týsdagur 16. februar 1932síða 3

Hava sjálvstýrismenn hug at krevja tingingar við Danir, og teir vilja hava stuðul frå javn- aðarmonnum, og kunna sjálv- slýrismenn prógva, at linging- arnar eru okkum til gagns, so hvar vil vita sjålvstyrismenn, eru al finna; men slik prógv hava vil bíða eflir gjøgnum langar tíðir, ullan at okkara vón er uppfyllt. Sjálvslýrismenn kunna altso rokna við sluduli frá javnaðar- monnum til at »fåa greitt okk- ara innanrikis stødu«; treytirnar kenna nú sjålvstyrismenn, so nú hava leir bert eftir at prógva, hvat grundarlagið er fyri lí um- røddu »greidu«, og hvat gagn henda »greida« er fyri Føroyar, Herav sæst, at »Krossurin« íkki hevur neyðugt at grála yvir, at:vit hava „splittað sjålv- styrishugsandi Føroyingar«. Tey try ålop »Krossin«s eru tikin år leysari luft, sum eg her skal royna al prógva; men eg vil goyma tað fyrsta »punktid« til sidst og byrja við tí triðja, sum umtalar sundurbytan javn- aðarflokksins í >teir donsku sambandssosialistarnir og før- ovskir sosialistarc. Sannleikin er lann, al innanfyri javnaðar- flokkin eru menn, sum eru før- hava hug at politikk, meðan aðrir javnaðarmenn eru oyskt sinnaðir og fora ein »nationalan« meira >inlernationalir socialist- Henda ymisku áskoðan er aðal- fundum javnaðarflokksins; men ar«, av og å komin fram å altíð eru aðalfundirnir endaðir í besta vinarlag, og tykist mær, it tann »internationala« deildin er við at ganga meir og meir upp í hin »nationala« partin. Tíverri eru menn, og enntá nokk so frammalaga í javnaðar- ikki meta á flokkinum, sum aðalfundum felagsins, og less- vegna fylgja teir ikki rættiliga við tann føroyska javnaðarflokkin. Men tó al at javnaðarmenn eru meira »inter- mannagongdini innanfyri so er, summir kanska meira nationalir« og dansk-sinnaðir enn aðrir, so lað arbeiða saman í góðari semju forðar okkum alls ikki at fyri leim socialu málum, sum jú aðarmenn. Hartil er millum eru felags fyri allar javns at hesin »nationalar« at siga, drálturin og »internationalar« javnaðar- menn hevur verið í ollum londum. Javnaðarrorslan = breyt seg fram sum ein »international« verðaldarrorsla, sum umfatadi javnaðarhugsandi fólk í ollum londum, uttan ans fyri landa- markum. Men seinri gekk javn- til meira bundin til heimlandið — aðarrorslan yvir at: verða meira tjóðskaparhuga —, og tå fyrst mentist javnaðarrorslan fyri álvara. Javnaðarrorslan er enn tað lí »inlernatio- ung , her å landi, og er ikki undarligt, um hin , nala« hugsanin av og á kemur og seg sambandssocia- fram í ljósmála vísir sum — »donsk lisma«, A valfundi í Vági setti harra Niels javnaðarmenn løgtingsmadur Nolsøe fram, at eru sjálvslýrismenn. Tá eg bað hann prógva tað, segði hann, at tad besta prógvið var, at harra Dam og Vidstein á tingi í summar ikki vildu geva atkvoðu fyri sambandsmanna fyrsta boði, sum jåttar, at vit Føroyingar ævu og allan aldur skulu vard- veita ta núverandi stødu í »Kongeriget Danmark«. honum, at vil leggja hondina á sambands- ella sjálv- Eg svaraði javnaðarmenn hvorki stýrisbíbliuna og svorja okkum hvorki til sambands- ella sjálv- slýrisflokkin. Vit halda okkum opna gølu at ganga saman við lí flokki, sum vit til eina hvorja líð semjast best við. Við at eg havi prógvað, at javnað- hesum dømum vóni eg, armenn ikki eru byttir í tveir at at tykjast at hava ymiska åskodan partar; men vil, t6 vil í lýdningarsmáum forum, ganga upp í ein hægri felagsnevnara, sum er mið og mál allra javn- aðarmanna, hvar á jørd teir so finnast. „Um religiónsleysa skúla- kenslu« skrivar >Tingakrossurc. Hartil er ikki skifta orð við »Krossin« — at síga, at vit vilja ella aðrar — um religión, vil vilja í heila tíkið íkki fora religion inn í politisk klandur. Eg vil ti ikki siga meir um hetta málið; men taka annað »punktid« undir umrødu. At vil ikki kunna roknast fyri socia- alistar, sigur »Krossurin«. Hetta , hava sjålvstyrismenn eisini á veljarafundum ført fram. Hartil er at sign, at vit ikki vilja føra ta »internationalu socialismuna« óbroytta inn til Føroyar; men vit halda okkum eftir hovuðs- málum socialismuna og broyta tey soleiðis, at tey hóska fyri Føroyar. Vidurskiftini nógv annarleiðis enn úti í teim her á landi eru stóru løndunum, og vidurskift- unum her á landi rætti vit okkum eftir. Her í Foroyum eru t. d. ikki stórar fabrikkir ella annað lílíkt, sum tað ræður til Vit hava heldur ikki »Bjærgværks- landsogn. um at gera drift« 0. s. fr. eins og aðrastaðni; men vit vilja eftir foroyskum viðurskiflum bjarga landinum tær inntøkur, sum kunna vera her at fáa, og sum hóskandi kunna vinnast, soleiðis at pri- valir — kapitalistar íkki skula »spekulera« her å landi f teim góðu tfdunum og so geva okkum eitt spark, lá tær ringu tíðirnar koma. Ég vóni, al »Krossurin« veit, hvat eg her hugsi um, og vil geva mær ræll í, at vit í slíkum forum treingja til ein foroyskan javnaðarflokk. Hetta til og royna at prógva, at okkum mál skal eg so koma tørvast »Socialistar« her í Før- oyum. Vit hava jú samband við Danmark; men helta vísir seg at vera eilt logið samband á hált, at góðu lógum, sum galda í Dan- tann nógvar av teim mark, alls ikki galda her á landi; her hugsi eg fyrst og fremst um ellisrentulógina. Høvdu vit haft ein menskan javnaðarflokk á Foroya logtingi, so hevdi henda lóg fyri langari tíð síðan verið galdandi her í Foroyum. Landið er í vanda pen- og ingatrongd. Javnaðarflokkurin á tingi selli uppskot fram um landshandil við salti, olju, rúsdrekka o. s. fr, landið av hvarvið vildi vunnið tåsund krónum hundraðir við at keypa í stórum, spara ta stóru millumbandlarafortjenastu og við bíligari frakt, ið fæst við stórum farmaskipum. Men javn- aðarmenn kundu ikki fúa henda landshandil í lag; lí teir eru ovfåmentir á løgtingi Foroya. Javnaðarmenn arbeiða fyri at fáa lóg í gyldi um kontanta rindan av lønum og fiskiparti 0. s. fr.; lat vera, at:tíðirnar nú eru ovringar í so mála; men so hava vit tó haft góðar tíðir og vóna, at lær einaferð batna aftur. Javnaðarflokkurin arbeiðir fyri, at læknarnir gerast fast- lønadir uttan rætt til eykapening frá sjúklingum og sjúkrakossum. Og at loglingið skal hava alla apotekarasølu í sínum hondum. Vit javnaðarmenn síggja lann ið líða, at tey ikki fáa ókeypis at- órætt, fálækramannaborn gongd til teir hægru skúlarnar. Slíkt vilja vit bola um, og tess- vegna er lað ynskjandi, at javn- aðarflokkurin kann mennast her á landi, soleiðis at allur gamal órættur kann rættast aftur. Tann størsti órætturin er iva- leyst tann, at jarðaeigarar fáa heilar grindahvalir — stundum fåtæki medan hin fleiri neyvan fær poltin upp yvir. Um heita evnid hava vil javnaðarmenn skrivað og tosað ikki vil troylta hetta fram so nógy, at eg lesararnar við meir um tað saman við so mongum ødrum, málið; men eg fori og fleiri domir kundu verið drig- in fram; men eg vil stedga her. Sum omanfyri skrivað, harm- ast »Krossurin« um, at »splitt- uskeid er komin millum sjålv- styrishugsandi Føroyingar«, og aðrastaðni heldur »Krossurin«, at tad sum javnaðarmenn arbeiða fyri, »tad vil ein og hvor radi- kalur maður eisinic. At orðum »Krossurin« við hesum meinar, at sjálvstýris- menn arbeiða fyri somu málum sum javnaðarmenn, og at vil tí áttu at staðið sum góð born inn- anfyri sjálvstýrsflokkin, er eyg- sjónligt. Javnaðarflokkurin er altso eftir »Krossin«s hugsan óneyð- ugur í Foroyum. Men tey domir, sum eg havi flutt fram, prógva, al javnaðarmenn hava nógv at gera í Foroyum, og ivaleyst hava teir mong horð tok at taka, áðrenn vit eru komnir á mál. »Krossurin« heldur, at: tað var lítið, at javnaðarflokkurin fekk tveir menn inn á ling. Ja, tíverri, ikki ferð. Orsøkin er tann, at javnaðar- fingu vil fleiri hesa rørslan er ovung her á landi. Foroyingar eru seinir at taka við ollum nýggjum. >Tað er okkum í kjølid borið, og ikki í klædini skorid«, so hesum mega vil rokna við. Men eilt gott er við Føroyingum í hesum føri, og lad er, at tå vit fyrst hava fingið tað ræltu falan av einum nýggjum máli, so standa vit fast- ir. Tað þrógvaðu javnadarmenn her í Suðuroy nú við seinasta val. Javnaðarmenn her í oynni høvdu so harðan andróður, sum hugsast kann; men stinnir stóðu leir, sum Foroyingar altid eru vanir, lá tað ræður um eilt ódnartak. Her í Suðuroy eru so nógv fólk vaknað av javnudarrørsluni, sum kyknað er í barmi leirra, at vit altid her í oynni kunna seta ein javnaðarmann inn á logtingið. Norðan fjørð tykist lad, sum har torvast meira agilatión; men nú eru góðir javnaðar- menn í ollum oyggjum í Før- oyum, so vónirnar eru góðar um, at fann socialistiski neisti, sum kveiktur er her á landi, brált eldur. | J. H. Danbjørg. fer at verða ein stórur Ur Foroyum. Tórshavn. Av bankanum. Í góðveðrinum, ið verið hevur, hava båtar sjálvandi lagt nógv til í fiskiskapsroyndum. Motor- båtar í Suðuroy sigast soleiðis at hava fiskað upp í 70 centn- arar. Eisini hevur verið roynt á »bankanum«. T.d. fekk »Louise«, ein motorbátur í Havn, ein túr 50 vælvaksnar banktorskar. „Garpur““, ein av Ísvirkisbálunum, er nú keyptur av harra Nordahl Ja- cobsen í Klakksvík. Ællanin var fiskaveidu við tað tað letur til, al motorurin er somikid í óslandi, | at fara á men sama, nú at her má gerast eitt munagotl umvølingararbeidi fyrst. Føroyska fiskarí- nevndin fór til Keypmannahavnar við »Tjaldrinum« ígjár. Limir neyn- | dina eru: Ringberg, amtmaður (valdur av ríkisstýrinum), - Poul Niclasen, blaðstýrari, Tórshavn. G. Winther, løglingsmadur, Sand og D I. (valdir av loglinginum). Strom, Trongisvág Framsýning verður í Esbjerg á komandi sumri, í døgunum 25. juni til 10. juli. Framsyningin snýr seg særliga um fiskaridrift nútímans. Handils-samty kt. Millum Island og Tyskland er gjørd handils-samtykt um, al Tyskland til 1. april í ár skal keypa fyri 1. mill. kr. og kanska meir, um samt verdur Island fyri av fiski um tað. Treytad er, at skal keypa tyskar verur allan peningin. Sjóvinnubankin. Løgtingid samlykti einmælt at tekna fyri 60.000 kr. í aksium í »Sjåvinnubankanum,« Medicinkisterne. Søfartsministeriet har ifølge Meddelelse fra Amtet udsendt en Bekendtgørelse om færøske Skibes Forsyning med Læge- midler. Der er bl. a. for Ikke- ”ussagerskibe af ikke over 400 Reg. Tons Brutto eller Passager- skibe af ikke over 100 Reg. Tons Brutto i et nærmere angivet be- grænset Fangstomraade — her- under Lokalfart ved Færøerne — indført en mindre Medicinkiste. Endvidere er der foretaget en- kelte andre Ændringer i de gældende Bestemmelser. Amtet har tilstillet Amtslæ- gen og Apotekerne Eksemplarer af Bekendtgørelsen. Havnar talvfelag” vann bæði kapptalvini móli »Arbejdernes Skakklub, Vejle. Telegrafisk kapplelving er nú millum »Køben- Dan- marks elsta talvfelag og eilt hill »Havnar talvfelag« og havns Skakforening« besta. Talvini åtstilladi i kjøtbid Hans Danielsens, eru Båtar her í Havnini hava fiskað væl í seinastuni, men prisurin bert pundið, tað er at síga, viss nak- við handlarnar er 3 ovrir ar keypir fiskin. Hýsu hava Sundalagsbátar fiskað væl av herfyri og selt fyri 11 oyr. pundið til harra Chr. Holm Jacobsen, sum keypt hana hevil til Ein Esbjergara, ið lá keypti fisk, sum hann ísaði. herfyri í Foroyum og Skaði »Pilots« »Havhestinum« í og »Silver Liningsc av óveðrinum á Fuglafirði í velur varð metin 12.000 kr. Skipini eru bæði aftur- gjørd, og dekkaði henda summ- an skadan. Tad sigist, at fólk her i bynum, sum liva av Føroyingum, keypa sínar vorur frå útlenskum keypmonn- um, og at adrir slikir lata gera í útlondunum smávegis arbeiðir, sum kunnu gerast eins væl og kanska bíligari her. 40 ferðafólk fóru við »Tjaldur« til Dan- mark, og Harri P. M. Dam fór av tingsetuni vid lí til Suðurovar. Jacob E. Jacobsen fór við »Tjaldrinum« eftir einum nýggjum skipi, sum er bygt í Danma k. M. S. Vidstein, løgtingsmadur, fór við »Tjaldr- inum« til Keypmannahavnar. Landstingsmadurin og fólkatingsmaðurin fóru við »Tjaldrinum« á danska tingið. Fiskemarkedet. „Foroya Fiskaútfluttnings- felag meddeler: 11.—2.— 32. Bilbao: Tilforsel af Klipfisk 314 Tons, af norsk 57. Beholdninger af færøsk Klipfisk 100, af 30. (Ptas pr. 50 kg) for færøsk Kilpfisk 86, for islandsk 70—80. Sterling 45,00. Barcelona: Tilførsel af islandsk Klipfisk 565 Tons. Priser (Ptas pr. 50 kg) for I Klasses Klipfisk islandsk norsk Priser 77, for norsk 80—85. Beholdninger af alle Klipfiskesorter 2500 Tons. Genua: Markedet og Priser uforandret, Ingen Tilførsler,