Sosialurinarkiv
Sosialurin 1931-09-15, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 15. september 1931síða 1

allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

S -FØROYA- FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR j .ysingaprisur fyri peti eglu: 30 ovr. å forsiduni, Få . ør Kostur kr. 1,50 fjórðingsárið Porto. Blaðið r Nr. 37. | % OR 4, EA Við størri TesinguM læst Tirsdag hin 15. septembir 1931. verður bilagt á posthri UNA DEY SKYN stóðum 5. arg. avsiåttur í prísinum. ) krivstovuni., EVE HON Tandlæge BREND Telf. 114. x træffes 11—5. Figgjarspurningur. Løgtingid må taka alla trygging i sina hond. Tað er allkunnugt í Føroyun, al Løgtinginum lorvar pening. Pening 5 pening, lað er loysunn- líð, og ikki minst á Forova Loglingi, arorðið allastaðni um hesa og lað kanska enn meiri aflaná at figgjarskrå ríkisslýrissins er fyrilogd tinginum. Viðurskiflini á hátt á eru henda tingi, peningavidurskiftini, ikki núfyrslani íkomin. Hesi +() seg lað viðurskifti hava gjørt gald- andi í mong ár, og hevur sterkl a verið framhildið hvorja (8) 19 cinaslu fer hesa seinastu manns- ævuna, táið menn tingmenn ella aðrir at tikið hava heilt á lingid, stuðul í Sjálvt um (ad hendingaferð kann hava munag60dan cinumhvørjum framtaki. heppnast at fingið tingid til al pent seg (il kanska yvir evnir so hevur lað alltid verið undirstrikað, at:lað er vágaverk »HOirnar at geva seg í kast við við hesum orðum: eru ringar, og Løgtingid eigur um ongan pening at kalla«, Nú kann lað, al lað vera nakað um æli er at minnast á ráðini, lúið »disponnerast« skal, eins og ein og hvor til sína líð eisini má ásannað tær vánaligu tíðir, ið líð til aðra vitjað eitt land. Men tað má eisini vera ein skylda hjá einum fólki, og ikki minst hjá einum tingi, á hált ið linginum, frægast og lagalig- taka Gl umrødu, á hvonn ast, kann vinnast nakað av peningi. Imillum mál, ið fram hava verið hildin, ið kunna hava givið landinum fleiri innløkur, hevur tíð til aðra verið nevnt åvist hilt heilt brunalrygging (0) 9 skeiva í lí, at: a lar tær túsund- als krónur, ið gjøgnum tíðina hava farið av landinum, fram- vegis skulu flotnað upp í hendur , á fremmandum kapitalistiskum felogum. Tí tað er ein kend sak, at foroysk hús ella aðrar ognir ikki eru eldfimari enn hús og ognir aðrastaðni. Enn er korlini einki komið burtur úr, enn er eingin foroysk bruna- * "00 Go lrygging. Um dagirnar var á tingi til viðgerðar ein umsókn frá ym- iskum foroyskum skipa- og bátalryggingarfelog um at fån endurnýggja slalsstudning, ið felogini hava nýtt. Táið málið | var til aðru viðgerð, verður sagt í salinum, at f hvussu er 2 av hesum tryggingarfeløgum høvdu sitt al trvggja fiskiførini, ið hesi seinri årini eru bygd til Føroyar og driva ferskfiskaveiðu. Feløg ini høvdu svara viðvíkjandi hesum førum, at tev ikki kundi takast upp í tryggingarfeløgini, heill fiskiskapur, hesi for drivu. Hetta tí hella var ein nýggjur ljóðar logið, men soleiðis skal lað korlini vera. A hesum sæst sjónliga, al batin ikki bert gerst fyri for- oyskari trygging, ullan hon verður ein samfelagsuppgáva. Einstaklingar og felog mega her víkja, og Løgtingid eigur at laka alla trygging í sína hond. Bæði brunatrygging, skipa- og båta- lryggingin eigur og må vera Føroya Løglings. M. S. Viðstein. Heim frá Bretlandi. Ring sølulikindi fyri saltfisk. Samtala við fullirúa Ejvind Evensen. Vit hilla barra fulltrúa Ejvind Evensen umborð í »Sleipner«, Vit vita, at harra Evensen hevur biðja vil hann greiða okkum frá ferð verið í úlheiminum, og síni, og gongur hann okkum beinasamur á moti. — Hvat vóru orindi tygara? — Ørindi mini vóru at kanna eftir, eru fyri sallfiskinum. Ég var í Aber- hvussu solulíkindini deen, Hull og London. — Eydnaðist tað lygum at uppnáa nakað úrslit? — Nei, lessverri. Allir fiska- keyparar í Englandi, eg lalaði fullar av salt- og klippfiski, so mogulig- við, høvdu lødurnar leikarnir eru alt annað enn góðir fyri sall- og klippfiskasolu. Tað er ilt al fáa bod í heila lakið. Várfiskurin er enn. ikki seldur. Keypararnir hava roynt at turka Men nú hava teir at kalla hildið uppat við al gera nakað við fiskin. Í Hull keypa teir einans fisk — 15—22 stertar til balluna. Men lann hava vil so lítið av. Hann fiskast á so ræð- hann. fiskin uliga djúpum sjógvi. Expedi- tionsskipid >Aretic Queen« — hjá Helder —- hevur selt 100 tons av hesum stóra fiski til A. & M. Smith, Lid., Hull, fyri 10 Pd. tonsid, avreiddan í Hull. Hvat siga lygum um fram- líðarmoguligheilirnar fyri fiski- skap okkara? Tað einasta, ið loysir seg nú, er ferskliskurin, særliga Matfiskurin. Vit takka fyri samlaluna. Summar í Finnmerkini. Á rensdjórabaki verður alt húski flutt til summarbúðstaðin. ' Norðust í Noregi, búgva Finnmarkabågvarar Hetta viðurskiftum, fram nevndir. folk, ið er av herl av teim tað sitt 5 sínamillum. Rensdjórini eiga lívið í hesum fólki, bær lív langt norðanfyri lóg og við Ishavinum og mongolara-ætt, er livur undir. upp til havið hvíta, sum teir vanliga verða ipparar« treyst og sterkt, Hetta fólk, ið livur rætt, avgerð sjålvt øll stríðsmál i viðvíkjandi matnad og klædnað, eins og hesu djór verða nýtt sum vanlig ross til ferðir og sleip. Í teirri stuttu tíð, lað er summur, ferðast hetta sjáldsama fólk við sínum summarhúsum frá staðið til stuð, meðan tær stóru rensdjóragongurnar strúka um kavaklodd og íslakt fjøll. Summarið ei umdømi, bæði fólk Andelsbevægelsen blandt Fiskerne i Spanien. Siden den færøske Organisa- Fiskere blev Tid il Røsler fremme om, al lion af oprettet, har der anden været Fiskerne burde komme i mere direkte Mai kederne, Organisalioner Salgsforhold — til saml al ogsaa burde tage Brugsforeningstanken op for al gøre Fiskerne mindre afhængige af Rederne og Køb mændene. Disse Røster har til Dato ikke fundet Ørenlyd inden det Flertal af Medlemmer. for nødvendige Organisalionens San senl som sidste Vinter op kastede en enkelt Afdeling inden Fiskernes Organisation Stølte af et Par Afdelinger — Tanken om Fisk- for med andre stull, og láið tad er lokið, samlast all aftur á føstum og rensdjór. Salgs-Central. Dette ernes egen Spørgsmaal har, suavidt mig bekendt, været drøftet en Del indenfor Organisationen, men Resultatet er endnu ikke offent liggjort. Mens man i de nordiske Lande og naturligvis ogsaa paa Færøerni stadig beskæf med at gøre Fiskeri effektivt tiger sig erhvervet saa søm mulig, saa er den spanske Fiskerbefølkning. nauet ret langt med Hensyn til Andelsbevægel sen indenfor Fiskeriet. Efter det danske Blad >An delsbladet« har jeg ment det at være paa sin Plads at fan følgende optaget i »Førova Social-Demokral«: Som et Apropos til Droftelsen af Mulighederne for Fiskeriels Organisation paa Andelsbasis kunde det maaske være af Inte- resse al høre lidt om, hvad man i saa Henseende har udrettet i Spanien, som ellers langt fra regnes for noget Foregangsland, hvad Andelsbevægelse angaar. Der findes for Øjeblikket en. 150,000 Fiskere i Spanien, for- delt paa Landels 28 Kystprovin ser. Hvad bejder for Fi: kerne ar Davlon eller, almindeligt, enten fast der er mere Andel i Overskud, ei hvad faar Virksomhedens Udbyttet afhængig betules Denne mana imidlertid Række Mellemled, frem (lil af den Pris, dei for Fisken. JASSere en inden den nat For rugeren, og dette medfører, at Detailprisen bliver omtrent 100 Cl. højere end den Pris, Pro ducenterne faar hjem. Mellem andlerne har skaffet sig en stærk Indflydelse pua hele Fiske rierhvervet, bl. á. paa Grund af, at de ofte Forskud til de Hjælpemidler, som er nød vendige til Fiskeriets Drift. Og maa vd Fiskerne maa i Reglen belale urimelig høje Renter af disst laan, For at ophjælpe Fiskeriet og i det hele taget forbedre Fisker nes Stilling har man imidlertid eller dannet Andelsforeninget »Posilos«, som de hedder paa Spansk. I 1918 bevilgede Staten de første Laun til disse »Positos«, og Foreningernes Antal var al- Denere el 1923 med 1929 ikke 38.000 dengang 30. Antalet vokset betydeligt. I fandtes der 94 23,000 Medlemmer, i 170 Medlemmer og 2 Millioner Pe- lerede »Positos« mindre end med setas i Kapital (1 Pesetas er fot Øjeblikket lig med 36 Øre). Foreningernes Love indehol der følgende Formaalsparagraf: »En Andels forening, opreltet af Personer, Posito er en som Er- har fil Med- uafhæn- der driver Fiskeri hverv. Foretagendet Formaal at gøre sine lemmer økonomisk ved at udvide deres gige Kendskab lil Erhvervet, gen- Socialforsikring og Maade at organisere Medlemmernes Ud- nemfore ved paa en bedre nvitelse af Fiskeriforbruget.« For at kunne løse disse Op- gaver har Foreningerne sluttet sig sammen í et Forbund (Con- federacion nacionel de los posi- delt í forskellige Underafdelinger. tos marilimos), der er Posilos har adskillige Steder oprettet særlige Brugsforeninger, Medlemmerne gennem hvilke kan forsyne sig med Livsfornø denheder, Redskaber og andet, Hushold- ningen. (Der mana her indskydes som er nødvendigt i den Bemærkning, at Brugsfor- enings-Bevægelsen er meget lidt udbredt i Spanien). Medlemstal let er 3,138. sig til over | Kapitalen beløber Mill. Desetas og 27 1,000 med Interesse Overskudet til Peselas. Virksomheden er bleven fulgt af Institutet for Socialpolitik, der endog har un- derstøttet den for al stimulere Foreningsarbejdet. imidlertid Afsæt- ningsforeningerne, har til Opgave at hindre Mellemhand- Indflydelse Vigligere er som lernes fordyrende ORE H | — 0 <= -L i