørid gekk sum eina tummar hondstjúgd, kanska 3 omanfyri oljutangan, og var skottið, 3 tummar tjúkt, klætt við zink. Alt í einum stóð eldurin upp úr maskinkappanum og kokkahúsinum. sjógv, og pøsadu tað dýrasta vit Og vil posaðu vóru mentir, niður yvir eldin, og summir fóru í holt við at bróta hol á dekkið. Fyrsta holið, vit fingu í dekkið, kom beint niður á oljutangan, ið longu tá var allglødandi. So holið á dekkið, meðan sjågvpøsurnar vóru stoyttar í eldin. Síðan var lastlúkan tikin av, og so varð brotið hol á skottið. Nú fekkst fætur á brandslanguni, ið fyrr fyri eldi. Ein ikki slappst til eldslokkjari við glasbehold- var sett annað stoðugt ara — varð kastaður niður í maskinrúmið; og táið hann knæsaðist var tað, sum munur sást á í stundini. Nú gekk betur í hond við at fáa slokt. Nú varð ein maður varðugur við lanternu frammanfyri, um bakborð. Tað nýtslu av eina var longu tá gjørt teim neyðsignalum, sum vil ráddu yvir. Men nú var aftur farið í holt við at gera tekn, bæði við reyðum og faklum, sum vit d. fyltu vit eina tunnu við hálmi gronum ljósi, og við sjálvir gjørdu. T. og klæd- um og koyrdu olju í. Login frá hesari tunnuni stóð upp áraka hálvt seglið í eina slíka tíð. Trolarin var o. u. tvær snøris- longdir frá okkum, táið hann sigldi framvið okkum og enti ikki. Vit halda, at tað var ein línu- fiskari frá Aberdeen, tí vit høvdu teim stutt undan. Meðan henda vónin um hjálp fyri hildið áfram við at slokkja og tað eydnaðist. So hvíldu vit okkum, men tó byrtist eldurin tvær reisur aftur, og var so skift sæð 2 av framman- brast okkum, var at ansað eftir, um eldurin aftur skuldi byrja. Og nú var nógv at gera við pumpurnar. Vit vendu so fyri at halda eftir trolarinum, men einki bar til. Vit sigldu og flaggaðu á báðum mastrunum — lí nú var ljóst. Men trolarin sigldi sína leið og lat okkum til egnu lagnu. So drivu vit allan sunnudagin, ímeðan vindurin vaks og sjógv- urin ótlaðist. Mánamorgunin vóru vit norð- anfyri Sandoyarbankan, og nú gjørdist líkindini frægari, tí nú | | lotaði hann eitt sindur av norði og var nú at sigla til lands. Motorurin var ikki rordur síð- ani eldin. Men skuldi havn fáast innan kvøldi, so battu ikki bert tað sindrið av seglum, vit hovdu. Og við roynt at fáa hol á dekkið fyri strev og stríð var so at fáa útstoytingarrorið upp uttan ótta fyri oljutanganum; og tað eydnaðist við hug og ágrýtni, og við at nýta gamlar rørstumpar, at fáa smovkt úl- stoytingarrørid upp. Nú bar til. Men seinrapartin. nú var longu seint, kl. 4 Og motorurin fót so Í gongd, og skjótt gekk inn- Klokkan eftir og heimeftir. 11 vóru vit í Havn.« So er fråsøgn sjómannsins, og oll mega geva honum viðhald í 5 tí: hetta var ein ótespulig ferð. Sr. Kvindeligt Studenterhiem i København. For nogle Maaneder siden ud- sendte Foreningen »Kvindelige Akademikere« en fortrolig Hen- Støtte til et for kvindelige Studenter. vendelse om Kolle- gium Det var Meningen som en Be- skaffe [Indretning af en almindelig Lej- gyndelse at Penge til lighed, der kunde anvendes til dette det Brug, og opnaaedes da ogsaa, især ved Hjælp af et Tilskud fra ledes at det Universitetet, saa- første kvindelige Akademikerhjem kan aabnes 1. 1930. Den Lejlighed ligger Ny 7. og vil kunne afgive Plads til 10—12 Studenter. Under Arbejdet Januar erhvervede Vestergade med Planen for dette mindre Hjem viste det sig imidlertid, at Kammerne meget hurtigt vil blive for store Forhold Lil den Mængde kvindelige Studenter. snævre i Under Samarbejde med andre interesserede og da især Dr. Kli Møller, der længe havde syslet Kvinde- med Tanker om en regens, voksede Planen op om allerede nu at begynde at ar- bejde henimod det, som i den fortrolige Henvendelse betegne- des som det Maal, nemlig at skaffe Midler til Op- rettelse af et selvstændigt Kol- Antal kvindelige Studenter kunde faa endelige legium, hvor et større Adgang til Privilegier, som de mandlige nyder paa Regenser De kvindelige Studenter har hidtil i stedmoderlig behandlede. den Henseende været Studentergaarden for mand- lige Studenter, der aabnedes 1923, blev oprettet som en Min- deregens, og dette skete blandt Maade, at Institutioner, andet paa den En- kellpersoner og der gav Bidrag dertil, samtidig kunde knytte det til et Navn,