Sosialurinarkiv
Sosialurin 1931-07-28, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 28. juli 1931síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

LR á jå OAO OG er Bli ve , SN " ” Einasta vón. Bert ein veraldarsocialisering kann bjarga Peroyingum. Tíðirnar eru ringar kring um heimin og heima í Føroyum. Tað er so nær sum ring keypslu- og søluvidurskiftir, hvar ein so vendir sær. Tann eini markn- aðurin svíkir fyri og annar eftir, hvørsvegna tað sær út til, at alt til sjeynda og síðst raplar saman. Arheiðsloysi er her og har. Yvir- fyltur marknaður víða hvar, og har so er statt, má alt sjálvandi stødga, og hvat kann tað annað? Teir ella tey, ið um marknaðin skulu lætta, eru ikki for fyri at keypa. Í Foroyum kennst sjálvandi eisini til alt lað ringa, ið ein yvirfyltur marknaður voldir, og hvat tað vil siga, at mannfjøldir í einum landi — fjart frá okkum — hava so ring livikor, at tey ikki kunnu vit flyta inn á teirra marknað. ráðini, um enn øll keypa tær verur, Mong eru ikki eru so góð, ið fram vera hildin nú á dogum her heima í okkara landi. M. a. er tað eitt felag, ið vil virka fyri heima- yrki, ein hugsan ið er so væl- kend sum foroysk, í Foroyum skulu hendurnar nýtast til tað, ið aðrar tjóðir nýta nýmótans maskinur. Tað kann nokk fåast yrki til nóg nógvar hendur, men úrslitið, tå ið avtornar, kemur ikki at svara seg, handayrki er ein dýr Vara, ov dýr fyri minni múgvandi fólk í oðrum londum at keypa. Sum lað handayrki í gongur við solu av Bredgade, gongur tað úli á veraldarmarknaðinum, hvar Foroyingar bjóða seg fram okkara við teirra verum klippfiski — ið fyri tað mesta maskinur til fullna, kunnu væl ikki standa seg í kappingini móti maskin- virkaðum fiski úr oðrum londum. Fiskur er eitt Foroyingar eins og fleiri aðrar eru tilvirkaðar uttan råevni, sum tjóðir vinna upp úr havinum, fyri at virka hettar ráevni til eina søluvøru, ið skal fram á marknaðin fyri at seljast saman við somu vørusløgum frá oðrum londum, og soleiðis sum veiðu- håtturin er hjá okkum, má sjálvandi munur verða á vinn- ingi hjá Feroyingum og so øðrum ftjóðum. Aðrar ftjóðir kunnu veiða so mangar, mangar ferðir slørri nógdir av fiski enn Foroyingar, við einum nógv minni mannatali. Kom t. d. yvir il Reykjavíkar, og ber so saman ann fisk, ið kemur á land har og so heima í Føroyum, ella fær til Hull, ja ikki at forgloyma fiski- lássi í Europa, har alt kemur Chuschaven í Tysklandi il nýttu og ein má kunna fiskidrifl ingar nýta anno 1931, seigpínir fata, at tann Foroy- Førovingar verri enn nakað danastýri ella danskt handils- monopol; at so er, er eyðsæð, tå ein veit, at oðri lond hava minni umkostnad pr. tons í klippfiski, vegna (ad stóru mongd tey kunnu fáa til steðar. Var oll heimsins fiskasøla samla í ein ring ella »trust«, kundi væl fingist hægri prísir; men slíkir ringar hava gjarna til endamåls at útsúgva tey nytandi íslaðin fyri, al hvor og ein kann fáa, sum torvur er til (sam- anber tann amerik. hveitiringin). Tykist og er tí eingin onnur loysna av hesum floktu handils- viðurskiftum, enn ein veraldar- socialisering av allari fiskasølu og keypi. Foroyingar ugga seg ofla og líðum við, at okkara fiskasøla hevur lann fyrimun, at tann fiskur, vit bjóða út, er nógv ALSLEV & GOOS NELSOOEM2OOEM20 0:30 00 0 0 00mKOORROONKOOENN TELF. 20 & 237 Trælast en gros og en detail. : af alle Bygningsmaterialer. ES il HEIK0OK00NMK00NK0000000:K00NKO0ONKOD IT betri enn annar fiskur — heims- ins besti. Tað kann væl vera, at so er; men er okkara fiskur heimsins besti, má hann verða væl hogur í prísi, um so er, al vit skulu vinna nakað við okk- ara fiskasolu, tess, at keypievnini eru so út av lagi ring kring um heimin hjá teim, ið fiskin skulu eta, at tey heldur keypa ringari og. biligari, fyri vegna at fáa húsarhaldspeningin at sláa til. Føroyingar royna at fram á veraldarmarknaðin við handamakt, har aðrar tjodir laka allar nýmótans maskinur í leirra Ólrúligt, 16 hetta er sannleikin soleiðis sum vinna tænaslu. hann er. Streymur. Geitarhald. Henda grein var ætlað til seinasta blað, men hon kom okkum ov seint Í hendi. Vit hava nú her í oyggjunum nøkur geilarfelog, sum mest eru ibirt fyri at kunna halda bukk. Slík feløg kunnu fáa studning til bukkahaldið, tá felagið hevur 10 geitir ella fleiri. Bukkurin skal vera av góðum slag og hann skal ikki brunda, fyrr enn hann er ca. 9 mánaðar gamal, og í tí árinum skal hann ikki brunda meira enn 15 a 20 | geilum í ca. 2 mánaðar. Ein vaxin bukkur, 1!/, ár ella eldri, kann brunda upp til 100 geitum og ikki meira enn 3 a 4 sama dag og helst nakrar (fmar millum hverja. Tað er at ansa eftir, ikki at pæra saman bukk Og g geit, sum eru nær Í ætt. Bukkurin skal fødast væl, og hann hava korn, helst havrakorn '/, ella 1 í brundtíðini skal , kg, tá hann hevur nógv at gera. Bukkurin hevur gott av at fáa nakað av helst um velurin nakað av turkadum beinamjøli og leyvi av trødum og smákvistar av trødum. Saltsteinur eigur at vera í krubbuni hjá honum. Bukkahaldarin eigur at hava lista liggjandi, har hann skrivar upp, nær geitin hevur verið hjá bukki, og geitacigarin eigur al gjalda fyri brundingina dug, sum hann kemur við geit- sama uni til bukkin. Tann unga geitin kann hald- ast til bukk, tå hon er 7 a 8 mánaðar gomul. Lomb, ið seint eru lembd, eiga tí ikki at verða hildin til bukk fyrr enn nyýggj- ársleitið. Geitin gongur 21 yvirhovur 150 dagar. Hon eigur at verða slept 6 a 8 vikur áðrenn hon lembur. Verður hon mjólkað longur, verður lambið ofta veikt. Geit kann mjólka, uttan at hon hevur lembt, og geit sum hevur a 22 vikur, lembt kann mjólka árið eftir AKTIESELSKABET THORSHAVN Stort Lager uttan at:lemba. Best er tó, al geitin lembur einaferð um árið. Natúrligt er, at geitin lembur um várið, men tað ber eisini til at fáa hana til at lemba um heystið. Maður, ið hevur tvær geilir, kann lá hava mjólk alt árið. Verður lamb lembt um heystið, eigur tað at verða dripið, lí lað eydnast sjáldan at fáa heystlambið at trívast væl. Tá geitini líður at líð, hon helst sleppa at inni í rúmi sínum, og hon skal tå helst ikki hava ov nógv av fóðri, sum skal ganga leys 5 no hoyggi ella ødrum fyllur nógy, lí tú kann hon verða sjúk. Oftast plagar geitunum at lemba, ikki væl, má helst djóralækni ella onkur, ið kunnugur er við slíkt, hjálpa. Í lambið er komið, skal geitin sleikja tí. Vil kann ein bera eitt sindur av salti og sáðum (klid) gangast væl at gongsl hon ikki, á ryggin á lambinum, og lá plagar hon at sleikja væl. Lambid skal hava mjólk frá móður síni, og yvirhovur best man lad verða at mjólka geitini og geva lamhinum mjólkina av fJøsku, bara ein geit er i fyri nakað av húshaldið. serstakliga lá húsinum og brúk er mjólkini til Geitavinur. Hitt ljómandi lívi. »Man skal altid i Seng, naar man morer sig bedst.« Ingeborg Maria Sick. >Nú er tad summar, nú skínur sól,< syngur eitt foroyskt skald. Og hóast hin størsti parturin av sumri nú er lidin, ulfan at summarid hevur verid f sinum ljósa summarbúnað, so vit kortini geva skaldaorðinum Tí sleppur sólin út, so mega sætur. vekjur hon nýtt lív við sínum lívgandi og floðandi ljósgeislum. Alt frøir seg, menniskjan, djór og urtir. Øll heilsa sólini og summarinum vælkomið, og øll ynskja, at tað góða skal leingi vara. Men tud góða varar ikki altíð ovstutt, So vil menniskjan siga, og um djór og urtir kundu tala, so høvdu tey sama: leingi, oflast eisini sagt tað gledis- stundin er so sutl. Nú, ið Ólavsokan er komin, og sum vanligt man fara at vera hildin bæði í gaman, kanska mest við gaman, kundi eg haft hug til at mint, kanska særliga tey ungu, á, at summartføin er farin at halla, hin ljósa tíðin styttist nú aftur í hvorjum: Gleðislíðin varar so stultt. Ungdómur er liv og kæti, sum summarid er ljós og hiti, og tunn tíð kemur einaferð hjá álvara og við BOOM TELF. 20 & 237 MWMLSOLOOM90 ollum, tåid kæti stillnar og ljós slóknar. Latið okkum lí hava í huga standa omanfyri hesi lítlu grein: »Man skal altid í Seng, naar eisini hesar reglur, ið man morer sig bedst.c Ein móður. Flaggmálið Av lí. at Lindenskow-Samu- elsen (L.—S.) í síni fanutismu ikki smæðist við bæði sum líðindamaður »Berlingske Tidende«s at bera hesum stóra danska blað viltarlig ósannindir um Flaggfelagið og felagsmálið, og síðan eisini at taka uppaftur hesi ósannindi í »Dimmalætling« við orðunum: „Sjálvsagt havi eg sagt sannleikan sum hann er. Eg veit fleiri, ið fyrr vóru limir av Flaggfelagnum og ikki eru tað meira,“ sum for- maður Føroya siga honum og Foroyingum, sum hesa grein lesa, at enn hevur eingin til mín sent boð ella á annan hátt biði meg strika navn sitt úr limabók Foroya flaggfelags, og hjá mær liggja allir innsendir límalistar. Hvor kann tá vita betri um hettar enn eg? Lindenskow- Samuelsen er, sum ollum kunn- ugt, ein argur fíggindi av For- oya flaggi og í hesum fori at líkna við Jesuittarnar. Við ósann- indinum um at flaggfelagið >har været hjemsøgt af frafald«, »har til medlemmer kun en del selv- styresindede personer«, »at mod- mod det saakaldte sambands- skal eg flaggfelag her standen færøflag er vokset betydelig i styrke efter det, der skete i fjor«, roynir hann at skremja ting- formannin frá at játta ynski okkara: »En imødekommelse af flaggforeningens ønske — vilde vække stor harme rundt om paa Færøerne,« Her hevur hans- ara loysunarorð verið: Ilensig- ten helliger midlet. Tað er at kalla syrgiligt, at ein unglingi, borin í heim av føroyskari kvinnu, ið hevur lært hann at tala okkara kæra Før- oyamál, skal soleiðis svíkja sítt land og fólk, móðurmál og tjóðarmerki, sum hann ger. Hann eigur foroyska tungu, men eina Foroya fjendska sál, og er tí enn rótleysur her á foldum. Í Foroya flaggfelag hava sjálv- sagt slíkar kvinnur og slíkir menn teknað seg sum limir, at ikki einans teirra tunga, men eisini teirra sál er føroysk, Lí kann tað ikki hugsast, at nakar limur í hesum okkara sum er felag vil svíkja í tí dýrmetta stríði, men halda fram, til vit hava sigrað. Vit vita (ad, at Danmark og sjálvsagt eru Danir elska Dannebrog, og allar heimsins Jóhannesar tjóðir góðar við sítt fødiland og tjóðarmerki. Vit Føroyingar í Foroya flaggfelag elska Føroyar og Føroya flagg. Hóast flaggmálið her í Før- oyum er ein innanoyggja spurn- ingur fyrst og fremst, helt eg fjarrit Lindenskow-Samuelsens vera so ål av lagi ósannferðugt og føroyskhalandi, at eg sendi »Berlingske Tidende« soljóðandi fjarrit: »Anledning Telegram Thors- havn »Berlingske« 9. ds. op- lyses: Færøske Flagforening aldrig hjemsøgt af Frafald, tværtimod kun Tilgang af nye Medlemmer. Brugen af færøsk Flag tiltagende bande tillands og tilsøs, ogsan blandt Folk udenfor Foreningen. Uden Propaganda af nogen Art har Foreningen jævn Vækst i Be- folkningen. Flaget har vundet almindelig Sympali, navnlig efter sidste Olajdags Hændel- ser. Nægtelse af Flagforenin- gens Ønsker, som Lagtingels Selvstyreparti get med ligelydende Begæring, vilde Harme øerne. har underbyg- følgelig vække stor rundt om paa Fær- Flagforeningens Vegne Ziska.c Eg veit, at blaðstjóri >Ber- lingske Tidende«s, Sven Poulsen, er hildin fyri.al vera ein rætl- hugsandi maður, og vóni lí, at mini hann sendur hesi tidindir út vid blaðnum. Ssonntl Torshavn, 19. juli 1931. A. Ziska. , Ur Føroyum. Tórshavn. Nýggja testamenti er fulltýtt. Seinasta hond er løgd á stór- tíðingarverk J. Dahl prósts: >hill nýggja testamentic. fingna Seinasta tyding verksins: Paul- usar brøv, Hebrearbrævid og opinbering, út um Ólavsokuna. So er hetta stórarbeiði lidugt, kemut og málgóðir Føroyingar eru eina dýrmetla bók ríkari. Heimkomin skip. Hesi skip, ið roynl Eysturlandinum, heima og landað: hava á hava verið Trongisvågur: »Borglyn« 29,500, »Falkur« 17,000, »Energy« 11.000, »Westward IHo« 16.000, »ITannia« 23.000, »Agnes Louise« 14.000, »Riddarin« 11.000, Vági: »Beinisvør« 27.000, »Al- bert Victor« 12,500, >Maritanac 13.000, »Cheerfull« 13.000, >Ma- ria« 22.000, »Ellen« 13.000, »City of Norwich« 32.000, Torshavn: »Reykjanes« 26.000, »Mistletoe« 19,000, »Silver Belle« 25.000. Fuglafjørdur: »Mazeppa« 21,000, »Star of hope« 17.000, »Fame« 13.000, »Ruth« 19.000, »William Clowes« 21.000, Javnaðarflokkurin. Stjórnarlimir Í felogum, ringfelugssljórnin og hlaðnevndin, hevur fund í kvold, javndgónt tirsdag 28. juli kl. 7 í sáli »Havnar arbeiðsmannafelages. Ólukka. Dalbingar vóru í seinastu viku í Dímun eftir tríggir dreingir hentadu á hell- varð niður. rituungum, og ini, meðan rakað Ein teirra, sonur Johs. Johan- nesen, rann seg úlav í eini gjógv, fór í havið og druknaði. Líkið av hesum unglingi var íkki funnið fyrr enn um kvøldid,