týsdagur 24. mars 1931síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOCIAL DEMOKRAT
BRODURSKAPUR
FRÆLSI
-FØROYA-
Nr. 12. 20 oyr. á 3.
JUN 23 HM 23 HK 23 US
Tandlæge BREND
træffes 11—5. Telf. 114.
Þe
VINNAN 5 HINN
If €3 I
ET KNAGER í alle de en-
gelske Partier í Øjeblik-
ket. Lad os tage Arbejderpartiet
først — det slaar os nærmest.
Vort Broderparti vil staa Krisen
igennem, styrket og renset. Vi
ser det bedst paa Resultaterne
af Suppleringsvalgene. De bliver
ganske vist brugt mod Arbej-
derpartiet. Men Kendsgerningen
er, at de Stemmer vort Broder-
parti mister, gaar ingen andre
Steder hen. Dette har man Lov
til at udlægge som et, psykolo-
gisk set, let forstaaeligt Tegn
paa, at store Kredse af Arbej-
derne er ved at blive trykket
ned i Sløvhed paa Grund af den
forfærdelige økonomiske Krise,
der hærger; — men derfor er
de engelske Arbejdere ikke ble-
vet Forrædere mod deres eget
Den
Dag, da der igen kaldes for Al-
Parli, — og Overløbere.
vor paa Englands Arbejdere, vil
de fylke sig om Labour-Party.
Det er tydeligt, at det vil blive
et renset og lutret Parti. De Ud-
meldelser, der nu finder Sted,
vil slet ikke svække, men styrke,
Oswald Mosley Oliver
Baldwin gaar. Trevelyan demis-
gaar.
sionerer. Vi kunde nævne flere
Navne. Men heldigvis ikke eet,
der har den rigtige Klang. Det
vil sige, at alle de Herrer, der
løber deres Vej, er Overløberne,
der sælter ud paa en ny Tur,
De skal jo hele Alfabetet rundt
inden deres Hjerter holder op
at slaa. Den styrtende Fremgang
vort engelske Broderparti har
haft i de sidste 10 Aar, har hid-
kaldt en Mængde Chanceryttere,
ikke alene tidligere liberale Po-
litikere, nej, endog adskillige
Konservative, som pludselig blev
Socialister. Og da Englands Ar-
bejdere nu en Gang er mindre
politisk skolede end Kontinen-
tels, var det ret let for disse —
Delen
Strugglere — at trænge sig ind
for slørste akademiske
til ledende Poster. Mosley var
Konservativ. Baldwin (en Søn
af den tidligere konservative
Premierminister) lidt af en Ori-
ginal. Trevelyan var tidligere
Liberal. Vi kunde nævne andre;
men Fortiden vilde for dem alle
blive af samme Omrids: Poli-
tiske Lykkeriddere, som ikke
havde Tid til at vente, men alle
gik med en Premierminister i
Maven.
Den konservative Presse over
hele Verden slog Undervisnings-
minister Trevelyans Afskedsbe-
gæring op som den Revne, der
vilde fan hele Arbejderregerin-
gen til at vælte. Og saa er Sand-
LyYsingaprisur fyri petitreglu:
Í og 4. síðu. 5
avslåttur i prísinum.
gl 30 oyr. á forsíðuni,
Við størri lýsingum fæst
heden: Tværtimod. Trevelyan
er nelop Typen paa en liberal
Teoreliker, der aldrig har kun-
net se Tildragelserne í kollektiv
Sammenhæng, men kun kunde
se det, han selv beskæfligede sig
med. Flere Gange har hans Ube-
"hjælpsomhed været ved at bringe
Regeringen til Fald. Nu, da han
er faldet, har han vovel sig frem
med en Kritik af Regeringen i
sin Helhed, en Kritik, der kom-
mer meget overraskende, idet
han aldrig før har haft noget at
indvende mod Kabinettels Kurs
og Taktik.
Ð
typisk for Overløberen, der bli-
— Denne Metode er
ver fornærmet. Hans Dage som
Arbejderpolitiker er antagelig
talt, idet der hersker stor Harme
mod ham i Partikredse.
Hverken Trevelyans Afsked,
Mosleys Udtræden eller Oliver
Baldwins vil skade vort Broder-
parti. Det, der foregaar, er en
Renselsesproces, som — hvorfor
skjule det nu — efterhaanden
var haardt tiltrængt. Styrket vil
Arbejderpartiet gaa ud af Kri-
sen, og enigt og stærkt tage
Fremtidens Kampe.
De Konservative er ude i en
Krise, hvis Alvor ikke kan til-
Med
forsøger vore Modstandere dette
slores. megen Virtuosilet
ved at tale om Arbejderpartiet;
men Sandheden er lige ud den,
at Baldwin er færdig som Par-
tiets Fører, og at Striden raser
om hans Eflermand, og har
faktisk allerede spaltet Partiet.
Churchills Bandbulle var et Ud-
slag af, at lian ikke kommer i
detragtning. Striden staar mel-
lem Sir Robert Horne — den
tidligere Minister og Avis-
lorden Beaverbrook. Man søger
at faa denne til at forsone sig
med Sir Robert Horne. Men de
sidste Suppleringsvalg har givet
Avislorden Blod paa Tanden.
Han drømmer den skønne Drøm
at faa valgt saa mange Mand
ved det kommende Valg, at
hans Gruppe kan afløse Lloyd
Georges Liberale som Tungen
paa Væglskaalen. Men dette vil
selvfølgelig betyde fuldkommen
Sønderlemmelse af Englands
Konservative. Denne Situation
er saa alvorlig, at end ikke de
Konservalive i Øjeblikket ønsker
Valg. Et
rende Tidspunkt vilde betvde
saadant paa nærvæ-
komplet Kaos i og omkring
Partiet,
Den lille liberale Flok har det
ikke stort bedre. Just í disse
Dage meddeler Telegrammerne,
at de Liberales allerfineste poli-
tiske Hovede, Sir Herbert Sa-
muel, med
arbejder Spræng-
ningsplaner. Han vil danne et
nyt liberalt Parti, som i nogen
Grad gaar med til Kravene om
Toldbeskyttelse, Under andre
JAVNADUR
Forhold vilde en Sprængning af
de Liberale ikke betyde stort;
Ledelse af en saa
Herbert
Samuel er det ikke usandsyn-
men under
eminent Taktiker som
ligt, at Situationen indenfor de
Liberale kan blive lige saa op-
løsende som den efter alle Sole-
mærker at dømme er hos de
Konservative.
Engelsk Politik er i
Støbeskeen.
„lómar tunnur
buldra mest“.
At tómar tunnur buldra mest,
fulla
rælt í, samanborið við tað hon
skal >Dimma< hava sín
sipar til í blaðnum nr. 17; men
tað átti at
sambandstunnurnar eru
verið aftratlagt, at
eisini
tómar og buldra ikki minni enn
sjálvstýristunnurnar.
z
Í 25 år hava nú sambands-
og sjålvstyrisflokkarnir ført hart
strid sinamillum, og hildid sær
sjålvum uppi vid at stríðast um
mangt óneyðugt, stríðtt dúgliga
og tråliga um »luft og hum-
bukk«, og jubilera nú við tóm-
um tunnum.
Ja, 25 ár. Soleingi hevur gykl-
arleikurin varað; so leingi hava
Foroyingar verið áskoðarar og
luttakarar í hesum leiki og trúð,
at tað all var tað ramasta álvara,
hildið; so
leingi målti land og fólk líða
ið fram hevur verið
av hesum stríði, til tað einaferð
kom fram í ljósmála, at alt var
ein gyklumynd.
Men skramlið er almikid, so
tað neyvan hoyrist mannamál,
og lað vil vara eina tíð enn, til
so frætt skil verður á hesum, at
ein kann hoyra seg sjálvan. Tað
verður neyvan fyrr enn gjarar-
nar stokka av tunnunum og tær
ikki ljóða meir.
At mangur harmar seg yvir,
at hann hevur hingið uppi í, og
soleiðis hildið leikin viðlíka, er
sjálvandi; men hvor kundi trú,
at tveir »moldmenn« vóru leir,
ið stovnadu sambands- og sjålv-
styrispolitikkin á tað grundarlag,
at hvor vildi hava meiri enn
annar? Ja slíkt er komið fyri
ein dag — frá teim sjálvum.
Um grundarlagið til henda
politiska leik var lagt av tveim-
um egoislum, og byggt hevur
verið hará, so hevur tó tann
fólkuflokkur, ið slyðjað hevur
hesar menn, fatað alt oðrvísi Ok
reinskað hina politisku ætlanina;
og tåid valt var, var valt sum
komu undan, um
um vit aldri
ikki annar parturin sigraði.
»Einki er so ringt, at tað ikki
Vit hava
roynt báðar flokkarnar, og vil
er gott fyri okkurt«,
hava funnið, at báðir eru eins.
Hvat sambandsflokkinum við-
Tirsdag hin 24. mars 1981.
Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið
víkur, so er sjálvandi ikki nógv
væntandi av honum, tí less
oddamenn vilja verja tað verð-
komandi.
andi og
skerja tað
Stundum sær (ad úl, sum teir
geva eflir, men er tað tá óivað
av trongd fyri at bryggja sessir
sínar. Viðvíkjandi sambandinum
Forovar og Danmark,
millum
sum teir skulu eitast at verja,
so veit Gud og hvor maður, at
lað hevur verið syndarligt, hóast
teir hava haft buktina og báðar
endarnar. Vit mega eisini vita,
at sambandshøvdingarnir hava
sligið seg saman vid vinstra-
g
flokkin å Danatingi, id berjist
mót tí arbeiðandi fólkinum har.
Vit gera synd móti tí arbeiðandi
danska fólkinum at senda teim-
um mótsloðumenn niður á ting,
og lað er ein minkan fyri
okkum.
Er sambandsflokkurin ein
íhaldsflokkur, so er sjálvslýris-
flokkurin lað ikki minni, um
ein ikki skuldi kunna hugsa so
døma
eftir navninum at
skuldi hann barst fyri fram-
burði her á landi; men tað
lítið
hugs, táið fleir
hevur komið teimum til
hendingaferðir
hava haft meiralut á Løgtingi,
hóast veljarar enn líta á teir.
| Tað er lí
brigdar teimum, at teirra poli-
ræll, at >Dimmac
tikkur hongur í leysari luft
harrin vitið, nær teir koma
niðurat. Tí, hvat kunna vil gera
hesum
við nakað sjálvstýri í
syndarligu viðurskiftum, hvar
alt sýnist at ganga við ferð aftur
eftir hali. Eilt annað var, um
hesir menn høvdu roynt at bøtt
um okkara vinnuvegir.
Hvorjir eru teir veljarar, ið
sett hava teir menn inn á ling,
ið nú sita? Eru tað ikki fisk-
arar og arbeiðarar, lann størsti
parturin av Førovingum?
Jú, líverri, ovleingi hava vit
verið teirra kastukleppar, og
royndin er tann, at vidurskiftini
eru versnað, so hvort fram leið.
Hesum teir ikki
geva gætur,
men stridast fyri eðrum, ið
liggur okkum meira fjart.
Foroya fiskimenn og arbeiðs-
menn! Kunna vit longur styðja
slíkar menn, id ikki hugsa um
at bota um kor okkara? Kunna
vil longur styðja afturhaldið í
Danmørk við at senda aflur-
haldsmenn niður á ting, meðan
radi-
tað víða um heimin sila
kalar stjórnir? Hvat nytta er í
tí sambandi og Ll sjálvstýri,
skrólað verður um, táið vil
framvegis eru ófrælsir og klandri
við Danmark versnar. Nei, latið
okkum seta ein stoppara fyri ti
hevur
skilaloysi, ið gjørt seg
galdandi í foroyskum politikki
hesi seinastu 25 árini, og sjálvir
taka
róður í hond og ráða á
heimagrund. Tað kundu vit so
+ Porto. Blaðið
verdur bilagt å posthåsinum, brævsavnarstødum
og skrivstovuni. Telf.
| tunnurnar
5. árg.
143.
søltliga uppiborid. Lat so bara
buldra, lí vónandi
verður tað ikki leingi, til gjar-
arnar stokka.
Oystein.
Trúnartátan.
Danska tátan D. T. hjá
„Tingakrossi“.
Trúnartátan hjá >Tingakrossic,
harri Dethlef Thomsen, hevur í
nevnda blað skrivað eina heldur
logna grein. Hvat id D. T. ætlar
við henni, er lætt at fata, tað
er ikki so nógv »strevminum«,
hann roynir at andøva ímóli,
als ikki, tað er Ísvirki. ið fær
høggini. Hví D. T. ber seg so-
leiðis at, er kanska ikki so heilt
gálufort, eftirsum tað tykist, at
hann frá tíð til aðrari ger, hvat
hann kann, fyri at rakka Ísvirki
niður í sand og øsku, lá hann
kann síggja sær úlvegir til tess.
Grein hansara skal eitast at vera
eilt aftursvar til mín, men er í
roynd og veru nakað heilt annað.
»Hin
forfjonadi«, skrivaði eg ikki eitt
so hr. D T. må
Tá eg skrivaði greinina
orð um Isvirki,
ansað betur eflir eina arðu ferð.
igjøgnum
tá hann stavar seg
føroyskt mál. Um íkki grein
D. T.s
at hann ikki dugur
skal uppfalast soleiðis,
at lesa For-
oyskt, so må væl grundin vera
ann, at tað er
D. T.
levur sýnt seg sum ein maður,
úti eftir, og ikki mær.
ið bert vil bróta forovyskar fyri-
okur niður. Um tað er av ein-
> Tinga-
um endum tilvilja, at
krossur« er blivin hansara trúgvi
tænari, er ikki gott at siga. Is-
virki er ein landafyritoka, so
D. T. og »Tgkr.« skuldi verið
eitt sindur varnir við at undir-
kava hesa fyritoku, ið stilar
ímóti einari nýskipan í foroysk-
ari fiskivinnu. Vit fiskimenn
flest allir eru á einum máli um,
at Ísvirki kann koma at hava
stóran tydning fyri okkara land,
Ég haldi lað ikki vera ax vegn-
um at vísa D. T. á, at tað nógv
lisna blaðið >Dimmalættinge fyri
ikki langt síðani kallaði Ísvirki
fyri eina samfundsfyritøku, og
hettar er satt. Ísvirki eigur ikki
at vera drigið
uppí foroyskan
partapolitikk, men må styðjast
av ollum foroyskum fiskimonn-
um. Tað er ógvuliga møguligt,
at Ísvirki kundi ella skuldi verið
hátt, men hr.
D. Thomsen má væl
stjórna á annan
verða
klárur yvir, at tað skal sanniliga
nokk so nógv dirvi til at biðja
hann um at stjórna einari fyri-
toku, Ísvirki er. D. T.
hevur ikki sýnt á nakran hátt,
sum
at hann er nakað forrælnings-
Eg haldi, at hr. D. T.
kundi latið Ísvirki fingið frið,
um D. T,
tí eg haldi, at D. T. longu hevur
geni.
vil Foroya landi væl,
gjørt nóg. nógv fyri at forða Ís-
virkinum at kunna
endamál. Eg haldi D. T. skuldi
| latid
tað gamla hatri loga enn vegna
forðaður í
at punga Ísvíirki fyri nakrar
tåsund krónur, lað ferðina ma-
skinurnar blivu keyptar,
fremja silt
lagt um lsvirki, og ikki
less, at D. F. bleiv
Isvirki, hann er