týsdagur 1. mars 1932síða 3

Frá útheiminum. Fra New York lelegraferes, at den amerikanske Kemiker, Dr. Samuel Eveland, har opfundet en Metode, ved Hjælp af hvilken man kan behandle almindeligt Græs, saa der opstaar et fortrin- ligt og billigt Materiale til Klæde- fabrikation. Opfindelsen menes at ville revolutionere hele Klæ- deindustrien, og de engelske Tekstilfabrikanter skal allerede have forsøgt at sikre sig de en- gelske Rettigheder. Klæder af Græs? Sikke' noget Ho!, skriver „Dansk Tekstil Unionc. New Foundlands Regering har tilbudt den kanadiske Regering Halvøen Labrador for 100 Mill. Dollars. Tilbudet vil blive be- handlet í det kanadiske Parla- ment í den kommende Samling. Labrador har et Areal paa ca. 300,000 Kvadratkilom. og regnes for al have ubetydelige Udviklingsmuligheder. Der fin- des store Skove og Minerallejer. ikke Fiskeriet er en kilde. stor Indlægls- Salgssummen vil kunne fri New Foundland fra dels Stals- gæld. Í en Tale i Thornley udtalte Mac Donald anganende Toldspørgsmuaalel, at Premierminister han personligt gerne vilde stræbe henimod Toldoverenskomster, saaledes at .Enaringen fra Eng- lands Side i Stedet for at med- føre højere Toldmure vilde be- Nalioner fik England virke, at andre Overenskomster med og brød Toldmurene ned. Akts. Bur- 1931. Drifts- Mill. anvendes væsentligst til Afskriv- ninger. Ca. 2 Mill. Kr. mindre Overskud end for 1930. Inlet meisler Udbylie i & Wain overskudel, ca. 3,1 Kr., Socialminister Steincke arbej- der ihærdigt for billigere Lev- nedsmidler og Brændsel til Ar- bejdsløse. Hvert eneste Barn sulter i 18,000 af Byen Steyrs 22,000 Indbyggere har 90 pCt. af Befolkningen lider Hun- Østrigs skønneste By. ikke det daglige Brød. ger. — 11,000 Mennesker er Tiggere. — Der er frygtelige Tilstande som Følge af Arbejds- losheden. Kineserne har gjort store Am- munilionskob i U. S. A. > Vi maa alle være med til at skaffe Arbejde Arbejde.« Steincke og Hauge siga: t og dansk g slølle Hitler hevur nú bjargað sær tyskan borgaraskap, og er still- aður upp sum kandidatur til presidentvalið. ning í København er 60 Aar. fore- Bygningssnedkernes 3 To tyske Ingeniører, der er Ophavsmændene til det store Sallprojekt i Sønderjylland, har for kort Tid siden forhandlet med Statsminister Stauning om Koncession paa de Salllejer, som efter deres Opfattelse findes under Langbrognards Jorder ved Sønderborg, Hil- Rigsregeringen bremser lers Agitation. Mac Donald er opererndur í oðrum eyganum,. Bollleikurin í mikil í vetur, Onglandi er Den svenske Kugleleje-Fabrik S. K. F, startede for 25 Aar siden med 12 Arbejdere, Nu beskæftiger den 25.000 Arbej- dere og Funklionærer og sælger 54 Millioner Kuglelejer Aarel. om 'apirfabrikerne har haft el godt Aar Overskudet er ca. 100,000 Kr. større end for 1930. — Uforandret 10 pCLl. Udbytle til Aklionærerne, men Henlæggelse. større Ur 'øroyum. Tórshavn. Det færøske Fiskeri- nævn har i Uge væ- rel Mini- steren for Søfart og Fiskeri, Stals- den forløbne samlet i København. minister Th. Stauning, har paa Grund af Sygdom ikke kunnet deltage i Møderne. Det vides at Fiskerinævnet særligt har behandlet maalet om den engelske Indfør- selstold og Færingers Adgang til Fiskeri ved Grønland. At Nævnets Medlemmer kom Navigatør D. J. í g tingsrevisor G. Winther hjem med »Tjaldur« i Gaar. Sporgs- Strøm og Lag- Redakter P. Niclasen, ogsaa er Medlem af del færøske Fiskerinævn vil før han kommer hjem rejse til Lofolen under Muligt vil Hr. Niclasen, dog først rejse til London i Anledning af Fisk- der Fiskerisæsonen. etolden. Amtmand Ringberg er fremdeles bortrejst. Dom- mer Filip Hansen er konstitue- rel Amtmand. Formaður Javnaðar- flokksins, harra M. S. Vidstein, madur kom heimaftur »Tjaldrinum,« ”» þa) løglings- fgjår við „Tjaldur“ 580 góðsi, hesa mannahavn. hevði tons av slykkja- ferðina, úr Keyp- „Smiril“ kemur í dag úr Keypmanna- havn. Hetta er eilt hæði filt og snoðið far. Hyggið bert al honum! Býráðið samlykti á seinasta fundi at fåa broytt »bevertar«-løgina soleið- is fyri Havnina, at ongar útsol- ur verða opnar aflaná kl. 7 um kvoldið. Tó skal kaffi og kok- usøla loyvast til kl. 11 um kvoldið. Skaldinnan, frúgvin Martha Madsen, kom til Føroyar »Tjaldrinum«. Hon ætlar al dvolja her eina líð, og samtíða skriva til ymisk donsk bloð. Lichtenberg- við Fyrilestur við ljósmyndum, um verald- arkoyrslu heldur Richard Bugatsch í — »Havnar Bio« Tórskvoldið 3. mars kl. 8!/,. Avlopspeningurin fer til »Før- oya felag móti tuberklasjåku«. sína, harra Vrakaralógin kemur fram í Landslinginum í dag. Hon fekk einmælt við- mæli í Fólkalinginum. Kreppunevndin heldur fund í eftirmiddug. Fiskemarkedet. „Foroya Fiskaúlfluttaings- felag meddeler: Oporto: Ingen Tilforsel af færøsk Klipfisk. Tilforsel af is- landsk Klipfisk 159 norsk 297, af newfoundlandsk IS. Priser (Ese. pr. 60 kg) for færøsk og islandsk Klipfisk 170, 210, for newfound- landsk 345. Kurs for Lst. (Esc. pr. Í Pd). 110,00, Markedet fast. 24.—2.— 32. Barcelona: Tilforsel af islan- dsk Klipfisk 1.000 Tons. Priser (Pesetas pr. 50 kø) for 1. Klasses Klipfisk 84—94. Beholdninger af alle Klipfiskesorter, Genua: Markedet fastere Eft- erspørgsel stigende. Priser (Lire pr. 100 kv) for islandsk fuld- tørret Smaafisk 170, for islandsk Labrador Style 150, for islandsk Tons, af for norsk stor Saltfisk 170, for smaa do. 130, for islandsk vasket og pres- set Torsk 140. Fra Tyskland »Messina« 80 Tons. 29.—2,—32, Bilbao: Tilførsel af Klipfisk 362 Tons, af 305. Beholdninger af Klipfisk 600 Tons, af islandsk 1150. Priser uforandret. Sterling 15,12. færøsk islandsk færøsk 26. Oporto: Ingen Tilforsel af færøsk Klipfisk. Tilførsel af is- Klipfisk 215 Tons, af 61, af newfoundlandsk 168. Priser (Esc. pr. 60 kg) for islandsk Klipfisk 170, for norsk 232 landsk norsk 210, for newfoundlandsk 345. Kurs for Líst. (Esce. pr. Í Pd) 110,00, Um ríkisútgávu av skúlabókum. Ein innsensari hevur undir merkinum »J« skrivað grein í ySkúlablaðnumg“ nr. 5 f ár um omanfyri standandi evni. Høv- uðsinnihald í nevndu grein er eftir einum íslenskum tidarriti >Menlamále fyri septembir sei- nasta ár. Eg loyvi mær at nerta eitt hesi grein. Millum annað sigst í sindur við innihaldið av íslenskir javaðar- 1931 sett uppskot fram um, at ríkið greinini, al menn á vetralingi hava skal útgeva skúlabokur. Uppskotið hevur aftur verið Síðan til viðgerð í summar. loyvi eg mær at endurrila ein part av greinini í Skúlablað- num: »IføvudsinnihaldiO í he- sum uppskoti er hetta: Allar tær bøkur, til hvørja tíð eru lóggildar til kenslu í barnaskúl- sum anum, skulu gevast út og vel- jast av ríkinum, og semjing skal koma í lag við eigararnar um útgávurætlin. Tað skal vera ein úlgávustjórn. Í úlgávustjórnini eru 3 menn. Fræðslumálasljórin, sum er for- maður sljórarinnar og 2 menn fyri 3 ár í úlneyndir senn, an- nar av sljórn sambands íslend- barnakennara hin av skra og mentamálaráðinum. Ulgávastjórnin ansar eftir, at nógmikið er til av bókum. Hon ger semjing um rilløn og úlgáv- uræll, prenting, bókaband og og úlsending og åsetur kostnað- in. Roynt verður at gera bok- urnar so biligar sum moguligt, to vandi arbeiði, úl- Ríkisgrunnurin letur til gávurnar 10,000 kr. um árið í 3 år frá tí, at tíkið verður við úlgávustarvi. Hella er enn bert komið stutt , áleiðis hjá Íslendingum, og er enn bert eill uppskot, men er tå vert at leggja til merkis. Um allan heimin verður roynt at gera børnunum so lagaligt sum væl møguligt at fáu algongu til ofta dýrar at keypa, men eru ló eitt skålabøkur, lí tær eru amboð, sum bornini noyðast at hava, um nakað skal koma av skafti. Her heima hjá okkum er hetta vert at hugsa um, ti landið er lítið, og fólkið er fált, bøkur hava lí líllan marknað og vera tí dýrar al keypa. Er hetta ikki ein spurningur, sum verdur er al hugsa um hjå teimum, sum skipa fyri skúla- vidurskiftum okkara?< So vítt harra »J«. Hetta er av sønnum eilt tydningarmikid mál, sum eigur al takast til umrødu og eigur at: sendast inn til løg- tingsins til lingsetuna í summar. Eg eri einigur við »J« í ollum seinaslu orðunum, utlan leim hann skrivar; ti ley visa, at »J«, (6 at hann er ein rætthugsandi maður, hevur ein stóran feil, sum líverri gongur ígjøgnum okkum Foroyingar; men sum vit av ollum alvi eiga at berjast ímóti og rudda burtur. Tann feilurin er, at »J« sigur »teim- um“ í staðin fyri sokkum“. Vit Foroyingar siga ovtidint »leir« og »tey« í staðin fyri »vit«, »J« helfa er skrivar nevniliga, at nakað at hugsa um hjá teimum, sum skipa fyri skålavidurskiftum okkara. Eitt gamall orð sigur, at lann vissi deyði er fyri eini sak, tá sett til al Tó at eg á Ð hagreiða hátt havi nakað ill at siga um leir, nevnd er hana. ongan ið skipa fyri okkara skúlaviður- haldi tydningarmikil at skiftum, so eg, at henda sak er ov skjóta frá okkum lærarum og yvir á aðrar. Felag okkara eigur at hagreiða hetta mál á felags- fundi seta uppskot fram, og sum verður at senda inn á log- ting nú í summar. tíðint í at einki Vit hoyra so hesum døgum, kann gerast vegna kreppuna, og tíverri at alt mål er so lýdningarmikið, at vit hetta er ovsatt; men hetta noyðast at fara iholt við at fáa lað framt, sjålvt um líðirnar eru Og kostnaðurin verður so stórur, at ringar. ikki hugsi eg, al hann nervar landið á nakran hátt. Tíðirnar eru ringar, lað mega vit ásanna; men tað ersein spurningur, um tad ikki í ring- um líðum meira enn nakranlíð ræður um at veita skúlabornum so bíligar bokur og á so lag- aligan hátt, sum gjørligt. So vílt eg minnisl, er tað 0. u. tvey ár síðan, eg skrivaði grein blaði úlsolu av skúlabókum í hvorj- í hesum um kommunala ari bygd her á landi. Eg vísti á, hvussu tvorligt lað nógva stadni er at fáa bøkur til bornini. Og hvussu slíkur trup- skúlaarbeiðinum. ulleiki tarnar og skeyt lí uppá, al lærararnir bókasolu, tó ikki privat, At bókasolan er privat, er skaðilig skulu hava men kommunala. av tí, at bøkurnar tå verða seldar ovdýrar, og fálæk for- hav: eldur ikki ráð at keypa børnunum tær dýru bokurnar. Tá verður prísurin åseltur av sókn- bókasolan er kommunal, arstyrinum, ló má logtingið áseta hægsta pris ella rættari sagt, løgtingid ásetur eitt mark, sum prísurin ikki má fara upp- um t. d. ein ágóða av líggju procent, Nú kanska ágóðin stundum er 40*/,—309/,. Privatir menn mega á ongan hátt hava høvi til alt taka ovstøran ágóða av skúlabókum. Eisini á annan hátt er tad skaðiligt, at henda selan er privat, sum ti d. í smáum bygdum, hvar bøkur av hesi orsøk alls ikki eru at fáa til keyps. Børnini úr hesum bygdum mega burtur í aðrar bygdir stundum í aðrar oyggjar fyri at fáa tær neyð- turvuligu skålabøkur; at slíkt tarnar undirvisingini, er eyg- sjónligt. Nú vilja menn hugsa sum so, at tað er sjålvanda, at lærararnir syrgju fyri at fáa børnunum skúlabokur á lagaligasta og biligasta hált. Ja, lærarin vil sjálvanda gera tað; men trupul- leikarnir eru so meinir, at lær- ararnir ikki eru forir fyri at halda privata bókasolu. 1 leim bygdum í Foroyum og ta eru tær flestu — hvar megin- parturin av monnunum Eru ar- heiðsmenn fiskimenn, má og båkasølumadurin stedga eftir peninginum, til menn fáa »upp- einaferð eflir nyttår; tað? avlops- klåring« men kunna allir lærarar Hava teir somikið av peningi, at teir kunna rinda skålabøkurnar í eitt ár, áðrenn teir fáa peningin fyri tær aftur? Kø tg trågvi, at teir lærarir, sum eru førir fyri slikt, eru neyvan meir enn tiggju í heila Foroyum. Tá vit so minnast til, at mong foreldur eru so fátæk, at tey alls ikki kunna rinda peningin, sum bøkurnar kosta, so vita oll, at lærararnir ikki á nakran hált hava ráð til at handla við skúla- Vit aðra leið, og hon er tann ein- bókum. mega eina ganga asta rættvísa lann einasta, og sum er gongd, og lað er lands- kommunu- handilsvegurin ella handilsvegurin. Kanska var tað betri at sagt: landshandils- og kommunuhandilsvegurin; lí log- tingið og kommunurnar mega her ganga hond í hond, um munagolt úrslit skal fáast úr hesum tydningarmikla máli. Lærararnir skriva so einaferð um árið til landsneyndina og greiða frå, hvørjar bokur fleir ynskja. Bokurnar verða so sen- dar til lærarans suman við rok- ning fyri bokurnar. Rokningin verður so flydd formanni sók- narstyrisins, sum sóknarinnar vegna rindar bokurnar, so skjótt sum tilber. Lærarin selur bok- urnar og heldur rokniskap yvir peningunum, bokurnar sum kosta. Hann ger, hvat hann kan fyri at fáa peningin inn; men tann peningur, sum lærarin ikki fær inn må krevjast av sóknar- styrinum og kann pantast eins og kommunuskattur. Tann pen- ingur, sum ikki fæst vegna tess, at foreldur íkki hava ráð at