týsdagur 18. februar 1930síða 3

+ 0 i! og ein sker f hana, rennur blóðið frå beininum, so púra frísk er hon. Tað ger ongan mun, um hon hevur ligið leingi. So vist sum tað er satt sum sagt er, at fiskiskapurin ikki so lítið av- hongur av agninum, so satt kemur Ísvirkis Ottesens sild uttan ivan at hava hin alra- størsta tydning fyri veiðuna. Ja, at hava fyrsta klassa agn sum hesa sildina kann neyvan metast til fullnar. Fyri skipið kann tað hava í hundraðvís av skip- pundum at siga. Ég ivist ikki i at oll skipini fara at leita eftir Ottesens sildini, bert tey kunna fáa fatur í henni.“ Kredit- Monopol. Af Knud Korst. (Fortsat). Livsforsikringsselskaberne er — ligesom Sparekasserne — med Hen- syn til Midlernes Anbringelse bundet af Lovgivningens Direktiver. Hoved- parten af de Penge, disse Instituter raader over, er derfor anbragt i Stats- (82 Mill), ningsobligationer (163 Mill), í Kem- munelaan (170 Mill. Kr.), samt i Pan- og andre obligationer Kreditfore- teobligationer, Policelaan Sikkerheder — altsammen altsaa Pla- ceringer uden forretningsmæssig Ri- siko, I sas Henseende adskiller Livsfor- her i Landet sikringsvirksomheden sig aabenbart stærkt fra den tilsva- rende Virksomhed i U. S. A. og vist- nok ogssaå England, Kendt er Histo- rien om Morgans Opkøb af Aktier i et stort amerikansk Livsforsikrings- med det Formaal at faa Raadighed over Beholdninger af Skibs- og andre Aktier, som dette Selskah laa inde med. Og som Eksem- engelske Forsikringsselska- selskab — store pel bers Finansprinciper skal nævnes, at paa det store Foretagende, der er projek- paa Københavns ligge teret til at gamle Banegaardsterræn, i Hoved- sagen finansieres af et britisk Forsik- ringsfirma. Slige Transaktioner er danske Livs- forsikringsinstituter af Loven hindret har givet dem i at foretage; Loven Præget af halvoffentlige Anstalter, der ikke deltager í Porretningslivets ikke i Led i de Finansiering. De er altsaa Stand til at indtræde som mægtige Sammenslutninger, der præ- ger den økonomiske Verden i saa høj Grad í vor Tid; de kan ikke som i U. S, A. benyttes som en Slags Holding- Companies for Truster og Koncerner paa forskellige Omraaaer af Nærings- livet, Heller ikke paa selve Livsforsikrin- gens Arbejdsomraade er der Danmark Mulighed for privat Mono- ved Siden af nogle private Livsforsikringsaktiesel- skaber bestaar nogle kooperative (gensidige) Instituter samt et Statsin- stitut (Statsanstalten for Livsforsik- ring), Dette sidste er endda den stør- her Í poldannelse, idet der ste af samtlige Livsforsikringsanstal- ter her i Landet; til Størrelsestorholdet skal anføres, at medens Statsanstaltens Beholdning af Værdipapirer udgør ca, 225 Mill. Kr, saa udgør 7 Aktieselskabers bilsva- rende Beholdning tilsammen 230 Mill., medens 6 gensidige Selskaber tilsam men raader over godt 90 Mill. Kr. Paa Omraade bestaar altsaa en Konkurrence melem Stat, Koope- ration og privat Forretnings-Kapital, som maa være tilstrækkelig Garanti for, at det forsikringssøgende Publi- kum ikke bliver misbrugt. Forsaavidt skulde der altsaa ikke være Grund til yderligere Statsindgreb paa detve Om- maade, Om det af andre Grunde — 1. hele Forsikringsvæsenet og en Ned- sættelse af de meget store Omkiost- ninger, der er forbundet med den Belysning af dette Omraade, det er et Spargsinaal som Get her vilde blive altfor vidtløbiigt røre ved, 2. En egentlig >Pengetrust<, altsaa en Sammenslutning af den væsentligste af den til Finansieringsformaa! dks- ponible Kapital, kan ikke vel tænkes at blive til Virkelighed her i Landet, í hvert Fald ikke saa længe saa vig- vige Finansieringsinstituter som Spa- rekasser og Livsforsikringsanstalter er underkastet de Vilkaar, hvorunder de nu arbejder. Disse Instituter er af- skaaret fra at optræde spekulativt, fra at gribe vilkaarligt i Er- hvervslivet; de kan ikke manipulere ind med Aktieselskaberne. Det kan natur- ligvis tænkes, at Direktionen for et privat Livsforsikmingsselskub under visse Omstændigheder kan stille sig vrangvilligt til at deltage i Tegningen af et offentligt Laan, hvilket nabur- ligvis kan være ubehageligt nok for den paagældende Regering eller Kom- munalforvaltning. Men sligt er jo kun for Smaadrillerier at regne i Sam- "menligning med hval friere stillede kan Handlinger; som Finansgrupper tillæde sig af sam fundsskadelige Bksempel herpøa skal nævnes Gitick- stadts hensynsløse Udpumpning af Det forenede Dampskibs Selskab i sin Tid - jøvrigt synes godt paa Vej til at over- en Skade som dette Sclski vinde, beundringsværdigt nok ved egen Kraft, Ogsaa et saa vigtigt Finansierings- ånstitut som Nationalbanken, den sed- deludstedende Bank, maa være uden- for en eventue! Sammenslutning af Finanskapitalen. Thi ogsaa for den- nes Virksomhed, dens Forvaltning og Pengeanbringelse, er der givet meget nøje Regler fra Lovgivningens Side, Retten til at udstede Sedler tilhører som bekendt Statsmagten; men Sta- ten har gennem en Kontrakt (Oktroj) overdraget denne Ret til det private Aktieselskab Nationalbanken, imod at dette Selskab underkaster sig en Række tildels meget strenge Regler for sin Virksomhed. Nationalbanken kan ikke anbringe sin> betroede Midler (d. v. s. hoved- sagelig de udstødte Sedler) i hvad som helst, Mindst Halvdelen af disse Midler skal anbringes i en Guldbe- holdning og Resten skal anvendes til Køb af »let realisable, gode og sikre Aktiver«, saa som Forskmivninger for Laan imod haandfast Pant, inden- og udenlandske Veksler. (Fortsættes). rvVVVVÅ Felagskapurin. Síðan 1911 hevur Feroya Fiskimanna- felag staðið saman sum ein verja fyri rættindi fiskimannanna, men felagsmannatalið hevur verið ymist, tað hava verið ár, tá fáir hava goldið limagjald; men tað hava eisini verið ár, lá megin- parturin av tí fólkið, sum fer til skips, hevur verið í fiski- mannafelagnum. i 1919 gjørdu skiparafelagid og fiskimannafelagid felagssam- tykt um at standa saman, og hava tey eisini staðið saman síðani og lýsa nú á hverjum ári í bloðunum, at fiskimenn, sum eru felagsmenn, ikki mugu fara við skiparum, ið ikki eru felags- menn, og at skiparar, sum eru felagsmenn, ikki mugu taka fólk umborð, sum er óorganiserað. At hetta samarbeið felaganna millum hevur verið háðum fel- øgum til bala, er ívaleyst. Um tað enn ikki hevur eydnast at fáa alt skipsfólkið í Foroyum organiserað, so eru felagsmenn- inir í báðum hesum feløgum fleiri enn nakrantíð fyrr. Tá skiparafelagið í 1921 stóð í stríði við hvalaveiðufelogini um skiparalonina, tók tåverandi blað Foroya Fiskimannafelags »F, F.« munagóðan lut í stríð- num skiparunum til bestar. Og skiparar, sum eru góðir felags- menn í teirra felag, hava eisini gjørt nógv til at fáa fiskimenn at vera felagsmenn í okkara felag. Eisini hava bæði feløgini eina grein í lóg síni, sum pliktar limirnar at hugsa um og halda uppi felagskapin felaganna millum. Meðan fiskimannafelagid alla tíðina hevur verið í einum, var skiparafelagið leingi í tvíningum : ein helmingur í Suðuroy og annar fyri norðan fjørð. Suður- oyingar hava stundum lyndi til at vera sær í so mongum; men hetta sundurlyndi hevur ikki felagskapinum í okkara lítla landi til bala. Tað hava til tíðir verið sterkar kreftir, sum hava roynt at draga fiskimannafelagið sundur í helm- ingar; men lað hevur higartil ikki eydnast, og vónandi er, al lað má delta niður fyri med alla. Skiparafelagið í Suðuroy er, so vítt vit vita, nú ikki livandi felag longur, og leir flestu skip- arar í Suðuroy siga seg nú inn í »Førova Skipara- og Naviga- torfclage; men har eru tó fleiri uttanfelagsmenn enn norðan fyri fjørd, og leir bríggja seg sjálv- sagt einki um, antin teirra fólk er organiserað ella ikki, og so- leiðis fer ein hópur av monnum óorganiseraður út hvert ár enn. Har sum felagshugurin er góður, halda — fiskimenninir sjálvir skil innanborðs. Teir góðu støduføstu = felagsmenninir mynstra ikki, fyrr enn teir hava vissu fyri, at allir eru organi- seraðir; men har sum felags- hugurin er linur, gongur sum og best ber til, og á tann hátt er framvegis ein hópur enn av uttanfelagsmonnum bæði millum skiparar og fiskimenn. Eftir ein- ari ætling munnu tó ca. 80%, av fiskimonnum vera organiseraðir. Tað sum Føroya Fiskimanna- felag hevur vunnið Føroya fiski- monnum til bestar hesi 18 árini, tað hevur virka, er ikki heilt smávegis; fyrst við at betra kon- traktina nógv, og síðan við at fáa inn peningin frá útgerðar- monnum, ið fóru á húsagang í teirri ringu flíðini, umframt at felagið hesi síðstu árini hevur hjálpt teimum, ið hava nýtt frá- býtisrættin, at fáa góðari tíð. Tað kann ikki umgangast, at mangir ella allir uttanfelagsmenn eisini njóla gott av hesum starvi peningin I felagsins, og tað er tess harmu- ligari at teir, hóast teir síggja og vila tað, tó framvegis royna at koma sær undan felagskapinum, ti tað er ikki bert felagskapinum til bågs, men tað sýnir eisini ein veikleika og eina undanforslu í fólki, sum er landinum at meiri skaða enn nakað annað. Tað haft á av góðum felagsmonnum at fáa okkara verður ofla máli felagið inn undir lóggávuna, so tað verður tvungin felagskupur; men hetta er Ogjørligt. Og um lað var gjørligt, vildi tað verið felagnum eitt tílíkt haft, at tað ikki longur var eitt frítt felag, men bert eilt reiðskap í hondum embætismanna. Hin einasta bjargan liggur í, halda ikki at uttafelagsmonnum, at felagsmenn Ofråvikju- fast við saman við liga mynsltra tað er í hesum, at fiski- og mannafelagið hevur so góðan stuðul av skiparafelagnum. at standa saman við Kontraktin. komu limir reiðarafelagsins saman til fundar í Havn. For- maður fiskimannafelagsins tilkallaður; men úr hesum var eingin semja. Hann endaði við, at semjingarmaðurin var tilkall- aður og at stjórn fiskimanna- felagsins kom á fund við honum og einari nevnd fyri reiðara- felagið 15. februar. Heldur ikki á hesum fundi kom semja í lag. Lýsingar FISKIMANNAFELAGID ræður fiskimonnum frå at fara heimani frå til skipahavnir, fyrr enn semja er komin i lag um kontraktina. Stjórn felagsins. kl. 5 sp. oncert. Havnar sang- og musikkfelag heldur kon- cert í Sjónleikarhúsinum sunnudagin 23. í hs. Billettir fáast í H. N. Jacobsens bókahandli frá miðdegi fríggjadagin. Føroya skipara- og navigatørfelag ger limum sínum kunnugt, at skiparalonin 1930 er 9 pCt. av bruttoveiði, umframt lippurnar, og bestimannalenin fiskipartur og 2 pCt. av bruttoveiði, kommisjón, farmagjald og trygging frádrigið. NEYNDIN. Til leigu. Hús felag«s er til Arheiðsmanna- Vælhósk- pakkhús og til »Havnar leigu. andi pláss til skrivstovu. Greinligari við at venda sær til J. H. Rubbeksen, formaður »Havnar Arbeidsmannafelag«s Måltr. 211. 13. februar var yttlAGD ? SY #2, is) % - TORSHAVN - a Er Er TELF.: 171 á 209 — TELEGR.: SKIPAFELAGIÐ A RN Allir rættir Føroyingar taka bert vørur og & TE 7 Í MUNU HIN ferðast einans við forum skipafelagsins. p/f. Skipafelagið Feroyar. FS See lF Besta meismjøl í sekkum a 530 kg. fæst fyri lættan prís hjá J. Lambaa, Tórshavn. Máltr. 89. For Agenter. Godt Lokale til Leje. Telefon 104. Havnar arbeiðsmannafelag heldur aðalfund leygarkveldið 22. februar kl. 8 í felagshúsinum. Dagsskrá: 1) Roknskapur verður fram- lagdur. 2) Neystið. 3) Ymist. Stjórnin. Feroya búnaðarfelag hevur aðalfund í Tórshavn 19. februar. Tey lógfesti mál verða fyrihavd. Stjórnin. Manning søkist, skjótast møguligt, til eina 200 tons stóra motorskonnart. ið ætla sær við, biðjast boða frá hjá D. J. Wilhelm, í Vági. Menn, BRSBEBEROBEBEBERBEE Tandlæge Kaaber praktiserer fra den 15. Februar i ” gisvaag i 14 Dage, derefter i Vaag. E3 || |x| E3 E3 |x] E3 á Fran- Á E3 E3 || |x] Ég E3 EJ |x| EJ [x] E3EJESE3E3EICIEIOEISIEIEJEJEJEJE3 Føroya Fólkaháskúli. Summarskúlin fyri gentur er frå 1. mei til Olavsøku. Bønarbræv um peninga- styrk má vera sent til amtið innan 15. mars. Tær, sum ætla sær á Feroya Fólkahá- skúla mugu skila tað til í bønarbrævinum. R. Rasmussen. Símun av Skarði. Lýsingar mugu verða innsendar til okkara skrivstovu innan mánadag fp. kl. 10.