týsdagur 17. mars 1931síða 2

Vindeygir, hurðar og listar Gott og bíligt arbeiði. Hugo Øster's Maskinsniðkarí, Tlf. 216. Tórshavn. Tlf. 216. teir fáðu arbeiðsgevarnir kring um Feroyar, so er eingin grund hjá småmonnum kring um oyggjarnar at geva slíkum mosni gætur. At kasta seg út í eilt eljustríð fyri at halda nokrum meðan fáðum uppi, fjøldin sekkur niður í svartastu mønnum armóð, skal sanniliga góður vilji til. Hvat er fødilandskærleiki, um tað ikki er kærleikin til fjøld- ina? Kann tad kallast kærleiki tjóð, at knógva tann minna mannin? til Føroyar, Føroya »Kærlighed kommer og Kærlig- hed gaar, hvordan den kommer man aldrig forstaar.< Sjálvsagt. Hver í víðu verð skal fata alt hettar mosni um at gera tað best møguliga fyri tað fólk, sum í Foroyum býr; meðan tað í prógva tað måtsatta av lí, ið roynd og veru verður sungið verður. »Teori« er eitt, »praksis« nakað heilt annað; gloymi ikki tað, arbeiðsmenn í Havnar by! Streymur. Th. Stanning Afholdsbevægelsen. Fællesrepræsentationen for kø- benhavnske Afholdsorganisatio- ner fejrede den 3. ds. 25-Aars Jubilæum. Í den Anledning blev der holdt en stor festlig Sam- menkomst, hvor der blev holdt Taler af forskellige fremragende Medlemmer af danske Afholds- organisationer. Endvidere blev der holdt Taler af Statsminister Stauning og Indenrigsminister Dahlgaard. Statsministeren udtalte bl. a.: Den danske Afholdsbevægelses Organisalioner er efterhaanden naaet langt op i Aarene, og nu kommer ogsaa en af de Sam- menslutninger, der omfatter Af- holds-Organisationer i Hoved- siaden, med sit første Jubilæum. Jeg har gerne benyttet Lejlig- heden til at overbringe en Lyk- ønskning, og jeg kan gøre det paa manges Vegne. Den danske Afholdsbevægelse har haft sin særlige Karakter, den har i Ho- vedsagen virket ad Oplysningens og Overbevisningens Vej, og det vilde for Sugen selv være ilde, om dette ikke fremdeles blev Kærnen i Bevægelsens Vir- somhed. Fra alle Sider maa man an- erkende, hvad der er blevet Re- sullatet af et halvt Aarhundredes Gerning. Afholdsorganisationer og offentlige Myndigheder har ofte haft samme Maal for Øje, og Resultatet er blevet en helt forandret Befolkning. Jeg, der har levet mit Liv her i Landet og fortrinsvis i Landets Hoved- stad, og som har bevæget mig i alle Dele af Befolkningen, kan med stor Sikkerhed drage Sam- Nýtt slúkrarhús í Hoydelum. Útbjóðað verður til telving um eitt fullfigujad uppskot til nýbyggjan. Uttan at hefta seg til nakað uppskot, er samtykt at lata 100 kr. til hann sum nevndin kann ætla at hava tað best nýtuliga uppskotið, meðan næsti maður fær 50 kr. Uppskotið skal umfata: tekningar, greinligar frágreiðing- ar og kostnaðarætlan. Tekning yvir byggjulendi fæst til láns við at gjalda 5 kr. Uppskot mugu vera nevndini í hendi áðrenn 1. april komandi, og fæst frá nevndarformanni Nyholm Debess, Tórshavn, nærri frágreiðing. Nevndin fyri sjúkrarhúsinum í Hoydølum. 0000009000060000000 Fra 15. Marís er Udsalgsprisen paa vor KRONEMARGARINE nedsat til 62 Øre pr. "2 kg. Ærbødigst Ms THORSHAVNS MÆLKEFORSYNING & MARGARINEFABRIK 00000 menligninger mellem Fortid og Nutid og kan ikke undgaa at bemærke den uhyre Forandring, som Folkets Liv opviser ved Sammenligning med Fortiden. Uden Hensyn til principielle Uoverensstemmelser med Hen- syn til Midler og Fremgangs- maade maa alle anerkende den højere Grad af Ædruelighed, som nu udmærker det danske Folk. Og der er ikke Grund til at fortie, at Afholdsorganisatio- nerne ved Oplysning og Agita- tion har medvirket hertil. Vi ved alle, at mange andre Fak- offentlige torer har bidraget: Myndigheder igennem Lovgiv- ning og Administration, økono- misk Højnelse, almindelig Oplysning, Organisalionernes opdragende Gerning, Sport, Ko- lonihaver, politisk Modning o. m. a., men sikkert er det, al Samlingen om den Virksomhed, som var Afholdsorganisationer- nes Opgave, har bidraget sin store Del til Ædrueligheden og derved ogsaa til det store, frem- adskridende Kulturarbejde. Der har vel nu og da kunnet opstaa Strid om Enkeltheder i Bevægelsens Arbejde, om Midler og Principper, men det er un- derordnet i Forhold til Helhe- den. Desuaglet er der sikkert Grund til at ønske Bevægelsen Evnen til Udvikling og til Til- pasning efter nye Tiders Krav. Der er Sider af Afholdsorga- nisationernes Arbejde, videnska- belig Forskning og almindelig Oplysning, der rettelig bør ud- øves under Statens Ledelse, og der er Maal, som sikkert kan naaes, igennem rolig Udvikling, uden saadanne Følger, som kom- mer naar man søger at tvinge Folket. bort fra Traditioner og Vaner, der har Rod i Menne- skenes private Liv. Jeg lykønsker Fællesrepræsen- tationen ved Jubilæet og ønsker den Held til at medvirke i en for Folk og Land gavnlig Ud- vikling ogsaa i Fremtiden, Riddarar og ørindasveinar Í festu. Tað er ringt, skal eg siga tykkum, at ragga sær gjøgnum Havnar getur í myrkri, táið ein gongur einsamallur, tí býurin er vorðin ein stórbýur, skal eg siga tykkum. Og táið tað kann henda, at fýra menniskjur kunnu doyggja ísenn á degi, so er tað ikki logið, at ein gongur ótta- fullur og promenerar eftir Niels Finsens Gøtu meðan skrólini úr klubb- anum hoyrast langt út á geilar. Og láið ein nú hugsar sær, sum trúligt er, at lonarkommissiónin hjá arbeiðsgevarum situr har »over breden Bord«, sum hetjunar í forðum og leggja sín »slagplan« ella stríðsferða- skrá, sum tað helst verður nevnt fyri at ikki hin fremmanda spillan skal oyðileggja teirra samfelugsuppgávu, so er tuð ikki heilt frítt fyri ekka, at ein koyrir sítt seinasta 25-oyra i automatin hjá Ísaki fyri at fáa nakað av piparmyntum. Eingin veit hvat eitt slíkt stallbrødralag millum »kom- missionslimir« kann føra til. Og táið eg tåid eg so hugsi um, at fleiri menniskjur kundu doyggja á einum degi táið eingin sat í klubbanum, ja, ja, so er tað, sum rann hitt ískalda vatn mær niður eftir rygginum. Sum eg standi hjá automatinum og beint havi fingið fælur á piparmynt- pakkanum, kemur Per ørindasveinur nidaneftir, „Hvar kemur tú frå«, spyrji eg. „Eg havi verið á kongabrúnni, har sum teir vita alta „So veitst tú nøkur tíðindi, ætli eg« og so slái eg hann á herðarnar fyri at fáa hann á glid, men nú eri eg vardugur við, at hann hevur ikki sørt í haddinum. »JU, júg sigir hann, »sørur eri eg ikki. Teir høvdu hoyrt eina sam- rødu millum tveir heldur stuttar stórmenn, ið tosaðu um arbeidslønina, Nú skal tú hoyra: sigarett og stuttleikaði sær við at annar roykti sláa út við arminum við sigarettini millum fremsta fingur og longutong, og segði; „Ég vil í minsta lagi vera líka frælsur maður sum abbi, Abbi helt einaferð fyri, at hvat tramin skal hetta fátæka rakkið sleppa á ting til. Tað kundi vera nakað í tí tá. Men Í okkara tíð krevur tidin og útviklingurin nakað meir. Og eg havi tí sett mær fyri at rudda hetta fátæka krammið út Hvat tramin skal tað liva til? Ikki orkar tað at keypa skip uttan tað skal bidda, Ikki sæst tað við hvítum hálskraga meir enn einaferð um vikuna, og sumt av tí bert um hátíðir. Hvat tramin skal sovorðið liva til? Arbeidslønirnar máa vit seta nakað nógv niður; tí fáa teir lítlar pengar, so fáa teir minni at eta. A henda hátt sleppa vit so við og við av við hetta rakkið, og so kunnu vit liva sum fríir For- oyingar í Føroyum«. Nú leggur hin uppí, hann vil ikki vera minni maðurin, hóast hann er eitt sindur tjúkri. >Ég byrjaði við tað sama eg kom aftur til Føroyar, at royna at fáa niður lonirnar, og at leypa illsemju ímillum hitt fálæka fólkið. Tað er nú so, tåid ein hevur stórarbeiðir, so verði nakað stórt til selskap, Whisky og sodavatn skuldi avlopið eisini 0. m. a. sum hoyrir til selskapslivid, Tað var tí, eg kom til landið, at fáa skil á arbeiðsviðurskiftunum, so eg og mínir líkar kundu festa. Eisini havi eg haft fedrar, ið hava tikið ódnarlok, og eg vil eisini gera mitt til, at Foroyar skulu verða eitt frítt land. Vit skulu hava frítt frælsi at gera við pakkið sum vit vilja, og vil tað ikki finna seg í ti, so kann tað fara at hundunum. Nú gera vit álvara av at fáa lønirnar niður hjá tí, tí her á Foroyalandi skulu bert vit friu Føroyingar vera fríira. »Ja, tú, var handan ikki góð ?a Jú, hetta líkist tí slagnum, og nú sita teir sjálvsagt og drekka arbeiðs- lønina niður. Her er ræðuligt. Góða nátt! Góða nått«, segði Per, og so fóru vit hver til sín. L.jS. Ur Føroyum. —— Tórshavn. Feroya búnaðarfelag helt ársaðalfund í Tórshavn seinasta viðvikudag. Vegna sjúk- una vóru ikki nógvir umboðs- menn á fundi. Felagsins formaður framlegði granskaðan rokniskap, ið ein- mælt var góðkendur. Síðani greiddi formaðurin frá felags- starvinum í 1930: Limatalið var hetta ár vaksið við o. u. 130 limum. Búnaðarfelagið hevði seinasta ár vent sær til Løg- lingsins í mongum málum, m. a. um studning til setepladyrkan, studning til stjórnarstarv, og var í báðum forum stydjad. Hús- djóralógin hevði í ár verið til umvælan, og ríkisdagurin var gingin við til at hækka peningin eftir hesari lóg við 5000 kr. soleiðis at nú kundi nýtast upp til 20.000 árliga til at botu um húsdjórahaldið á ymiskan hált; herundir verður alifuglarøkt og framstig innanfyri seyðabrúkið eisini styðjað. Føroya búnaðar- felag hevði á seinasta ársaðal- fundi samtykt at virka fyri, at búnaðarskúli var reistur í Før- oyum, og skuldi stjórn felagsins venda sær (il >Det færøske Landboudvalg« í hesum máli, Teir vóru so bidnir um at senda umsókn inn á ting um búnað- arskúlan. Ein meiralutur í stjórnini hevdi so reist búnaðar- skúlamálið heill av nýggjum, og síðani var hetta uppskót sent inn á ting. Búnaðarfelagið hevur tinginum, hvussu hesum målinum gekkst, enn ikki frætt frå men å annan hått er tad kunn- ugt, at målid var sent til »Det færøske Landbouadvalg«. Av teirri orsøk, at so fåir umbodsmenn vóru á fundi, var búnaðarskúla- málið útsett til næsta aðalfund. Framlagdar vóru reglur, sum ein av búnaðarfelagnum sett nevnd hevði sett saman um eplahandil. Táið tað er tørvur á at fáa eitt betri skil og lag á søluna av foroyskum eplum, vóru hesar reglur væl undir- tiknar, men 16 ikki endaliga samtyktar. Samtykt var tó at senda hesar reglur til >Keyp- mannsfelagid« til umhugsan. Táið uppskotini til lógbroytan komu til viðgerðar, var spurn- ingurin um eilt foroyskt búnað- arblað reistur, og vid lí enda- máli at fáa í lag útgávuna av einum búnaðarblaði, setti árs- fundurin eina try-mannanevnd, meðan uppskotini til lógbroytan vóru løgd til næsta aðalfund. At enda vóru valdir 3 stjórn- arlimir, og valdir vóru M. Win- ther-Liitzen, Tórshavn, Eliesar Mortensen, Tvoroyri og Marius Rein, Tórshavn. Íslands adressubók 1931 (handils- og inndustrikalend- ari), útgevari harri blaðstýrari Vilh. Finsen, er komin til Foroyar. . Bókin er vokur og prúð, hevur rúgvismikið og reidiliga gott innihald um nær sagt alt mogu- ligt, sum fólk hevur gagn av at vita. Umframt mangt annað, ið bókin inniheldur, skal nevnast: Allingið og menn less, bankar og sparikassar, bókasavnhús og annað tílíkt, borgmeistarar og býfútar, dampskipsferðir í ár, sambandslógina, Íslandskortið, fiskarifelagid, Iryggingarfelog, oll skip yvir 50 fyrvesin, preslastandin, hægstarætt, inn- og útforslustalistikk, Ísland og tons, Íslands handilskamar, justits- vesin, konsular, búnaðarfel- agið, jarðagóðsið, læknarnar, ministeriid, aðrar upplýsningar um Ísland so sum fólkatalið frå 1801—1929 (nú 106,000), hvussu nógv ið fluttu til Amerika frá 1870—1901, hvussu nógv ið doyði frá 1831—1923 pr. 1000 og hvussu nógv ið foddist á somu tíð, hvat fólkið livdi av, seyða-, hesta- og neyta-talið frá 1804—1928; árið 1801 hevði Reykjavík 300 íbúgvarar og 1929 vóru 26000, »Kommunikations- midler«, skipsferdir frå 1851— 1928, vøruhandilin og fiskahand- ilin gjøgnum langt tfdarskeid, pengasakir landsins, almenn feløg og instituliónir, post og telegraf, uttanlendskar vorur, skúlar, sýslumenn, sjórætt, toll, íslendskar lógir, universitelið, vørumerkir, vegir og brúgvar, vininnførsla, vraking og mangt meira. Av hesum kunnu vit síggja, hvussu virdismikil bókin er. Omaná alt kemur hon kring um so at síga alla jørðina. Alt hetta hava nakrir smartir For- oyingar vita; tí lýsa teir í henni — leimum 6ivad til gleðis og gagns. Teimum, sum vilja kenna flest oll íslendsk viðurskifti, er hetta besta bókin, Hon kostar 15 ís- lendskar kr. og fæst hjá harra N. A. Eidesgaard, Tórshavn. Overlæge. Justiisminisleriet har under 9. ds. udnævnt Læge Pauli Dahl til Overlæge ved Dronning Alex» andrines Hospital,