týsdagur 31. mars 1931síða 1

ENI FRÆLSI ry 20 oyr. á 3. og 4. Arbejds-Situationen Í Danmark. (Telegram til „Feroya Social-Demokrat“). København, 27.—3.—81. Forligsmanden har Fredag stillet Mæglingsforslag for alle de ud- løbne Februaroverenskomster, der omfatter 50.000 Arbejdere, deraf 30.000 beskæftiget i Jernindustri. Parternes Svar paa Mæglingsfor- slaget skal foreligge Tirsdag den 7. April. Dersom Mæglingsforsla- get vedtages, vil det blive ret- ningsgivende for de andre i For- aaret udløbne og opsagte Over- enskomster. Forslaget maa ikke offentliggøres, før Svarene fore- ligger, men Hovedspørgsmaalene er naturligvis Lønforholdet og Sommerferiesporgsmaalet. De sam- virkende Fagforbund har i Dag drøftet Forslaget paa et Repræ- sentaniskabsmøde. Dansk Arbejds- mandsforbund træffer sin Afgørelse paa en Kongres i Paasken. Sme- deforbundet og flere andre Orga- nisationer foretager Urafstemning. Rigdommen henter sin Glans fra Armoden. Hvorfor vil man trykke Ar- bejdernes usle Løn længere ned? Er der maaske ingen Lykke ved at leve højt, naar man ved, at Arbejderne og deres Børn ogsaa er mette og kan faa de nødven- digste Klæder? Eller hvad er Grunden? Naar en Eksempel, disponærer ad Hæk- kenfeldt til, aldrig mene, at det er relfær- teder, for at tage et saa kan han da digt, at en anden, der oven- ikøbet intet har, skal betale Gildet, De Handlende er som saa- danne aldrig interesseret i, at Arbejderne er arme og derfor ikke istand til at købe. I hele- taget er det ingens Interesse at udarme en stor Del af Befolk- ningen. Derfor: Alle gode Kræfter ud i Kamp mod Løntrykkeriet! »Føroya felag móti tuberkla- sjåku« ryk ud, beskyt vore Smaa mod Sulten og dens Følgesvend Tuberkulosen! Selvstyremænd, I der har saadan en Kærlighed til Øernes Befolkning — antage- lig ogsan de Smaa i Samfundet - ogsaa fra Jer vænter man at høre. »Dimmal.« og Samband, Post! indlede vær paa Arbejdsgiverne er ved al den værsle Slags Klassekamp! Arbejdere! Staa fast sammen, om ikke for Jer selv, saa for eders Kone og Børn! Spartacus, Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, Í síðu. avslåttur Í prísinum. -FØROYA- SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR Vid størri lýsingum fæst JAVNADUR Arheiðsviðurskifti. Av teirri orsøk, at eingin semja kom i lag millum arbeidsgevarar her og okkum, er nú ,,100k- out"in kunngjørd felagslimum. Organiseradir arbeids- og fiskimenn um allar Føroyar eiga at vita av hesum vidurskiftum. Arheiðsmannafelagið „Framtíðin“, Våg. Ísvirki á Tvøroyri. Fyristoðumaðurin er heimkomin og boðar frá nýggjum ætlanum. Flytufarið verður liðugt Í juni, Filémaskinur og fiskamjølsannlegg. Fyristoðumaður »Åsvirkisins«, løgtingsmadur P. M. Dam, kom aftur til Føroyar við >Sleipnerc. Hann hevur ferðast í ållondum »Føroya- viðlal í gott tveir mánaðir. haft hann og fregnast um tidindi og tfdindi« hevur við nýtt frá ferðini: — Hvat hava høvudsørindi tygara verið við ferð tygara í útheiminum ? — Ísvirki er jú stórt vanlagtc — og enn er lað ikki komið í tað lag, sum krevst, fyri at fyri- tokan kann virka sum ætlað. At lað tí enn er nógv at skipa fyri og taka sær av, er givið. Høvudsmeinbogin hevur verið, at einki flytifar hevur verið til handa. Men hesin vansin verður jú bettur, nú tå flytifarid >Th. Stauning« verður liðug! í miðjum juni mánaða. — Hvussu hevur gingist við Ísvirkisbálunum ? — Higartil hevur úrslitið ikki verið so golt, sum ein kundi ynskt. Men vónirnar eru betur fyri framtíðina. Ætlanin er jú, at bátarnir skulu útgerast við flatfiskareidskapi og reiðskapi til sildaveidu. Teir hava bert haft línureiðskap. Bátarnir eru jú sera góðir, úlgjordir til allan fiskiskap skuldu teir kunna svara til vónirnar, Flatfiska- veiðan við Íslands hevur jú roynst væl. I sildaveiðuni eru víst stórar moguligheilir. Hvussu víða gekk ferðin? Dan- reistu frá Vit vóru í Svøriki, mark, Tysklandi og London upp gjøgnum England. At læra ara krav at marknadin og kenna og » at knýla handilsbond og avtalur gerst hest á ástaðnum. Tað er jú so- leiðis, at tað sum ein aður ikki kann nýta, er brúku- ligt á oðrum marknaði! — Ætlar Ísvirki framvegis bert at halda seg til frystan fisk og hverjir eru planirnir fyri fram- tíðini? — Tað hevur allíð verið ætlan okkara at royna til báðar síðir, sum tað nú best, passar seg Ð frystan fisk har hann hevur betri møguligheitir og ísfisk, tå hann er í hægri prísi! Fyrst lá flytifarid er liðugt, kunna vit í samarbeiði við Ísvirkisbálarnar arbeiða sum vil vilja. verður >Th. Stauning« sum sagt liðugur í miðjan juni. Æt- anin er tå — í byrjanini av juli mánaða — at fara á sildaveiðu. Um tað eydnast sum ællað, verður tað størsta sildaekspedi- sjón, ið hevur verið ullanfyri sjómarkið. Sum móðurskip og snurpu- nålsfiskarar verða nýtt trý stór skip: >Th. Stauning«, ið eisini skal flyta sild til »Fulton«, skipid, id var å silda- ekspedisjón í fjør fyri Danir, og marknaðin, ein 10,000 tonsa skonnart, og so teir 9 Ísvirkisbátarnir og ein annar bátur av teirra stodd. Ís- virkisbálarnir skulu fiska við gørnum og snurpunót, alt eftir, hvussu sildin er at fáa, - Hvussu er við sildasøluni? — Vit selja */, av teirri kalku- leraðu minstuveiduni uppá leve- hans- | Tirsdag hin 31. mars 1931. | | markn- | ring, hin tridingurin selist uppå »spekulasjon«, t. v. s. til tann marknaðprís sum gevist. Annars er planurin fyri fram- tdini Tvøroyri, og førir so »Th. Stau- 14.5 tann, at bålarnir landa å ning« hvønn dag fiskin ísaðan ella frystan til marknaðin. | Vit fáa soleiðis eina 14. dags rutu aftrat við útlandið. kemur so ein Í næsta fari filémaskina, og fiskamjølsann- leggid verdur uppstillad. Fiskurin verður soleiðis út- fluttur sum ísfiskur ella sum frystur fiskur, ella í filéum, og høvdini og avfallid sum fiskamjøl. Hvalaveiðan. Tað hvalaveiða verður í Førovum í sær út til, at eingin summar. Orsøkin er felogini vænla sær ongan vinn- ing av hesi veiðu; tí lýsiprísir- langt niður. nir eru fallnir ov | Tað nyttar tí ikki »Dimmalætl- ing« at framseta briksl hesum måli vidvfkjandi. Tad er soleidis | vid øllum privatum feløgum, at tey royna at raka, (il sín, tå nakað er at vinna, meðan tey einki vilja váða, tá tær ringn líðirnar koma. Tey felog, ið | drivið hava hvalaveiðu her á landi, eru ikki einsamøll í hesum føri. Ella rætlari sagt, tey eru ikki einsamøll um hesa hugsan, hon er felags fyri øll privat felog. Henda hugsan er tann felagsnevnarin, sum øll kapitalisma gongur upp í. Henda hugsan er eingin onnur enn lann, sum menn nevna kapita- lístandin. Hesin skaðiligi kapilalistandin breiðir seg í hesum døgum meir og meir, ella rættari sagt hann smiltar eins og hin spanska sjúkan, og fer land úr landi og leggur sína keldu hond yvir vinnulívið um allan heimin. Hesa ferðina kyknaði henda sóttin í sjálvum kapitalistaland- inum U. S. A. Har yviri hava kapitalistarnir sogið samfelagið ikki bert í teirra egna landi, men stutt sagt oll samfelog í heiminum. Meðan teir teim slýrandi í ymisku bestu ríkaðu kapitalistar seg leir londum drivu landsins menn út í bardaga, amerikanskir meir og meir, So leingi høvdu vinning, vóru teir fúsir til verka; men tað er við hesum, sum hilt gamla orðatakið sigur: >Tá mín tunna rann, kendi meg mangur mann, men tá mín tunna fór at halla, fóru vinirnir at falla.c at fólk ikki kundu rinda teim pening Tá kapitalistarnir sóu, — pening og meira pening, so minkaðu leir síni virki, arbeiðs- menn gjørdist arbeiðsleysir og mega liva í armóð og neyð, lann, at | | f hesum Í SØ, at | & co. legøja Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Porto. Blaðið r verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 5 art ' ; '"þ> IO . . og skrivstovuni. Telf. 143. PIERRE 4 Tandlæge BREND 8 træffes 11—5. Teif. 114. VLØLANALAANARUU 23 ARNARS VOODOO 53 ONARANARR m E3 Hil HWIN £3 J0}UN (F = meðan kapitalistarnir liggja sullinum. Soleiðis er oman á 9 vorðið í teim londum, hvar kapitalistandin »Eitt ber rotnan åvøkstur.« Kapitalist- situr í hásæti. rotið træ rotin og hevur ringar andin er g fylgir. Henda sjúkan verður nú meir og meir at merkjast eisini her Men sóttir, á landi. hon er sum allar aðrar hon leikar í eina | tíð, og so linkar hon aftur. Men eitt eiga vit at læra nú í hesum neyðars tíðum, og tað er at ansa eftir, at vit ikki skulu koma aflur í sama óferið. Og tað kunna vit, um vit ell siga, lítli á »Gråtum ei frændi, latum okk- sum Sigmundur sinni: um minnast«; tí einaferð lætta tær ringu tfdirnar av aftur, og tá koma kapilalistarnir aftur og vilja sleppa at sugva okkara samfelag. Latum okkum tå vísa leim, at vit, sum bóru byrður- nar í leim ringu tíðum, vit vilja sjálvir hava vinningin í teim góðu líðunum. »Tingakrossur« skrivar hin 18. »Men er tað Mikkelsen, Effersoe mánaði: Kina niður virki sílt Í Lobra, so er ikki annað at gera, enn at løgtingid tekur uppaftur sín gamla kongslanka um før- oyska slórhvalaveiðu, leigar stødirnar og nakrar hvalabåtar, fær sær góðar fyristødumenn og heldur fram, har hinir góvust. Ovist um her ikki kundi skapst nakað munagolt burtur úr til vinnings fyri land og fólk — um lýsiprísirnir tá ikki framvegis verða út av lagi.c Er tað so, at framburðsfúsir Feroyingar standa saman um hetta mál, so er hetta tekin til, at nú ber fram móti tí midi, at Førovingar vilja royna sjålvir, tuð vil siga ikki foroyskir kapitalistar, ella rættari sagt foroyskir privatmenn, men Foroya løgting. Sjålvstyrismenn og javnaðarmenn hava jú fleir- tal å løgtingi, so teir bådir flokk- arnir kunna gjøgnumføra hetta framstig, sjålvt um lann kon- servalivi flokkurin her á landi setur fotur í spenn. Tað keypti slødirnar, og ikki besla var, um loglingið sum »Krossurin« sigur, al tingið skal leiga stoðir og bátar. At leiga fyri eitt ár kann ikki lata eitt år kann seg gera; lí te] geva undirskot, og serliga í hesum tíðum. Nei, skal logtingið taka hvalaveiðuna — og tað er einasti rætli vegur — so má tað vera með alla. Vit kunna sjálv- andi ikki »experimentera« í teim