týsdagur 25. august 1931síða 3

av. Hava tí hesi lond tikid støðu ímóli við at: gera søluna torføra hjá londum, id hava lagt bann 4 vínið. Okkara land livir av fiski, og storsti parlurin av hesum fiski verður turrvirkaður til klippfisk. Og slórsti kundin og avtakuri av okkara klippfiski er Spanialand, har vindyrkanin er ein hovuðslivuvegurin. Span- inmenn hava ikki vilja funnið seg í banninum í Noregi og Is- , landi — og vilja teir óivað heldur íkki finna seg í eini rúsdrekkubannan í Foroyum. Nú hevur Føroya løgting yvir 100.000 kr. Í inntøku. Kill rús- drekkabann vil siga, at vit missa hesar 100.000 kr. Herafturat kemur kostnadurin við einum ekstra politiid, ið verja ímóti smugling. Vil kunna gera bann móli innflultningi av rús- drekka. Men vit kunna ikki banna lystin til rúsdrekka. Hann, ið er tikin av hesum lysli, roynir allar leiðir, ólógligar og lógligar, og fær hann ikki vanligt rús- drekka, nýtir hann luklilsid og annað »surigal«, ið er manga- ferðir meiri skadiligt fyri lik- amid enn tað 6lagid, vil møg- uligt koma at banna. Men málið er so tydningar- mikið, at vil mega gera eitt hvort málinum til frama, lí tann núverandi skipan hevur ikki virkað eftir ætlan. Tað er stór rúsdrekking enn á landi, kanska fult so áðrenn gald- andi lóg kom í gildi. Tað ganga her á landi mangir, »importørar« av skal stór, sum ið eru stórir rúsdrekka og samfelagsspillarar. Tað eru deils strámenn og deils beinleiðis smuglarar og loyni- Hetta roynt al seljarar. herviliga slagið átíu vil klapsa aldri nóg hart. klapsa og Kanska vit kunna gera eitt hvort her. Nú er lætt at fáa brennivín. Hvor maður dugir at bestilla — og postirnir eru líltir. Tað er vert al hugsa um, um tað ikki var beinast at innført einkar- solu við spiritussi. Ég viðgangi, at hetta sær ikki væl út, at ein fráhaldsmaður ber fram upp- skot um einkarsolu við rús- drekka. Men vit hava longu dálkað fingrarnar — tingid bytir út árliga yvir 100.000 kr., ið eru tollur. belri vit fáa peningin, komnar við rúsdrekka, Það er enn aðrir fara avslað við honum. Við kunna vil betri ænsa eflir og kanska ratiónera. Hækka vit avgiftina, vil lað minka brúkið. Í Danmark er stór avgift, nógvar ferðir slørri her vís nógy minni rúsdrekka enn eini einkarsolu kontrollera og eisini enn — og har er forholds- her. Hetta er vert at hugsa um og kunna vil broyta, eiga vit » at gera lað vid lað sama. Niclas Niclasen: Kø eri nú eingang ikki avhaldsmaður, ti hildið tað verið men eg eri fullt einigur við teir fyrru talararnar um, at eill >brennivínsmállíða ikki er aft ikki neydvendugt, eg havi misunna nokrum, sjålvt um íkki bert pengarnir eru avgerðandi. Avhaldsarbeið eigur at forast soleiðis, at Før- ovingar so við og við leggja av at drekka brennivín. Eilt forboð kann koma at geva eilt bakslag og fúa fylgjur, sum íkki eru okkara ynskir, og hartil kemur, at landið missur inntøkur, sum tað illa kann undvera. Sjålv- styrismenn vilja arbeiða fyri edrúiligheit, men í ár haldi eg ikki, vit koma til nakað resultat. J. H. Poulsen: Eg eri ikki tilhangari av tvingslu, men havi altíð verið fyri strangari be- skatningi av rúsdrekka. Forbod er eill inngreb í hina persónligu friheilina, sum fólkið ein og annan hált vil sela seg ímóti. Edrúiligheitin fremist bæði á best við størri og ídnari upp- lýsingararbeiði. Rúsdrekkua tolir størri beskatning í Foroyum, lí sum er, er her eitt reint >eldo- rado« fyri bíligt rúsdrekka. J. Patursson legði uppí og minti á, al Løgtingid trýggjar ferðir fyrr hevði havt hetta málið til viðgerðar, og seinast láið vit fingu núgaldandi edrú- iligheitslóg. N. Debess: Tað ið eg sigi í hesum málið, er fyri mína egnu rokning. At tað vil hava sínar vansar at samtykkja innfluttn- ingsbann av rúsdrekka, er sjálvandi. Umframt hinar reint praktisku vansarnar, má ein eisini hugsa um moralskar vansar, 10 her kunna koma at gera seg galdandi. Til frama fyri edrúiligheitsarheiðið vildi lað óivað verið, um landið tók einsolu í hesari veru. Tad kundi jú selast so strangar reglur fyri keyp og solu av hesari voru, at tad var útlit fyri, at brúkið ella missbrúkið mink- aði. Táið øll spiritussøla kom undir offentliga kontrol, kundi vil betri vara okkum fyri missbrúki. Kallsoy: Ég havi sukna nakað í hesari framløgdu umsókn, tað ummæli frá leim før- fråhaldsfeløgunum, og hvussu tey síggju uppá henda stóra spurning. Eisini væntar eitt uppskot ella eitt yvirlit frá er eill oysku undirskrivarunum um, hvussu Logltingið skal haldast skaða- leyst fíggjarliga, um vil lykkja bann móti innflultningi av rúsdrekkavoru. Tað vil neyvan koma væl við at hæðka hin beinvegis skattin, fyri at vinna innløkur fstadin fyri tær, ið Loglingið vil koma at missa. Tað kundi kanska verið vegir til at Jagt nakað av tolli uppá innflutt men tað gjørdi nú ikki mun. Tad er hættisligt at samtykkja bann móli innfluttningi av rúsdrekka uppá 5000 undirskriftir, tí vil vita einki, hvat hini menniskjuni sam- eplir, stóran siga, ið her búgva, og vit vita einki um, hvat sigur til hesa sak. stutt orðaskifti anna millum. Bankmálið. Hin nýggi bankin sekir um statsgaranti. avhaldsfólki So var parl- Johs. Joensen framlegði málið og lalaði slutl um lað, og vón- aði hann, at tingið fór at taka væl ímóli tí. Hann beindi málið í tíggjarneyndina. P. M. Dam: Hann, ið blaðar blødini igjøgnum, finnur hópin av atfinningum til Foroya banks virki. Menn merkja Foroya banks virki fyri sparikassavirki. Tryggjan tryfald og fyrfald má regluliga — siga menn — vera veidd til vegar, ådur enn lån er Annað enn fast — jorð ella hús — hevur íkki verið tikið. At lænt uppá okkara nalionalvøru, fisk, ella leysafæ, hevur ikki borið í lag. Soleingi = vidurskiftini hava verið soleiðis, at hvør átti sílt við pinn og skinn, gekkst áleið væl við at:fáa neyðsynjarpening til vega hjá gomlum virkjum. Men nyggj mål, ið reist vóru givið. av góðum monnum, men sum ikki áltu nóg miklan pening, høvdu ill við at vinna studnað og sømdir. Og í ringum dum, tå vinnulivid kom í haft vegna ringan og litlan marknað, stóð vinnulivid — hjålparlevst. Teir tveir sparikassarnir, Færø Amts Sparekasse og Foroya banki, vildu einki våga, einki >resikerac. So stall kann íkki sígast annað, enn at arbeiðislíkindini hjá okkara vinnulívi hava verið ill og tung, Og er tað lætt at Nýggjur handil. Nýggja krambúð mín á Áarvegi- num er nú upplatin. Fyri hampu- ligan pris kann her fåast alt, ið vanlig húsarhald krevja av emaill- eraðum og galvaniseraðum verum, blikk- og aluminium, galantarivørur av ymsum slag 0. m. a. Vitjið ti inn til min! Við hávirðing Telf. 217. — Jørgen F. skilja, al menn, ið deils standa í miðjum stríði fyri at fáa end- arnar at: rokka saman og deils eru nær inni við forrættnings- og vinnulív okkara, at teir reisa seg og siga, al framvegis kann og má ikki gangast sum higar til. Vil mega royna ut gera eilt hvort sjálvir. Tað mál, ið liggur fyri í dag til viðgerðar, hevur samlad ein stóran part av Foroya fólki aftanfyri seg. Tað vísir, at tað ikki bert eru teir einslaku, ið hava ferdilin av, at illa er slatt, men at fólkið í síni heild kennir lað sum skyldu sína at vera við til at taka Á fyri at fáa vinnu- lívið aftur á følur. At fólkið á tílíkan hátt evnar at taka seg saman, er áhugavert og gevur vónir, tí hann, ið einki sjálválit hevur, havnar armóðsliga al enda. Men tidirnar hava verið ov ringar til, at felagið orkaði aleina at lyfta ta stóru uppgåvu, tað hevði Men nú halda limirnir í hesum felag, at har ið ein partur av Føroya- selt sær. fólkið ikki orkar, orkar heila Foroya fólk, og eru teir ti komnir til Løgtingid. At tingmenn taka væl ímóti hesum máli, er eingin ivingur í. Men hval kunnu vit gera? Tað er skyldu okkara at hyggja kalt og nogið at vidurskiftunum, sum tey liggja. Hetta er eitt peningaspursmál, eitt forrættn- ingsspursmál. Her er talan um her mega tol argumenterað. koma í annað rað. Tað er einki at eingin av leimum tingið hevur havt til viðgerðar viðvíkjandi trygging, hava borið > lala og Føj , Følilsissidan má lol, og ivast Í, al sokum, ið so stør risiko í sær, sum hella mál. Vit hava lryggað fyri havnir, smærri lån, elektrisitets- verk og so framvegis. Men hevur tryggjanin havt sítt mark, og undantikid tvær havnir hevur tryggjanin víkt at sjålvberandi, ella í hvussu er altid fyri storsta partin sjálvberandi virkjum. Vit kunna sign, al Í hesum málið víkur lað eisini at einum sjálvberandi virki. Bankin skal jú fáa peningin aflur, ið hann lænir, og rentur til. Men her er kortini eitt stórt mein. Eg nært við í áðni, at virkan Foroya banks hevur verið merkt ov forsiktug av monnum. .Ætl- anin við hesum banka er at ganga longri, I. v. s. sakir við, ið eru ivasamar eins og aðrir bankar gera. Líla vit okkum íkring, vera vit var- ugir við, al nógva staðni, ja í ollum londum, hevur krakkið verið hervuligt. Tapini hava verið øtilig. Ulanum risi- koið sleppst ikki. At krakkið her eisini eisini taka bank- eisini kann verða tilfellið hjá okkum, mega vit vera greiðir um. Og lingið má tí vita sær nøkunlunda Jacobsen. — Tel. 217. tryggjan sína, ið gongur langt Vil javnaðarmenn skilja, at her má gerast lað, ið vit orkad. Men eg dugi ikki við 1. viðgerð at síga, hvat vit kunna gera og hvussu langt vit kunna ganga. Eg skal nú, eg tali um hetta bankmål, nerta við eilt annað bankmál, ið liggur fyri, og sum óivað er ætla at umfata Førovar, í hvussu er Foroya fiskivinnu, nevniliga »Fiskeribanken«, ið stalurin ætlar at stovna. Koma hesir báðir bankarnir hvorjum øðrum á tvøran, ella >suplerac teir hvønn annan? Tað ræður um hjá okkum at hava allar úlvegir í eygsjón og taka tann skjólasta og besta. lað nevnd, ið hevur til viðgerðar, hugsa um, hvussu hesin umtalaði »Fiskeribanken« koma at standa yvir fyri hvorjum um tann føroyski bankin íkki ”» Søg vil biðja jankmålid her banki og oðrum, og møguliga kann fáa peningastyrk frá »Fiskeribanken«. Vit viðmæla besta hátt. A. Samuelsen talaði um bank- málið og segði, at hann sympal- hesum máli á iseradi við málinum, og at hansara partí vildi behandla tað »elskværdiglt«. Zachariasen segði fyri sjålv- styrisflokkin, at teir vildu taka målid til vidgerdar vid vælvild. Ur Føroyum. | | Tórshavn. Fólkafundurin, íð hildin var við »Hålsavøtn- ini« á Sandoynni sunnudagin, Harra Olivur Eystberg, keypmaður, Skopun, var væl vitjaður. heyð vælkomin og so helt prest- urin á Sandi, Blicher-Winther, frálíka Aðrir rødarar vóru M. S. Vidstein og P. J. vor Hentza úr Skopun. eina prædiku. Hansen úr Havn og Gre- Sangit vóru sungnir millum rødurnar og eru tveir av leimum KE ingar í hesum blaði í dag. Grind Vestmanna 150 hvalir. doyði á sunnu- dagin, — 20 000 tunnur av sild hava >lsvirk- is«-førini fingið og koma nú heim. Tingmennirnir hava frílotu hesa vikuna, meðan umboðsmenn frá fiski- málaráðinum eru í Forovum. Bjergvin sigraði í Radio-kapplelvingini við Førovar, Havnar býráð. valula aftanfyri | Býráðsfundur verður midvikudagin komandi kl. 8, 5. p. De Unges Vandringer. RA adskillige Mødre kommer der bekymrede Forespørgsler om Vandrelivets Form og Tone. Om det nu ogsaa er godt med al den »Vaga- bondering«, og om de Unge ikke bli- ver saa frit indstillede overfor hin- anden, at for mange Skranker brydes, især for de unge Piger, (Hvorfor dér altid siges »især for de unge Pig?r« er egentlig mærkeligt. Det er da gerne sammen med de unge Mænd at »Moralen« lider Nederlag, og maa alt- saa være lige trist), En Del af disse moderlige og faderlige Bekymringer tager de fasttømrede Organisationer sig af, fordi de i Flok og Følge van- drer af Sted og sørger for, at der overholdes passende Ordensregler. Men der er jo ogsaa adskillige, som vandrer to og tre Sammen, og for dem er Bekymringen, at de muligt bor for daarligt, hvis de skal klare sig med de Beløb, Hjemmene og de selv kan skaffe til Veje for en Van- dring, dels at der skal ske noget min- dre heldigt for dem, fordi deres Veje ikke er bestemte efter fornuftige Re,ler. Det skal indrømmes, at Van- dresagen har været misrøgtet tidlige- re, men kan ogsaa blive Genstand for Forkælel.e. Det er lige saa farligt at oparbejde Vuagabondlyster som at skabe Hjemmefødninge, der ikke tør gaa udenfor deres Mors Skørter Det gælder om at finde en naturlig Mid- delvej Et Middel til dette er, at Forældre- orienterede om, hvilke Forhold under Van- ne er der bydes Ungdommen dringsturene i Ind- og Udland. Og til denne Hensigt tjener det, at man er klar over, at Vandresagen ordner ikke sig selv, men maa forberedes og tilpasses af deri Interesserede, Be gyndelsen til en almen Forstaaelse af Problemets Betydning gøres ved den stærke Propaganda for at sprede Kendskab tit Herbergs-Rin- gen Et Fællesraad, der bestaar af følgende Sammenslutninger: D. s. U, De danske Gymnastikforeninger, Det danske Spejderkorps, Danske Studen- terlejre, De danske Ungdomsforenin- ger, D U.1, F. D. F, og Internatio- nal Ungdomsliga. Endvidere er der Dansk Vandrelaug, der er stiftet for at ogsaa den Ungdom, der ikke er tilsluttet nogen af nævnte Organisationer, kan komme med Í Fordelene ved Vandrerkorts Be- nyttelse, Disse Vandrekort giver Ad- gang til Vandreherbergerne, hvoraf der her i Landet nu er ea. 80, og Øre pr, Nat. Det er en udmærke Ordning med saavel Vandrerkort som Natherbergets Pris er 25 f { Vandrerherberger, for ad den Vel kommer man den uheldige Vagabond- lyst til Livs, og fremmer det sunde og Vandrerliv, som har til Sanser naturlige Hensigt at lukke alle sundet for Naturliv og Kammeratskab op det mest mulige Herbergerne trænger til, at Mød«- rene vil skænke dem Opmærksomhed. Det er en god ldé, at Mødren og bekym- gode i Ste det for at være ængsteligt rede for den Moral, der er Hænder i det sunde Vandrerliv, saa benyttede al Evne for at skabe smukke og Vandrerherberger, Saa de vidste deres Ungdom under betryyygende Forhold, Vi have mange flere Herberger, og der mang ler i adskillige af dem, vi har, saavel Kogegrejer som andre nyttige og uundværlige Ting. Lokalernes Ud- smykning lader ogsaa meget tilbage at ønske, Mange Bække smaa, kan gøre en stor Aa, — Det skal nok vise sig, om der hos Mødrene blev rigtig Klarhed over, hvad det betyder, at den Ung- dom, det er saa godt som umuligt at holde borte fra Vandrerlivet — at den havde de Tilholdssteder, hvor hverken det gammeldags smukke Be- greb om Ungdommens Liv med hin- anden i godt Kammeratskab, eller de ligesaa fornuftige Meninger om ædrueligt Ungdomslivs Betydning blev krænkede. Vandrerherbergerne huser kun de Gæster, som er forsynede med V an- drerkort. Derved skabes den rig- tige Betryggelse for deres Gæsters Ve og Vel, Og det vil tjene dansk Ungdom til Ære, om den ikke af Med- gang fristes til at slaa af paa de For- dringer, de stiller til deres Gæster paa Vandrerherbergerne. maa eg