týsdagur 7. apríl 1931síða 1

FRÆLSI Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu. Nr 14 90 oyr. á 8. og 4. | . ' avsláttur í prisinum, JAVNAÐUR KRAT Við størri lýsingum fæst Tirsdag hin 7. apríl 1931. Ee) 273 NNE £3 HANINN 53 8 Tandlæge BREND £3 træffes 11—5. Telf. 114. = F STN 23 DN ÆR Æ NK TF Hin føroyski jarðaspurningurin. Tað er ikki so sjáldan, at tosa og skriva verður um hin før- oyska jarðaspurningin, at ovlítið jørdin er dyrkuð og at gevur ovlítið av sær. Ja, fram verður hildid, at av årum aftanå vit standa hundradir tíðina. Tiverri er tad so. Men spurningurin er: hvi er tad so? Jú, jarðaspurningurin er ein meiri missrøktadur spurningur, hann er heilt »åt av skriðunic eins og mangt annað her á landi. Við jørdini er tað eins og tað er við peningavidurskiftunum: Hann, ið best hevur verið fyri happi, hevur fingið og sum enn Annað- hvort heppni at verða borin til er framvegis fær hana. jorð ella heppni í peningavidur- skiftum og kunna keypu jørd, 9 eru ikki ókendir fakltorar. Anda- lig evni og dugnaskapur hevur als einki at siga. Fey, id ikki eru so heppin og ikki eiga » 5 ið eiga foreldur, g jørd, verða ognaleys; og lað eru so sanniliga mangir Føroyingar ognarleysir. Tað er órættvíst, al mangur, ið nógva jorð hettu Tað prógvast við, al so er, og eigur, åsannar nú eisini órætltvísi. í einari bygd verða summi fodd til jørd, meðan onnur ikki fáa somikið, ley kunna seta fólin á. Sjálvandi er hetta skeivt og krevur eina broyting, onganlíð ov skjótt, so hann, ið vil hava jørd, kann fáa hana á hamp- hátt. Tí jørðin eigur ikki at bíða eftir uligan og lagaligan sínum ognarmanni, men hin jarðahugaði skal eiga atgongd til at virðisgera hana. Hin jarða- hugaði hevur bíða og leingist at sleppa framat til virkis, men enn er honum bæði torført og ólag- aligt at fáa jorð. Í ollum londum fáa dyrka so nógv, sum moguligt, verður roynt at rudda og og fáa jørdina at geva lad mest møguliga av sær. Men vit her í Foroyum darla aflaná, sum í mongum ødrum forum. Væl er tað so, at jørd kann fáast til innlegging í fleiri stød- um, men er tað nú so gott at fara í hóslag við at leggja inn? Oh nei, langt ífrá. Men tó kann hin ognarleysi gleða seg yvir, at tað er nakað sum heitur kongs- jørð; ti hann, ið fær til innlegg- ing, fær av henni, og ikki av 60alsjørdini, Vidurskiftini innlegging eru ymisk f teim ymisku bygd- við unum. Oftast er tað so, at hann, ið inn skal leggja, krevur at hava ikki so lítið áræði fyri al koma áleiðis; lí tað er nú so, at eingin vil lata nakað, sjålvt um hann íkki hevur fingið tað kemur so greidliga, og eisini innlegging yvirhøvur at ráma ein og annan, ið kann hava høggligan haga. Her er tað, at ein skal koma fram at stríðaslt, bæði privat og á grannastevn- um. Eru uppsitarar illa vid um illa útspiltur á allar håttir, ja kanska umseknina, verður hann so illa, at hann, táið til skarp- skeringar kemur, onga jorð fær. Sjålvt um ein nú skuldi fingið ella súður eitt stykki, ið liggur her eru ikki allar Tað er einki av sær, og fyri at tað skal har, so syftar. hagi og gevur fåast til at geva av sær, må nakað av kapilali til og ein, ið ongan eigur? Tað skal garður skulu amboð um stykkið, tað til at dyrka við; teðini eru eingi Her nógvir vansar at vinna, nógvar og vegurin eingin. eru treytir at lúka, bæði nógvar og So kann fáast, kemur lað mestsum stórar. sjálvt um stykkið av sær sjålvum, at mangur ein letur vera. Ein veit, hvussu við- urskiftini hava verið hjá teim- um, ið fingið hava, hóast hava fingið ringa hagujørd til frálíka góðan græsbo, við nógv og íðugt arbeið. Og kortini kann ein ikki hava hetta stykki í frið, men seyður og annað skal hava við lí, eins og var rætt at fara tað hagi, frá 25. oktobir til 14. mai. So her, eins og í mongum øðrum forum, skal hin ognar- leysi knokkast, tó at hann hevur eitt arbeið, gjort stórt og virdismikilt meðan eigarin hevur fingið all upp í hendurnar og bert hevur at halda viðlíka. Vit standa aftarlagari enn fyri hundrað árum síðani, hval jarða- brúkið viðvíkur, men hvar er orsøkin? Er hon hjá teimum, ið onga jørd eiga, ella hjá teimum, ið fingið hava træðir? Nei, Tað bøndur, ið svíkja; tað er minni enn so. eru hjá teimum, lað er gingið aftur á hondina, síðan teir mislu ar- beiðsfólki, men teir skuldu betur farið við arbeiðsklassanum. Okkara jardavidurskifti eru út av lagi ring, og skuldi ein vænta, all, bøta at Løgting okkara gjørdi hvat gerast kann, fyri at um tey. Tó, tað er ikki, um teir siga so og skylda uppá hetta og hatta; men orsøkin er, at hin ognarleysi ikki hevur nóg nógvar álitismenn inni á tingi. Tann flokkur, ið arbeiðir fyri at virð- isgern hina foroysku hagajorð- ina, er lítil móti báðum hinum afturhaldsflokkunum., Ferð ferð kenna eftir vit, leir hvussu harðliga vit treingja til eina broyling í hesum viður- skiftum, og ló gera vit einki fyri at fremja ynski okkara. Ei tað nú ikki tíð til at taka okkum um reiggj fyri at fáa slíkar menn inn á ting, ið bæði vilja og kunnu bøta um hesi viðurskifti. Royndir hava prógvað, at vit kunna vinna væl av Foroya jørd, bert vit fáa jarðaspurn ingin greiddan og broytlan so leiðis, sum mangur ognarleysur leingist eftir. Vit nýtast ikki al gera so nógv av at flyta inn frá BROÐURSKAPUR ostar 1,50 fjórðingsárið Porto. Blaðið r erður bliag posthúsinum, brævsavnarstødum 5 gy skrivstovuni, Telf. 143. , arg. útheiminum, um jarðaspurning- | vilde mislykkes, og han ind- urin verður broyttur, so betur | kaldte derfor til et Møde paa Nørre Fælled d. 5. Maj 1872. verður algond til jørd, og menn og jord fáa frið. Vit eiga lí at seta okkum fyri at fáa leimum jørð, id vilja hava jord, so mikla, men ikki meiri enn røktast kann við skilið og dugnaskapi á ein lagaligan hátt. Fad hevði sanniliga givið eilt tørt framstig í Føroyum. Tí eiga oll le ið ognarleys eru, og lev, ið vilja bolta um okkara land, at vera áræsin og fáa fleiri álilissessar á tingi, so jarðaknúlt- urin kann loysast. Oystein. Tiderne skifter. En Tegning, der illustrerer det Øjeblik, da Politiet opløste »internationale”. Det danske Socialdemokrali har af Poliliet i faaet tilbageleveret København følgende »In- tilhørende Effek ter, som Politiet efter Slaget paa Nørrefælled havde beslaglagt: ternalionale« Í socialdemokratisk Banner fra 1872. I Protokol (68 beskrevne Sider) mrk. Forhandlings-Protokol, [nternationale- Al Afdeling i for den bejderforenings København 1872. Í Dirigentklokke, uden Inskrip- tion. { socialistiske Smaaskrifler: So cialistiske Sange Nr. 8, Den fjerde Slands Hilsen og Tak til Pio, Brix og Gelef, 1873 Byggekomitéens Motivering ved Louis Pio, Formund. Louis Pio: En biografisk Skilse, 1873. Í Sparebosse, mrk.: Til Bygge fond, Í Medlemskort (ikke benyttet) underskrevet Johnsen, Sek- relær. 6 Clichéer fra »Ravnen«, Bil- Sam- Cliché til Fremstilling af leder, der kriliserer fundsordenen, (Naadens Sol, Embedsmanden, Borgeren, Præsten, Bonden). Slaget paa Fælleden d. 5. Maj 1872. Den Begivenhed, der gav An- ledning til Fængslingen af Par- tiets Førere, Pio, Brix og Geleff, 100 Mureres val københavnske Beslulning om at gaa i Strejke for at forkorte deres Arbejdstid fra 11 til 10 ingen i vore Dage kan se noget Timer, et Krav revolutionært eller urimeligt i. Men anderledes den Gang. Pio var personlig af den An- skuelse, at Arbejderne skulde vente med Strejker, saalænge de manglede gode Fagorganisatio- ner og Penge i Strejkekasserne, men nu, da Strejken var iværk- sat, kastede han sig med Iver ud i Agitationen for en sejrrig Gennemførelse af Murerstrejken. Forløb til. al saa den Maaneds ud Efter en det imidlertid Her skulde vælges en Deputa- tion, som skulde forebringe Kronprinsen, den senere Frede- rik d. VIII, der under Christian d. IX” Fraværelse ledede Rege- gik ud paa Udnævnelse af en Arbejds- ringen, tre Ønsker, del minister, Oprettelse af Forligs- kommissioner til Udjævnelse af Arbejdstvistigheder og endelig en Henstilling til Autoriteterne om at indtage en neutral Stilling. Sagen udviklede sig imidlertid saaledes, at Justilsminister Klein lod Forbud ledmøder, Politidirekloren nedlægge mod Afholdelse af Fæl- hvortil Socialdemo- kratiet vilde sammenkalde. hele sin Mø- det skulde afholdes trøds alt, og Pio kastede sig med Autoritet i Brechen for, at dette resulterede saa i, at han sammen med Brix og Geleff blev anholdt Natlen til d. 5. og ført til Fængslet paa Nytorv. Fælledmødet knustes af Mili lær og Politi. Auloritetern« havde belavel sig paa Revolu- tion. Alle Rekruler blev holdt tilbage i Kasernerne. Paa Ama- lienborg var Garden parat til Udrykning. Kastell Hovedvag- len og Raadhuset var besat af større Infanleristyrker, og de større Pengeinstiluter, navnlig Bankerne, var ligeledes under skarp Bevogtning. Der blev dog ingen Brug for denne gevaltive Magtudfoldelse, og hvis Myndig hederne ikke sen havde tirrel Arbejderne ved deres ulovlige Fremfærd, vilde Fælledmodet efter al Sandsvnlighed være for- løbet roligt. Nu kom det nødvendiøvis til Sammenslød, da Mængden vilde trænge ind paa den afspærrede En Es frem med dragne Sabler og kadron Husarer splitllede Deltagerne, og der op- Skær fortsaltes stod en ret haardnakket mydsel, som senere paa Blegdamsvej. »internationale"'s Opløsning og Politiets Razzia i Foreningslokalet i Helliggejststræde. Først et lille Aar efter, d. Marts 1873, fik de deres Domme for »Forbrydelse 28. Fængslede mod den offentlige Myndighed Pio Aar, Aar og Aar i skulde 6 Brix 4 og Orden«. Geleff 3 Forbedringshuset. Førernes Indespærring ramte naturligvis den unge og endnu meget usikre Bevægelse som et lammende Slag, men det lykke- des at holde baade Bladet »So- cialisten« og >Internationalec oppe. Den 14. August lod Ju- stilsminister Klein udstede For- bud mod »lInternalionale«, som dermed opløstes, og det var i denne Anledning, Politiet fore- log Foreningens Lokale under »Føniks« i Hellig- gejststræde, hvor det beslaglagde Københavns Afdelingens Proto- kol og de øvrige Effekter, som nu er udleveret til det danske Socialdemokrati. Betjen- tene trængte ind í Lokalet og drev Foreningens Medlemmer ud paa Gaden under Stød og Puf, For at ophidse dem til den Razzia i blevet