týsdagur 9. februar 1932síða 1

-FØROYA- SOCIALDEMOKRAT FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR Í vsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr, á forsíðuni, , Kostar kr. 1.50 fjórðingsárið Porto. Blaðið i Nr. 6. 20 ovr, á 3. lala: va som jysingum fæst Tirsdag hin 0. februar 1932, ve EO bilagt á posthúsinum, brævsuvna løðum | 6. are. Bank of England trænger ikke til Imødekommenhed. Laanet paa 50 Mill. Pd. Strl. fra Paris og New York vil helt være tilbagebetalt 1. Februar. Englands Bank meddeler, at den paa Forfaldsdagen den 1. Fe- bruar vil tilbagebetale Federal Reserve Bank i New York og Frankrigs Bank de Laan paa 15 Millioner Pund Sterling, som hver af disse Banker har ydet Englands Bank. Disse Tilbagebetalinger vilde ikke medføre nogen Nedgang i Englands Banks Reserver. Her- med vil den 1. Februar de 50 Millioner Pund Sterling, som Eng- lands Bank laante i August i Fjor, være tilbagebetalt, idet 20 Millio- ner Pund Sterling allerede er tilbagebetalt. Det forlyder, at Englands Bank samtidig med, at den ikke har fundet det nødvendigt at bede om en Forlængelse af disse Krediter, heller ikke har fundet Anledning til at anmode om særlig Imøde- kommenhed ved fremtidige Kredit- operationer i Paris eller New York. Den sidste Melding gaar ud paa, at Laanet er tilbagebetalt 1. Febr. Folks hugsun. At flest oll eru í penganeyð í Forovum nú sum stendur, eru oll sammála. Skipini sleppa ikki orsøk. Úúl av sømu Men er Meginparturin lað nú so? av føroysku skipunum hava allar tíðir verið úlgjord við láni frá heildsølu- oðrum. monnum og ymsum Altso teir reiðarar hava aldri átt so mikið sum krevst tl Hella er einki at siga til, tí hetta er vanligt aðra- skipsútgerð. staðni Men nú, láið heildsølumenn — kunna tað vegna kreppuna — ikki lána reiðarunum meir, má sjálvsagt troyngja at teirra virki. (0) alt g hópur av fundum við so skal setast í »be- vegilsic: fólki úr ymsum ættum og mangt umframt at eykating seti. Alt hetta krónur í túsundalali. Nevna vil annað, verður kostar ein luksus sum skemtusamkomur tílíkt, tað annað slíkt. Her sýnir tað seg so kostar og annað at verða nokk, um tað so í aðr- ar málar svíðir — lí verri. Og allíð skal so hjálpin koma aðrastaðni frá og helst frå Dan- mark, sum eins og onnur lond hevir meira enn nokk við seg sjálv. „Hví ikki royna hjá okkum sjálvum fyrst lað lítla, vit kunna, áðrenn vil fara til onnur lond,< spyrja mong og tað við rætti, ' Her er hópur av sparipengum í Føroyum einar 8 milljónir krónur Var viljin til tess, so kundi mangt gjorst. „Foroya Banki« og »Færø Amts Sparekasse eiga tilsamans kanska hálva aðru milljón, sum leir gjøgnum líðirnar hava tjent av Førovingum. Åtli tað ikki nú at verið teirra Foroyum og plikt at hjálpt eftir forimuni? Bara at royna at tjena og einki váða, er ikki samfundsgagnligt og ótíðarhóskandi. Fólks hugsun er hendan? AN at hjålpt sjódriflini við 10% hesum 8 milljónum álli lað aleina vildi givið 800 túsund tað nokk til, at skipini sluppu út. Verða lað Foroyum Og tað hava vil ikki ráð til. Og krónur Á heyði verið og tey liggjandi, so kostar = JE milljónir árliga. kom so fiskarfid at miseydnast, hvat eigin væntar, so vildi tapið lítið í forhold til inntøkurnar, men so kundu vil verið lands- rælli sagt, at nakað lands- við g gagnligt var gjørt. Men eydnadist fiskaríið, so fingu ley, sum låntu 10%, alt aftur og meira til umframt gleðina av váðaðu hesi og sóðverkinum. Løgtingid kundi eisini, um tess kravdist, garan- tera, hvatikki skuldi verið neyð- ugt; tað hevir eisini nokk við seg. Ég meini, at henda fólks 75 hugsun er meira enn ivaleysa góð til at samrådast um. Vil Danmark. Gera vit fyrst nakað kunna ikki einans lita á sjálvir, so kunnu vit vænta al fáa hjálp haðani, ló at tað, sum tilstendur, lítið og einki kann. Sjóvinnulánsgrunnurin væntar skjótt at hava í sínum hondum 200 kr. (føroysk ogn alt). 24 lús. Men hella er ovlitid til at stov- til minst 300 lús. Á einum eygna blikki kann na bankan vid; less krevsl sum nú er vorið grunnurin ikki >skaffac hinar 100 tús. kr. Tað er væl á leið komið samt. Og tað skulu virkað, eiga teir, sum har hava gi heiður og tøkk fyri. Men hvat var nú ræltari enn tað, at Log- tingið gjørdi eilt innskot har við krón- nøkrum hundrað túsund um? Einki hevði verið rættari og belri; so kundi kanska bank- at skipini sluppu út, kreppan mink- in byrja starvast straks, aði, og eflir ollum líkindum vildi bæði bankin og tingid í framtfdini tjent har. Og sjálv um alt ikki gekk eftir ynski, so heyði lá tingið gjørt nakað sam- kundi fundsgagnligt, og eingin lasta tað fyri lað tvørtur í móli, Við klandri og stríði kemur eingin nakra leið. Samanhald og sunn hugsun skal til. N. Á, Eidesgaard. Í SO Kríggj millum Kina og Japan. Blóðbardagur er byrjaður millum Kina og Japan. Jap- anarnir herja á vid Shanghaj og Nanking. Eisini gera teir royndir et sleppa inn í Man- schuriið, men Russarar royna at forða teimum. Kríggjsbrandurin er longu at Bretland hava sent sini her- so stórur, Amerika og skib eystur i kriggs-zonuna. Tað væntast, at Frakland og Italia vil gera tað sama. Verð- in vil ikki hava krigg] — men allur hin mentadi heimur krevur frið. Ísvirki. A valfundum her í Suðuroy vórðu stór álop gjørd á Isvirki; tó skal eg rósa sambandsmonn um fyri, at teir nerlu ta vannlukku, ið hendi, lå Ís- virki målti stedga; men so mikið álop sjålvstyris- M. vóru Harra P. illa trongdur; men hann greiddi sterkari manna. Dam varð gjølla fra Lsvirkismálinum frå byrjan til enda, at åhoyrar- flest góðu arnir allir Manni honum viðmæli. Ja, so liga forsvaraði hann hetta mål, sjálv sambænds- og at gamlir g styrismenn fóru á val við okkum og góvu harra Dam atkvoðu leirra. Ír. Dam greiddi frá, hval tydning, ið Isvirki hevur havt fyri foroyskar fiskimenn, bæði fyri úlróðramenn og skipsfiski menn. Aðrenn Tvøroyri, mállu Suduroya skip Ísvirki var bygt á ini norður um fjord fyri at fáa sild hetta renslið tarnaði skipunum, og ís; hvussu mikið vita teir menn al siga frå, sum vóru við í slíkum ferðum. Annarleiðis er tað, lá skipini fån ís og sild í Suðuroy og so- leið Um leiðis kunna stevna beina vit Suðuroyingar ongan annan Íslands ella Gronlands. vinning høvdu av Isvirkinum, so var hetta eitt so stórt fram- stig og ein so stórur beinleiðis vinningur, at Suðuroyingar leingjast eftir, at Isvirki skal koma aflur í gongd. Teir vóna at kunna fúa ís og sild í vár frå Ísvirkinum; tí annars eru ringar vónir um at byrja fiskiskapin. Eisini = últróðramenn hovdu stóran vinning av Ísvirkinum. byrjaði al Aðrenn lsvirki fisk, fingu fiskimenn keypa ongan pening fyri tann fisk, teir fingu á útiróðri, alt skuldi skriv- Hetta liskimonnum. ast. var óhugnaligt hjá Teirra summar- vinnu fingu teir ikki fyrrenn aftaná var einki eftir nýár, og lá teirra peningum; ff lá HR var sum oflast keypt fyri Tá leir so ikki fingu pening fyri útróðrafiskin, gjordist fiskimenn inir ómyndugir og heflir Í ræsshaft. Ur hesum ræsshafti hjålpti Ísvirki teimum. Tað vóru tí sorgarbod fyri fiskimenn, lá tað frættist, at Ís virki stedgaði. Ísvirki er stedgað; men ísvirk- ishugsanin er livssterk og liggur neisli, sum liv er f, og sum ein sum einaferð verður til ein stóran eld. Í hvorjum fiskimann: el vaknað ein (rá eftir at gerast sjálvbjargin á tann hált, sum | | | | | | | || Í Í harra Dam byrjaði; men sum hann vegna peningalrot og ringar líðir ikki var forur at halda fram. Forovskir fiskimenn stara nú, allir sum ein móti lí miðið, sum harra Dam stevndi ímóli, | og einaferð koma teir á mål, so salt sum Feroyingar eru ein livsfrisk tjóð. Samanhald er tað einasta, sum okkum florvar; men samanhaldið man fara al mennast, tá allir miðja móli sama máli. Vil frætta dag og dagliga frá handilshúsum og bankum úli í útheiminum, sum fara av fólum, (6 at tev hava verið rík og sterk og føjøgnum langar tíðir kanska mann undan manni hava haft høvi til at festa seg peningaliga. Vit mega tá íkki | stara okkum blind uppá Isvirki, sjålvt um lað í hesu krepputíð kom í måtti Vil ett peningatrot og eiga at líta okkum í kring marknaðum fyri ferskum fiski kanna eftir, nær ið lík og indi eru at byrja aftur Vit eiga vit eiga at broyta g Fyrst f eisini at kanna eftir, um ikki eitl og annað í hesum máli lann brovtan, allar ovar og allar Førovingar. og fremst torvast at Ísvirki má umfala For- Tvørovri var einans Ísvirki á fyri einar triggjar—fyra bygdir í Suðuroy, og enntá kappaðuslt keypmenn í hesum bygdum harðliga við Isvirki. Í á fara al Førovingar av nýggjum slovna ferskfiskasølu, mega vil skipa soleiðis fyri, al smærri koluhús verða bygd víða skal ikki hvar í landinum. Ég í hesum fori nevna bygdir, hvar koluhús tørva at verða bygd. Tað kann seinri lingast um, og hava aðrir hesum viðvíkjandi menn betri skil enn eg. Ég vóni | Den belgiske Stat laaner udenom Bankerne. Man skal ikke have Bankerne til at blande sig i Politik. Deputeretkammeret har ved taget et Forslag om, at Staten skal udskrive et Laan paa 2 Milliarder Francs. Laanet skal udskrives saaledes, at det tegnes Stor- Regeringen var í Be af Befolkningen udenom bankerne gyndelsen stemt for, at Laanet skulde udskrives som kortfrist ede Skatkammerveksler, men dette vilde Deputeretkammeret ikke slutte sig til, idet man hen visle til, at i 1926, da man 01 et Laan paa Skatkammerveksler brugte Belgiens Lagt mokratiske Regering (0 derfor har man tog Storbanker deres til at styrt ialde den so Dette vilde man udsætte sig for igen, g vedtaget al udskrive Laanet uden Banker nes Medvirkning, Pengene skal bruges til Iværk sættelse af offentliø Arbejder og til Dækning af Underskudet paa Stalsregnskabet. Man er nu meget spa ndt paa, hvad de bel viske Storbanker vil sige til Re seringens Forsøg paa al skaffe sig Penge udenom Bankern« ti, at aðrir sel sina hugsan fram f hesum måli Viðvíkjandi marknaði eiga vit ikki einans at halda okkum (il Hull ella Hamborg ella aðrar | strandabvir; ti har er marknað urin ikki fastur Summar tíðir fingu Ísvirkisbátarnir sóðan marknað | Onglandi; men sunmmal (1011 Val marknaður vvirfyllur, og tá varð prisurin sjálvanda vánaligur Pað er skiligt, at so må vera; ti enskir botnvarparar línu bátar veiða ju nogvan fisk, og verður stórur partur av veiðuni seldur sum ferskur fiskur Eisini Esbjergarar og aðrir fylla tann enska marknaðin við ferskum fiski. Vit kunna tí ikki líta á henda marknaðin, men leita til onnur lond, hvers íbúgvarar ikki sjálvir veiða fisk, og hvar marknaðurin tessvegna ikki verður vvirfyltur, soleiðis at prísurin fellur niður í lítið og einki. Vit eiga at leita okkum eftir marknað í londum sum Ld. Sveils, Evsturriki, Ungarn og Hesi hava tilsamans yvir 30 milliónir Tjekkoslovakialandi, lond íbúgvarar. Kundu vit fingið hvort av hesum 30 milliónum fólkum at keypt, um tad so bert var 1 kg av okkara fiski um árið, Nú tons flyta vt; kundu so var lað 30 tåsum tons. veit eg ikki, hvussu mong vil kunna rokna við at men eg hugsi ikki, at mikið fólk í vit selt so av ferskum fiski, at hvort