týsdagur 26. mai 1931síða 1

FRÆLSI Nr. 21. | 90 ovr. á 3. og 4. AMBANDSBLAÐIÐ nevnir = lað »stygge Beskyldnin- ger«, ið vit havn lagt og fram vegis leggja sambandinum fyri, at:tað í spurninginum um und- irvísingarmálið ger, hvat ið ger- ast hetta verður greitt til bata fyri tað, tað skal eitt amboð í ti kann, so mál aldri verða, nevniliga: natúrligt lagaligt, mentunarstarvi, ið natúrliga eigur at byrja í skúlunum. > Her hevur sambandið til dags sýnt vilja sín móli atgongdini til hollan kunnugleika fgjøgnum hin einasta lykjul, id barnið eigur, láið tad fer í skúla, nevni- liga: sítt egna móðurmál. Men vil hava ikki kent sam- hbandinum um, at tað sparrar fyri, so undirvísingarmálið aldri verður greitt, bert av stuttleika. Nei, nei. Stuttleikin í sambands- starvinum, hann er sum Harra- gud veit, og eingin trýr uppá slíkan stuttleika. Sambandsblaðið ætlan at smoyggja sambandsins vil, í síni syndir í undirvísingarmálinum burtur av sær, leggja okkum fyri at vera ávirkaðir av uttan- vellamonnum, so vit á Ungi seinasta ár tóku ta stoðu í und- irvísingarmálinum, vit gjørdu. Nú er tað tíbetur so, at javn- aðarmenn altíð hava lætt við at vera við al loysa floktar spurn- ingar á »praktiskan« hått. Tad vóru royndir í taleid, vit gjørdu í fjor í undirvísingarmálinum, vg tíðin vil prógva, at hesin loysningur er hin einasti beini. Vil skulu ikki hesu ferð koma nærri inn uppá sjálvt keglið um undirvísingarmálið, ið byrjaði í seinastu eld, og í hesi hevur verið fort so langt út í æsir, ið tað kann, uttan at teir stríðandi partarnir gjørdu nakra roynd til at fáa keglið frá hondini. Í sein- aslum er lað meiri skinnbárligt, enn tað fyrr hevur sæð út, at endamålid er hitt eina: keglið um undirvísingarmálið má ikki falla niðurfyri, tí, úr tí neista- num sláa teir stríðandi vápna- eld til onnur smákegl, ið lítið hava at lýða samfelagsliga sæð. Síðani Førovingar fyrst í hesi old byrjaðu at taka seg fram mentunarliga, kennist eisini hjá teim, ið søkja sær mentun, og hjá teim, ið kenna í slíkum málum, ein trongd til at nýla lað undirvísingaramboð, ið bæði hin kunnleikssokjandi og hin kennandi fingu frá skaparanum og móður fold: móðurmálið. Tí verður foroyskt mál nýtt sum undirvísingarmál í mongum skúlum í okkara dogum, og $ 7 í skúlalógini kann tí gerast bæði tvífald og trifald, og hon verður kortini lítið ansað, tí hitt natúr- liga verður tað, ið vinnur, og lí eigur $ 7 at koyrast burt, Í vsingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu. avslåttur í prísinum. "FOROYA: SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR Vid størri lysingum fæst JAVNADUR — Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Ríkisráðharri Bretlands, ENES NS SÉ MK ll | SÉ 2 SENN BENENE |{É Ca 25. ; MEE FEE JAMES RAMSAY MAC DONALD, er av fåtækum foreldrum, og hann vaks upp hjá ommuni i heimbygd sínari. Ramsay Mac Donald, ið nú silur sum ríkisráðharri í stóra Bretlandi, er foddur í eini lítlari bygd uppi í Háskotlandi, Lossie- mouth, ár 1866. ara vóru ógviliga fåtøk, ja so fálok, at tey ikki høvdu ráð at hjá Foreldur hans- hava dreingin heima sær, men noyddist at lata hin lítla Ramsay búgva hjá ommu sínari. Hon var ein frálík og hjartagóð kona, ið tíðliga kendi honum Í mongum góðum. Í skúlanum var Ramsay íðin og dúgligur og lærdi skjótt tað, id lærast kundi í einum bygdaskúla tá í tíðini. Upprunaliga skuldi Ramsay verða jorðarbeiðsmaður, eins og faðirin, men hetta helt kennarin við skúlan vera synd fyri ein drong við so góðum andaligum evnum sum Ramsay, og hann hjálpti tí dreinginum til at fúa arbeiði sum hjálparlærari. 20 ára gamal kom Mac Do- nald til Londons, men her hevði eingin brúk fyri hjálparlærara. Hann tók tí arbeið í stórbýinum sum býboð o. a. Men lagnan lagaði tað soleiðis, at hann at fekk skrivari hjá einum lími av lí bretska Men fegin og hjartansglaður var hann íkki kortini. Hunn talaði ofta við sínar vinir, Keir Hardie, endanum arbeiði sum parlamentinum. | fabrikkunum, ið Sidney Webb og aðrar, um tey mongu fátæku menniskjuni í tí Bretlandi. Mac Donald og vinir hansara ríka komu ásamt um at gera alt lað, teir vóru mentir, fyri at berjast móli vesaldóminum, og gera menniskjuni í Bretlandi glaðari og eydnurfkari. Við valini til parlamentid komu nå mangir ålitismenn inn, id taladu mål teirra fåtæku. Tuð gekk ikki illa, og mong vánaviðurskiftir gjordist belri. Bornum varð íkki loyvt at arbeiða í kolabrotunum. Arbeið- ararnir fingu fyrr fri um kvøld- ini, og verksmiðjustjórin skuldi ansa eflir, at ikki skarn og av- fall hópaði seg upp í dungar Í kundi sjúku millum arbeidararna: volda Men so kom kríggið!! Mac Donald at hetta var pínandi galið og vildi bert fora til, at hitt arbeidandi fólkið kom í størri vesaldóm, umframt skilti, at ein mongd varð dripin. Men kriggsørskapurin for fram kortini. Táið kríggslíðin endaliga var varð Mac Donald sum oddamaður fyri tí bretska liðin, settur javnaðarflokkinum, ið nú hevði veljaraflokk stemmir. Nú er Mac Donald ríkisráð- ein uppá 8 mill. | harri Bretlands og ger í sínum stórstarvi alt, ið hann kann, fyri at forða, at vit aftur fáa kríggj. Mac arbeiða nú fyri, at Donald og vinir hans Bretlands- menn skulu fara fram í arbeiðs- hugi, dugnaskapi og klókskapi. Donald stjórnarpalli Ramsay Mac fyrr sitid á stóra Bretlands, men meldurin og ólrygdin í enskum politikki aft- aná veraldarkríggið voldið, at hann á fyrsta sinni mátli fara frá aftur. Nú, ið hann hevur loyst Bald- win og hansara menn av, hevur hann, sum ríkisráðharri, staðið í stórri stríði, enn hann stóð um hitt fyrra mundið. Indiamálið er undir hansara stjórn drigið so langt fram í ljósmála, at menn úr ellum politiskum flokkum hava tær bestu vónir um, at friður verður mál. um hetta Sjálvur arbeiðaraflokkurin hevur verið fyri dyggum brest- um, meðan Mac Donald sat við stjórnini, og mong hava upp- skolini verið frammi í parla- mentinum um at skúgva ríkis- Men Mac Donald sigraði á hvorjum sinni. stýrið frá. Ramsay Aldri sat ein maður í meiri álvarstíðum á odda í stóra Bretlandi, hevur | | delle Blaðið | verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143 Porto. 5. árg. 40 Timers Arbejdsugen. De samvirkende Fagforbund sætter Kampen for 5 Dages Ugen paa sit Program. De samvirkende Fagforbunds ordinære Generalforsamling den 12.—15. de paa Maj 1931 har behandlet Den internationale fag lige Kongres í Juli 1930 mt de af Fællesudvalget af Repræ- sentanter for Den internalionale faglige Central og Socialistisk | Arbejder-Internationalt trufne 3eslutningei Arbejdstidens Nedsættelse, og om øodk« ner aisse Beslutninger. 5 1 I Fagfol bund De samvirkende udtaler sig for en selvslændig Lovgivning tilsiglende en kortere inde- Arbejdstid end den, der holdes í den af den internalio nale Arbejdsorganisation i 1919 vedtagne Washington Kon- venlion. Paa det politiske Omraade bør For- socialdemo søges gennemført í bindelse med det kratiske Arbejderparti, og paa det faglige Omraade bør allt Bestræbelser fortrinsvis retles imod en yderligere kortere Ar- bejdstid, hvis foreløbige Maal maa være 40 Timers Ugen 1 snart Forholdene findes stige for en Aktion; ligesom det maa være en Selvfølge at alt unød- vendigt Overarbejde bør und { l det Tilfælde, hvor det gaus, og td maa udføres, at det da udlignes indenfor den normale Arbejdstid. Norges nye Regerings Program. Statsminister Kolstad har paa den nye Regerings Vegne frem- | sat følgende Erklæring Regeringen, som er udgaaet fra Bondepartiet, tiltræder unde yderst alvorlige økonomisk Forhold og ser det derfor som sin vigtigste Opgave i sagligt Samarbejde med de andre po- litiske Partier at søge Landels Arbejdsliv og produktive Evne opretholdt og fremmet. Det vil herunder være Regeringen mag! | paaliggende snarest muljut og i Folk al søgvt Samarbejde med Kræ! CI | mildnet den kriseramte Tilstand, vort som for Tiden gør sig gældende flere af Næringslivets Om- Landsbyg- paa raade og særlig fol dernes Vedkommende. Regerin- gen er opmærksom paa, at en overvejende Del af de offentlige Udgifter er bundet ved tidligere men gennem et planmæssigt Arbejde vil søge at bringe Statens og Kom- munernes Udgifter vidt muligt i Overensslemmelse med Arbejds- og Næringslivets øko- nomiske Bæreevne. Beslulninger, den saa