týsdagur 6. mai 1930síða 1

Í. æ SOCIA FRÆLSI Nr. 18. | AN MAA VEDGAA, al M »Dimmalætting«s Re- til Trods for sine Omstændighederne — daktør, efter ganske gode Skolekundskaber, er kommen ind paa Omraader, hvor det at være opdragen og kritisk m. m., er tilsyneladende ukendte Begreber. At P. Niclasens fra Ungdomsindtryk »Flager- mus«-Tiden san fuldstændig overskygger det, han har an- nammet under den Bergske Op- dragelses-Metode, er muligt. »Dimmalætting«s Redaklør er just ikke san gammel, og det ser unægteligt noget fjollet ud, naar han i Egenskub af Redaktør af et Sambandsblad foranlediger til at Redaktørens sine Læsere tænke paa Hr. Flagermustid, Selvstyretid, Aar- hustid. Men Medlem af Verdenslogen »I. O. Ungdomstid, naar han, som G. T.«, øjensynlig æreskænder en politisk Modstander, ikke af politiske Grunde, men vel snarere fordi denne er Afholds- mand, saa maa vi indrømme, at kun Poul Niclasen kan være i Stand Vi lorius, Verdensafholdsmand — dertil. kender Ka- i Loppeformat. Hr. af »Dimmal.« ofrer af Plads for Atholdsfolk i Blad, fik man Bevis for i Fjor, ÞÁ. Í. F.« optaget i Hvor meget Redaktøren organiserede sit da en af Stifterne af fik lille Notits »Dimmalætting«. Der blev nem- en lig ikke Plads for følgende Sæt- ning, der dog havde og har sin Berettigelse: >Hvor ofte kommer alle Fod- boldspillerne ædru hjem efter en eller anden Kamp, og hvor- naar er her en Gymnastikopvis- ning, uden at der bagefter er Drikkegilde ?« Ved »Dimmalætting«, hvilke Færin- Nytaarstid meddeles i ger der er belønnede af Carne- gie-Fondet — og her udelades, at en ung Mand fra Vestman- havn, som havde reddet en be- ruset Mand fra Druknedøden, var belønnet af Fondet. Hvor- for? Var det fordi den unge Red- ningsmand ikke er i Kridthuset hos Hr. Redaktøren, eller var det for at dysse Folk i Søvn, saa de ikke blev bekendt med denne i lille Brændevinsulykke? vort Samfund afværgede Saaledes stiller Poul Niclasen sig nutildags overfor Spørgs- maal, som maa have Interesse i et Samfund med Ædruelig- hedslovgivning. Redaktor Poul Niclasen kunde sikkert have godt af at tænke alvorligt over sit eget Aands- produkt: »Gråtid yvir henda mann, grálið hønir og dunnur, gråtid alt sum gråta kann, grátið kaggar og tunnur.c og anvende det paa sig selv. Lvsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, 90 ovr. á 3. og 4. síðu. Við størri IN um fæst avslåttur i prisinum -FØROYA- DEMOKRAT BRODURSKAPUR JAVNADUR Tirsdag hin 6. mai 1930. Ísvirki á Tvøroyri. Samanhaldid ber ávekstur. mål, Millum oll sum f seinru árum eru reist og tey nógvu ford fram í ljósmála og á mál, eigur hitt stóra tiltakið Isvirkis- málið ein aðalsess. Aldri hava menn við lítlum og ongum peningi og minni góðum umstoðum gjørt størri megnarverk, og vert er at minna á, at har tey peningaligu viður- skiftini ikki eru góð, og arbeiðs- vánalig, er tað og vinnulíkindini samanhaldið ment at bera, samanhaldið sum aldrig svíkur: »Vad tungt ár før en, blir før mángas skuldra lått.« (Ossiannilsson). Arbeidaraflokkurin á Tvøroyri stóð sum ein heild, táið teir tóku hetta stórmál upp. Og tað hevur aldri verið nakað lið á í so máta. Heildin gav flokkinum megi og mátt, og teir starvadust og stríddist — og vunnið á mál við lívssok síni. Starvsoddamaður Ísvirkisins P. M. DAM, løgtingsmadnur. Mong gjørdu stór eygu, táið tað kom út í orð, hvat arbeið- arafólkið á Tvøroyri hevdist at. Nógv trúðu ikki, at hetta nakr- Løg- tingid hjålpti f fyrstu syfti til, antíð fór at koma í lag. so tað ikki skuldi koma f lag. »Føroyatidindi«, sum lá var stjórna av einum keypmanni, byrjaði við tað sama at fáa ann- fall, smá í fyrstani, seinri sterri og drúgvari. Fiskimannafelagið var einki avbera beinasamt 0. S. fr. Men arbeidaraflokkurin gavst ikki. Og tað skal sigast, at álitis- maður arbeiðaranna hvíldi ikki á. Hann helt fundir um málið, ferðaðist til Keypmannahavnar og við navnfræmar menn. Menn sum heyði har ráðagerðir Stauning, ríkisráðharra, Morten- sen, fiskarfdirektørur, konsul Thygesen og Raaschou-Nielsen frá D. F. Co. og fólkatingsmaður. Hans Nielsen, Tær ráðagerðir, ið fordar huva verið millum ålitismann arbeið- P. M. maður, og hesar frammanundan aranna Dam, logtings- nevndu menn, førdi til tað góða úrslit, at fyritokan kom í lag. Al ketta fáa ein annar nú kemur sum upp úr hoddatroð vil fólk at verið og trúgva, at hann so sálin í øllum hevur eigur Ísvirkisarbeiðinum, eigur eingin at taka fyri álvara. tåttur Í tað spildurnýggj Ein annar hesum mikla málið er, al nú i næslum koma / fiskifør, úlhúgvin við motorid iodernaðum kiamboðum, til Tvoroyrar. Hesi fiskifor skulu veiða fisk til »Isvirki«. 2 for eru liðug nú, og manning fór við »ljaldrinum« til Danmarkar eftir teimum. Hini koma seinri. Við heimafiskiskapurin at moderni- hesum framtaki verður serast meiri og meiri, og heima- hátt fáa storri munagóðan ágóða fyri fiskimadur kann á henda arbeið sílt, enn vónir vóru um frammanundan. Heraftrat kem- ur, at vit á útheimsins markn- aðum kunna møta fram við einari heilt nyggjari voru: heim- sins besta fiski í ferskum standi, fryslan eftir Ottesens máta, Ottesens-Foroya-fisk. Fyri allar Føroyar er hetta eitt munagott framstig, Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið , verður bilagt á posthåsinum, brævsavnarstødum Á. arf. og skrivstovuni. Telf. 143. Minningarorð um a Jeppe Aakjær. Tað er altíð soleiðis, at táið stórmenni hava stríðtt seinasta stríð sítt og givið upp ond, tá er tað sum teir høvdu so ómet- aliga nógv eftir at gera her í heimi. Soleidis við Jeppe Aakjær. Hin mentadi heimurin mistið nógv í honum, og víða hvar í flyta norðurlondum blødini minningarorð um andshetjuna Jeppe Aakjær. At eisini Før- oyingar vita at virða starv hansara, prógvar hin foroyska pressan. Blaðstjóri »Tingakross«ar skri- bladi merkismann var í sínum um henda millum nútíðar skaldini: . . Deydsbodini fóru ti sum sår sorgarbod ikki bert um alt Danmarks men Í norðurlondum, eisini her í „"or- til oll sær sælu í Jeppe Aakjærs skald- land, víða í oyum, teirra, ið kenna skapi og samhug við hansara mannsliga frælsisstríði mót forn- tíðar trøllum í samfelag og mannalívi, móti andligari få- kunnu kúgan, sosialum og órættvísi, peningaveldi, herveldi og hvat navn tey nevnast kunnu. Hann var fullborin sonur nå- túrinna, runnin av jútskari mold, heimkærur, staðfestur sum nakar — ven bonde og en bondes søn« — men samstundis ein friborin og frigjørdur nútíðar kollveltari, ljósberari. andi, slóðbrótari, »Jeppe Aakjær er et af de skonneste udslag af mas sernes opbrud,« sigur starvs- skaldið Martin Andersen Nexø. »Han fik blandt mange bróður hansara, andre gaver ogsaa den lykke, som Grundtvig satte som skaldens højeste: at faa selv hare ben paa gade til at hoppe Hans den skønne lod, at de fattigste ved sangens lyd. blev har ham mest at takke for ...c Nú er hetta stóra, ríka hjartað brostið, sangarin kvirrur. Og víða um í hús og smáttu láta varrar í takksemi til hitt farna skaldi: „Stille, hjerte, sol gaar ned.“ blaði skaldið Djurhuus hetta vakra, Í sama hevur Hans A. hjartaliga kvæði, so kynstrisliga úr hondum greitt, at ein skuldi hetta var sjálvur Vit loyva okkum tí at endurprenta hugsað, at Aakjær á foroyskum máli. skaldsins Aakjærs-kvæði her: EINU ES MINUM ES MINUM 23 HINN þe. F Tandlæge BREND E& = træffes 11—5. Telf. 114 Sui £3 HUNNEN €23 HLNNIN 223 MG lF Sirmar yvir Jútlands jørd, og lyngur stendur bogin. Gránar yvir á og fjarð hin bleiki kveldarroðin. Suð-suð vindur fel yvir áareingir Summardeggin vætu bei á sev og vipuveingir. Táið hann sá Jútlands jarð í vár- og summarlagi, barst um á og bláan fjorð so sterkt eitt megnarkvæði. Suð-suð sum gull á blómuklæði. døggin er Hjún í felag strevast her við blonkum spakablaði. Heimdals gongd, tá grasið grer hann væl í huga goymir. Stóri Jon við bláan fjørd um garð og fenað droymir. Suð-suð — tendrað er stjórna yvir mána. Tó Jens Vejmand situr her slær skerv í kvøldarblåna. Móðir gongur bogin inn, í stovu skyggir mánin, leggur seg á sál og sinn hin kaldi kvøldargrånin. Suð-suð goymir troyst og ugga. SE sálmabók Móðir talar, bleik og klók, við Gud í kveldarskugga. pr. Trodkast menn í stórum stað, troytta arbeiðsliðið, birtust vónir, tá hann kvað, vísti teim á miðið: Suð-suð — Samanhald, arbeiðsmenn og kvinnur! Kúgað fjøld skal eiga vald treiskur hann, ið vinnur. Doyvt kenst ljóðið víða hvar, ei syngur skaldið longur. Nú er togn um Jenle garð og brostin hørpustrongur. Sud-sud fuglaflog yvir heyg og fløtu; fer um landid feigdarbod og drivur døgg um gotu. Sólin sekkur reyð i kav og náttin garðin fevnir. Sálin smoyggir hamin av, mot skýmdarstrondum stevnir. Suð, suð, deyðans far á Karup á í rýming, boygna sev og blómur har og fjørdur tekkst í skýming. Drívur dogg um sunnanong og suðar yvir garði. Syngur alt ein sorgarsong um skaldið, sum er farið. Suð-suð — sangur fer á akri og á eingjum; summardøggin hongur her sum tár á vipuveingjum. 24.—4.—30 HANS A. DJURHUUS,