týsdagur 8. desember 1931síða 1

1ILL2027733 Ti EET —— 1) FRÆLSI Lvsinenprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, síðu. avsjúttur í 20 ovr 2 á og 4. Nr. 49. -FØROYA- Vid storri Íysingum fæst prisinum. JAVNADUR Tirsdag hin 8. decembir 1931. OCIAL DEMOKRAT ETT Tandlæge BREND 114. træffes !11—5. Teif. 5 EINN el = á Ra RA J. Patursson og kongsjerðin. Som Herren saa hans Svende. Tað er munur á ti, id hugsað verður, og tí, 10 t verður. SE sag (Nacine). Teir menn, ið ognarleysir eru eisa ella hava á 00 g = onga jord hondum, men fegin vilja hava ein stubba at vella í, ansa sjålv- andi væl eflir, hvussuleiðis jarðaspurningurin verður hand- farin á tingi. Tað vakti tí miklan ans, lá javnaðarmenn logdu uppskot inn á ting um at fáa kongsjørdina inn undir Foroya logting, og ikki minni ans vakti lað, tá tað frættist, at sjålvstyris- menn eins væl og sambands- menn kovdu uppskotið við íkki at stemma; millum ein leirra, ið ikki stemmaðu fyri, var for- maður sjálvstýrisflokksins, J. Patursson. Uppskot javnaðarmanna — i 1928 ljóðaði stutt og preitlt gg S0- leiðis: Tørvur er á, at alt kongsgóðs fer SSR undir tingsins vald, og at reglur fyri hesum åsetast gongur tingid yvir til næsta sum skjótast, mál á dagsskráini. fall, frælsishugaðan At uppskotið undraði mangan mann, og sjálvir Norðmenn undraðu seg og spurdu, hvat ið sjálvslýris- flokkurin ætlaði, sum ikki var so logið. Arið eftir vendu javnaðarmenn sær til landsnevndina, sum legði málið inn á ling. Javnaðarmenn skilaðu til, at lað var tørvandi, fyri al menn lættligari kundu fáa træðir, men hesu ferð stemm- aðu bert 8 fyri. Sjålvstyrismenn við Jóannes við tí, at: tað ikki var loyriligt hjá tinginum bóru seg undan — bónda á odda — at ganga kongsjørdini ovnær.*) Hvssu nær ætla so sjálvstýris- at ganga Danskinum? menn g Sjálvandi ein spurningur, sum luft uppå, hongur í leysari ikki og kann svarast eftirsum eingin veit til fullnar, hvat ið sjålystyri ætlar. Tá velurin ið Jóannes Patursson um 1929--30 var niðri í Danmark og spurdi, nevndi hann einki um, at logtingið skuldi hava jørdina, tvørtur- ímóti = >proklameraðis - hann kongsbóndanna — ognarrætt til jørðina. Á allmennum fundi í Havn sunnudagin 20. okt. 1929 *) SÍ »Løgtingstidindi« 1929, síðu 85. 2MMOOM3O00NM00:M:0000000:1:00::00:1:00:M TELF, 20 & 237 kallaði Í. Patursson javnaðar- menn fyri kommunistar, lí teir vágaðu sær at taka frá Dansk- inum. >Nú ætla javnaðarmenn at:avlaka kongsjørdina«, soleiðis ljóðar úr hvorjari sjålvstyrisvrå til »Skræk og Advarsel«. Sjálvur Jóannes Patursson skeyt seg undir donsku grundlógina, hvors S 80 sigur, at: ognarrætturin ikki má nemast við. So langt er Jó- annes Patursson, oddamaður sjålvstyrisins, gingin eftir hæli í jarðaspurninginum. Tað er tí meira láturligt enn gråtuligt at:lesa »Tingakr.« fyri 95 novbr. í år, har blaðstjórin melur runt um kongsjørdina sum ein vargasevdur. Tekur upp stubbar år grein mini, »Sjålv- D.« 17. novbr. f år, og setur stubbar frå » stýrisbregda, í »F. S. Jóannes Patursson aftur ímóti. Bæði javnaðar- og sambands- menn skulu mælast í smæsta smildur, tað er ikki við oyr- indin — livst so spyrst. Sannleikin er tann, sigur „Tíinga- krossur“, at sjålvstyrismenn eru teir einastu her á landi, ið hava hildið fram og vart tankan um jørðina sum samfelagsogn og sett hann í verk,*) Eingin er full fullspottaður, fyrr enn hann spottar seg sjálvan, plaga tey at taka til. Sjålvstyris- mannagongdin í jardamålinum á tingi gera orð blaðstjóruns til einkis, Síðani heldur »Tingakr.« fram, at verður á teir (J. somu ætlan sum javnaðarmenn. ikki trotið; Ven, er Teoric. Tað er lítil uppiburdur lopið menn 'atursson), ið hava Ja, orð hava men »gran, kære alskens í at njóta njotra um, alt og jørdin skal vera almanna ogn, heilt annad, og her heldur blaðstjórin, tå gerðir progva nakað at hann er gingin ovvill og tekur orðini aftur. Samstundis sum javnaðarmenn krevja jerðina undir tíngið, leika hesit menn Í imoti arvafestarunum, +) Tant her, AKTIESELSKABET BALSLEV & GOOS THORSHAVN Trælast en gros & en detail. Stort Lager af alle Bygningsmaterialer. MgoommooNo0mK0000000NKN00NR0000 hava all varðveitslu kongsbøndrunum, sum manna jørðina í sum strevnuskrå javnaðarmanna byðir. Her heldur »Tingakr.« seg trumfin úl; tað óivuð spæla besta men tibetur man fara al misseydnast, sum so ofta, tå ærligheilin verður sett til síðis. Javnaðarmenn ikki berjast als móli = arvafestarunum, kongs bóndrunum, í fyrsta umfari; men vilja broyta ognarrættin frá at vera danafæ til foroyskl Seta ímóti, fæ. kongsbøndrunir seg 5 soleidis sum Jóannes bóndi hevur gjørt, er tað teirra og ikki javnadarmanna skuld, at teir koma inn i bardagan, Ég vil einaferð enn loyva mær at:sigu: »Ikki vil sjålvstyri hava, at fingið skal eiga Foroya jørd, men hon skal vera allmenn, so tað má vera donsk statsjørd«, Hettar fellur væl í lag við orð Jóannes Paturssons UM, alt vit (rætt) til at krevja kongsgóðsi aftur, ikki hava loyvi Ongantid hevur sjålvstyrisins støda til jardaspurningin og toøkukend enn nú. ora 5 meira Oddamaður vil fremja eitt høvdingalid, ið kann sjålvstyrisins … kúga tann ognarleysu longur niður i armóð . (»Streymur« i »F. S. D.« 17. nev. i ár) Hesi »Tingakr.« gramman í huga, so | orð, søgd av mær, ger 5 tey vera endurrita í blaðnum; men munnu ikki teir menn, ið lesa hettar brotið í »lingakr.«, ásanna, at soleiðis bar sjálvstýr- isins oddamaður seg at, lå ogn 5 arleysir menn úr Vágum vildu seta seg niður í Kirkjubo? Tað kemst mangum fræðarmanni fyri, at:so var. Við danskari hjálp, við danaveldi aftanfyri seg, rak I, Patursson tveir få tækar menn av oyðni. Ei undir í, at hann skjýlir seg undir Danskin og danska lóggávu. Greinin endar við hesum gátu best at — sjålvstyrisflokkurin foru orðum, sum progva, | hevur verið | BROÐURSKAPUR | Kostur kr. 1,50 fjórðingsárið Porto. Blaðið | P verður bilagt á posthåsinum, brævsavnarstødum 5. ar. | og skrivstovunit Felf, 143 | 5 Onnur lond hava fingið sæl trolarar og onnur før, ið fleiri Foroyingar halda lítið um til avloysan av okkara fiskislupp TELF. 20 & 237 00000000 3 SM l | = onga fasta støðu til jarðaspurn- ingin; men alt hongur av, hvat ið stórbóndin úr Kirkjubo finnu! fyri rætt halda á við at | Hettar lagið: at siga, at teir (Danir) eiga allan rætt, og vit ongan, til alt... vit einki, og ut tað, sum vit fáa frá teim, fáa vit av teirra náði og miskum, tað mega vit nú síggja er ein kolsvort lygn. Hvat sigur J. Patursson til hesi orð? Hann, sum í ødrum | hvorjum tíma skjýtur seg undir danskt veldi, danska lóggávu, (ad er ein spurningur, sum ér verdur at spyrja. Vilja Førovingar hava sína jord aftur frá Danskinum, vilja trædarmenn í Førovum hava lagaligar træðir, so mega feit ikki velja sjálvstýri vit minn ast Vágamenninai men fylkj- ast um slevnuskrå og kra Førova javnaðarmanna. Streymur. Framgongd Føroya lands. Vit a framtaksleiðuna, Sum áður sagt: mega gan um vil G 5 Ð skulu roknast fyri eina tjóð eitt fólk. Og fyri at fáa fram! nakað, so mega vit, á antin ein ella annan hátt, fáa hjálp til sjálvhjálp, og brúka sparsemi, har ovrivuliga gongur til, so vit fáa okkara vinnuvegir at geva nógv meira av sær, enn leit geva, so leir kunnu bera og klára landið. Sjóvinnan, ið er lívsnervan i okkara vinnuvegum, krevur al endurnyggjast og beinleiðis um- leggjast, um hon skal geva ynskj- andi úrtoku. Vit brúka, sum ollum kunn ugt, tey skip, ið lond fyri lang ari líð síðan hava tikid úr brúki, lað er ein minkan skomm og fyri Foroyaland og ein stór synd fyri tað fólk, ið drívur hesa skipadrift, - um aka vit tær fáu ringu royndir, ið gjørdar eru, il dømir, so kann berast í bøtu flaka fyri slíka hugsan. Tó so er, tíverri. Tær royndi ið gjørdar eru við trolara snerpunof ov. í fl føra | menn til fúsari áræsni. Men hel eru vit, nútíðar Førova fóll stødd eins og tuð fólk a tær fyrstu royndir vóru gjordat y at fáa skipsfiskarfid ígongd bók t. d. Degns fyri herum sær ein I Færøerne«, »Fiskeriet påa Her stendur so okkara landa stvri nóg so aflarlaga mót lá verandi stýri, 10 ikki ffir Í verandi íðum, ga lífið á studningi til tær I di [6] gjørdar voru til at fremja skips fiskiskapin. Tuð er tað, ið nú aftur treingir til. Okkara landa stýri má fremja nýggjar royndi Fad er jú ollum skilafólki | ugt, hvussu illa okkara sjóvinna er komin á hold bæði á ein og annan hátt. Fiskarnir liva eins og kríatúr umborð á skipunum, undantikid er ein lítil bi | mali á nøkrum skipum (i seinastu árini. Men hvat arbeiði viðvíkur, er tað heilt skilaleys og hvat enn verri er, so fæl fiskarin lítið og einkið Í stóra og stravna fylingararbeið og el lað ein skomm Í ella Foroya land millum nn sjódrívandi skip Á ymiskun tjóðum. Hesum finnast fiskimenn less vi ná Sk } it við rætti, og trælir blýtrælii je tell seo . i g bar út av leið við annað. Og nú saltfiskasøluni omanå alt Okkura logling fast ti nú vid it bjarga stumpunum hesu forfaldnu* vinnugrein, ( livið hevur undir privatkapitalist iskum vvirveldi, íslaðin fyri a miða sé eftir rovndum øðrum framligum londum fiskiskapshálti og sølu w VIKU Nú er privatfyrilokun fallin ti knýggja. Her átti landið al yvir tikið og drivið hesa vinnu sum samfelagsogn Og tú kemur okkara løgting al gera fyr ell SEINNI. Ferskfiskasølan er hon, ið tikin er í brúk aflaná hesa so at siga forfaldnu sallfiskasølu og el tað ti tað, ið umræður at vit ganga hesa leið við tað sama og ikki hava nakað himpi fyri. TaO er sjálvandi, at ein slík umleggjan av okkara salgi ber nógvan kostnað. Her krevj- ast tí felagskreftir fyri at fáa framt hesa fyritoku, og við um leggingini er at ganga tær leiðir, ið framlig lond hava gingið. Men á sama hátt sum okkara fiskifloti krevur eina broytan, re, =