týsdagur 11. februar 1930síða 1

| Lýsingaprísur fyri p 20 oyr. á 3. og 4 É Nr. 6. fl ES ON OOA US g 5 s Tandlæge BREND = E træffes 11—5. Telf. 114. FE Sms om? ES HON ES KE OKIN er brått vetrarins - megnartíð, bert seinasti tåttur hansara er eftir — og so hava vit vár. Aftaná ein myrkan og drúgvan sæla av hverjum vetur kenst sólarglotta, ein er varugur við, og virkiseggjandi hvor dagur við dýrdarveðri, ið kann halda sær frá sólaris til sólsetur. Tað er, sum vónir av nýggjum byrtast aftur í barmi menniskjans, táið hin beiskasta, kaldasta og myrk- asta tíðin á árinum missur megi sína og má dvína fyri sólini, ið vinnur vald, víkja fyri várinum, ið kveikja skal lív í aftur har, sum heystið boygdi niður og veturin kroysti og kleimdi — og køvdi. Hesin veturin hevur, fyri heimafiskiskapin, ikki verið av- tað sjáldan verið sjóveður, so eingin bera góður; ti hevur so kann til vissu siga, hvussu statt hevur verið við fiski á grunnu- num, tað hevur til tess viðrað ovlitid. Og at svangligt er at hava hjallin í sjónum, hava mong sannað. Ikki bert fiskarar kent hetta, og heimini hava men alt landið. Við heimafiskiskapinum gerast nú ljósari vónir. Motorbåtar, størri og smærri, mannaðir við dugandi sjómonnum, stevna nú út aftur á grunnarnar, har torra- fiskurin stendur. Av veiðuferð leggja kvoldið við farmi, vøkrum farmi bátar við bryggjuna á av stórum torrafiski. Fiskurin skal Foroyum, til, fyri at livast skal í fiskurin, meiri enn oll onnur vera, ber land okkara peningaliga. Stórar hava veiður verið, ið komnar eru uppá land í torra- tíð. Stórt peningavirið verið, ið fingist hevur fyri hann — hóast ágóðin kann hava fallið heldur ymist. Tí, í fiskasølu her á landi er tað jú soleiðis, at hevur hann, ið keypir, ræður fyri prísinum. Ødrvisid er, tá keyp- ast skulu vanligar krambaverur, tå er tad ikki keyparin, ið ræður fyri hann, ið prísinum, men selur, sum eigur alla avgerð. Fiskaprísir hava verið ymiskir, tó heldur lágir, tí grundarlagið hevur verið saltfiskurin — klipp- fiskurin. Men sum meiri verður lagdur dentur á ferskfiskasolu, Ver prisætlan eisini løgd eftir ødrum grundarlagi. Heimafiskj- skapinum til bata er tað tí, at „Ísvirkic er byrjað starv sítt, og hevur ásett hægri prísir enn vanliga hava fingist fyri ferskan fisk. -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT JAVNADUR etitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu. avslåttur í prísinum. Við størri lýsingum fæst Gevið gætur allir fiskimenn! Tann kontrakt, sum 70%, av ollum organi- seraðum fiskimonnum hava samtykt at galda fyri 1930, er send til mynstringarskrivstovur- | nar og liggur har til nýtslu, tá menn skulu mynstra uppá. Stjórn Føroya Fiskimannafelags. Tað gongur tí mót ijósari líðum, í hesum føri eisini. Men skipafiskaríið — aðalfiskaríið hvussu verður við li? Vit skrivaðu einaferð, at útlit var fyri verkfalli. Eingin vildi | trúgva hestim. Men lýsingarnai í ollum foroyskum blødum frå „Foroya Fiskimannafelag« og »Færøernes Rederiforening« í hesum døgum, hvat siga tær? Verkfall! Den islandske Seddelbanks Sammenbrud. Omfattende Statsgarantier nødvendige for at redde Banken. Mandag Aften 3 ds. kom Med- Bank var i Vanskeligheder og havde lukket foreløbig. Da netop denne Bank Erhvervsliv, vil dens Sammen- delelsen om, at Islands har financieret Islands brud utvivlsomt blive af kata- strofal Art for hele det islandske Samfund. Men man nærede dog Forhaabninger om, at Luknin- gen kun vilde blive foreløbig. Krack'ets Aarsag. Store Deflations-Tab. Banken har gennem de senere Aar kæmpet med store Vanske- ligheder, og Deflationen i 1927 tog stærkt paa dens Kræfter. Da der ogsaa paa denne Tid her- skede lave Fiskepriser, led Ban- ken ogsaa derigennem Tab paa Del af den Kunder. Den mistede en sine Indskudsmidler, og i Tid Uro, da det er blevet paastaaet, at der var nye store Tab. Bankens Side hævdedes det dog, senere har der været ny Fra at det drejede sig om gamle Tab, som man allerede havde regnet med. Banken har i de senere Aar haft en Fortjeneste paa over ', Mill. Kr., som imid- lertid altsammen er blevet an- vendt til Afskrivninger. Aktierne, der noteredes paa Københavns Børs, har i de senere Aar ligget omkring en. Kurs af 30, men har svinget en Del. I den aller- sidste Tid har der igen været Kursfald, og Lørdag 1. Februar 24-—25. Fondsborsens Bestyrelse har nu var Kursen nede i vedtaget at suspendere Noterin- gen indtil videre. Staten har 4 Mill. Kr. tilgode. Privatbanken har mange Aar været Islands Banks Forbindelse i København, men efter hvad Bankens Ledelse op- lyser, har man fuld Dækning for Tilgodehavendet gennem Panter, Endvidere har den gennem | danske Stat et Mellemværende med Islands Bank. Beløbet stam- Postanvisnin- mer vistnok fra gernes Tid og androg i 1924 5,131,000 Kr., og i Aarene indtil 1926 fandt der Afbeialinger Sted, saa Beløbet var bragt ned til 4'/, Mill. Kr. I 1928—29 havde Islands Bank sine Deflations- vanskeligheder, og Banken fik da Henstand med Afbetalingerne. Fra 1. April 1929 udgjorde den danske Stats Tilgodehavende 4!/, Mill. Kr., og i indeværende Finansaar menes det, at Tilgode- havendet yderligere vil være bragt ned med '/, Mill. Kr., saa Stats Islands Bank maa ligge omkring 4 Mill. Kr. den danske Interesser i formodentlig Omfattende Statsgarantier kræves. Direktionen for Islands Bank har henvendt sig til Regeringen med Anmodning om en Garanti for et nyt Laan paa 1'/, Mill. Kr., samt for Indskud paa Sparekasse- bog og Kontokurant. Hvis denne Garanti udebliver, maa Banken standse sine Udbetalinger. Paa Altingsmødet, der varede en hel Nat, blev Sagen indgaaende drøf- tet, men en saadan Garanti kan ikke gives, undtagen ved en Lov, der har været til tre Behandlinger i hver Afdeling. Statsgaranti for Pengesedlerne? Formanden for Islands Bank, Premiermin. Tryggve Thorhals- udtaler Bureaus Korrespondent: — Der føres fremdeles For- handlinger mellem Altinget, Re- geringen og Bestyrelse angaaende Bankens fremtidige Skæbne. Bankraadet besluttede at holde Banken luk- son, overfor Ritzaus Islands Janks kel, medens Forhandlingerne staar paa, men der er endnu ikke truffet Beslutning om Ban- kens absolute Lukning. Ministe- ren udtaler endvidere, at det maa betragtes som sikkert, at Staten vil garantere for Bankens i Omløb værende Sedler, Tirsdag hin 11. februar 1930. - BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjårdingsårid + verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni, Telf. 143 Porto. Blaðið 4. årg. Redere og Skibsførere gøres opmærksomme paa, at der ved Paamønstring af Fiskere til kommende Sæson maa benyttes den af Rederiforeningen vedtagne Kontrakt, dog saaledes, aft ogsaa kan benyttes. den for i Fjor gældende Kontrakt Rederiforeningen. Utsølan í Keypmannahavn. Eg kunngerið, at eg 1. rn februar h. å. havi opnað selubúð fyri foroyskum heimayrki í Keypmannahavn Bredgade 68, Havehuset B, St. th. Tey, ið ynskja vørur seldar, biðjast senda sum skjótast. Avrokning so skjótt sum selt. Rigmor Liitzen. Krevja fiskimenninir ovmikið? Leiðin til betur handilsviðurskiftir. „Her kommer fra Dybet den mørke Armé og fordrer af Verden et Svar; (Jeppe Aakjær). Ofta hevur danska skaldið Jeppe Aakjær í sínum yrkingum, við rámandi orðum, gjørt seg til talsmann minnamanna. Um so er, at hann ongantíð hevur kvoði um stríð Foroya fiskimanna, so hóska hesi orð hansara sera væl til tey krøv, Føroya fiskimenn í hesum NÚ, lá rætlin til at liva sum arbeiðandi døgum sera galdandi. teir krevja teirra ræti, menniskjur, rættin til arbeiðs- virði, um ikki full. Teir menn, ið eru lívsægrin í lí okonomiska lívinum í Føroyum, krevja at fáa meira virði fyri teirra strev. Hegar til hevur tad verið so, at Før- fiskimenn, adalstudulin i oyum, fáa minsta virði fyri teirra árbeið. Tað kann væl ikki broytast nógv, so sum núver- andi samfundsskipanin er, men nakað. Eg kundi tí hugsað mær, at hin allmenna áskoðanin má vera á síðu fiskimannsins; annars dugi eg íkki at finna hopi í ollum møsninum um fostur- landsalskin o. s. fr. Føroya land, tad er Føroya fiskimenn, eftir- sum teir eru fjoldin. Fad er gamalt at tøta fyri triðing; men ftíðirnar broytast í hverjum. Tær tíðir, ið fyrr vóru, ikki aftur, so tað er ikki annað enn eru meira og koma aldri rimuligt, at vit Føroya fiskimenn kreyja tidarhåskandi løn fyri okkara arbeið. Nú fiskimenninir hildið, at gull og kundi onkur krevja grønar skógir — men so er ikki. Bert ein hæðkan frå 331/3%/, til 36%/, ella 0. u. 60 kr. pr. mann fyri eitt heilt ár, ella rættari 7 mánaðir, t. v. s. ein lønhædkan svarandi til o. u. 7 — sjey — krónur um mánaðin. Neyvan høvdu reiðarar í ðrum londum | einum reiðara nógv, prutta um 60 kr. meir ella minni pr. mann um árið — tá tað var sjálvur aðalstuðulin í tí økonomiska vinnulívinum Í landinum, sum kravdi, Tað er væl ollum kunnugt, hvat stórkapitalisturin Henry Ford einaferð segði, tá hann av blað- monnum var biðin um at úttala seg um, hvat ið hann helt vera | årsøkin til, at tað vóru so ring handilsvidurskiftir í Europa. Mr. Ford segði tá, at arbeiðararnir fingu alt ovlitla løn, minni løn førdi vid sær minni keypievni, harav ringari handilsviðurskiftir. Hesi vóru orðini; men, vísa ikki orð henda tiltikna manns, at Føroyar sum handilsland innanoyggja er í ringum skili og harav ringum handilsviður- þa) skiftum uttanlands? Ja óivað hevdi tað verið betur at granska okkara syndarligu handilsviður- skiftir út frá neyndu grund- åskodan, og vil tann fyrsti spurningurin, ið fram kemur, 2 vera hesin: um nú hesi 2*/3%, fiskimenninir krevja, hava so ómetuliga nógv al týða, fyri at reiðarar kunnu greiða skipa- útreiðslurnar? Vit mugu her minnast til, at talan er um procentir og ikki taka um skipið fasta hýru sum kann lítið við procentir eru skiftandi, eftir- skipið undirskot, tekur tað sjálv- fiskar meðan útreiðslur sum skipið Gevur andi meinari at lata pening út, men tad er væl ikki ætlanin hjá lata inar fiska fyri einki? reiðarunum at fiskimenn- Sjålvandi má tað gangast út frá, at so er ikki, o hví? Tað skuldi ikki verið solu- ella keypslulíkindir ; tå í 5 i Foroyum. Men hettar prógvar bert, at ord Henry Fords eru sonn. Fiskimenninir fáa bert ovlitid, tf eru okkara handils- vidurskiftir so út av lagi ring, ti fylgjan av litlari løn er minni keypievni og minni umsetning. Hettar Feroyum nokta, og harav má kann eingin reiðari í fylgjan av meiri arbeiðslon til fiskimannin vera tann, at keypi- evni veksur + meira umsetning = betur handilsvidurskiftir,