Sosialurinarkiv
Sosialurin 1930-02-18, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 18. februar 1930síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Porlovelse, Ægteskab, verdensberømt Bog, 196 Sider, 1,85. — Dr. M. Fadden, amerikansk Læge: Ægtaskabelig Livs- lykke, 2 store Bind, kun 3 Kn for begge B. — Dejlige Sne, den unge, dybtsunkne Kvindes Testamente, Op- lag 40,000, 1,35. — Ford: Hemmelighe- den ved at tjene Penge, 1,25. Sund- hedslære, mange Oplysninger, kun 1,00. — Elvekjær: Muntre Fortællinger, kun 1 Kr. 25 Øre. — Pilmens Æventyr, stort Pragtværk med 125 Kunstfotos, kun 81/, Kr. Ungdom og Kærlighed, 0,75. Sølves Bogforlag, Afd. F. S. D., Odense. A Á [DO || ff [| —— ósannindum royna at skaða hetta landsgagniliga verk. Her er longu teknað so nógv — og næstan all í smáum lutum —, at tað er eitt bragd og ein heiður fyri ein so lítlan fólkaflokk. Tá ið oll taka takis tí part okkara viunulívi til frama tá fer lítla saman, at muna; hver sín og okkum sjálvum til gagns og heiðurs. Arbeiðisneyvndin fyri Sjóvinnulánsgrunnin. Føroyskt fiskirannsóknarskip. Áðrenn ráðgerðarfundin í jan- uar mánaði í ár sendi Føroya skipara- og navigaterfelag Reið- arafelaginum og Fiskimannafel- aginum soljóðandi bræv: »Tann nógvi fiskur, sum tey seinastu árini hevur verið undir Grønlandi, hevur orsakað, at fyri hvort ár hava fleiri og fleiri skip roynt á fiskileidunum har, sum annars hava verið fiski- monnum um alt Europa ókunn- igar, og ætlandi fara í 1930 ógvuliga nógv foroysk skip at leita vestur hagar. Men nú er Grenland so langt av leið og so drúgt at sigla á bankarnar har vesturi, at ikki man loysa seg at halda so langa leið, uttan at skipið ber við fisk í slikari nøgd, at tað fæst upp Í tað eftir heldur stuttari tíð; ti tað skip, ið leitar til Grenlands at fiska, má líla eina á fiskin, ið har stendur; roynist illa har vesturi, verður eingin tíð til at leita á fiskileiðir so fjarskotnar sum Íslandi ella New Foundlandi. Aftrat hesum vila vit enn lítið um fiskividurskiftini har vesturi, og kortini, ið vit hava at sigla eftir, eru alt annað enn góð. Við skipum hevur har vesturi higar til dags helst verið fiskað aðrar undir á Fyllabankanum, og grunnar hava ið hvussu er Før- oyingar vitað lítið um. Í fjør minnkaði í fiskitíðini fiskurin á Fyllabanka burtur í einki, so skipini finna sær aðrar grunnar, sum eisini eydnaðist teimum; men á ókunnugari leið verður slík leitan altíð upp á gjød og kann koma at verða bæði drúgv og torfør — ja, kanska heilt eydnast, og er tá árið farið fyri einki. Tað hevði tí havt stóran týdning fyri foroyska fiskiveiði, um vit høvdu eitt skip, id út- gjørt var við tí fyrimåli at sókn- ast eftir nýggjum fiskileiðum, kanna botnvidurskifti og skatta dýpið og til eina hverja tíð vera til reiðar at foroyskum skipum Grønlandi leið- beining hesum viðvíkjandi.*) Eitt slíkt skip mátti kunna leigast í fimm mánaðir fyri einar 12000 kr., og allar út- reiðslur av einari slíkari rann- sóknarferð undir Grønlandi hava vit ætlað til o. u. 58000 kr. noyddust af mis- veita undir +) Uppskotið hava skipararnir Chr. Danielsen og O. J. Jensen úr Kvívík sett fram fyri felagið. Henda kostnadarnætlan er av konum monnum hildin at vera álítandi. Vit hugsa okkum skipið mannað við 14 monnum um- framt skipara, kokki og telegra- fisti. Á somu tíð sum skipið leitar eftir nýggjum fiskileiðum, kannar botnvidurskifti o. t. má tað eisini kunna veiða nakað av fiski, ið hvussu er fyri einar 15000 krónur. Tær 43000 kr., sum í vanta, mega altso útveg- ast á annan hátt. Vit hava hugsað okkum, at hesin kostn- aður verður javnaður uppá skipini, ið veiða undir Gron- landi, á tann hátt, at hvert skip letur studning eftir sínari veiði. Um so verður, at í ár fara 80 skip til Grønlands, verður kostn- aðurin javnt roknaður 540 kr. fyri skipið, altso minni enn 1% av bruttoveiði; frá reiðaranum verða tað o. u. 300 kr., frá skip- aranum o. u. 54 kr. og frá hverjum fiskimanni o. u. 7 kr. Um skipið veiðir meir enn her ætlað er, t. d. fyri einar 30.000 krónur, minnka hesar útreiðslur hareftir. Hesin kostnaðurin må sigast at vera lítil, tá ið hugsað verður um tað gagn, ið eitt slíkt skip man kunna veita teim foroysku fiskiskipum, við at kunna beina tey á aðrar og betri fiskileiðir, enn tey kanska eru á, og Før- oya skipara- og navigatørfelag hevur tí hildið tað sum sína skyldu at heita á Færøernes Rederiforening og Føroya Fiski- mannafelag um so skjótt sum tilber at taka hetta mál til við- gerðar og senda okkum boð, um tey eru sinnað saman við okkum at stíla fyri einum slíkum skipi undir teim vilkorum, at sum áður nevnt verður javnaður uppá tey før- oysku skipini, ið veiða undir Gronlandi. Vit hava hugsað okkum, at útgerðin kann verða fyrireikað av eini trýmanna- neynd við einum manni úr hvorjum felagi. Tey trý felogini tryggja kostnaðin. kostnaðurin Skipið eigur at hava radio, bæði sendara og móttakara, og helst eisini radiotól at skatta dýpið við. Vit hugsa okkum at venda okkum til statin um studning á tann hált, at staturin lænir okkum radiot6l til at skatta dýpið og kanska eisini onnur tól, ið neyðsýnd eru á slíkari ferð, og kanska veitir studning til ein vilskapsmann, ið fara kann við skipinum. eisini Skipið eigur at vera mannað hava for- oyskan skipara, tí bert menn, ið til fullnar kenna okkara fiskidrift, kunna gera hesar rannsóknir, so tær verða før- oyskum fiskiskapi til fult gagn, og kostnaðurin kemur til fulla nýttu. við Foroyingum og Ð Reiðarafelagið gav ikki bind- helt slíkt skip kundi koma at fáa andi svar, men kortini, at miklan tydning fyri føroyska fiskivinnu. Føroya Fiskimanna- felag vildi f år einki gera fyri at fremja hetta mål, og datt tað tí niður fyri á hesum sinni. Vit loyva okkum at seta málið fram til almannar umhugsunar og vóna, at tað fer at fáast í lag næsta ár. Tórshavn, 12. februar 1930. Fyri Føroya skipara- og navigatørfelag, Thomas M. Thomassen. Hvalstationen i Lopra skal nu drives med tre Fangstskibe. Rigsdagen behandler forskel- lige færøske Lovforslag. (Telegram til , Føroya Social-Demokrat'). | København, den 16.—2.—30. Mikkelsen med Kaptejn Einar forhandler i disse Dage Ministeren for Søfart og Fiskeri, Th. Stauning, om et Statslaan paa 100000 Kroner, til Anskaf- felse af et tredie Hvalfanger- skib til Stationen paa Suderø. Kapt. Mikkelsen har viltnok et Skib paa Haanden, og der er saaledes Mulighed for en bety- delig Udvidelse af den færøske Hvalfangst. Forslag tl Fiskerilov for Færøerne, í Overensstemmelse med Lagtingets Vedtagelse, var i Ugen til Behandling i Folke- tinget. Lovforslaget gik over til anden Behandling uden Udvalg, saa en Vedtagelse, uændret maa anses for sikret. Det af Landstinget færdigbe- handlede Lovforslag om Motor- køretøjer paa Færøerne sendtes uden Udvalgsbehandling, til anden Behandling, og vil hurtigt være færdigbehandlet. I Landstinget blev Loven om Oprettelse af mindre Jordbrug paa Færøerne og Driftslaane- foreninger for mindre Jordbrug paa Færøerne, gjort færdig fra Rigsdagen. Ur Føroyum. | | Tórshavn. D. F. D. 8. S/S. „Sleipner“ an- kom til Thorshavn, ie fra København- Leith, i og afgaar til Køben- havn, via Leith, Søndag d. 23. ds. S/S. „Botnia“, fra Leith, an- løber Thorshavn Fredag 21. ds. paa Vej til Island. M/S. „Dronning Alexandrine”, i Fredags, Hurtigrute København—Island, ankommer til Thorshavn Fre- dag 21. ds. S/S. „Island“, i Hurtigrute Kø- benhavn—Island, anløber Thors- havn Fredag 21. ds. paa Vej til København. Skipafelagid Føroyar. S/S. „Tjaldur“ kom til Havnar í gjár, frá Keyp- mannahavn, við 500 tonsum av stykkjagóðsi og 11 ferðafólkum. »Tjaldur« fer aftur til Keyp- mannahavnar mánadagin 24. í hs. S/S. „Havhestur“ fór frá Keyp- mannahavn til Føroyar sunnu- dagin 16. í hs. Ljómleikur. »Havnar sang- og felag« bjóðar til ljómleik í Sjón- leikarhúsinum sunnudagin kom- andi við fýrahanda piano-leikur og salonorkestur- leikur. Ljómskráin er so fjølbroytt, at oll eiga at vissa sær sess á áhoyrarpellum. ' musikk kórsangi, Maskin- og motor- prógv. Í hesum døgum hava næm- ingar við navigatiónskúlan fingið prógv í maskin- og motorfrødi. Maskinprógvið var fingið av hesum næmingunum : Points Harry Andresen, Thorshavn 43 Napoleon Jensen, — 48 P. F. Lindberg, Trangisvaag 33 Fyri at kunna fáa prógvið, má næmingurin fáa 24 poinls. So hesir hava fingið ivaleyst, hóast besta talið er 36. Motorprógvið fingu hesir: Points Harry Andresen, Tórshavn 25 Napoleon Jensen, se 24 P. F. Lindberg, Trongisvågi 19 I. F. Absalonsen, Viðareiði 21 Th. P. Akraberg, Vestmanna 25 Joen Davidsen, Haldórsvík. 20 Hans J. M. Eidesgaard, Eiði 12 Peter H. Eliasen, Leirvík.. 18 Hans J. R. Hansen, Gjógv. 21 Andreas Isaksen, Klaksvík. 25 Absalon Jacobsen, Leirvík. 19 Jens Jacobsen, Viðareiði... 20 Sigm. B. Jacobsen, Sandvík 22 Esmar H. Jacobsen, Klaksvík 19 Joen J. C. Jensen, Stykkjar. 13 Poul E. B. Joensen, Klaksvík 15 Ingvard M. Joensen, Leirvík 23 Joen Karl Joensen, Eiði... 25 Joen M. F. Joensen, Gjógv. 24 Joen O. M. Joensen, Vestm. . 23 Leivur Johannesen, Hesti.. 19 Simon Johannesen, Hellum. 17 Peter Johannesen, Skála... 28 Bærent Johansen, Kollafjørd 16 Peter Klein, Strendir...... 23 Frants V. Kruse, Eiði..... 17 Thomas Mouritsen, Seyrvág 25 Peter P. S. Nolsøe, Kaldbak 15 Thomas J. F. Olsen, Vági. 24 Hans S. Petersen, Gásadal. 24 Peter A. Petersen, Tórshavn 17 Josva M. Poulsen, Porkeri. 27 Sigurd Poulsen, Svínáir... 22 Poul B. J. Rasmussen..... 22 Karl M. Simonsen, Klaksvík 19 Gr. Zachariasen, Streymnes 20 Her krevjast 12 points fyri at rokka prógvið. Besta er 28. Bekendtgerelse om Skibenes Forsyning med Lægemidler samt Sundhedstje- nesten i Skibe er af Amtet til- sendt os. Ministeriet for Søfart og Fisk- eri har i Samraad med Sund- hedsstyrelsen fastsat en Del nærmere Forskrifter for Skibes Forsyning med Lægemidler og om Sundhedsljenesten ombord. Bekendtgørelsen træder i Kraft 1. April 1930. Samtidig ophæves ældre Bekendtgørelser vedre- rende Lægemidler og Sundheds- tjeneste ombord i Skibe. Medicinkister med tilhørende Lægebog, der er anskaffet inden Bekendtgørelsens Ikrafttræden, kan anvendes i Overensstem- melse med de hidtil gældende Regler, indtil Udgangen af Aaret 1931. Særtryk af Bekendtgørelsen, til Brug i Skibe og Fartøjer, vil kunne rekvireres fra det kgl. Søkort-Arkiv for en Pris af 15 Øre pr. Exemplar. Hví einki svar? Harri blaðstjóri! Loyvi mær, í heiðraða blað lygara, at seta fram spurning til býráðið. Tíðliga í vetur sendu vit, sum ganga á sloydskúla hjá P. Poulsen sniðkarameistara, umsokn fil byrådid, um at fáa rúmligari og betur hóskandi pláss til henda skúla enn tað, ið nú verður nýtt (kommunuskúlin). Hóast velurin nú er mestsum liðin, er enn einki svar komið, so eingin veit hvussu verður; og kemur svarið nú — um tað er játtandi — so er tað ovseint fyri henda vetur, Vinduer, Døre og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øsier's Maskinsnedkeri, Tit. 216. Thorshavn. Tlf, 216. Skipararnir og fiskimannaparturin. Orsakad av lýsing Reiðara- felagsins, har skiparar verða mintir á at ansa, at kontrakt Reiðarafelagsins verður nýtt, tá ið mynstrað verður, loyvir Før- oya skipara- og navigatørfelag sær at kunngera, at skiparar ikki kunna leggja seg upp í, hvorja kontrakt fiskimenn og reiðarar semjast um. A ráðgerðarfundinum í januar hildu sendimenn Reiðarafelags- ins fram, at um skiparar slak- aðu Í vóru reiðarar sintir at lata besta- prosent av sínum 10, menn fúa 2% og veita fiski- monnum sterri part. slakað 1% undir teimum treytum, at besta- Skiparar hava menn fáa 2% og vóna teir, at eisini fiskimenn fáa størri part, sum reiðarar lovaðu. Men skyldu at leggja seg upp ímillum skiparar hava onga í stríðnum millum reiðarar og fiskimenn. Nevnd Feroya skipara- og navigatørfelags. Sum ein teirra, ið umsøknina sendu, vil eg á henda hátt heita á býráðið, um at nakað má verða gjørt við hetta mál, sum skjótast — í ellum forum eigur umsøkjarunum at veitast svar. Tað er harmuligt, um ungir menn, ið flyttuliga hava nýtt vetrarkvoldini á hesum skúla og har gjørt sær tól og búnyttir nú vegna trongrúm í skúlastovunum noyðast at gevast. Har er, sum er, illa pláss til neyðturvuligu amboð — og minni til tilfar. Býráðið eigur sína skyldu at bøta um hesi viðurskiftir. Umsekjari. Tveroyri. „Ísvirki“ biður veiðumenn sínar ansa eftir: at skera magan av millum toknurnar og uggabeinið, at reinsa fiskin, so íkki minsta sindri av livur og inn- vøli liggur eftir, at umganga, so vítt gjørligt, at fiskurin verður lagdur krók- ufur og í dunga, at halda fiskin reinan og í sama form sum hann hevur, tá hann kemur úr sjónum. Farið varliga við fiskinum, traðki hann ikki; blakið íkki fiskin so hann løstast. Sammett vid vanliga avreiding av torski vid ongum høvdid til saltfisk er Ísvirkis ferskfiska- prísir eftir støddini pr. kg: 18 oyr. (15 oyr. við høvdid) 2 — (8 — + -— 5. — Q—': — 0 — 05 — - - Hertil kemur, at Ísvirki keypir oll fiskaslog uttan småsei. Sildin frå Ísvirkinum á Tvøroyri (fryst eftir Ottesens máta) fær frá hinum kenda fiskiskiparinum H. P. Mortensen — Palli á myruni — hetta heilt góða ummæli: „Ég heyði um dagirnar nakrar um hendi. Ég má siga, hon er tað besta agn, Føroyingar enn hava sæð. Hon er sum úr garn- inum. Tá hon tinar upp aftur