Sosialurinarkiv
Sosialurin 1931-03-24, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 24. mars 1931síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

i Á Í Í Í ! Vindeygir, hurdar og listar Gott og bíligt arbeiði. Hugo Øster's Maskinsniðkarí, Tit. 216. Tórshavn. Tlf, 216. Má eg til sjeynda og síðst gera hr. D. T. kunnugan við, at eg als einki havi við Ísvirki al gera, eigi ongan ognarrætt har, ella eri millum fleir, ið stjórna. Ég eri rætt og slætt ein av teimum fiskimonnum, sum D. T. sigur seg hava so nógvan kærleika til, og sum fiski undir teim patriar- kalsku forholdunum, sum D. T. syngur Dávidssálmar um. Kann hr. D. T. ikki vísa mær á tey patriarkalsku forholdini? Tá ið fiskimenninir bardust við patri- arkarnar í 1930, hvar var D. T. tá? Tá sást sanniliga lítið til D. T.s kærleika til Føroya fiskimenn. Hr. D. T. brygdar mær, at eg havi »referera« hansara grein skeivt. Tað er ósannheit, tey brotini eg tók upp, tók eg úr »Tingakrossi«, seinri sá eg sjálvur røduna hjá D. T. uppá prent, prentað av D. T. sjálvum. At D. T. og »Tgkr.« bera skeiv boð, kann eg ikki gera við. Hr. D. T. hevur heldur ikki víst á, hvar eg havi referera hann skeivt, og so leingi D. T. ikki hevur gjørt tað, er tað ósannheit, ið hann sigur. D. T. loyvir sær til at taka eitt brot úr grein míni og fram- seta tað í »Tgkr.«. Er hr. D. T. tåpuligur? Veit hann ikki, at javnaðarmenn vilja forkoma tí núverandi samfundsskili? Allir Foroyingar vita somikið, at vit javnaðarmenn júst berjast móti núverandi samfundsgrundarlagi. Tað er satt, sum D. T. sigur, at vit vilja bróta niður; men vit vilja byggja nógv betur uppaftur. Hettar er ikki nakað, sum er skjúlt og ikki tolir dagsins ljós. DT. funnid ein dyrmettan grip f ti stubbanum, hann setur fram. Sjålvandi ætlar D. T. at forklaga meg fyri reidarunum, at eg*vági mær at siga slíkt. Kann vera, at (ad hjålpir til at fremja hand- ilsumsetningin hjá nerinum D. T. D. T. ikki vil forkoma teim patriarkalsku forholdunum, lí tey hava verið heldur seg óivað hava kommissio- skrivar, at hann lika síðani >Sagatiden<. Mundi teir menn, ið nomu hesar oyggjar, vera undir somu korum sum Foroya fiskimenn eru nú? Eg trúgvi tí ikki. teir vóru fríðir og frælsir menn; Tað sigst, at tað er makuð heilt annað, enn Foroya fiskimenn eru í dag. Trýr og meinar hr. D. T., al tíðin nú á døgum er tann sama, sum lá Tróndur sat í Gølu? Ég dugi onga samanlikning al gera. Hr. D. T. hevur sjálvur sagt, at hann vil forða fiskimonnunum at broyta vinnuvegirnar inn á nýggjar ræsir, hann vil ikki vera við at broyta tann gamla sidin — tøta fyri tfiding — vit hava broytt lad til 35%, uttan at D. T. hjálpti okkum — sjalv- andi. D. T. hevur ein stóran feil, sum hann íkki kann gera við — hann er heim 1000 ár ov seint. D. T. skrivar: »For flere Aar siden var det god Politik at skabe Klassekamp,“ og so heldur hann fram, at tað er ikki hósk- andi nú, og vísir 4, at arbeið- arnir berjast móti kommunistum og facsistum, hvat ið skal vera tekin til, at arbeidarnir nú eru afturhaldandi. Arbeiðarnir berjast als íkki móti hesum flokkum, tí teir — arbeiðarnir — eru afturhaldnir; orsøkin er heill ein onnur. Vit javnaðarmenn góðkenna ongan politiskan parlaflokk til vinstru borin í BAZAR For 4 Aar siden paabegyndte N. I. O. G. T. atter Afholds- arbejdet paa Færøerne med en Loge paa 14 Medlemmer. Siden da har Fremgangen været stor, og Ordenen har nu 7 Loger med "a. 800 Medlemmer rundt om paa Øerne. Dette Afholdsarbejde, der har været til Gavn for mange Hjem og Mennesker, trænger til ikke alene at fortsættes, men ogsaa til at udvides, Hertil kræves betydelige Midler, og Færøernes Kredsloge“ har i den Anledning opnaaet Tilladelse til at afholde en Bazar i Thorshavn Olajdag 1931, og henvender sig til Offentligheden om velvillig Støtte til denne Bazar, Eventuelle Gaver bedes venligst tilsendt en af os underskrevne: Bestyrelsen for Færøernes Kredsloge af N. I. 0. G. T. H. J. Michelsen, Thorshavn, Albert Jacobsen, Tveraa. P. J. Hansen, J. Olsen, P. Jensen, P. Olsen, Ejde, Bazarkomitéen, Thorshavn: Fr. Vilhelmina Jensen. Fr. Elisabeth Weihe. Fr. Birgitta Poulsen. Fr. Elsebeth Sofie Poulsen. Fr. Ellen Liitzen. Fr. Else Rubeksen. Fr. Anna Rubeksen. Fr. Elisa Haraldsen. Fr. Elisabeth M. Hansen. Fr. Kristine Jacobsen. Fr. Maja Andreasen. Fr. Jacobine Vilhelmsen. Fr. Ingibjørg Johansen. Fr. Emmy Bærentsen. Fr. Else Thomsen. Fr. Karoline Jacobsen. Hr. M S. Viðstein. Hr. Edvard Smith. Hr. Jens P. Poulsen. Hr. Ole Breckmann. Fr. Jacobine Hansen. Hr. Hans Poulsen. Tveraa: Fr. Andrea Strøm. Fr. Frida Strøm. Fr. Alvilda Joensen. Fr. Thomasia Haraldsen. Fr. Johanna Djurhuus. Fr. Andrea Mortensen. Fr. Olga Hansen. Fr. Anna Helena Petersen. Hr. J. P. Vang. Hr. Morten Michelsen. Vaag: Fr. Anna K. Nolsøe. Hr. Alfred Dahl. Fr. Paulina Dahl-Olsen. Fr. Anna Vilhelm. Hr. Ole Nolsøe. Ejde: Fr. Bette Olsen. Fr. Magdalene Jacobsen. Fr. Johanne M. H. Poulsen. Fr. Jorgine Mørkøre. Hr. Joen J. Ellingsgaard. Lervig: Fr. Martha Joensen. Fr. Dagmar Johannesen. Fr. Kathrine Mikkelsen. Hr. Ingvard Joensen. Hr. Palle Thomsen, Gøte. Skopen: Fr. Hanna Hentza. Fr. Martina Winthereyg. Fr. Hanna Elina Johannesen. Fr. Petra Eystberg. Hr. Oliver Eystberg. Sand: Eisenberg Hentze. Maren Kristine Joensen. Steinbjørn Davidsen. Anna K. Joensen. Niels Winther. fyri javnadarstevnuna, kommu- nisma, sovæl sum facsisma, er reaktioner. Jr. — Joker. Um dagirnar hitti eg Joker. Tit eiga D. T. vil halda, at klassa- i ; ; . . at kenna hann, ti hann skrivar i kampurin er lokin — tvæll — ; ; Á : jo »Dimmu« undir merkinum Jr., sum fari D. T. og spyrji t. d. for- . ru i . bara er ein stytting av navni hansara. mannin í tí samvirkandi fagfor- bund, Vilh. Nygaard, um fleir hava strika klassakampin, ella formann danska arbeiðsmanna, M. C. Lyngsie. Eg vil loyva mær at taka eitt domi úr stevnuskrá norska javn- Joker var spinnandi óður inn á fiskimenninar. »Teir eru nakrir óflýggjakroppar og órekiskleppar,“ segði Joker. >Teir bjóða ikki til at royna eftir fiski uppá hin góða, gamla, økonomiska måtan, nemliga ikki at : ; oyðsla vid dýrum agni, men brúka uðarmanna, ið endar vid hesum orðum: »Det norske Arbeider- parti — det forenede Arbeider- foragn og magabeitur, og annans tað, ið finnast kann í torskamaganum. Tað var soleiðis at skipini og reið- parti — vil derfor af al evne Á ; a , Á ; ararnir stóðu seg fyrr, sparsemi úr arbeide for en saadun arbeids- ; ; Nå re ot einum enda i annan. Tað er ikki sammenslutning") paa klasse- á ” lukkuligt oyðuleggilsi, ið nú er. Teir Fatar D. T. #0. ge e sum um kampens grund.< hellar? Tað tykist, D. T. tryr, at Foroya fiskimenn eru andaligir dølgar, ið ikki vila um meira enn snørir og håkar bestilla nógva sild úr Norra, ja tonk eingang år Norra. Hetta kann saktans koma bæði skipum og reiðarum á húsagang, og tað er tí so vorið, ; sum er.c at siga. D. T. skrivar, at >Mellemstan- den er ruineret,< hvat skal síga: Føroya fiskimenn mega ikki krevja av reiðarunum, minnist til, at leir hava mist næstan alt. Tá D. T. enduliga vil vera tåpu- ligur, er tað ikki vert at forða honum, »lftil er barnsins uggi«, plaga tey at taka til. D. T. uggar seg við tað, at tíðarhjólið rullar ikki longur. Føroya fiskimenn kunnu ikki hava ábyrgduna fyri, at D. T. í sínari tíð fekk ein stóran arv, sum hann oyddi burtur, og til sjeynda og síðst endaði í einari kjallaraforræltn- ing úti á Christianshavn, — Spell var, at Føroya fiskimenn skulu nervast av D. T.s ódugnaskapi. Streymur. Gákurin letur títt á Joker, og eyg- heilt honum, nakað sum á hart drignum kongafiski. uni sila uttarlaga á »Ja,« trivur Joker so afturi aftur, veg skal siga tær tað, skal eg, at is- landstorskurin er býttari, enn hann hevur skil uppá, hvat agn hann skal býta í. Ja, til tíðir skoytur eingin torskur um agn. Torskurin ferðast tá í erva, i vatnskorpuni, í stórum stíni- um ella torvum. Hann leggur tá lítið í dýra norska sild ella rituagn, ið haft verður á håkinum,« Joker fettir sær afturå, og nú veit eg, at hann ætlar at sláa eina av sínum vanligu plåtum, og hann er jú næstbesti plåtusmidur á >Dimmuc „Einaferð, táið eg var í Íslandi,e heldur Joker fyri, vróðu vit út frå skipinum. ” Vit høvdu ein lítlan bát, umframt skipabátin, og við honum +) Sum stevnuskråin fastleggur. var eg farin nakrar snørislongdir frå + skipinum, líkasum til útrógvar. Ég egndi við ritu, sum skal vera tiltikid gott agn, kastaði og heintadi. Ég sat eina slíka tíð og fílaði, men kendi ikki livandi. Knappliga hoyrdi eg so- vorið sjóð, sum av brimi, og veitst tú? Tá kom ein so oðiliga stór torva av torski frameftir sjónum, og steyndi beint ímóti mær. Ég slepti snørinum Og mín og fór til árar í stundini. sann elti ikki torskatorvan meg lika at skipinum. Táið eg kom umborð, fekk eg falur á einum haka, og eg fekk heilar 20 í stundini. Men torsk- urin hevði ikki tol og fór víðari fram. Táið hinir komu aftur á borði, púra Hetta hevdi eg fingið á ongum agni, meðan sørir, gjørdu teir stór eygu. teir vóru sørir við góðum agni. Har sært tú, tað er eingin meining í, sum tað verður oyðsla, hvorki skip ella reiðarar tola tad.« Joker vendi sær knappliga å og rymdi sinnisrerdur. Tá hugsaði eg, sum er, at eingin torskur er býttari enn Jr. — Joker. | Úr Føroyum. | Torshavn. Hitt feroyska grótið. »Føroyatfdindi« hevur áhugaverdu grein 14. í hs.: Tað vil so vera í ollum forum her í lívinum, at tá hin berandi neistin í eini søk, hann, ið goymir alt hitt týdningarmikla í sær, er slokknaður, tá er málið liðugt »søgan úlic — og lá gerst fullt so nógv við at vera kvirrur tíðina fáa hill sigandi orðið. Tað er eins og ein bardagur! Veðrið og menn- iskjan til domis. Best sum alt kunn slanda í vakrasta blóma — tá, júst tá, kann umskiflanin siga frá: lagið broytist, og í grá- asta sorgarstakki kann nú ódnin leika um okkum og lýna frá okkum allar tær góðu vónir, ið áður fylllu hugan við leim eym- astu dreymum. hesa og annars lata Vil fara at bera fram hesa mynd í samburðið við tað for- oyska grótið. Neyvan nakað mál í samfelag okkara er meira um- skrivað og umrett enn grótsokin. Mangir hava teir verið, skulu vit siga, ið framborið hava >{íð- indi« í hesum syfti. Men ongan- líð hevur á somu tíð kenslan av, at aftanfyri grótmálið — í veruleikanum — bert stóð ein maður — verið burturdoyvd, Øl mugu vit minnast Jákup Andrias á Argjum, id nú er farin frá okkum. Hetta var maðurin, sum eigur alla tøkk- ina — her liggur ikki so lítið í hesum eina orði! Og so må sigast. — Sum ein hetja hevur hesin maður stríðst og virkað, ótroyttiligur og áhaldandi sum fáur, til tað seinustu stund fyri at fremja hesum hansara hjarta- máli. Tó ætlanin var størri og tvífalt meira mentunarlig! Málið var at skapa ein nýggjan vinnu- veg, eitt framslig, ið skuldi heyja oyggjar okkara, gera okkum sjálvbjargnar. Hetla var í stull- um lívsmál Jákup Andrias'ar — og fyri hesum máli hevur eingin landsmaður givið so nógv sum hann. — Ein minnisvarði um J. A. Arge, sum menniskju og »fagmadur«, vil arbeiði hans við donsku Kristjansborg-trapp- una altíð vera, soleiðis sum fram var hildið í seinasta blað. Nú er so Jákup Andrias farin, men hjartamålid er eftir á fold. — Við deyða hrr. Arges er stór ábyrgd lagd á Foroyingar, allar leir, ið vilja vinna gótsokini lann heiður, sum henni rættiliga tilkemur. Tíbetur hevur lað víst seg, al ansurin í so mála er vaksandi, og um nú verður farið fram á sømiligan hált, so kann tað væl vera, at eydnan fylgir okkum, soleiðis at søkin fer al fáa almiklun tydning fyri land okkara og fólk. Men her má samhugur kennast, og bróður- skapsandin má verða slyðjandi í hvorjum fori. Annars er oll strevan vónleys, og her sum so mangan vil eisini Loke sleppa framat og fáa ræsir fyri sín spillandi -anda! Tað er allkunnugt, at grót- virkisfelag er stovnað í Føroyum — og harra Sigmund Arge, bróður Jákup Andrias'ar, hevur longu, so vítt okkum vitandi, gjort góð framtok málinum at frama. Vit ynskja Sigmundi góða lukku við starvinum og vænla, at:allir Foroyingar gera tað sama og veila alla lað hjálp, teir eru forir fyri! Vilja vit at enda vóna og ynskja, at allir landsmenn taka sær um reiggj og gera all, ið garast kann, fyri at fáa hesa søk fram á mål. Vónir eru brostnar — tað vil altid so vera — men latum okkum sýna, at tóat land okkara er lílið og få- ment, so vil tó tað fólk, sum býr á hesum fjaru klettum, altíð virka soleiðis, at sigur má vinn- ast umsíðir! Hvat gera teir? Lálurverja telefonverksins, »Tingakr.«, hevur nú tvær ferðir upp í slag gjørt seg inn á skilið við telefonverkinum. Frá útriðunum skrivar >Bug- vin« um vánaligt telefonsam- band, og endar vid al spyrja: hvat gera telefonsveinarnir? Nú er aftur ein IHavnarmadur frammi í »Krossi« um óskilið bæði her og har og allastaðni viðvíkjandi telefonsambandi- num. Havnarmaðurin heldur, at skilið má vera ringt úli á bygdunum, fáið tad er so ringt í Havnini. Havnarmaðurin end- urnýggjar at endanum ein orða- selning, ið fyrr hevur verið nýttur um telefonbrek, og jótrar so aflur spurningin frá útriðu- num: >Hvat gera telefonsvein- arnir?« og skoytur so uppí: >det man Guderne vide. ØN, ið kenna telefonsveinar- nar, vita, at teir arbeida hvønn einasta dag, men feir arbeiða ikki eftir ordrum frá fólki yvir- hovur ella bloðum. Nei, teir munnu fáa al vita, hvat teir skulu gera, frá fyristødumonn- unum við telefonverki. Tað er lí heilt øvut »adressa«, kæru- málið um lelefonóskilið hevur fingið hesar ferðir í »Krossi«. Tað var rættari at spurt: Hvat gera fyristoðumenninir, verk- froðingarnir? Teir eru lad, ið eiga bæði tøkk og skyld, tåid klagað verður um ringt lelefonsamband. Úr Íslandi frættist lítið gott, tíverri. Veður- lagið hevur verið vánaligt, so skip hava verið meira og minni skalaði. Eisini hevur sjúka verið ímillum manningina á summum skipum. Eitt Vestmannaskip, »Queen Victoria«, er farið á land í Meðallandsbuktini, men — øll manningin var bjargað.