týsdagur 9. juni 1931síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|)
/
i
; 4
6
FRÆLSI
-FØROYA-
SOCIAL DEMOKRAT
BRODURSKAPUR
JAVNAÐUR
saa vidt vides taget For-
um skipini ikki fiska innanfyri,
Lysingenprisur fyri petitreglu: 30 ovr. á forsiduni, . . | Kostar kr. 1,50 fjórðingsúrið Porto. Blaðið | 4
Nr 23. 20 ovr, ú 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst Tirsdag hin 0, juni 1931. erður bilagt á posthúsinum, brævsavnurstoðun 5. ar.
þú ivslállur í prísinum. og skrivstovuni Velf. 14. :
en stórstaður, so er tað eyðsæð, al ho rá um lær dx ru útreiðslur. paa Eftermiddagen til langt ud paa | um vil mega halda okkum utll
Ar = | her er ein står mongd av ar arbei i í fyri í irk: Natten. Udenfor Parlamentsbygnin anfyri 3 fjórðingar í Islandi
E Tandlæge BREND Á 4 Mm st g | ubetdslønii o. á. fyri at virka reel Ha AP eget el | go ,
53 ; & | beidandi fólki. Og lad skuldi | fisk? . | meðan vil mislu nógv vid lad,
træffes 11—35. Telf. 114. = s | dere, med hlottede Hoveder gg An- |
= IF ligið líka fyri, um arbeiðarafólki | Væl lilrættalogd byrtan av sigtet løftet mod Gud, der vel dog | at „kol- og salthandilin“ var
sen 7 , U | 1 m ka vilde tillade denne Tx |
| = sjålvt tók upp málið um at | einum fiskavirki arbeiðaranna ikke vilde tillade denne Lov. — fyribeindur á tingi; men her
L/ . ' , 5 < Indenrigsminister Clynes ftorelag . |
byrla líðarhóskandi fiskaturk må vera lonandi fyri arbeidarn de Lovforslaget, men bad om, at det | ger »lingakr.« so væl, at hann
AN, VUDRNID Gb; ingarhús; tí hví skal ein altíð | fólkið og fyri Tórshavnar bv ikke blev betragtet som g elur um ein 1 hver feldi
MS SEND 4 | ringsforslag. Alle Partiers Medlem- | lið?
; ef“ i i malloc !
til, at Torshavn er um mer var stillet frit ved denne Af-
at verða ein stórstaður, eftir stemning. Alvorlige Kristne tog Or- Men Hvstýrisblaðið heldur
; ; , ! ? det for Loven, andre imod. Lands- | fram o il vera við tað sama
foroyskum vidurskiftum at . bury, der er flittig Kirkegænger, | 5 VIL verd VIð ja SM,
døma, ið hvussu er. sagde meget betegnende, at man tog | at vit mega fáa okkum ra til
T . : i: e e Í 1 ( , Forargelse af Fornøjelser paa Søn- al VI 1 innantvi ark. lí siålvi
Tad er NOR: ið talar fyri, al S ] Ø ag dag men ingen af Lovens Modstan- ar Sea MM My! mark, | é
slík orðleiðing er rett. T. d. er
í Tórshavn hin stóra og tydn-
ingarmikla inn- og åtfluttnings-
»
ægrin, sum ikki Torshavn, men
eisini nærhendis bygdir hava
vinning av. Landsins skipasam-
hand vid meginheimin liggur
um Tórshavn.
Men samtíða sum framhildið
verður, at Torshavn er ein stør-
slaður, so verður eisini (frå
iðrari síðu sagt, at Havnin fram-
leiðir nógv oxlílið í samburði
fólkalali í
bvi. Tað er ikki so lætt at renna
við hilt stóra hesum
hesa seinri åskodanina um koll,
sum at prógva, at stórstaðar-
dámurin er við at:vinna vald í
Tórshavn.
Tað er jú mangt broytt, síðani
hini stóri handilsfelogini fyrr í
líðini her,
hovdu heimstað
og
sjålvt tað, at skipasambandid við
meginheimin ikki var so reglu-
ligt
»
sum nú og útlfluttningsvið-
urskiftini ikki so lagalig sum í
so fram-
hædd
Men
tíðin, ið ikki bert grøir men eisini
hátt
okkara dogum, var
leiðslan í ollum forum í
við aðrar bygdir á landi.
og til
sópar, hevur á sín g
sínu líð eisini sópa í Torshavn,
o tey gomlu handilsfeløgini ikki
eru meir.
Tó standa enn ley gomlu
handilshúsini fleiri staðni, ikki
søguligir bygningar,
bert
men við nýggjum handilsslogum,
sum
moderniseraðir, hóskandi (il tes
krøv, ið din nú einaferð setur
til samtid sína.
Soleidis er handilslívið, kram-
meðan
húlívið, modernisernd,
framleiðslan ikki enn hevur
fingið lann byr, ið tíðin krevur
eisini av henni.
Tær royndir, ið gjørdar eru í
Tórshavn við
fiski lil
fullnar
innilurking av
ikki. til
tað,
dømis, eru
til
kappingartid vit liva í krevur,
svarandi tann
um so at sóllurkaður fiskur
eigur sín óbeskorna aðalsess á
g
veraldarmarknaðinum.
Nú hevur lað verið framhildið
og lað við ræltli, at lad verður
ov nógvur óvirkaður fiskur latin
av landinum, og Havnin er einki
láið lalan er
undantak, um al
lata óvirkaðan fisk ål, líverri;
nú, nógv er í seinaslum bøll
um hella, men fullfiggjad eru
hesi viðurskifti ikki enn.
Táið Torshavn er um at vera |
1 engelske Byer.
De stille Søndage forsvinder, men det sker under
Protest og ejendommelige Agitationsformer.
Vor
fortæller i følgende Artikel om
London-Korrespondent |
en mærkelig Uge i Englands
politiske Liv: |
London.
En Søndag England har siden
salig Cromwells Dage været noget i
sin Art ganske enestaaende.
Alle Fornøjelser, af hvad Art tæn-
kes kan, har været forbudt, kun
Sport og de snart over hele Jorden
skildrede Søndagstalere i Hyde Park
i London har Folket haft Lejlighed
til at more sig med paa Hviledagen.
Egentlig var det kun Kirken, der
havde privilegeret Ret til at aubne
sine Døre paa Søn- Helligúage,
og
lidt
men Tiden ændrede herved.
Som den mest Langfredag Í
hver eneste
Har
saaledes har
Danmark,
Søndag í England været, væ-
ret.
Loven af 1780 maa ændres
Det er rigtigst at sige har været,
naar Talen er om engelske Søndage,
for efter foregaaende Uges spæn-
dende Begivenheder tør man spaa en
Ændring.
I lang Tid har
riet arbejdet med
Helligdagsloven af
forslaget, der nu er
gaar ud paa, at
maa aabne paa Sondge. Der var
ventet, at
Indenrigsministe-
Reformforslag til
1780« Reform-
færdig fra Mini-
Filmsteatrene
lem,
steriet
der havde ogsaa de rigtige
Teatret havde faaet Lov at aabne
Portene, men det kommer maaske,
naar Loven kommer til 3. sehand-
ling. Det er jo rigtigst, at give den
ægte Kunst samme Ret som Surro-
gatet, Radioen og Filmen, Dette sid-
ste Standpunkt hævder bl. a. et Par
af Londons store Blade.
Postkort-Kampagnen.
Man kan roligt sige, at den fore-
gaaende Uge, hvor Løven var for,
var en af de mest spændende man
længe har oplevet i Englands politi-
ske Liv. Utvivlsomt ønskede Folkets
store Flertal at faa Filmsteatrene, de
kommunale Sportspladser og Teatre
aabnede paa Ugens Hviledag. Mange
er jo simpelthen forhindret i at nyde
Livet uden netop paa denne ene Dag.
Men flere religiøse Samfund tog me-
get energisk Kampen op mod Loven
Sendagsaab-
om Jiografteatrenes
ning. Der blev organiseret Møder
mange Steder og vedtaget skarpe
Resolutioner mod de gudløse Mænd,
der vilde afskaffe de stille Søndage.
En ejendommelig Form for Protest
blev organiseret. Samtlige Parla-
mentsmedlemmer modtog Postkort
med Fyndord: »Gud har indstiftet
Søndagen, Mennesket skal ikke be
sudle den« 0. 8 y Populære Par-
lamentsmedlemmer som f Eks.
George Lansbury, modtog adskillige
Hundreder Postkort. Dog ogsaa fra
Lovens Tilhængere, f. Eks.: Kære
George Landsbury. hvorfor maa vi
ikke spille Tennis i Parken om Søn-
dagen. Giv os bløt foreløbig Filmen,
men vi vil have mer
løs.
Alle
Det er
er Aar og
Kræfter slippes
ikke
Dag
for meget sagt, at
siden et
Lovforslag
Hjem,
Biografteatre
er drøftet saa energisk í alle
som Love tn
netop
Indenrigsminister Clynes,
nes Aabning. Alle diskuterede Iø-
ven. Modstanderne af den gik langt
i Udtryk: Gudsbespottere, Verdslige
Prangere, var ret jævnligt benvttede
Betegnelser om Parlamentsmedlem-
merne. Men der var dog en tydelig
Medvind for Loven. Adskillige Præ-
ster ønskede den, »Hellere man Ung-
dommen være paa kommunale
Sportspladser og i Biografen, forud
sat der spilles ordentlige Film. end
Steder, hvor værre er, blev der sagt,
En i Pressekampagnen, før Parla-
mentsbehandlingen, offentliggjor: Sta.
tistik oplyste f, Eks., at i et typisk
London Kirkedistrikt med 80.040 Ind-
bygere, var der i 1886—87 12.996
Kirkegængere, 1902—03 10,370 Kirke-
gængere, 1927 3,960 Kirkegængere.
Til 44 Gudstjenester i 1886 var der
gennemsnitlig 295 Deltagere, til 56 i
1902—8 184, og til 62 i 1927 63
Der Medvind
Loven Søndage.
var absolut for
om Fornøjelser paa
Den spændende Aften.
San kom spændende Debat 1
Parlamentet der varede fra tidligt
den
irgelse af, at Arbejdere blev tvun
get I, mod deres Overbevisning, at
arbejde om Søndagen. Afs ingen
gav 258 Stemmer for Loven, 210
imod, Det var 48 Stemmers Majo
Mac Donald og de Konservat s Le
der stemte for Løven. Lloyd George |
stemte ikke Loven skal fo
igen, men er ret sikker paa Ved
tagelse. Dens svage Sider er, at den
kun omfatter Beografteatrene, og af
den stiller a Kommunt f1
Kendte Politikere mener, at det fer
eller siden maa komme t mn mert
rationel Løsning Skal Biografern
have Aabningstilladelse bør Te
have det samme, og man bør skaan
Kommunerne for oprivende Ka
om disse Spørgsmaal. Tiden 5
hvad man naar til. Et er sikk
de stilk ngelske Søndag i] k
ret æng
B—
Sambands- íhaldið
09
sjálvstýris - íhaldið.
Sjálvandi var tað allíð vænt
f
andi, al »Tingakt for at mol
mæla grein mini í hesum blað
nr. 20, allanntíð hann hexði sett
sær hellar sum stórmál og sum
heilt tydningarsamt, at varðveita
fiskirætlindii
okkara núverandi
í Íslandi; men al mótmælið kom
al vera sum lad var, skuldi ein
seinast væntad, lí tað er ein
slík vevjan og lvassan, sum
eingin kennir maka til.
Sjálvstýrisblaðið hevur nú
mølma í eina langa tíð um at
varðveila okkara núverandi fiski
ræltindir í Íslandi, ið vit koma
al missa, um sáttmálin millum
Ísland og Danmark verður upp
sagdur; her verður heltar sjálv
vist á, at vit koma (il al
við
andi
missa nóg lað, og mega
lessvegna sign upp sambandið
við Danmark fyri at eiga henda
rætt.
Hvat høvudsgrundin er við
hesum uppskoti, kann ein og
hvor best ætla; men at hetta
er til at gagna Førova fiski
monnum og fólki, er óvrunduað,
ti lað er nógv ið bæðir og liggur
av láni hjá okkum, sum krevui
og kundi fingið ábót: men við |
|
hetta verður hvorki nevnt ella |
rørt, lað verður bara hildið fram |
|
við lí sama møsninum sam- |
band, sjålvstyrid, utlan fram |
|
|
|
taksroyndir, og tí hevur Foroya
fólk, kvinnur menn, orsok
og
til at vera leidd, og ff kom grein
mín. Eg hell, al vit mistu einki,
so er lao0 vel helst í hesum
samanburði at:hava sildaveiðuna
fl: På % “
0 lundruv ma,“
IÓ UN Í I
im »hin støra Stauninøska
s Vinnan
1
donsk-førovska »Isvirki«
er grunda0 á!
Solerdis endaði stormålid ein
vevjan fyri »Staunings fyritok
uni ið ngakt hevur haft
ilt í búkinum a
Men ti Ó Føro var hava
royvni eflir s id Og flundru, MM I
verið lítið og nki og kemur
ikki til nakað. fyrr enn slør
kraft verður åsett, og við hjálp
frá einum og hvørjum ið kann
halda áfram, um fyritøkan miss-
eydnast eill, {vey ar. Og við tí
endamåli kann ein ella, al
henda >lsvirkis<-fyritokan er ein
roynd; men sum »Tingakt Og
co. hava ill evga á, tl I/naðar-
menn hava fingið hana ílag. Ja
sølei: tok fvi
heindar o lagdar, hvar í
kundi vænta annað, av blindum
Í I] Cl Oli }
SNTÓÍNSÍNNISI ( SKU ikki
lagt il STI910 SO stort upp VID
at varoveila okk rá rå ik Í
( t sild og Mundi sum
1ØlU SM henda I liggur
still og ereinginsins, meðan fiski
vinnan krevur nógva hjálp or
umhugsan, um hon skal vera
nútíðarhóskundi og meira menn
Iski tlig ()o hon Cl høvuds' Inni
okkara enn!
{ n Førovingat CI ferð
koma til at veiða sild undir Ís
landi. koma slendingar ikki á
nakran hált Í stilla st betri
vvirfyri termum enn Nord
monnum, sum eisini er þrógvu
og lað hevu sin Få)
(i vein og
næst
»[ingak!t skal havn rætt i,
al F« va fiskimenn ikki kunnu
brivgd Íslendingum rín pen
ingalig vidurskiflir, men heldur
S( 00, at fiskimenninir heldur
vilja lata fiskin har enn her,
sjålvt um hann kostar minni, lí
1
peningin fúa leir í hondina, i
fyrr
onkuntid. Men
no al tað
staðin fyri í Forovum: ikki
enn á jólum og
fyri lí stendur fast,
vóru nógvir úlróðramenn, ið
bert fingu eina pylsulunnu (i
summarfortjenastu í fjør, og eru
hesir ikki hjålptir vid, hval aðrir
hava fingið og ikki fingið.