týsdagur 11. mars 1930síða 2

mer OD Af,» rå LEE so SCD vr pres PT SA DSO = Vinduer, Døre og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, Tilt. 216. Thorshavn, TIf. 216. $ 12. For Nedsejling med Fangst erholder Mandskabet en Maa- nedshyre paa 150 Kr. $ 13. Rederiet foranstalter og be- koster alt Rengoringsarbejde om Bord, inden Skibet gores sejl- klart ved Fiskerisæsonens Be- gyndelse, og skal da navnlig Køjer og Opholdsrum renses omhyggeligt samt desinficeres, om saadant paa Grund af Smit- tefare er nødvendigt. Desforuden paahviler det Skip- peren, for at forebygge Smitte- fare om Bord, at have sin Op- mærksomhed henvendt paa, at Personer, der kan antages at lide af smitsomme Sygdomme, navnlig Tuberkulose, bliver un- dersøgt af en Læge, inden de paamonstres. $ 14. Saa vidt mulist afhenter Re- deriet Mandskabet i den nær- meste Havn eller yder Mandska- bet en passende Rejsegodtgorelse. S 13. Mandskabet skal erholde sin Andel af Fangsten fradelt, naar Flertallet inden Udlosning af det paagældende Parti er Saadan Fradeling kan ikke forhindres, forlanger det, paabegyndt. men skal dog kun kunne finde Sted, naar Skibet befinder sig paa en efter Skibsførerens Skøn egnet Plads, og forsaavidt Fiske- riet ikke lider væsentlig For- sinkelse derved. Naar Fiskepartiet ikke kan opvejes i Fællesskab, skal Mand- skabets Andel dog kunne fra- tages efter Skøn af Skipper og Bedstemand. Mulige Differencer skal ved endelig Afregning ud- lignes, idet Gennemsnitsprisen for samme Skibs Fangst den paagældende Tur lægges til Grund. Alt Salg ved Fradeling maa kun foregaa mod kontant Beta- ling eller mod fornøden Bank- garanti, og det i Tilfælde af Salg ved Fradeling fremkomne Provenu skal enten tilstilles Re- deriet eller »Føroya Fiskimanna- felag«, idet Fremsendelse til Tredjemand er ulovlig. Er Pro- venuet tilsendt »Føroya Fiski- mannafelag«, indestaar dette Rederiet for eventuelle Forskud til Mandskabet í Aar, dog kun saa vidt den paa- indeværende gældende Fiskepart tilstrækker. Saadanne Udlæg refunderes Re- deriet efter hver endt Afregning og Pengenes Udbetaling til Mandskabet. Ved Fradeling skal Mandska- belts Andel udlosses. For saa vidt Fradeling ikke finder Sted, foranstalter Rederiet Mandskabets Part solgt efter en mellem Parterne i hvert enkelt Tilfælde oprettet Salgskontrakt og uden Vederlag. Lader Rederiet Fisken afhente fra Skibet i Søen, skal Rederiet give Mandskabet en Pris sva- rende til Dagsprisen paa Fær- øerne for Salg af Saltfisk paa det paagældende Tidspunkt og udbetale Salgssummen efter Fradrag af 2'/, Øre pr. kg ved Island og 4'/, pr. kg ved Grøn- land for Fragt og Skibsudgifter. For blød Fisk, naar den vejes fra Borde, regnes Fradrag for en Svindprocent af 6 ved Island og 10 ved Grønland. For saa vidt der ikke i den i nærværende Paragrafs 3. Stk. omhandlede Salgskontrakt er fastsat en kortere Udbetalings- frist, faar Mandskabet sit Til- godehavende for den Fisk, som er landet forinden Juli Maaneds Udgang, udbetalt inden Oktober Maaneds Udgang. Tilgodehaven- det for den øvrige Fangst er forfaldet til Udbetaling inden Aarets Udgang og skal i Tilfælde af, at Tilgodehavendet ikke er afhentet inden den fastsatte Tid, tilsendes Vedkommende pr. Post, tilligemed en specificeret Opgø- relse over Vægt, Pris, Fisketal, hvad der er pr. Stk. samt alle Fradrag baade forlods og af hver enkelt Part. Ved Landing af fælles Fangst skal der gives een af Mandska- bet Ret ll at overvære Vejning og Vragning og der optage de fornødne Optegnelser. Under Fiskeriet skal Rederiet holde Fangsten forsikret til 12000 Kr.s Værdi. Præmien fra- gaar forlods af Fangstudbyttet. Ved Salg af Fangst udenfor Færøerne fradrages i Brultoud- byttet forlods som Godtgørelse til Rederiet for Kost og Hyre samt Skibsudgifter 2!/, Øre pr. kg. Dette gælder dog ikke, naar hele Mandskabet følger med Skibet, men kun, naar Mand- Ved Salg til Storbritannien Pund Sterling til Dagens Kurs i danske skabet har Hyre. regnes 1 Penge paa Afregningsdagen i Føroya Banki. 8 16. Konkrakt gælder for 1930 og 1931 og kan > derefter opsiges af en af Par- Denne Aarene terne med mindst 3 Mdr.s Var- sel til en 1. Oktober. Ad. $ 2. At útgerðarmaður rindar hina í $ 5 ásella løn til báðar bestumenninar, um tveir mynstra sum bestumenn, má hereftir haldast fyri at vera ivaleyst. Tað er kanska ikki heilt greitt, hvat ið liggur undir orðinum: „alle Driftsudgifter“; men tað ivaleyst er, at hertil hoyrir allur fiskireidskapur, salt, tunnur, kol, olia, proviantur, agn, byrsur, lóður, bátar o. s. fr. Eftir tí, sum higartil hevur verið siðvenja, havnaavgiftir, bråpeningur, vilagjald og tílíkt eisini herundir; tí aldri hevur slíkt verið drigið frá av óbýttum fyrr enn í 1929, tá tvey úlgerða- felog á Tvøroyri hava gjørt tað, og um hetta er nú rættarmál. Hvussu hesin dómur fellur út, vil hava nógv at týða í hesum máli. Tað er serstakliga, tá skip fara inn í Íslandi at selja veið- una, at hetta fær týdning, og tað verður so at siga týdningar- leyst, tá ikki verður farið inn í Íslandi at selja veiðu. Um inn verður farið eitthvørt annað neydsynjarørdindi, kemur tað manningini til sum er hoyra sjálvsagt ikki útgjalds. Fyri Føroyaland sum heild er tað bert til útlegg, at salt- fiskur verður seldur í Íslandi, tí sjálvt um prísurin er góður har og í Foroyum, er tað ein so stórur missur fyri heima- fólkið í virkislønini, at tað loysur seg ikki fyri landið. Ad. f 3. Sum menn hava lagt einki nevnt um lippurnar í kontraktini (fyrr átti skiparin tær). Í 2. stykki: >Den ovrige Del af Fiskeriudbyttet« o. s. v., um- fatar sjálvsagt eisini lippurnar, og manningin soleiðis eftir » av lippunum við. Um manningin letur skiparin hava tær allar, sum áður, er ein sáttmálasak teirra millum. Ad. $ 6. Hereftir hevur mann- ingin, t. v. s. meirilutin, fingið alt ræðið yvir, antin kokkurin javn- merki til, er eigur kontraktini */ skal fiska ella ikki, og hon ger tað av fyri ein túr ísenn, men kokkurin hevur somu løn, antin hann fiskar ella íkki. Ad. $ 8. Tá manningin er komin um borð, hevur hon skyldu at gera tað, sum upp er roknað í hesari $; men mann- ingin hevur onga plikt at rigga skipið til. Í hesari kontrakt er einki nevnt um tilriggingarløn- ina; men verða menn settir at rigga til, eiga teir fyri hetta arbeið vanliga daglon. Ad. f 15. Hendan $ inni- heldur alt um frábýlingina og um, hvussu útgerðarmenn skulu rinda manningini peningin, lá ikki verður frábýtt. Frábyýlis- rætturin stendur við makt eins og fyrr; men her eru komin nøkur nýggj punktir uppí, sum verd eru at geyma. Hesi síðstu árini hevur tað ikki verið sort, at keypmenn og aðrir hava latið útgerðarmenn kreyja skuldir inn gjøgnum fiskimannafelagið, táið fråbytid hevur verið, men tað er nú av- kvett. Útgerðarmaðurin hevur bert krav uppá at fáa tað frá- drigið, sum fiskimadurin hevur haft frá honum, og so tað sum fiskimaðurin leggja í hevur givið tans- port uppá. Eisini hava menn sent pengarnar til aðrar enn fiskimannafelagið ella åtgerdar- mannin, tá frá hevur verið býtt í Íslandi, t. d. bestamannin ella konu hansara. Tílíkt er nú gjørt ólógligt, og kunnu menn koma í skaðabotur fyri tað. Útgerðarmenn kravdu; at tå frábýling var, skuldi manningar- parturin verða uppskipaður. Tað vísti seg við rannsókn, at hetta kundi ikki hindrast, lí at skipið er ogn hann hevur tessvegna ræði yvir so eydnaðist tað har- útgerðarmannsins, og ti; men aftur ímóti at fúa greitt skil á, hvussu verða skal, tá útgerðar- maður sendur skip eftir fiskinum til Íslands ella Grønlands og tekur hann frá borði í sjónum. Tað farmagjald, sum her er åselt at ganga av, er roknað eftir teimum royndum, sum gjørdar hava verið tey síðstu árini. Tær procentir, 6 í Íslandi og 10 í Gronlandi, sum ganga av fyri settar eru at lætning, g 1 av fiski, sum ikki er fligin, og bert tå hann er vegin á vegt frå borði. Av full- sallaðum fiski eigir, eftir kon- traktini, einki at ganga fyri lætning. Vert er serliga al geva gætur, at kontraktin her pliktar úlgerðarmannin at geva vissan saltfiskaprís fyri tann fisk, hann tekur heim á hendan hátt, og at rinda peningin út fyri hann, tá farmagjaldið er frá. Tað stendur væl ikki, hvønn hann skal rinda peningin til; men tað má vera soleiðis at skilja, at tað er til manningina, antin bein- vegis ella gjøgnum fiskimanna- felagið. Í teirri $ í uppskoti fiski- mannafelagsins, sum semjingar- maðurin lagaði hetta (um at taka fisk frá borði í sjónum) eftir, slóð, at peningurin í hesum tilfelli skuldi rindast til fiski- mannafelagið; tað hevur hann ikki tíkið við, antin tað nú er av gåaloysi ella ti, at hann ikki helt nýtast annað orðaljóð enn „udbetale Salgssummen“ fyri at fremja sama endamál, er ikki lætt at siga. Endamálið má í ollum tilfelli vera, at peningurin skal vera goldin út, tá fiskur verður tíkin frá borði í sjónum, og er tað ikki meira enn bíligt uppgjald ímóti, at útgerðar- maður býður fiskimanninum at skipa fiskin upp, tá frá verður býtt. Eigur útgerðarmaður skipið og kann gera við tað, sum hann vil, so eigur fiskimaðurin eisini peningin fyri sín fisk, tá hann skulu bert gang: verður tíkin frá honum, har hann ikki kann nýta frábýtis- rættin. Kontraktin ger týðuligan mun ímillum, at útgerðarmaður selur partin hjá manningini eftir sølu- kontrakt og »uden Vederlag« og so tey tilfelli, tå »Fisken afhen- tes fra Skibet i Søen«. Ad. $ 16. Kontraktin er gald- andi f 3 år og ikki f 4, so sum frå er greitt í »Dimmalætting« 5. mars. 1. januar 1932 kann hon verda uppsøgd og seinast 1. juli. Tá hon er uppsøgd kunnu partarnir kreyjast til ráðgerðar, og leir hava tá í mesta lagi eitt heilt år at koma til rættis í; meðan skipaflotin ikki kann verða stoggaður hesa tíð; so innan februar 1932 noyð- isl eingin at óttast streiku ella lock-out í fiskidriftini í Foroyum. Ur Føroyum. | Fjåltur. Blaðið »Dimmalæiting« skriv- ar, at tað eg framførdi, tå eg takkaði >Foroya Social-Demo- krat« fyri ta stóðu, blaðið tók til málið millum Kvívíkskingar og danska ríkisráðið viðvíkjandi útróðrarloyvi í Grønlandi, var »tungt at hoyra« hjá sær. Kirkjubøur. Ja, ja, tað gerst ikki við. Hevdi tað so bara bætað nakað í komandi tíðum. Tað hevur altíð gingið sum dulgt, men ongum hevur tað verið ókunnugt: — at tað eru menn Í oyggjum okkara, sum hava hildið seg so væl til ríkis- valdið og teir ráðandi — ja hava látist eymari til ta síðuna enn til, hvat teirra egna land hevur tørvast — at teir afturfyri hava kunnað lítið á ein fyrimun, eina samsýning, um so skuldi vera. Er hetta so menn, ið sam- stundis hava nakað at týða her á landi, so er ikki at undrast, at krevjandi foroysk mål, sum ikki í einum og ollum samsvara við ministarahugsan — og slík eru gjarna tey mætasti — sjáldan fan fullan seglbyr. Tey verða skerd, lamskotin, og vidhvørt svævd. Hettar lagið gongur, sum sagt, dulgt, men oll vita tað. Men kanska hevur tað ikki verið neynt á prent sum hesa ferð. Er tað tí, at tað tykist »Diml.« so »tungt at hoyra«? Eg hevði tó ikki hildið, at slíkt fjáltur skuldi koma á »Diml.« — sum jú er á manns- aldri og mangt ælið køvt — at tað fór at svimbla og mæla so í hovdinum á blaðnum, at tað í hesum syfti gevur seg til at tala um tjaldbúðarkaffi, te og køkur og tílíkt. Tað kann man kalla at verða »konfus«. — Ég veit ikki, hvat slíkt kann hava við hesa sak at gera! Men eg veit, hví >Dimmal.c heldur tað vera ófalandi, at „Foroya Social-Demokrat« kann síggja eina foroyska sak so týdn- ingarmikla, at blaðið kann hýsa Kvívíkskingum óskalaðum, utan at smeiska fyri ministarinum og breiða sakloysiskápunu um hann — sum eilt neps til Kvívíks- kingar. Og hetta, tó at hann er blaðsins politiski felagi og trú- ligt vinur við. »Diml.« veit tað eisini — so syndarligt tað er. Sverre Patursson. Tórshavn. Havnar býráð. Býráðsfundur verður miðvikudagin komandi kl. 8, 5. p. Forlovelse, Ægteskab, verdensberømt Bog, 196 Sider, 1,85. — Dr. M. Fadden, amerikansk Læge: Ægtaskabelig Livs- lykke, 2 store Bind, kun 3 Kr. for begge DB. — Dejlige Sne, den unge, dybtsunkne Kvindes Testamente, Op- lag 40,000, 1,35. — Ford: Hemmelighe- den ved at tjene Penge, 1,25. — Sund- hedslære, mange Oplysninger, kun 1,00, — Elvekjær: Muntre Fortællinger, kun 1 Kr. 25 Øre, — Filmens Æventyr, stort Pragtværk med 125 Kunstfotos, kun 3!» Kr. — Ungdom og Kærlighed, 0,75. Sølves Bogforlag, Afd. F. 8. D., Odense. Armóðsbern. Í »Tingakr.« ráða menn til, at løgtingid ikki heldur nakað Olavsøkuminni í ár. Tað er so við. Ein atvoldin kann eisini vera tann, at menninir, sum fyri skulu standa, enn ikki eru farnir at fyrireika »håtidina«. At halda 900 ára Ólavsoku- minni og 1000 ára Løgtings- minni saman seinni — sum »Tingakr.« setur ístaðin — situr ikki illa á pappírinum. Men er tað ikki betur hjá okkum heilt at lata vera enn at koma sum dreivandi eftir- bátar attaná hinar tjóðirnar? Tað skuldi ikki vera ringt at vísa á við grundum, sum íkki kunnu rennast í koll, at Logting okkara er eldri enn islendska Altingið. „ Eyri fleiri árum síðani, áðrenn Íslendingar fóru at roksast fyri sínum Altingsminni, varð hetta sterkt framhildid fyri logtings- monnum við tí áheitan, at nú måtti Føroya Legting kenna sína skyldu móti landi sínum. Tað vísti seg at vera sum at sletta vatn á æðu. Landsins álitismenn, sum sjálvir skuldu verið teir fyrstu til at varnast, vildu ikki kenna Føroya vilj- unarstund. Nú at rópa til »storveitslu« í okkara lítla landi, aftaná at lond og ríkir gerast mett og móð av tí mikla ljóminum og teim veldugu Olavs- og Altingsfest- unum í Noreg og á Íslandi í ár, verður sum at halda heitt døsid kokkagildi aflaná eitt stásiligt brúðleyp. Vit kundu hava hildið eina stóra og ógloymandi hátíð (Olavsøkuminni og Løgtings- minni) her í Føroyum. Nú eru líkindini smokkaðu undan okkum! Mangan hevur Løgtingid gjørt Føroyar minni enn tær eru. Tess uppgáva hevur aldri verið at gera landið »størt«. r. & n. Ungdomsskolen. I nærværende Blad for 18. f. M. rettede en af Ungdomssko- lens Elever en Forespørgsel til Byraadet, i Anledning af et Andragende = Ungdomsskolens Elever havde sendt til Byraadet, hvor man segte om bedre og rummeligere Lokaler. Andra- gerne havde ikke — og har fremdeles ikke — faaet Svar paa det indsendte Andragende. Det er beklageligt om Skolesæ- sonen skal slutte, uden at By- raadet rører paa sig, da det i saa Fald vil gaa ud over en stor Del af de paa Skolen frem- stillede Genstande, og Skolely- sten vil tabe ved det, hvad der atter vil influere paa Skolens Berettigelse — og det kan da ikke være Hensigten. Men er der ikke begaaet en Fejl paa det Byraadsmøde, hvor nævnte Andragende var til Be- handling? Hensigten var nok at at henvise Andragendet til Skole- uevalget, men da det oplystes at dette kun disponnerede over 30 Kroner, gik det til Kasseud- valget. Mon det alligevel ikke havde faaet en blidere Skæbne i Skoleudvalget? En af Andragerne.