Sosialurinarkiv
Sosialurin 1930-10-14, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 14. oktober 1930síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

i "Vandet bliver blødt somBegnvand ved Brug af. Henko ;Hénkels Vaske-0g Blegsoda SS +, [—mom DO» | [[[p[|——— — Tordu teir ikki? Ella hví sólu leir heima? fólk, løgtingsmenninar inn á ting, og Foroya sum hava sett sum lona teimum í dýrum dóma, muga kreyja greiðu á slíkum viðurskiftum. Tað sigst, at teir vildu ikki tað danska flaggið hekk Hava teir onga- mola, á tinghúsinum. tíð silid inni í tinghåsinum, meðan Danebrog hevur veilrad Ella er Dane- Stauning tinghåsstongini? brog bannlyst, síðan bað Islendingar fuka okkara foroyska flagg niður í Íslandi? Nú eri eg 24 illa var við, tá tað ein av teim, sum foroyska flaggið var nidurtikid í Íslandi: men vil muga vita, at tað er menniskjaligt at taka feil og Stauning skuldi flaggið hingið gera feil. Hr. > latið lað foroyska í friði, lá Íslendingar høvdu hongt tað upp. Og vit eiga at lata tað danska flaggið hanga í friði, har tað verður hongt upp. Tann, ið ikki hevur hug at heingja tað danska flaggið upp, kann sjálvandi heingja tað for- ovska. Vit krevja rætt at nýta eitt foroyskt merki, og vit fáa tann rættin. Hvat hava vit so meir al tosa um flagg. Vit liva flagginum, æntin tað PM ikki av er reytl ella hvítt: men vit liva skinum, og tí má ein og » av fi hvor rætthugsandi Føroyingur harmast yvir, at okkara álitis- menn hava latið hella summar fara okkum so illa úr hondum. Stauning kundi fingið eina ábreiðslu fyri sín atburð í Ís- landi. Og tað bar ógviliga væl honum nøkur orð í so mála, tá hann var inni i Tad var ikki gjørt. Tað kundi verið hopi í, um tað var gjort, og tað skaddi okkum ikki; men Fo hin alburðurin verður okkum at skaða. Men hava vit ráð til less? Oy hvor skal bola henda ) skaðan aftur“ J. #. D Vitur maður. Felagsskrivarin staddur á 1000 favna dýpi. I „Foroya Social-Demokrat« fyri 7. oktøbir, undir »F. F.«- finnst ein grein, hvørs heldur »Fiskimenninir og leir politisku deildini, yvirskrift er ø0islig: flokkarnir«. Hella er evni, sum skrivast kann nógvar og stórar bøkur um. Ein, ið sær hesa neyndu grein, kann hugsað sær, al her er hella stóra mál klår- lavt Í gjøllari at kanna greinina, undr- fáum orðum; men við ast mangur fiskimadur yvir, at henda grein so marghåltlig hon er kann vera komin úr hondum felagsskrivara F, Fs. Hansara = sljórnargreinir hava higartil verið so nevtralar, sum ið boðberari einum so greinir skulu vera, felagsins skrivar í blandaðum felag, sum F. F. er. Tí í hesum felag standa sam- bands-, sjålvstyris- og javnaðar- menn, afturhaldid og framburðs- menn, fiskimenn lid um lid. Her má felagsskrivarin vera heldur varin, fram. Ievdi navn sítt stórbóndir og ognarlevsir hvussu hann fer felagsskrivarin sett undir greinina, so var einki at sagt, tí honum må væl lovvast al vera sjálvslýrismaður, at nógd av felagslimum eru sambands- menn og ikki fáir javnaðarmenn, er eilt annað fyri seg. finn- Javnaðarhugaðir menn ast innanfyri allar okkara pos litisku flokkar, bert ger tjóð- skaparstríðið skilnaðin, og ikki er allíð lætt at skræða seg leysan. Í grein síni vísur felagsskriv- arin seg sum eitt sant stórmenni, … ið vil taka verndararmar sínar, bert sjálvstýrisflokkin undir ein ella annar her í blaðnum gongur hjartabarninum ovnær. Um so er, at felagsskrivarin vil fevna sjálvstýrisflokkin, so eigur hann at gera tað sum Rasmus Rasmussen, og ikki sum skrivari IF. F.s, tí tað kann koma at fáa vandamiklar fylgir fyri eftirtíðina. Okkara felagsskrivari tykist at vera staddur, sum Soren Kirke- gaard segði um hin trúgvandi: Hann kennir seg, eins og fleyt hann einsamallur úli á villum havi í lítlum báli á 1000 farna dýpi. Flótandi á hesum enda- leysa havi, hvar einki livandi er at tekkja, slær okkara felags- » skrivari um seg í eystan og banka til Fyri honum er einki vestan, av Foroya Grønlands, at sføgja og eingin botnur. Danskt mål er fyri honum arva- figgindin, og teir, ið nýla lað, andaligir vesalingar. Um so var, at felagsskrivarin legði árar út og royndi at damla sær inn á grynri vatn, var ei sagt, al hann ikki fekk okkurt at síggja. Sást einki við berum eygum, arin. Kann henda, at hann tá sá, hvor id jakstradi Foroyingar, kundi hann roynt kik- sá »fårazonina« undir veraldar- bardaganum mikla, sá at Før- ovingar vóru í hondum Bret- landsmanna og við undirskrift jáltað »ententumaktunum« hjálp til at sigra yvir Týskalandi. Víð- ari hevdi hann sæð, táið Jóannes Patursson proklameraði ognar- rættin til hina foroysku jørdina, sæð at ein klassaspurningur gjørdi sjálvstýrisflokkin til ein bóndaflokk. At fiskimenn standa í hesum flokki, broytir ikki fakta. »Vitrir menn goyma kunnskap sín, men muður tápulingsins er hóttandi vandi< docerar felags- skrivari okkara. At goyma kunn- skap sín hjá einum, ið sum fel- agsskrivarin er staddur á villum havi, har einki livandi er í nánd, er sera lætt, men har er muð- ur lápulingsins eingin háttandi vandi. Streymur. Fiskimenn eiga at ænsa eftir, at oljuklæðini eru merkt V. T., tí tað tryggjar dygdagóð oljuklæði. javnadarmenn og ——— | Ur Føroyum. | | Torshavn Mentunarmál. Loglingið hevur í ár samlyklt al slyðjað mentunnarmál o. a. Í hesum forum: Til barnaheimið í Vestmanna veitir tingid fyri árið 1930 200 kr. móti kvittan av formanninum fyri nevnd barnaheimsins. (Sam- tykt vid 20 atkvoðnm). Til vevnad. Til Katrina Østerø av Trella- nesi veitir lingid 250 kr. til upp- læran Í vevnad vid Søstrene Bengtsons vevskúla i Oslo. (Sam- tykt við 13 atkv., og sjålvstyrismenn). javnaðurmenn Studningur til træsmiðskúla. Til sniðkara Peter Poulsen í Havn jáltað 200 kr, vegna tað námskeið, hann hevur verður avt við træsmíði (sløjd) sum hovuðsgrein. (Einmælt samtykt). Studningur til málaralæru. Tingið veitir Sofus Jacobsen úr Sandavági 300 kr. í studning til upplæran i målarakynstri å Akureyri í Íslandi. (Samtykt við 14 atkv., 9 sambandsmenn at- kvoddu ikki). Studn. til Havnar sjónleikarfelag. Tingið veitir Havnar sjónleik- arfelag 300 kr. í framføran av studning til føroyskum (Fall ti bert 5, Dam, Vidstein, Debess og atkvøddu fyri). sjón- leikum. 'alursson, Kallsoy, Studn. til Feroya forngripafelag. Fyri årid 1930 veitir tingið til forngripafelagid f studning 300 kr. móti kvittun frå felagsnevnd- ini. (Einmælt samtykt). Studningur til barnablað. Tingið játtar til útgevan av ti føroyska barnablaðnum í stud- ning 200 kr. móli kvitlan frá Føroya kennarafelag, (Samtykl við 13 atkv., javnaðarmenn og sjålvstyrismenn). Studningur til háskúlan. Í studning til Foroya Fólka- háskúla veitir tingið 2500 kr fyri árið 19350—31. (Samtykt við 13 atkv., javnaðarmenn og sjålv- stýrismenn). Studningur til Chr. Matras. Tingið játtar magistara Chr. Matras 2000 kr. sum studning til granskan av tí foroyska mål- inum 0. a. (Samtykt við 13 atkv., sjålvstyris- menn). Studningur til registratur. Í studning til forsetan av re- gistratur í Keypmannahavn veitir tingid harra Anton Degn 500 kr. móli kvittan av honum. (Ein mælt samtykt). Studning til J. A. Arge. Í studning til harra Jacob An- dreas Arge í Keypmannahavn veitir fingið honum 500 kr. fyri hansara stóru interessu í lí før- oysku steinsakini móti hansara kvitlan. (Einmæll samtykt). Studningur til herbergi á studenta- gardinum i Reykjavik. Tingið veitir tí foroyska stu: dentafelaginum 400 kr. sum styrk til eitt herbergi í tí stu- denlagarði, sum Íslendingar eru um at fáa í lag í Reykjavík. Peningurin verður rindaður móti nevndini fyri stu- (Samtykt við 13 sjálv- kvitlan av dentafelagid. atkv., javnaðarmenn og styrismenn). Studn. til svymjingarhyl i Porkeri. Tingið veitir Porkeri sóknar- stýri 100 kr. í sludning til svymjingarhyl í Porkeri. Pen ingurin verður rindaður, tå ið hylurin er fullfordur. (Samtykt vid 21 utkvoðum), Sindningur til aavigavónsskúlan. ! KON- Tingið veitir Havnar munu 300 Ár. fostudning til havigaligusskuøiun 1 móli kvillan av Havnar byråd, (Sam tykt vid 18 attivys*um). „Hvidbjernen“, Fiskeriinspeklionsskibet »Hvid bjørnen« væntes til Færøerne i denne Uge, og optager Inspek- tionstjenesten her ved Øerne. Til islands. Motorskúlan »Garpur« a Tvoroyri var í vikuni á Havn- ini, á leið til Íslands, har teir ætla at royna við línu. Fjaldurt fór til Keypmannahavnar føjår, Vid kajuna. Vegna vedurlag og plásstrot við bryggjuna noyddist >Drotn- ingin« at ankra úti á vágini. Kingolegini. Loglingið samtykti at: jåtta harra Waacstein, organisti, S00 kr. til logum. úlgávu av kingosålma- Seminarielærer. En Meddelelse om, at demokraterne i Lagtinget mod Social- salle sig en Ordning, hvorefter der ansaltes en særlig Semina- rielærer, savner ethvert Grund- lag. At man modsatte sig, at Stillingen forhold m. m. var i Orden, det Det « og overflødigt at ansætte en Se- blev besat, før Lokale- har sin Riglighed. r utidigt minarielærer, før de nødvendige Forudsætninger er til Stede Larmur. Sjålvstyrisbladid heldur stór! »regerilsi«, tí løgtingsmadur M.S Viðstein hevur ynskt eina log- tingssak at koma til avserðar á einum fundi, har hann kundi vera til steðar, og borið hetta ynski til løgtingsformannin. Tað er eingin grund til at halda slíkt »regerilsi«, lí allir tingmenn hava rætt il at ynskja, táið teir halda tað hóska, at ålseta tingmál til næsla fund og upptaka tingmål Henda rætt eiga á næsla fundi. allir tingmenn. Um formaðurin leggur nakran dent á hella, er bh eitt annað fyri seg, Minnisvarðar. Nú er her í bleðnum spurdi, nakað síðani, at ein hvussu gekkst við minnisvarða N6lsov- arpålls, og hvussu vorðið var vid þeninginum. Men einki er enn spurst um minnisvardan og enn minni um peningin. Vinaferd var eisini farið í holt við af samla pening til at reisa skaldinum R. C. Effersøe ein Hvussu mundi Kom nakar minnisvarða. : 9 gangast við hesum“ 5 peningur inn, og hvussu nógv“ Tað eru stórt hundrað ár síð- ani Nólsoyar Páll doyði og enn er eingin minnisvarði. Og tað eru skjólt 15 ár síðani R. ( Effersøe doyði, og enn er eingin minnisvarði eflir hann. Mær tykist, at tað verður nakað nógv gjørt av at speku- lera í fólks góða hjartalagi, tá | | men Í gum duer, Døre og Lister 0 Godt og 1 l Arbejde, 8 Maskin: snedkeri, UMOTSKAVA ri 916. einki skal síggjast eftir tað, ið latið verður av góðum huga. Fiskimaður. N. I. 0. G. heldur fund í kvold kl. !/,8. Allir limir eiga at koma tl fundar. J. A. Stjerne frá Keyp- mannahavn verður á fundinum. I. 0. G. T. „Sverri kongur« hevur sam- Fólkaháskúla kl. 1/,9. komu á Foroya hóskvoldið 23. oktobir Motorskutirnar »Grimur« og »Sjostjørnan« Íslandi. eru heimkomnar FF! Fiskimenninir og teir politisku flokk= arnir hava so mangan verið havdir til umrødu í bløðunum. og hevur tað verið hildið. at fiski mannafelagid eigur at halda seg man IC ig i II eg rættast, ulianflokka, um so er skulu vil á hesum sinni ikki røda um, heldur ikki halda vit lað vera vert at veita ørein blig)- okkum í síðstu stjóruns máli blað beinvegis aflursvar, til tess var hon ovlftid saklig og ov- mikið persónlig. Okkum er enn ikki greitt, felag teirra kunnu fá av » val gagn fiskimenn- inir og (i, at ein politiskur flokkur, sum í royndum hevur roynt al starva væl fyri fiskimenninar, verður lagdur undir at hava gjørt og gera lad mólsatta. Lfkalitid kann lad vera til gr ha fyri javnaðar- at blað hansara uttan flokkin, gylduga any loypur å sjålv- stýrismenn fiskimanna Vit skulu lí, báðum pørtum til hervið loyva okkum al vegna. frama, heita á bladstjøran og g spyrja, um hann ikki vil gera so væl at leggja fram ella bert vísa á skjól, sum prógva, at sjålvstyris- flokkur loglingsins fyrr ella nú hevur mótvirka ella latið verið at virka fyri málum, sum kundu hava verið fiskimonnum ella fiskivinnuni Gl frama. Yað, at menn ikki mola lil veilslur ella koma sum áhoyr arar hjá einum stalsminislara, kann á ongan hált vera grund nokk (il at Jeggja teir ella flokk teirra undir al vera fiskiskaps málum og fiskimonnum fmåti; flokkur teirra tann erstakliga ikki, sendi sínar orðforarar á fund við stalsminislaranum, har skuldu vera prógva rætll- hesi nevndu mål til umrødu. Til vísið í lí álopi, sum blaðstjórin fiski- aðrar gjordi á sjålvstyrismenn mannanna vegna, grundir. Vit vona at síggja tær fram, so vil kunnu fáa lorva lagdar høvi til at:ransaka lær, ar vi