týsdagur 9. september 1930síða 1

FRÆLSI -FØROYA- JAVNADUR SOCIALDEMOKRAT ovr, á á. og 4. Lysingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á : síðu. avsláttur í prísinum. forsíðuni, Við størri lýsingum fæst Tirsdag hin 9. septembir 1930. BRODURSKAPUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsúrið Porto. Blaðið | 4 r verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143 | . arg. IÐINN E3 TNNDLLARN £3 HINOONENNN 253 5 Tandlæge BREND træffes 11—5. Telf. 114. HAERRR 253 HAMAR KUN Nor 7 23 UNA I AD HEVUR loypt hvøkk í hina donsku pressuna, at tveir ella tryggir sjálvstýris- menn á lingið hava mælt til at taka upp spurningin um fíggjar- ligt sjålvstyri fyri Føroyar og lóggávuvald fyri Løgtingid. Blød- ini hava flutt greinir um hetla »størbragd«, og eru ley ikki eins á máli um tann frama, ein slík skipan vil hava fyri Foroyar og Foroyingar. At kanna eftir tí, ið framkom á tingi tåid fíggjarligt sjålvstyri | og lóggávuvald var haft á lofti, so var illt at skilja, hvussu langt sjálvstýrisflokkurin sum heild ætlaði J. Patursson segði tað framflutta sær at ganga, hóast at at vera frá sjálvstýrisflokkinum. Tað vildi nevniliga soleiðis til, at ein sjálvslýrismaður ætlaði frá hesum At einki hesari sær al taka avstand í almennum bloðum. enn er komið burtur úr annar fordi tað ætlan, er tó ein spurn- ingur. Menninir, ið stóra orðið í salinum, vóru harra Debess og harra Niclasen. Niclasen var sintur til at bjarga Foroyingum kongin, soleiðis at um alt annað bar skilnaðarleið- ina, so åttu vit at kunna semj- ast um kongin. Til brúgv millum Logling og kong helt hann ikki ein ministara vera óhóskandi. At spurningurin um lóggávu- vald og fíggjarligt sjálvstýri so- leiðis verður reistur á tingi, er ikki so logið eftir tí, ið fram hevur komið í seinaslum, og var lað altid flokkurin vænlandi. Sjålvstyris- hevur á stevnuskrå síni m. a. eisini lóggávuvald og tíggjarligt sjálvstýri. Tó hevur tað verið soleiðis at skilt, at figgjarligt sjålvstyri var alt ræði viðvíkjandi foroyskum peningi, lær heimligu inntøkurnar. At lóggávuvald fyri Løgtingid her sipadist til í foroyskum málum, Eftir oll, at skuldi verið sjálvandi. stevnuskråini so vistu hetta ætlaðu sjálvstýrismenn at fremja. At rópini í år eru harðari, og at teir vilja gera rásirnar víðari, samband við stendur væl í mangt, ið frammanundan er hent. Tað kunn lí ongan undrað, at ein javnaðarmaður, ið hoyrdi hvat ymsir menn bóru fram á tingið um dagirnar viðvíkjandi figgjarligt sjålvstyri og lóggávu- vald fyri Loglingið, helt tað vera orðabrask. Tí låturligt má tað sigast, at sjálvslýrismenn ikki halda annað vera vert at bjarga enn kongin. Kongur kann vera fegin, men um Foroyingar eru lað, er eitt annað, | M. | ikke været i O Valgretsalderens | Nedsættelse. Lagtinget behandler i Aar den Skrivelse, der i Fjor blev frem- lagt i Tinget fra Medlemmer af g Socialdemokratiet og Selvstyre- partiet, om Nedsættelse af Valg- retsalderen. Paa Grund af Skri- velsens sene Fremkomst i Fjor, kom Sagen ikke til Behandling i den daværende Samling. Sag Behandling i et 3- Denne betydelige har været lil Mands Udvalg, der har afgivet følgende Betænkning: Spørgsmaalet om Nedsættelse af Valgretsalderen blev behand- let í Fjor (se Side 6) og blev udsat. - Lagtingstidende Sagen er henvist til nærværende Udvalg. Udvalget har delt sig i et Fler- tal og et Mindretal. Flertallet (Edw. Mitens og S. Vidstein) skal anføre: Det er for Betingelse for Udøvelse af Valgret til Lag- tinget og kommunale Styrelser, fyldt 25 Aar. Aldersgrænsen for Valgrets Tiden at vedkommende er Udøvelse er i mange Lande nedsat, og det synes naturligt og berettiget, at dette ogsaa sker paa Færøerne. En stor Del af Vælgerne er Fiskere, og disse er selverhvervende allerede i 15—16 Aars Alderen. Det er derfor et Krav, at de berettiget opnaar | politiske Rettigheder, naar de er fyldt 21 Aar, med Hensyn til Valgret til Færøernes Lagting, som er den færøske Befolknings lokale Repræsentation. Naar de allerede i nævnte Alder er med til at bære væsentlige Byr- dertil den der, bør de ogsaa have svarende Rettigheder. Et Mindretal (M. S. Við- stein) mener, at det ikke bør være Betingelse for Udøvelse af kommunal Valgret, at vedkom- mende har betalt Kommuneskat. Saaledes er det med Hensyn til Laglingsvalg, og da Kommunen gennem Udpantningsret har Mid- ler til at indkræve den panlig- nede Kommuneskat, bør det ikke Mand hans Valgret, at han ikke har betalt fratage en nævnte Skat, Et Mindretal (Johan Poul- sen) skal udtale: Spørgsmaalet om Nedsættelse af Valgretsalderen var til Be- handling i Lagtinget i 1928. Hidtil har et sandant Forslug Stand til at samle As BALSLEV & GOOS, THORSHAVN Færøernes største Tømmerlager | en gros og en detail. 00000000000000000005 noget Flertal for sig, og Menin- | gerne om Betimeligheden af en | saadan Ændring er stadig meget | delte dagen. | Mindretallets Hovedsynspunkt er, al Valgretsalderen bor være Rigs- indenfor g ogsaa ens i hele Kongeriget. Man kan derfor ikke, saa længe Valgrets- alderen er uforandret i det øvrige Kongerige, tiltræde et Forslag, der kun tilsigter en Ændrii Øerne. af denne her paa G 18 Forslag: Il. Et Flertal Viðstein) indgaar til Regeringen » n» 5 (Mitens og med følgende Forslag: 1) Forslag til Lov om Ænd- ring i Lov Nr. 124 af 28. Marts 1923 om Færøernes Lagting. Í $ 2 ændres Ordene »21Ide Aar«, 2) Forslag til Lov om Ænd- ring i Nr. 84 af 30. April 1909 om Tillæg til og Forandring i Lov Nr. 30 af 28. Februar 1872 færøske Landkommuners Styrelse. »2ide Aar« til Lov om de I $ 2 og $ 5 ændres Or- >25de Aar« til >21de i $ 5 Ordene »25- dene Aar« og aarige« til »2laarige«, 3) Forslag til Lov om Ænd- ring i Lov Nr. 126 af 27. Maj 1908 om Byen Thors- havns kommunale Styrelse, I $ 5 ændres Ordene >25de Aar« til »2lde Aar«. I) Forslag til Ændring i Anordning Nr. 18 af 21. Januar 1925, hvor- Anordning om ved Lov om Menighedsraad | af 30. Juni 1922 Kraft paa Færøerne. I $ 4 ændres Ordet »23« til »21«. | sættes i II. Et Mindretal (Viðstein): Í Lov Nr. 84 af 30. April 1909 om Tillæg til og For- andring i Lov Nr. 30 af 28. Februar 1872, om de fær- øske Landkommuners Sty- relse ændres folgende: I $ 2 udgaar vog er Skat- teyder til denne« og Ordene: »og indenfor det nævnte Tidsrum har svaret nu til Inddrivelse ved Udpanlning forfalden direkte Skat til Kommunen«, | | | | | Udvalget for forskelligartede Sager, den 3. Septbr. 1930, Gyðja loypti split í dansin. Leiðin tann, sum tilburdurin á Ólavsoku fekk, hevur lítið við sunna foroyska frælsisrørslu at gera. At foroyskir stúdentar í flokki vildi vísa, at teir tora at ganga góðir fyri lí flaggi, sum av fyrstan tíð kom út frá for ovska studentarfeluginum í ti von, at tad einaferð skuldi verða savningarmerki fyri okkara litli tjóð, hevði verið væl skikkað til tann heiður og at geva teimum virðing frá landsmonnum, sum og sum let kent, al teir aldri hava átt sjálvir ivaleyst hava leir ongantíð hava uppiborið. Á annan bógvin vildi ein slík sam eind atloga av landsins akadem- tvinnað seg iska ungfólki hava til eina kraft og ein grødivarmn, sum kundi bjarga mongum na tionalum neisla, sum enn livir í iva og Otla, uppá land. Men hitt foroyska studentar- liðið, sum lagnan hesa ferð rætti sína opnu hond við teim orðum: Nú er stundin, nýt hana nú! lað vísti seg ikki at vera búgvið til mannsgerning. Rúsaðir sum fegin born um, at nú stóð lagnan frammanfyri andliti, teimum við brosandi lótu studentarnir — teymarnat slaka. Og har stóð ein maður tilreiðar, bíðandi sum hundur upp á bein. Hann loftaði teymunum ! Tá seig allt inn í ein hurli- vasa. Æsagarðsreiðin gekk yvir Havnarby. Ólavsokan gjordist fastilávint við karnivalskong- inum borin á gullstóli gjøgnum strætini. Og teir klappaðu við, sum unna Foroyum minst. Teir vistu, at nú vildi koma stoggur, ja baksláttur í hina foroysku tjóðskapsrorsluna. Og tað leið heldur ikki slund, so meir enn um eina fell sjálvstýrislermo- fleiri striku1 metrid bráddliga og hin mest afturhaldandi for- oyski politikkarin gekk aftur hásæti. Hinir foroyski studentarnir, sum høvdu fingið í uppgåvu at skipa tað so, at 900-minningar dagurin kundi tå alt var Yvirstaðið goymast í folka- huginum sum ein dagur, ið boðaði frá, at foroyskt frælsis- vår var í hond, tross í alla toku. vóru betur goymdir niðri í Keypmannahavn enn at vilja sítt fosturland á hendan hált. Teir bjargaðu einki, men spiltu alt. - Tað kann vera, at nógvir av teimum ella teir flestu, sum eru farnir at brúka hetta flaggið, ikki gjarna fáa seg til at leggja tað av, um enn tað hereftir er komið at standa í einum oðrum ljósi fyri teimum. Men eingin, | | | | | | | Í Í | | Í | Í Licitation. Hospitalets Aar ca. 150 Forbrug for '/, lons Kul og ca. 200 lHlektoliter Koks bortlicileres herved. Tilbud maa være ind leveret til Hospitalet inden Lør dag den 13. ds. KL 10 Fmd. Inspektionen. Hondarbeidi. Undirvísing í hondarbeiði fyri smágentur byrjar um miðjan septembir. Jenny W. Petersen. ikki fyrr hevur yndað tað, sum vil nakrantíð fáa tókka til tað. Teir vilja »bita á kamp“ ímóti tí. Ier vil í foroyskum lands- politikki nú gerast »status qQUOC fyri langar tíðir eill >stalus quo«, hvar tveir harðir partar koma at standa móli hvorjum vørum og hvorgin vil dvína. Og nú var tó byrja at dragna. Her verður roynt at breiða út yvir. I logtinginum verður år- sakað við, at storri demonstra- tiónir eru vanligar í útlondum. Hví skulu vit íkki lærast (til Oflyggjakroppar eisini! Tað er bert, tá vit vilja hava vilja framdan, at Okkara egna ] > vil hava brúk fyri orðunum: Við lóg skal land byggjast, eitt sameint foroyskt fólk, eitt kristið fólk, eitt ott fólk við »Gud attaat«, »lingakr.« uggar vid, at nú a flagglóg. ? Er álit fáa vit tó Er tað eina m tað, ið umræður okkara stimbrandi til fólk og land, borið fram av tí tyngd sum skapast av, at fleiri og fleiri Foroyingar leita sær inn undir førovska lon — er R tað ikki tað, sum alt virði hevur og sum er undirgrundin, eisini tann undirgrund, sum skal eitt flagg yvir Førovar, fólk, alt bera lað narrar ikki sjålvstyrismenn nú seta uppskot fram í løglinginum, at tingið 1 skal taka sær a flaggspurn anum. Sjálvstýrið hevur mist | maktina í hesi stund, so al | | koma | | | | | | Í | { annað enn geldistjak kann íkki burtur úr Mad er í góðum stíli við nóg 47 av tí vamlisliga fosturlandska hyklaríínum her í landinum, sum einans tykist at hava til endamál »utan al leggja í annað gagn at fremja«, tå »Olav- lag enn egið sjálvt ein maður sum søkumerkismadurin« himlar við >Tingakr.< og be- eygunum (I dýrar, at alt hevur hann gjørt av lí fínasta (sic.!) fosturlands- kærleika! Vit hava børn og ungdóm eftir her í Foroyum. Taka tey slíkum dømum, tå kann (ud vera, at atsøknin ein vakran dag kann vendast tann vegin, sum eingin grunar nú. H.