týsdagur 22. juli 1930síða 3

+ Allir rættir Føroyingar taka bert vørur og ferðast einans vid ferum skipafelagsins. P/f. Skipafelagið Føroyar. ST HG: MK tingsskrivskovuni um at låna frå »Tjaldrinum« 3 føroysk fløgg, og tað fingu teir. Tá eg kom á Tingvøllir, sá eg hósmorgun, at eitt føroyskt flagg veitraði við Almannagjá og eitt við hotel Vallhøll ødrum fløggum og merkjum fyri saman við ríkum og porlum av ríkum, hvors fulltrúar vóru bodnir. Hósdagin seinrapartin kl. 3 lalaðu fulltrúarnir, fyrst teir fyri fullveldigum ríkum og so teir fyri serstokum portum av rík- um, fyrst eg fyri Føroyar, so ein fyri Isle of Man og so full- trúar fyri pørtum av America og Canada. TA eg talaði, merki drigið á stong, merkir og flogg fyri hinum full- varð føroyskt eins og trúum. Um kveldið og næsta morgun hoyrdi eg, at nakrir at før- Danski sendiharrin f Islandi kom å tal Danir vóru firtnir um, oyska merki varð nýtt. við meg herum, og eg segði honum, at harvið var ikki ætlað nøkur demonstration ella at sýna nakran illvilja móti Dan- marki, men bert at sýna, at ein Førovingur sum fulltrúi fyri foroyska tjóðina talaði, og at flaggid bert var nýtt sum merki fyri Feroyingar sum tjóð, men ikki nakað hvorja stóðu sum tekin fyri, Føroyar hava í danska ríkinum, ella hverja stóðu teir ymisku flokkar ella Feroyingar hildu, at vit áttu at Tað hevði einki við hin statsrættsliga hava stalsrættsliga sæð. spurningin at gera, og tað var óneyðugt at uppfata tað annar- leiðis, ti ymiskir fólkaflokkar, ið búgva innanfyri onnur ríkir á líknandi hátt sum Føroyingar, hava sítt egna merki, ið teir nýta á landi. Eftir ynski sendiharrans úttal- aði eg tað sama fyri ráðharra Stauning. Seinrapartin fríggjadagin sá eg, at hilt foroyska merki við Almannagjá og við hotel Valholl var tikið niður og íslendskt flagg sett íslaðin, og eg skilti, at hetta var gjort eftir ynski av nøkrum Donum. Til danskar blaðmenn havi eg sagt, at eg var forharmaður um, ut Danir hevði uppfatad før- oyska merki á Tingvøllum sum demonstratión móti Danmark, hátt var ætlað, Tad var bert nýtt fyri at sýna, hvat á ongan at ein maður talaði fyri foroysku ljóðina og einki annað. Edw, Mitens. Als BALSLEV & G008, THORSHAVN Færøernes største Tømmerlager en gros og en detail. Føroyingur javn- metir Íslendingar við Grenlendingar í fiskiskapi. Í hinum við- gilna íslendska fiskiblaðnum »Kgir« fyri juni mánað í ár stendur grein, sum nevnd er „Grænlendingar og Íslendingar“. Hon ljóðar so í umseting: »Hr. A. Weihe skrivar í »Dim- malættinga 3. mei 1930 um dvøl Forovingsins Elieser Rubekksens (Essa hjá Rubekki) í Gronlandi, sum rósar nógv skynsemi Gron- og næmi fleirra. Rubekksen heldur standa so langt aftanfyri aðrar tjóðir, sum alment verður hildið, og hvat fiskiskapi viðvíkur, vóru teir ikki langt aftanfyri Íslend- ingar, so sum teir vóru, áður enn Feroyingar komu til lands- ins og fóru at royna eftir fiski fram við strondunum, og væl kann tað fara at vera, at Grøn- lendingar standa teimum javn- bjóðis, hvat fiskiskapi viðvíkur, tá stundir líða. Rubekksen man helst kenna væl fiskiveiðusogu Foroya og Íslands, og man tí ivaleyst kunna geva góðar upp- um, mong foroysk skip id royndi eftir fiski her, tá slup »Lærken« byrjaði at fiska her við landið. Tá (hann hevur gjørt tað) verður at víkja søguna til teir kennarar í fiski- skapsatburðum, sum Feroyingar hava sent okkum, tá vit stóðu um leið á sama stigi sum Gron- lendingar — tå Føroyingar fóru fyrst at royna eftir fiski her. Hesin lærdómur, (sum Før- oyingar góu Íslendingum), eigur at koma fram í ljósið, so at vit kunnu takka fyri hann, sum nú tykist vera stund komin tile Tað er tyduligt, at tað í hesum lendinganna ikki, at teir lýsningar hvussu greinstubba liggur ein firtin- skapur yvir at vera líknaðir saman við Gronlendingar hjá Íslendingum, og tinæst ein spískur spoyskleiki móti Før- oyingum, ið halda seg hava lært Íslendingar at veiða fisk. Ja, tað er ikki frítt fyri, at ein høttan liggur í teim seinastu orðunum. Tað er allmannakunnugt, at tað hevur verið í tosi her, at teir Førovingar, sum fyrstir vóru at fara vestur á Eystur- landið at rógva út, skuldu læra Íslendingarnar at egna húk. Nú kann tað væl vera, at teir fáu Íslendingar, sum Foroyingar har komu saman við, ikki vóru so framir í fiskiskapi tå; men tad er tó á ongan hátt einstýðandi við, at Íslendingar á ødrum stoðum, t. d. á Suðurlandinum, ikki vóru líka langt frammi í fiskiskapi, sum Feroyingar. Heldur ikki mundi lað mætasti parturin av Íslending- vera um, sum Føroyingar komu saman við. Hetta, at Foroyingar skulu hava lært Íslendingar at fiska, hevur verið í losi her; men | uppá prent man tað íkki vera komið fyrr enn nú, og tað er ikki væl umhugsað av blaðstjóra »Dimmalætting«ar at taka tílíkt upp, sjålvt um navngivin maður lað, uttan at hava nakrar søguligar er so gåaleysur at skriva keldur at miðja seg eftir. Islend- | ingar hava góða greiðu á fiski- veiðusogu sínari, og teir eru heldur ikki óvitandi um okkara. Har trýtur ikki av grundag6dum greinum og bókum um, hvussu fiskiskapur teirra hevur farið fram frá fornøldini til hendan dag, tíverri hava vit haft lítið av lílíkum, sum vert er at vísa á í samanburði við teirra. Í fornoldini var fiskiskapur drivin har sum her við bátum; opnum men so mikið slorri veiðumenn vóru leir enn vil, at teir longu í 14. old fluttu nógvan turrfisk út (il | 1360 fekk flakta torskin til og i 15. øld Island citt navn í miðhavslondum, merkir ,Turrfiskaland", annað vistu menn har ikki um landið, enn at teir suðurlondini. Í Ísland hin krýnda skaldarmerki, hevði sum haðani fingu turr- fiskin, henda góða fostumatin. Longu í 15. og 16. eld eru Ís- lendingar farnir at brúka línu ella »l6dir«, sum teir kalla tað, tað vóru stuttar línur. Eftir miðjan 18. eldar, 1787, royndi Skúli Magnusson, fúti, at fáa stjórnina at fremja fiskiveiður; men tað datt tó mest niður fyri, tó høvdu Íslendingar longu um aldamótið 1800 lært at nýta net garn) til torskaveiðu, og longu tá vóru teir farnir at salta fisk til útflutningar. Lítið mundi her vera av lílíkum viðfáningi tá. Í fyrru helvt av 19. old tók fiski- veiðan í Íslandi munarliga til, og í 1828 vóru har 16 fiskiskip við dekki, tó vóru tey øll små, 8—15 tons. Í 1873 vóru á Ís- landi 63 skip, og vóru tey nú nógv størri. Tá mundi vera lítið av tilikum upp at vísa her. Í 1902 vóru 162 fiskiskip í Íslandi av støddum 50—90 tons, Í 1855 vóru útflutt av Íslandi yvir 20.000 skpd. av klippfiski og knøpp 3000 skpd. av turrfiski. Um somu tíð var útfluttningurin frá Foroyum 350 skpd. av klipp- fiski og 3050 skpd. av turrfiski. Hetta er ein munur, sum sjålvt um vit meta hann við fólkalalið — lýðuliga vísir, at leir stóðu langt fremri í fiski- skapi enn vit longu fyri 80 árum síðani. Meðan útfluttningurin av klipp- fiski hjá okkum íkki varð storri enn turrfiskaútfluttningurin, fyrr enn aftaná at kongaligi handilin var avlikin, vann hann langt frum um hjá Íslendingum longu í fyrru helvt av 19. old. Tá eru Íslendingar eisini longu farnir at nýta sild til agn fyri torsk. Í 1860 byrja Norðmenn at dríva stóra sildaveiðu í Íslandi, og brátt tóku Íslendingar eftir. Enn hevur sildaveiða lítlar skreytir gjørt — tíverri. Um aldamótið 1900 vóru út- flutt av Íslandi yvir 80.000 skpd. av fiski, eitt tal, sum vit ikki náddu fyrr enn í 1916, (Í 1901 fluttu vit ål knappan triding móti Íslendingum). Tað sum mest styðjaði Íslendingar var, at okkara teir í 1874 fingu fíggjarligt sjálv- ræði. Aftanå at Landsbankin var settur á stovn, tók hann krafta- liga undir at hjálpa fiskiskapi- num fram við lánum til skip og útgerðir. Hvat hevur okk- ikki eisini Í ara banki gjørt? stór- vegis; men hann er útlendskum hondum. Eilt annað, sum hjålpti íslendskum fiskiskapi fram í stórum, var, at teir longu í 1890 fullfiggjadan stýrimannsskúla. Vit fingu ikki fyrr enn fyri 3 fingu ein okkara árum síðani, og tá varð hann danskur. Fyrsti trolarin kom til islands í 1906 hitt tiltikna ómegnar- árið í Foroyum. Íslendingar flógnir so langt fram Síðani eru um okkum í fiskidrift, at vit nærum hava mist leir úr eygsjón Ikki er tað tå logið, um vit fáa spoyskglósur til aftursvars, tá vit lata koma fram uppá prent, at vit halda okkum hava verið teirra og meta teir javnt við Skrælingar, tá vil fingu teir undir hond. lærumeistarar Vils es pørf peims vida ratar dælt es heima hval; so sigst í Håvamåli, og betri var, at vit løgdu okkum hesi orð í geyma, enn at vit lata koma uppá prent fyri allan heimin tílíkt møsn, sum gongur millum manna og verður hildið fyri søguligan sannleika, bert av tí, at vil ikki vita betur. Lýsingar restone Footwear Company. UMBOÐSMAÐUR FYI FOROYAR: POUL HANSEN Telf. 61. Tórshavn. Telf. 61. Telgr.: Veritas. ÍSVIRKI keypir góðar, iersksaltaðar lippur í salt skjótast møguligt. TA É Prima É Á Husholdningskul, 8 El | : 3 5 O Ny Forsyning. Q B E3 8 Havnar 8 Kol- & Cementhandil, 8 EJ Telefon 172 208. El Á Telgr.-Adr.: Kolcement. á E3 (| PR 13 136 TOC 7 2 1961 26 136 EJ OEJEJE3E3F3S3E3EJE3 En god, brugt Lastvogn, som ogsaa kan benyttes til Per- sonbefordring, sælges billigt. Vilhelm Nielsen. Føroya Fólkaháskúlafelag heldur aðalfund Olavsøkuaftan kl. 7 s. p. á háskúlanum. Kennarar skúlans flyta roður. Dagsskrá: 1. Frågreiding um felagsyrkið. 2. Roknskapurin. 3. Nevndarval. Í. Ymist, Nevndin. Besta slags gummi arbeiðsskógvar við hvítum sólum. Besta slags gummistyvlar við hvítum sólum. Fiskimannastyvlin „Pacific**. Lorifísskógvar við gummisólum. AÐALGOYMSLA: BERNHARÐ KJÆR Gothersgade 49, Møntergaarden København K. Telgr.: Holmstrom. lippurnar mega Prisurin liggur um 50 oyr. kg. ÍSVIRKI | Da det ikke er lykkedes os | at træffe alle personligt og | faa sagt Farvel, vil vi herved | takke alle vore Venner her | paa Øerne. En hjertelig Tak til alle, der ved Gaver eller paa anden Maade har glædet os ved vor Afrejse fra Fær- øerne. Helga og Hjalmar Heerup. Føroya kennarafelag heldur aðalfund kl. 5 s p. Í Havn, um pláss fæst. | Feroya kennarafelag. Oslavsøkudag Realskúlanum í Veving. Á Feroya fólkaháskúla verður skúlaskeið í veving; tað byrjar 7. august og endar 27. septembir. Allar frágreiðingar um hetta skeið kann ein fáa við at venda sær til Símunar av Skarði. R. Rasmussen. Símun av Skarði,