Sosialurinarkiv
Sosialurin 1930-04-01, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 1. apríl 1930síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

ið gongur út pá at beina fyri tí patriarkalska forholdi, sum er millum arbeiðarir og arbeiðs- gevarir. At ein maður kann skriva sovorði boksl, vísur best, hvussu eigasorur hann er fyri at kenna nakað til foroysk við- urskiftir. Hevdi hann sagt, at tað var sum millum kettu, hevdi hann ikki verið so langt frá sannheilini, men at gera okkara keypmenn yvir- hovur til »patriarkar«, eins og Ábraham, Ísak og Jákup, tað er at grína seg í hel av! D. T. kann ikki hava verið í Foroyum hann hund og tey seinastu 50 árini, tå Hann lvangsauksjónum, kann skriva so. mátti tó sæð á øllum í okkara blødum standa, har tann rendur á geilar eflir tann annan, eru alt »patriarkalsk«. At D. T. eini fálæku maður verður at viðurskiftini annað enn kann men lað kann eisini hugsast, at einum meina slíkt, er ófalandi, hetta er inspirerað av ella ødrum av okkara »patri- arkum«, sum yvirhovur ikki hava nakað gott eyga til P. M. Dam. Hvar av tað kemur, at ein maður sum D. T., id sigur seg hava stora forrætning, hevur fingið slíkan kærleika til For- oyar, at hann er til reiðar at tveita alt frá sær fyri at blíva Suður- londum, er ófatandi; sum trollið foroyskur fiskikonsul í >Det er saa un- Elsken!a At tað er púra blanka >Uegennyt- segði á sinni: derligt med den tighed«, er lítið trúgvandi; tí av D. T.s grein fær ein tað hugsan av teimum dømum, hann setur fram um Dams ótakksemi, at høvudsgrundin til hansara ålop er, at hann ólítla ella onga løn hevur fingið fyri tað, hann hevur avrigga, antin tað nú er nógv ella lítið, hvat P. M. Dam óivað fara af Kitt kærleika til før- pengapungin er man greiða frá. sindur av hin oyska óivað uppi í. Og har hugsi eg, at hundurin liggur grivin! DDM » Torkil. Ur Føroyum. Tórshavn. Postforbindelsen med Omverdenen. Hr. Redaktør! De at optage følgende i Deres ærede Blad. Som dit Dampskibsforbindelsen hedes om fleste bekendt lader med Færøerne meget tilbage at ønske. Til Tider ankommer og afsejler flere Skibe Dag, og saa paa en og samme ar der ikke sjel- dent en a to Uger, uden at man hverken kan faa Post fra eller sende Post til Omverdenen. Det er maaske ikke saa nemt at faa en bedre Ordning i Stand, men et kunde der dog gøres og det er, at naar Post er ankommet eller forventes samme Dag, som Ruteskibene til Udlandet efter Planen afgaa, om disse Skibe da vilde vente nogle Ti- skal mer med Afsejlingen, for a eventuel Post som er ankom- mel eller kommer samme Dag kunde blive besvaret straks. De er hendt, at Ruteskib er afsejlet om Morgenen paa Afgangsdagen, et Pa Fimer før man har fane udenlandsk Post, som kunde være bleven besvaret sammie Dag, naar der blot fra rette Vedkommende blev taget det tilbørlige Hensyn, For Publikum vilde et længe følt Savn de forskellige blive afhjulpet, om Dampskibsagenter eller Selskaber for Post og Pas- sagerers Skyld den vilde vist | Í | I | Í | | | | | Í | | | Í | | Í | | | | | Sorgartilburðurí Íslandi. Føroyska skonnartin „Ernestina“ burturgingin við Selvogr. 8 manns sjolåtnir, Seinasta friggjardag bar telegrafurin = sorgarboð, deyðsboð til Føroyar úr Íslandi. Tílík tíðindi hevur telegrafurin ofta borið fyrr, tí- verri. Hann hevur borið boð um sindraði foroysk fiski- skip, boð um brostnar vónir, boð um deyðar, horvnar landsmenn. Várið 1930 gjørdist nú eisini sorgarvár landsins. Forova synir fórust í Íslands koldu bárum, setlu liv sítt til í stríðnum fyri tilveruni, soleiðis sum mangir eru farnir frammanundan tað á. Øll tílík sorgarboð nýla dyggt og meint. nyta tey umvegis kendu teir, ið fórust. sorgartilburdir svåran og aðrir, eingin veit hvor, eiga Meinast í heimunum hjá teim, id bæði beinvegis og Landinum svíða tilikir tí vit hava ikki ráð til at missa fólk, sum í bestu blómandi manndémsårum søkja havið og bera landið uppi. Tung hava sorgarboð fallið, og skjótt hevur alt landið verið skrýtt í sorgarbúnað. So var fríggjadagin um miðdagsmundið. Tá hórust ft) sorgarboð í mong foroysk heim, og floggini vóru vundin í hálva stong bæði á bygd og by: artin „Ernestina“ er druknadir. At byrja við vistist ikki stórt meira. og teir, ið deyðir eru? burturgingin og 8 so var spurt: Hvussu bar hetta til og Klakksvíkar skonn- manns eru So var gitað hverjir vóru Seinri um dagin fekkst nærri frágreiða um tilburðin og hvorjir leir vóru, sum havið, hilt hjartaleysa havið hevði tikið í sin Teir, ið fórust vóru: kalda favn. Joen Magnus Høgnesen, slektaður úr Leirvík. Hann var giftur við Turid, dóttur S. F. og var båsitandi har. Ð småbørnum, sum øll eru Klakksvík, sonur Thomsen, úr Svínoy, giftur eisini giftur. Jógvan Thomasen, Miðvági, ógiftur. Jacob Andreasen, av einkjuna undir 6 ár. Langasandi, Hansens í Klakksvík, Turid situr eftir einkja við 4 Karl Joensen, Lina í Gerðum. Thomas Rasmus Jacobsen, Kunoy, Hans einkjumaður. Joen Elias Heinesen og J. H. Heinesen, úr Tjørnuvik, faðir og sonur. Seinri frættist, at ein av leim bjargaðu mønnunum, Óla Jákup í skúlanum úr Fuglafirði, er deyður eflirsíðani og sum frættist skal ein annar av teim bjargaðu liva » heilt illa. Henda syndarliga ólukka er hend vestanfyri Selv- ogsbjørgini, nær Grindavík. Her er sera óreint, og mong eru skipini, ið her eru farin, og mangl eyga er her brosti í stríðnum mót deyðuns kalda favntaki. »Erneslina« var eitt stásiligt og dygdargott skip, sum Dávið í Gerðum fyri nokrum árum síðani hevði keypt úr Fraklandi. Hensynsfuldhed at opslaa í Kon- 3 lík torvinduerne eller udenfor Kon- toret Meddelelse om, hvad Klok- keslet formentlig Skibene unkom og vilde afsejle; for deres egen og Publikums Skyld vilde meget Yrbejde med Opringning og BDe- svarelse være sparet. hermed vilde I Forbindelse det ligeledes være onskeligt, om Postvæsenet í Posthusets OUsad Vinduer ved Opslag vilde under- rette interesserede om, hvad Klokkeslet Post fra de forskel- lige Skibe fra Udlandet blew udleveret, og hvad Tid Posten slev afsluttet til Forsendelse med forskellige Skibe til Udlandet. Ifald beskedne lenstillinger ikke skulde tages til Følge, bedes De, Hr. Redak- ør, sende et Exemplar af Deres ad, hvori denne Notits frem- kommer, til hver af de forskel- ige Institutioners Overordnede til velvillig Overvejelse, — Mik. disse mine | Joen Elias og J. frá >Ernestinuc eru ríkin uppá land í Íslandi, og hesi eru: Jógvan Thomasen úr Miðvági, úr Tjørnuvik, H. Heinesen. faðir og sonur Nýtt skip. »ELLA«, trymastrad skonn- art, sum C. C. Johansen, keypm. í Havn, hevur keypt úr Frak- landi, kom til Havnar ígjár. »ELLA« er eitt stådsiligt far, stór og smidlig. Ion fer á Suðurlandið nú í næslum, og verður ford av kapt. Edward Gjoveraa úr Havn. Úr Islandi frættisl skipum, sum inni hava verið í Reykjavík soleiðis frá í seinastuni: >W. G. Marshall« 17,500, >Sig- rid« 14,000, »Guiding Star« 13,000, »Tjaldrid« 16,000 og »Flower of the Forrest« 12,000, Ungdomsskolens Udstilling, i Søndags, var sær- deles godt besøgt. Det store, brede Publikum betragtede, stærkt interesseret, de udstillede Genstande, der varierede fra helt fikse Smaating til støre og nytlige Brugsgenstande. Skolens Leder, Hr. Peter Poulsen, samt Forældre og Paarorende, der har haft Elever paa Ungdoms- skolen kan glæde sig over de opnaaede Resultater, Vi vil i næste Nr. give Ung- domsskolen og dens kulturelle Betydning en nærmere Omtale. D. F. D. 8. M/S. „Dronning Alx- andrine“, frå Island, ankommer til Thors- havn Fredag 4. ds. og fortsætter til Kø- benhavn. S/S. „Ísland“, fra København, ankommer til Thors- havn Fredag 11. ds. paa Vej til Island. S/S. „Botnia“, fra Leith, an- kommer til Thorshavn Fredag 11. ds. paa Vej til Island. + Skipafelagid Føroyar. S/S. = „Tjaldur“ til Havnar í gjár frá kom Keyp- mannahavn, 510 tons av stykkjagóðsi og 12 ferðafólk. S/S. „Havhestur“. kom til Før- oyar leygardagin við 325 tonsum april avstað aftur til og fer 4. Hull og Hamborgar. Tveroyri. Hin kendi skiparin H. P. Morlensen — Palli á mýruni — er fyri stult- um deyður á sjúkrahúsi í teykjavík. Palli á mýruni slóð frammarlaga, táið (ad leggja nógv fyri og royna nýggjar leiðir. Táið hann førdi »Falkin«, var hann millum leirra fyrstu fáu, ið royndu við suðurlandið. altíð var at Nú royna nógv skip har um leiðir. Palli førdi í ár, sum tey seinri árini, »Skarphédinn«. Við honum er ein fræmur Feroy- ingur og hugdjarvur sjómaður farin. Lík hansara er heim flutt við >Bolniuc. 25 ár. Í dag, 1. apríl, eru 25 ár síðan Hans Sørensen í Trongisvågi tók Hann hevur lagt nógv spor í hesi 25 árini og borið mong brøvini, virðis- brøv og ónytlubroy, brøv við sorgarbodum. við sum postboð. gleðilíðindum og minnist Fiskimenn, til selukontraktirnar! Fiskimenn, sum ikki byta frá, verða hervið mintir á, at 8 15, 5. stk. í mynstringskontraktini ásetur, at útgerðarmaður selur fólksins part eftir einari í hvorj- um einstokum tilfelli uppsettari sølukontrakt. Orðaljóðið er hetta: „For saa vidt Fradeling ikke fin- der Sted, foranstalter Rederiet Mandskabets Part solgt efter en mellem Parterne í hvert enkelt Tilfælde oprettet Salgskontrakt og uden Vederlag.“ Væl er útgerðarmaður so væl sum fiskimadur ábyrdur, at hendan — sølukontrakt verður uppsett; men tað er lann munur, at útgerðarmaðurin hevur virð- islutin á hondum og skal greiða hinum peningin, so tað er altíð fiskimaðurin, ið skal søkja sær rættin, tá partarnir eru ósáttir. Vinduer, Døre og Lister. Godt og billigt Arbejde. Hugo Øster's Maskinsnedkeri, Tlf. 216, Thorshavn. Tlf, 216. Tí er betur at vera fyrivarin og krevja sølukontrakt undirskriv- aða, so er einki at klandrast um aftanáaftur. Uppskot til tílíkar sølukon- traktir eru at fáa hjá fylgjandi sóknarformonnum : Kristoffer Kærbeck í Vági, Johan Remberg í Fróðbo, Joen Peter Hentze á Sandi, Hans Samuelsen í Miðvági, Hans Nolsøe, yngre í Vestmhvn., Hans Jacobsen i Haldórsvík, Thomas Jacobsen á Glivrum, Daniel J. Danielsen å Strondum, Eyden Gøte i Gøtu, Peter J. Berthelsen í Fuglarfirði, Mourits Olsen á Eiði, Frederik Bláhamar í Elduvík, H. J. Frederiksen í Klakksvík, Ole S. Frederiksen í Norðdepli, og vid al venda sær til felags- skrivarans R. Rasmussen í Tórs- havn kann ein og hevur brúk fyri selukontrakt, fáa prentaði uppskot. Tað er mest tilráðiligt at nýta sølukontrakt í ellum tilfellum, tá landað verður í Foroyum og ikki frábýtt. Árliga árs fær fel- agið hópin av meira ella minni órudduligum sakarmálum, sum kosta pening, uttan at tilsvar- andi úrslit fæst burtur úr. Grundin er oftast tann, at einki skrivligt liggur fyri við søluna. Tað er ógvuliga ivasamt, um felagið fyri framtíðina gevur teimum fría sak, sum onga skrivliga sølukontrakt hava gjørt við útgerðarmannin; men bert latið hann fáa fiskin uppí hendur uppá óvist. Minnist tí til sølu- kontraktina, sum tit við pa- mynstringina fingu rætt til at krevja, fiskimenn! hvor, sum Sorgarlig vannlukka. Um miðdagsleitið fríggjadagin | snøgliga 28. mars fóru mong fløgg upp á hålva stong víða hvar í Havnini, og tað vardi ikki leingi, fyrr enn oll vistu ársakan til hetta sorgartekin: „Ernestina“ var farin og 8 manns sjólátnir. — Hetta stolta og slásiliga farið var burtur- gingið, og tað kendist sum ein miskunnarleys, køld og kleimin hond hevdi nomid vid hjarta- rótina á Føroya fólki. Enn einaferð, sum so mangan, fóru hini djúpu, rámandi skalda- orð eins og ein lágmælt ásannan gjøgnum regnið og ruskveðrið yvir landið: >Gevur tær treysti og megi, veldir tær sorgir og gleði; fongríka hav.« Vanlukkan hendi undir Selv- ogsbjørgunum. Kl. 22 rendi skipið uppá grunn í stormi og kavaroki, og har baldist mann- ingin um borð til kl. 6, tá gjørdi ein av manningini tað ótrúlig: roysnisbragd, sum var tað ein- asta, ið kundi bjarga, hann svam á land við einari línu og dróg trossa á land, so at menn at hesum fárafulla veg kundu bjarga sær. Á hendan hátt bjarg- aðust 18 manns, men 7 sjólót- ust. Næsta bygd er Selvogur við Strandarkirkju; og ikki komu teir til fólk fyrr enn kl. 2. Á vegnum doyði ein maður, so ikki hevur ferðin verið tespulig. Teir, ið farnir eru, vóru hesir: Joen Magnus Høgnesen, ætt- aður úr Leirvík, giftur til Klakks- vikar við dóttir S. F. Hansen, Har situr eftir einkja við fleiri småbørnum. Karl Joensen, ungur drongur í Klakksvík, sonur eina einkju, sum fyri mongum árum