Sosialurinarkiv
Sosialurin 1931-03-24, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 24. mars 1931síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR FRÆLSI -FØROYA- Nr. 12. 20 oyr. á 3. JUN 23 HM 23 HK 23 US Tandlæge BREND træffes 11—5. Telf. 114. Þe VINNAN 5 HINN If €3 I ET KNAGER í alle de en- gelske Partier í Øjeblik- ket. Lad os tage Arbejderpartiet først — det slaar os nærmest. Vort Broderparti vil staa Krisen igennem, styrket og renset. Vi ser det bedst paa Resultaterne af Suppleringsvalgene. De bliver ganske vist brugt mod Arbej- derpartiet. Men Kendsgerningen er, at de Stemmer vort Broder- parti mister, gaar ingen andre Steder hen. Dette har man Lov til at udlægge som et, psykolo- gisk set, let forstaaeligt Tegn paa, at store Kredse af Arbej- derne er ved at blive trykket ned i Sløvhed paa Grund af den forfærdelige økonomiske Krise, der hærger; — men derfor er de engelske Arbejdere ikke ble- vet Forrædere mod deres eget Den Dag, da der igen kaldes for Al- Parli, — og Overløbere. vor paa Englands Arbejdere, vil de fylke sig om Labour-Party. Det er tydeligt, at det vil blive et renset og lutret Parti. De Ud- meldelser, der nu finder Sted, vil slet ikke svække, men styrke, Oswald Mosley Oliver Baldwin gaar. Trevelyan demis- gaar. sionerer. Vi kunde nævne flere Navne. Men heldigvis ikke eet, der har den rigtige Klang. Det vil sige, at alle de Herrer, der løber deres Vej, er Overløberne, der sælter ud paa en ny Tur, De skal jo hele Alfabetet rundt inden deres Hjerter holder op at slaa. Den styrtende Fremgang vort engelske Broderparti har haft i de sidste 10 Aar, har hid- kaldt en Mængde Chanceryttere, ikke alene tidligere liberale Po- litikere, nej, endog adskillige Konservative, som pludselig blev Socialister. Og da Englands Ar- bejdere nu en Gang er mindre politisk skolede end Kontinen- tels, var det ret let for disse — Delen Strugglere — at trænge sig ind for slørste akademiske til ledende Poster. Mosley var Konservativ. Baldwin (en Søn af den tidligere konservative Premierminister) lidt af en Ori- ginal. Trevelyan var tidligere Liberal. Vi kunde nævne andre; men Fortiden vilde for dem alle blive af samme Omrids: Poli- tiske Lykkeriddere, som ikke havde Tid til at vente, men alle gik med en Premierminister i Maven. Den konservative Presse over hele Verden slog Undervisnings- minister Trevelyans Afskedsbe- gæring op som den Revne, der vilde fan hele Arbejderregerin- gen til at vælte. Og saa er Sand- LyYsingaprisur fyri petitreglu: Í og 4. síðu. 5 avslåttur i prísinum. gl 30 oyr. á forsíðuni, Við størri lýsingum fæst heden: Tværtimod. Trevelyan er nelop Typen paa en liberal Teoreliker, der aldrig har kun- net se Tildragelserne í kollektiv Sammenhæng, men kun kunde se det, han selv beskæfligede sig med. Flere Gange har hans Ube- "hjælpsomhed været ved at bringe Regeringen til Fald. Nu, da han er faldet, har han vovel sig frem med en Kritik af Regeringen i sin Helhed, en Kritik, der kom- mer meget overraskende, idet han aldrig før har haft noget at indvende mod Kabinettels Kurs og Taktik. Ð typisk for Overløberen, der bli- — Denne Metode er ver fornærmet. Hans Dage som Arbejderpolitiker er antagelig talt, idet der hersker stor Harme mod ham i Partikredse. Hverken Trevelyans Afsked, Mosleys Udtræden eller Oliver Baldwins vil skade vort Broder- parti. Det, der foregaar, er en Renselsesproces, som — hvorfor skjule det nu — efterhaanden var haardt tiltrængt. Styrket vil Arbejderpartiet gaa ud af Kri- sen, og enigt og stærkt tage Fremtidens Kampe. De Konservative er ude i en Krise, hvis Alvor ikke kan til- Med forsøger vore Modstandere dette slores. megen Virtuosilet ved at tale om Arbejderpartiet; men Sandheden er lige ud den, at Baldwin er færdig som Par- tiets Fører, og at Striden raser om hans Eflermand, og har faktisk allerede spaltet Partiet. Churchills Bandbulle var et Ud- slag af, at lian ikke kommer i detragtning. Striden staar mel- lem Sir Robert Horne — den tidligere Minister og Avis- lorden Beaverbrook. Man søger at faa denne til at forsone sig med Sir Robert Horne. Men de sidste Suppleringsvalg har givet Avislorden Blod paa Tanden. Han drømmer den skønne Drøm at faa valgt saa mange Mand ved det kommende Valg, at hans Gruppe kan afløse Lloyd Georges Liberale som Tungen paa Væglskaalen. Men dette vil selvfølgelig betyde fuldkommen Sønderlemmelse af Englands Konservative. Denne Situation er saa alvorlig, at end ikke de Konservalive i Øjeblikket ønsker Valg. Et rende Tidspunkt vilde betvde saadant paa nærvæ- komplet Kaos i og omkring Partiet, Den lille liberale Flok har det ikke stort bedre. Just í disse Dage meddeler Telegrammerne, at de Liberales allerfineste poli- tiske Hovede, Sir Herbert Sa- muel, med arbejder Spræng- ningsplaner. Han vil danne et nyt liberalt Parti, som i nogen Grad gaar med til Kravene om Toldbeskyttelse, Under andre JAVNADUR Forhold vilde en Sprængning af de Liberale ikke betyde stort; Ledelse af en saa Herbert Samuel er det ikke usandsyn- men under eminent Taktiker som ligt, at Situationen indenfor de Liberale kan blive lige saa op- løsende som den efter alle Sole- mærker at dømme er hos de Konservative. Engelsk Politik er i Støbeskeen. „lómar tunnur buldra mest“. At tómar tunnur buldra mest, fulla rælt í, samanborið við tað hon skal >Dimma< hava sín sipar til í blaðnum nr. 17; men tað átti at sambandstunnurnar eru verið aftratlagt, at eisini tómar og buldra ikki minni enn sjálvstýristunnurnar. z Í 25 år hava nú sambands- og sjålvstyrisflokkarnir ført hart strid sinamillum, og hildid sær sjålvum uppi vid at stríðast um mangt óneyðugt, stríðtt dúgliga og tråliga um »luft og hum- bukk«, og jubilera nú við tóm- um tunnum. Ja, 25 ár. Soleingi hevur gykl- arleikurin varað; so leingi hava Foroyingar verið áskoðarar og luttakarar í hesum leiki og trúð, at tað all var tað ramasta álvara, hildið; so leingi målti land og fólk líða ið fram hevur verið av hesum stríði, til tað einaferð kom fram í ljósmála, at alt var ein gyklumynd. Men skramlið er almikid, so tað neyvan hoyrist mannamál, og lað vil vara eina tíð enn, til so frætt skil verður á hesum, at ein kann hoyra seg sjálvan. Tað verður neyvan fyrr enn gjarar- nar stokka av tunnunum og tær ikki ljóða meir. At mangur harmar seg yvir, at hann hevur hingið uppi í, og soleiðis hildið leikin viðlíka, er sjálvandi; men hvor kundi trú, at tveir »moldmenn« vóru leir, ið stovnadu sambands- og sjålv- styrispolitikkin á tað grundarlag, at hvor vildi hava meiri enn annar? Ja slíkt er komið fyri ein dag — frá teim sjálvum. Um grundarlagið til henda politiska leik var lagt av tveim- um egoislum, og byggt hevur verið hará, so hevur tó tann fólkuflokkur, ið slyðjað hevur hesar menn, fatað alt oðrvísi Ok reinskað hina politisku ætlanina; og tåid valt var, var valt sum komu undan, um um vit aldri ikki annar parturin sigraði. »Einki er so ringt, at tað ikki Vit hava roynt báðar flokkarnar, og vil er gott fyri okkurt«, hava funnið, at báðir eru eins. Hvat sambandsflokkinum við- Tirsdag hin 24. mars 1981. Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið víkur, so er sjálvandi ikki nógv væntandi av honum, tí less oddamenn vilja verja tað verð- komandi. andi og skerja tað Stundum sær (ad úl, sum teir geva eflir, men er tað tá óivað av trongd fyri at bryggja sessir sínar. Viðvíkjandi sambandinum Forovar og Danmark, millum sum teir skulu eitast at verja, so veit Gud og hvor maður, at lað hevur verið syndarligt, hóast teir hava haft buktina og báðar endarnar. Vit mega eisini vita, at sambandshøvdingarnir hava sligið seg saman vid vinstra- g flokkin å Danatingi, id berjist mót tí arbeiðandi fólkinum har. Vit gera synd móti tí arbeiðandi danska fólkinum at senda teim- um mótsloðumenn niður á ting, og lað er ein minkan fyri okkum. Er sambandsflokkurin ein íhaldsflokkur, so er sjálvslýris- flokkurin lað ikki minni, um ein ikki skuldi kunna hugsa so døma eftir navninum at skuldi hann barst fyri fram- burði her á landi; men tað lítið hugs, táið fleir hevur komið teimum til hendingaferðir hava haft meiralut á Løgtingi, hóast veljarar enn líta á teir. | Tað er lí brigdar teimum, at teirra poli- ræll, at >Dimmac tikkur hongur í leysari luft harrin vitið, nær teir koma niðurat. Tí, hvat kunna vil gera hesum við nakað sjálvstýri í syndarligu viðurskiftum, hvar alt sýnist at ganga við ferð aftur eftir hali. Eilt annað var, um hesir menn høvdu roynt at bøtt um okkara vinnuvegir. Hvorjir eru teir veljarar, ið sett hava teir menn inn á ling, ið nú sita? Eru tað ikki fisk- arar og arbeiðarar, lann størsti parturin av Førovingum? Jú, líverri, ovleingi hava vit verið teirra kastukleppar, og royndin er tann, at vidurskiftini eru versnað, so hvort fram leið. Hesum teir ikki geva gætur, men stridast fyri eðrum, ið liggur okkum meira fjart. Foroya fiskimenn og arbeiðs- menn! Kunna vit longur styðja slíkar menn, id ikki hugsa um at bota um kor okkara? Kunna vil longur styðja afturhaldið í Danmørk við at senda aflur- haldsmenn niður á ting, meðan radi- tað víða um heimin sila kalar stjórnir? Hvat nytta er í tí sambandi og Ll sjálvstýri, skrólað verður um, táið vil framvegis eru ófrælsir og klandri við Danmark versnar. Nei, latið okkum seta ein stoppara fyri ti hevur skilaloysi, ið gjørt seg galdandi í foroyskum politikki hesi seinastu 25 árini, og sjálvir taka róður í hond og ráða á heimagrund. Tað kundu vit so + Porto. Blaðið verdur bilagt å posthåsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. | tunnurnar 5. árg. 143. søltliga uppiborid. Lat so bara buldra, lí vónandi verður tað ikki leingi, til gjar- arnar stokka. Oystein. Trúnartátan. Danska tátan D. T. hjá „Tingakrossi“. Trúnartátan hjá >Tingakrossic, harri Dethlef Thomsen, hevur í nevnda blað skrivað eina heldur logna grein. Hvat id D. T. ætlar við henni, er lætt at fata, tað er ikki so nógv »strevminum«, hann roynir at andøva ímóli, als ikki, tað er Ísvirki. ið fær høggini. Hví D. T. ber seg so- leiðis at, er kanska ikki so heilt gálufort, eftirsum tað tykist, at hann frá tíð til aðrari ger, hvat hann kann, fyri at rakka Ísvirki niður í sand og øsku, lá hann kann síggja sær úlvegir til tess. Grein hansara skal eitast at vera eilt aftursvar til mín, men er í roynd og veru nakað heilt annað. »Hin forfjonadi«, skrivaði eg ikki eitt so hr. D T. må Tá eg skrivaði greinina orð um Isvirki, ansað betur eflir eina arðu ferð. igjøgnum tá hann stavar seg føroyskt mál. Um íkki grein D. T.s at hann ikki dugur skal uppfalast soleiðis, at lesa For- oyskt, so må væl grundin vera ann, at tað er D. T. levur sýnt seg sum ein maður, úti eftir, og ikki mær. ið bert vil bróta forovyskar fyri- okur niður. Um tað er av ein- > Tinga- um endum tilvilja, at krossur« er blivin hansara trúgvi tænari, er ikki gott at siga. Is- virki er ein landafyritoka, so D. T. og »Tgkr.« skuldi verið eitt sindur varnir við at undir- kava hesa fyritoku, ið stilar ímóti einari nýskipan í foroysk- ari fiskivinnu. Vit fiskimenn flest allir eru á einum máli um, at Ísvirki kann koma at hava stóran tydning fyri okkara land, Ég haldi lað ikki vera ax vegn- um at vísa D. T. á, at tað nógv lisna blaðið >Dimmalættinge fyri ikki langt síðani kallaði Ísvirki fyri eina samfundsfyritøku, og hettar er satt. Ísvirki eigur ikki at vera drigið uppí foroyskan partapolitikk, men må styðjast av ollum foroyskum fiskimonn- um. Tað er ógvuliga møguligt, at Ísvirki kundi ella skuldi verið hátt, men hr. D. Thomsen má væl stjórna á annan verða klárur yvir, at tað skal sanniliga nokk so nógv dirvi til at biðja hann um at stjórna einari fyri- toku, Ísvirki er. D. T. hevur ikki sýnt á nakran hátt, sum at hann er nakað forrælnings- Eg haldi, at hr. D. T. kundi latið Ísvirki fingið frið, um D. T, tí eg haldi, at D. T. longu hevur geni. vil Foroya landi væl, gjørt nóg. nógv fyri at forða Ís- virkinum at kunna endamál. Eg haldi D. T. skuldi | latid tað gamla hatri loga enn vegna forðaður í at punga Ísvíirki fyri nakrar tåsund krónur, lað ferðina ma- skinurnar blivu keyptar, fremja silt lagt um lsvirki, og ikki less, at D. F. bleiv Isvirki, hann er