týsdagur 12. mai 1931síða 2

# Ég f t * * | Vindeygir, hurdar og listar Gott og bíligt arbeiði. Hugo Øster's Maskinsnidkari, TIL. 216. Tórshavn. Tlf, 216. Amerika betragtes Livet som noget, der er kommende, ikke værende. Det er altid Fremtiden, det gælder. Amerikaneren er mindre in- dividuelle end Europæeren. Han siger »vi«, medens Europæeren siger »jeg«. Livsfilosofi og Moral er stand- ardiseret, Ejendomsretten er forenet med social Ansvarsfølelse. Europa er forbavset over, al Telefon, Telegraf og Jernbaner er private Foretagender. Men det gaar udmærket i Amerika, fordi Ejendomsretten er parret med en udpræget social An- svarsfolelse. Den, der ejer mest, betragter det som noget ganske selvfølge- ligt, at han stiller en god Del baade af sin Ejendom og af sit Arbejde til Disposition for Samfundet. God Smag men ringe Kunstsans. Set fra et kunstnerisk Syns- punkt siger Einstein — maa jeg beundre den gode Smag, der præger moderne amerikansk Arkitektur og alle det daglige Livs Nyltegenstande. Paa den anden Side er f. Eks. Malerkunsten og Musiken ikke saa meget bevendt. Kunst er for Europæernes Sjæl af mere vilal detydning. Derimod er jeg fuld af Be- undring for de videnskabelige Forsøg. Egentlig har jeg kun eet at bebrejde Amerikanerne; deres Mangel paa international Sam- følelse. De internationale Problemer interesserer = dem ikke det mindste. Amerika maa lære at beskæf- tige sig med Verdensspørgsmaa- lene. — Del førsle og vigtigste Spørgsmaal er Problemet om den iniernationale Afvæbning. Lýggjas her, Lýggjas har og Lýggjas allastaðni. Nú, tað er langt síðani seinast; men havi verið burtur nú í longur tíð, skal eg síga tykkum. Ég havi verið langt burtur, heilt norðuri í Vest manna og studerad »teori og praksis«, tveir OØatskiljuligir faktorar, sum »Lyggjas hin navnfræmi« hevur gg): strikad og prikad saman har norðuri og lýður navnið: „Royndarútskiftingin í Vestmanna á donskum og foroyskum máli, legd til rættis eftir alnamáli og avgreitt í metrum; hvert gil og hvor veit, hvor knikil og kollur, målt i longd og breidd, djúbd og hædd eftir Lýggjas hinum navnframa«, Ja, ja. „Vestmanna sleipustød« er tillikið, royndarútskiftingin verður tað við. Hvor veit, um ikki Vestmenningar um eini fyra--fimm hundrað ár reisa ein minnisstólpa, „steinstólpag, úti á »pollinum«, við kryllinum á Lyggjasi navnframa ovast á stólpanum. Stólpin eigur at kunna neggja um náttina og belja um dagin. Aja, okkurt gera Vestmenningar um fimm hundrað ár, uttan at fáa tað inn við skeið ella hvísl (gaffil). Lyggjas hin navnframi tekst við nógv meir, enn hann sær út at vera skikkadur til. Bóndaborin, sum hann er, er hann bóndi av kjøti og blóði og veit altíð akkurát at siga, hvussu teir gera í Noreg, og hann veit sum er at alt er beint, um tað er aldri so skeivt og krønglugt, Lýggjas P3GIIT Denne vigtige Regel maa De en- delig huske, naar De skal vaske! Naar Deres Vaskekedel (halvt fyldt) indeholder 6 Spande Vand, bruger man 2 smaa Pak- ker eller én stor Pakke Persil Til 3 Spande Vand en lille Pakke Persil! til Tilberedelsen af en god, virkningsfuld Vaskelud, men uden nogensomhelst Tilsæt- ning af Sæbe eller Spaaner. Til hver Kedel Vasketøj maa man tilberede ny, kold Lud. Teir, id vilja hava geitulomb, mega venda sær til FØROYA BÚNAÐARFELAG'S sum skjótast. Felagið fyri træsmiðir heldur fund miðvikukveldið 13. í hs. kl. 8'/', s. p. í húsið „Havnar Arheiðsmannafelag““s. er modernaður inneftir og gamaldags úteftir, og eru kringumstødurnar stundum soleiðis, at Lýggjas ikki er við hús, beint sum hann hevur verið við hús. Hann hevur nógv um at vera, hann skattar dypið, bæði hjá sær og ødrum, hann turkar fisk partafisk alla ársins tíðir, og so hevur hann tað rama »mani« fyri at skriva, skriva, skriva. Tað skrivliga hjá Lyggjasi navn frama er kanska tað mest drúgfora arbeiði, hann hevur fyri. Tí tað skal vera nakað stór rúgva í einum manni, ið skal lata ein greinastubba ella greinasperil úr sær sjálvum, um seg Tað, ið sjálvan í blødini altfor ofta. hann so skrivar, er tí altíð í hesum vendingum: >Ég haldi«, »eg moyni«, veg veit«, veg skal«, »eg havi«, »eg eri« o. S. fr. At Lýggjas hin naynframi er nógv útsettur fyri at jótra, er einki at siga til. Hann hevur jú ikki í vøggugåvu fingið tær gávur, sum Lýggjas í Lambæ, nevniliga at vera hittinorð- aður, altíð stuttligur, hvors skor og glósur vóru sum eggjørn so hvøss, og ongantíð noyddist at tyggja um aftur tað, hann hevði sagt. Í vetur, frammanundan hinu »sponsku«, fór Lýggjas at skriva um húnaðarskúla á Heyggi. Síðani hevur hann dýkt á vá Heyggi«, vá Heyggi« í hvørjum høggi. Men so einaferð var hann um at dóna av mødi, lí eingin varaði aftur; men áðrenn hann geispadi, nevndi hann tvey nøvn og skær í eitt andskræmuligt skríggj: Heyggsgarður! Tá fekk hann endaliga aftursvarið: „Heyggsgarðurla Tað var rekkóiða frá honum sjálvum. Men Lýggjas hin navnframi lýður fegin á, táið »dvørgar úr homrum tala. L|$. , Ur Foroyum. Tórshavn. Sjovinnulåns- grunnurin. Táið menn fyri gott og væl tveimum árum síðan tóku seg saman til at royna at ibirta henda grunn, var tað út frá tí sjónarmiði, at um vil Føroy- ingar skula hava vónir um nakranlíð at fáa so miklan pen- ing lil brúks, sum okkum tørvar í fiskivinnu og tí vinnu, sum stendur henni nær, so måttu vit fyrst úlvega nakað av peningi sjálvir, áður enn vit kunna vænta, at útlendingar vilja líta okkum pening upp í hendur, so mikið sum okkum er tørvur á. Í fyrstu syflu varð lá hugsað um al úlvega pening til nýggj skip og fáa lagaligari lånitreytir enn lær, sum eru, lí vid so stórum kostnaði sum nú er bæði av skipakeypi og drift, er tíðin at avdraga lánið í nógv ov stutt. Sum vil vístu á í okkara sein- astu grein, er hetta væl gjorligt og eigur at verða tikið upp og sett í verk so skjótt sum til ber. Í teim lveimum árunum er korlini nógv broytt í sjódriftini í Foroyum. Her eru komin nógv nýggj skip, og ley gomlu hava fingið motor og stórar umvæl- ingar, og yvirhovur er skipaflota okkara í belri slandi nú enn nakrantíð. Men hetta bundið nógvan pening. eina tíð er tað útgerðin og pen- driflina, ið meira er tørvur á at útvega. Aldri hevur í Foroyum verið so ring peningavidurskifli sum hevur Og nå ing til seinasta år og verið so torført at fáa neydturvulig lán til útgerð og alt tað, ið neyðsýnt er fyri at halda sjódriflini gangandi. Tað er ti vert at hugsa um, um ikki peningurin í Sjóvinnu- lánsgrunninum — sum nú er vorðið í fyrstu syftu eigur at verða nyltur til útgerðarlán og tílíkt allso beinan vegin til Verður drivin á skilagóðan hátt, mátti uppá seg, skjótari enn ein lånigrunnur, hann vildi kunna fingið okkum pening til handa úr útløndum, kunna so nýggjan banka. hann vundið hann skjótt og so við og við eisini verða givin lån til nýggj skip. Utgerdin er tó tað, sum fyri fyrst ræður mest um. Hvat hjålpir: tað, um vit fáa fleiri skip, táið hvorki ley ella tey, ið longu eru, verða reidd út? Og fyri fiskimenn vil ein nýggj peningasløda sum henda gera møguleikan storri fyri at fúa avrokning í rættari tíð. Innkomnar eru nú 45.000 kr., tað er beinast, at lutaeigararnir koma saman at samráðast um, á hvønn hált eigur at verða skipað fyri starvinum í fram- tíðini, og velja nevnd, ið kann fora tað, ið samtykt verður, út í verk. Arbeidisnevndin fyri Sjóvinnulánsgrunnin. Kvinnu-arbeiðara- felag. Kvinnurnar í Vági og Porkeris sókn hava nú stovnað felag at verja og heyja rættindi og lon- viðurskifti hjá teim arbeiðandi kvinnunum, í fyrsta umfari: fiskagentunum. Felagsins navn er »Vælgerdin« og formanninna tess er Mikala F. Joensen í Vági. Í søguna. Hvalaveiðufelagið ið fyri árum síðani rak hvala- veiðu við Føroyar og hevði stødina í Lopra, lýsir til aðal- fundar í Sandefjord í Noreg 15. juni. Dagsskráin er: »Suderø«, Uppskot um at slita felagið. Bjargafriding. Lambæmenn kunngera í Amts- líðindinum um friding av fugla- lendinum frå >Kjógvadalsgjógv< um »Mjoanes« lil »Kyrrgjogv«. Kunngeringin er soljóðandi: »Færøernes Overpolitiret har under 18. Oktober 1930 afsagt følgende Kendelse: Paa en Strækning fra »Kjo- vedalsgjov« over »Mjovanæs« til »Kyrgjov«, vil Fuglebjerge og Urer være at fredlyse med den i Lov for Færøerne Nr. 101 af 4. April 1928 om Jagt, Fuglefangst m. m. $ 15 fasl- satte Retsvirkning. Hvilket herved bringes til almindelig Kundskab, Ástaðarfundur. Viðvíkjandi = útskiflingini í Sandvík og Kvalbæ boðar út- skiftingarformaður E. V. Greger- sen frá, at ástuðarfundur verður hildin í Kvalbe hin 12. august kl. 10 f. p. Keglið. »Dimmu« var dált við, láið borið varð í ljósmála, at sam- bandið í ikki minni muni enn sjálvstýrið er sinnað til at halda keglið um undirvísingarmálið uppi sum longst. Nú blakar hon út millum lesarnar, at Stauning hevur dikterað uppskotið frá J. H. Poulsen um undirvísingar- málið. Sjálvandi trýr eingin hesum, tí flest oll vita, at:J. H. Poulsen og mangir aðrir menn eru av somu åskodan, og vóru tað langl Stauning hevdi nakra beinleidis ella um- undirvisingar- áður enn vegis ávirkan á og heldur tí arbeiðisneyndin, at | málið, Ætlan sambandsins í undir- vísingarmálinum er framvegis tann sama, at halda keglinum uppi sum longst, hóast flokk- urin á seinasta lingið setti fram uppskot um, at undirvisingar- málið skuldi vera bæði Danskt og Føroyskt; hetta er bert tað sama á ein annan hált, sum kellingin gjørdi á sinni, táið hon borðreiddi við »kaffi og te ísenn<. „Varðin“. 1.—2. hefti av 11. bindi >Varð- ans« er úlkomið. Innihaldi er: Til J. H. Djurhuus (yrk.) eftir Rich. Long. Jens Hendrik Oliver Djurhuus eftir Rich. Long. Gorp- urin. Eftir Poe. Týðing eftir J. H. O. Djurhuus. Apollon. Tytt úr greskum, eftir J. H. O. Djur- huus. Finnur, eftir Heðin Brú. Bygdin, eftir Chr. Matras. Gomul trúgv úr Dali í Sandoy, eflir Adolf Dahl. Stubbar um útróður, eftir Dánjal á Steinum. Sum- marmáladagur og fyrsti sum- marsdagur, eftir /. C. Poulsen. Bókaummæli, eftir Rich. Long. Feroya Amts Bókasavn er nú opin hvenn dag: Lestrarstovan er opin gerandis- dagar kl. 10—2 fyrra parlin og kl. 5—9 Utlånid er kl. 12—2 fyrra partin og kl. 5—8 seinna partin. seinna partin. opið gerandisdugar Føroya forngripa- goymsla og Føroya djórasavn er opin sunnudagar kl. 3—3 seinna parlin. Atgongugjald er 50 oyr. Úr Íslandi frættist, at 0. u. 40 foroysk skip hava verið inni á Reykja- vík. Væl er veiðtt yvirhøvur, og mong skipini landa har vesturi. Fjarrilað er soleiðis um fiski- skapin: »Godthaab« 53.000, »Johanna« 38,000, »Egeria« 39.000, »Ausler- litz« 80.000, »Nélsoy« 43.000, »Ondine« 78.000, »Albert Victor« 37.000, »Energy« 29.000, »Thor« 13.000, »Fridu« 46.000, Tre Søskende« 48.000, >Grundicke 36.000; »Hero« 33.000, >Súland 35.000, >Guide mec 12,000, »Alexandra« 25.000, »Johanna Soøfia« 40,000, »Albert« 63.000, »Mazeppa« 53.000, »Haffstein« 17.000, »Sjoløvan« 47.000, »Fag- ranes« 75.000, »Dagny« 14.000, »Lillv« 22.000, »Elisabeth« 53.000, »Nelly« 20.000, »Bearnaise« 88.000, »Ruth« 36.000, >Carl 38.000, »Britons Pride« 19.000, »Lieutenant Vedrines« 83,000, »Sigurfarid« 55.000, > Ella< 92,000, »Reykjanes« — 44.000, »W. G. Marshall« — 45.000, »Bjørgvin« 10.000, »Vågoy« 35.000, »Coraliu« 28.000, »Acorn« 28,000,