týsdagur 3. februar 1931síða 1

% SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR FRÆLSI Lysingaprisur M. £ jø 20 ovr. á Í og 4. ET US Tandlæge BREND træffes 11—5. Telf. 114. ke JJ) ES NN nn 3 mn Lá I døgunum er ella manna FLEIRI ÁR serstakliga tilsamans og leim seinastu nógv skrivað um sam- bankar bankmål, og røduevni millum hevur eisini í longri líð snúgva seg um tað sama: eina peningastoðu. Nógv hevur verið borið fram hesum málið viðvíkjandi, og láið mong eru hugsaði fyri lí og verður sagt og skrivað um tad at vit treingja til NÓGV tuð, so er nógv hopi í ti, eina hilt vinnulivid bæði á sjógv og landi. peninga- støðu, ið styðjar foroyska Tað eru ikki bert rósandi orð, ið fallið asta banka, »Føroya Danki«, og hava um okkara ein- sjålvt um hann kann hava skyldu til at fingið slíkt til tíðir, man tað kortini stundum hava verið gjørt ovmikid av við at- finningum. Eitt kunnu oll vera á einum máli um, og tað er, at táið her bert er ein einasti banki, so má moralska hann hava eina vissa ollum greinum av ikki kunna binda seg við einhvønn ábyrgd fyri okkara vinnulívi, sum bank, láið teir eru fleiri. Tá er tað skiligt, at tann eini bankin Vit grein av forrætningi ella handli, sigur: fáast bert við eina meðan ein annar sigur seg at fáast við eina At hetta táið stovnaðir, heill aðra grein. hevur verið ætlanin, hesir bankar hava verið sæst best á nevn- td. »Fiskari- unum, teir hava fingið: »Landmannsbanki«, banki«, »Hypotekbanki« o. s. fr. Hin fekk navnið >Foroya og ley, føroyski bankin danki«, ið vilja geva sær stundir at lesa Løgtingstidindini (Hitt munnliga orðaskifti), undir láið hesin bankin var uppsigling, vilja skjótt síggja, at ællanin var við hesum banka at hjálpa handils- og vinnulívinum. Stríð hevur altíð staðið um Foroya Danka«, og stríðið hevur slaðið um, hvussu hann hevur svarað (il ællanina, at hjálpa handilslívinum og vinnu- lívinum. Í hesum spurningi eru fólk hann ikki hevur skill mál síll. flest av teirri áskoðan, at Ein banki, id skal handils- og hjålpa vinnulívinum, må gera sær greitt, at hann må vága nakað, ja al hann stundum setur til. At »Føroya Banki« ikki hevur verið nógv úli fyri = óhappi, progvar best, at sjålvt um luta- peningurin enn eru tær 300.000 krónurnar, stovnaður somu ið hann var við, eru ognir hans- 1000.000 kr. Bankic er lí eisini ein av leim ara o. u. „Foroya fyri petitreglu: 30 síðu. avsláttur FØROYA JAVNADUR Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Vid tør Ígsingum test | Firgdlag hin 3. februar 1931. ) prisinum, og Skrivstovunt. Nýggjur byggingarháttur. og at húsabygging ikki sleppur ið enn er Í okkara tíð skal næstan alt „moderniserast“, Hetta omanfyri avmyndaða hús er eitt hitt nýggjasta, framkomið viðvíkjandi nútímans húsabygging. undan, er sjálvsagt. Húsið verður bygt í Keypmanuahavn, eftir tekning av harra Falkentorp, arkitekti. Tað er 6 stovur á hædd og verður fyri tað mesta gjørt av spegilglasi, jarn og bronce. Takið verður kopar. Tað er eitt stórt handilshús, ið letur byggja hetta stásiliga hús. fáu bankum, sum er sloppin Tær áskoðanir, ið komnar eru | peningin — má tað kunna fáast gjøgnum krigskjalavørrin, uttan | fram í seinastum, bæði í »Dim- | í lag ein skipan, soleiðis at at hava mist stórvegis, meðan | malætting« og »Tingakrossur«, | »Føroya Banki« kann gerast ein eitt handilshúsið fyri og annað | miða ímóti at fáa ein heilt | øHandils- og vinnulivsbanki«, eftir er farið á húsagang, og tað | nýggjan bank. og sum sovorðin styðjar fiski- er óivað, at summi av teimum Ymsar áskoðanir gera seg | skapin, okkara storsla vinnuveg. kundu havt verið bjargað, til | týðum galdandi. Eftir okkara Fyri at bankin av rettum gagn fyri hitt foroyska samfel- | áskoðan er tað ikki tað einasta | kann greiða ta skyldu, vit krevja agið, um vit hovdu tann bank, | rætla og beina at stovna ein | av honum, er lað neyðugt, at ið ætlan var at fáa, láið hann | nýggjan bank. lutapeningurin verður vaxin til var slovnaður. Hitt foroyska samfelagið er | eina mill. kr., og at tann banki, Sum veðurglas ella barometur | ikki størri enn so, at ein banki | ið hann stendur saman við í virkar bankin heldur ófýsisliga | kortini áfti at kunna greitt við- | Danmørk, skilur, at hann ikki fyri hin foroyska handilsmannin, | urskiftini viðvíkjandi peninga- | við egnum ognum og innskotum tí hann virkar óavvíkjandi og | troli, og lad er lí ein spurningur, | kann greiða sína ábyrgd, og at fastur, soleiðis, at:táið vánatíðir | um tað íkki vil vera til líka | leir tí mega vera fullvisir um at eru vænlandi og einhvor hand- | miklan skaða sum gagn, at vit | lata hin neydturvuliga pening ilsmaður eisini teir, ið dríva | fáa ein banka aftrat. um várið, id peningalrongdin skilahandil og hvorjar umstødur Tað er okkara áskoðan, at} er størst. Stjórnin má skipast annans eru góðar — kundu | bankspurningurin málti kunna | soleiðis, at ein yngri, í vinnu- trongt til styðju frá bankanum, | loyst soleiðis, at hin núverandi | lívinum konur maður, ið ikki tå styttur bankin um boðið í | bankin var skipaður og stjórn- | drívur = nakran handilsskap, staðin fyri at geva ål og hjálpa. | aður ødrvisi, so hann kundi | verður 2. forstjóri bankans, og Sjálvandi skal ein bankfyri- komið at svara til sína ætlan, | verður settur javnbjóðis við hin »administrerandi« toka, sum einhvor annar handil, | at hjálpa foroyska handils- forstjóran at haldast inni á einari skilaleið, | og vinnulivinum, hetta skal | avgerða um »eredit« til vinnu- og leir, ið stjórna honum, mega sjálvsagt skiljast soleiðis: bæði | lívið. Hesin 2. forstjórin má vera nakað varðnir viðhvort. | handil, sigling, fiskiskapurin, | ikki hava nakað pláss í bank- Men tekur bankrentu, landbúnaðurin, handverksmenn | anum, so hann verður at: standu ein peningahandil, sum og arbeiðsmenn, og soleiðis vera | undir hinum »administrerandi« bæði má ikki arbeiða tað Bankráðið verður sum sparikassi, lí er ikki sjómønnum og heima- | forstjóranum. handil. Ein sparikassi skal monnum til styðju. sett av monnum, ið standa heiða eftir heill oðrum treytum At bankin. sum hann nú | frammarlaga í handils- og vinnu- < I . , enn ein banki, og må sjálvandi | verður stjórnaður, ikki er til lívinum, og bankráðið velur eru | sjålvt formann sín. ikki sínum laka so stóran vinning í | miklan bata fyri vinnulívið, flest oll samd men við ein- Fyri at nera um lutapeningin til 1000.000 kr., er at Løgtingid skjytur inn 300.000 Bankin skal sum lad er loyvt um, handli, einum banka. Okkara sparikassi | ari skilagóðari og lagaligari ráða- tað neyðugt, hátt skill síll enn bankin. hevur á henda gerð við »Landmannsbankan« endamál betur sum eigur hin størsta luta- | kr, í lutapeningi. verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum Telf. Porto, Blaðið 5. árg. 143. vera undir Loglingsins umsjón og »kontrol«, men lingið eigur ongan umboðsmann at hava í bank- ráðnum, tí tað kann fora annað við sær, ið ikki altíð vil vera til bata fyri málið. Kundu vit fingið >Feroya broyttan, sum í hesari framhildið, betri byrta lítla Bankac hevði lað leið at nýggjan áskoðan óivað verið ein gingið, enn al banka í okkara Vit ikki siga ferð, Ino líkindi til al hetta samfelagi. skulu meiri hesa men vera væl seinri nerta aftur við mál. stóra og tydundi Det mest ideelle. Undervisningssproget for Børnenes Skyld. har begyndte at Undervisningssproget lige siden Færinger interessere sig for de nationale Spørgsmaal været et yndet Debatemne i den færøske Presse, tildels ogsaa i Udlandets. I nær- værende Blad har Emnet været behandlet, bl. a. ogsaa af under- tegnede. Man kan utvivlsomt indhøste værdifulde Erfaringer gennem idet angaaende en en saadan Bladpolemik, Spørgsmaalet Ændring af berømte 8 7, under Debat, fra forskel- det hvilket jo fornemmeste debat- dog — be- Del af andre i den naar det sættes kunde blive belyst Sider, bibeholdtes, lige hvorved mest ideelle den skulde være Opgave ved, at et Emne Det viser sig nok at en eller Emnet interesserede Langhalm paa Undervisnings- hvilket jo ikke f teres. klagelig vore Pedagoger tærsker sproget, fører til noget praktisk Resultat. Saaledes bruger ofte Selvstyrepartiet Un- dervisningssproget som et Vaa- ben, hvorved Sambandspartiet skal fældes, altsaa i partipolitisk det mest der skal Lov til Øjemed. Om det er Børn, har ideelle for de lære Sproget, man betvivle. med 8 Sambandspar- overflødigt for som Under- Skoler. Vel paabydes der i føromtalte Under- men Læren om, al og falder turde Ogsaa 7 staar tiet, Dansk ev. være Færøsk visningssprog í vore 8 7, at Dansk skal være visningssprog i vore Skoler; saa- Forholdene er nu engang ledes, at Dansk, almindeligvis, der un- Bør- Men den slet ikke er det Sprog, i, men derimod Modersmaal. dervises nenes egel hvorfor i al Verden saa al Staahej? Tilfælde af al to Sprog ved siden af hin- det tænke Børnene kan lære anden, er man meget nær kan del der ideelle, man Skade kun, at et Verdenssprog, læres i Stedet for Dansk; men det danske Sprog í vore Skoler har en uvurderlig Fordel, idet det aabner os Muligheden af at til- egne os den Kultur. Der kan selvfølgelig være visse Spørgsmaal, der kommer at mest sig. ikke er nordiske UU AA