týsdagur 15. desember 1931síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOCIALDEMOKRAT
-FØROYA-
FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR
| Í vsingnprisur fyri petitreglu: 30 ovr. á forsiduni pn . . | Kostar kr. 1,50 fjordingsårid ! Porto Blaðið | 5 ,
Nr 50 0 ovr. á 8. og 4. síðu. Við størri lysingum fæst Tirsdag hin 15. decemhir 1931. | verdur bil gt í pose n br Er eg stødum | 8 arg.
. ' | avsláttur í prísinum.
|
SJ 23 NV ES OKI ES ON
Tandlæge BREND
træffes 11—5. Telf. 114.
i
kalt UN LÆF
YE Hil
—
Leytingsarbeiðið
|
J
løgtingsmål.
Av løgtingsmanni P. M. Dam.
Hin sociala forsorgin.
Ellisrentulógin og sjálvstýri
og samband.
Í ollum mentaðum londum
er hin sociali tankin vaknaður
til metvitandi arbeiði, særliga
hvat ið viðvíkur teim gomlu og
sjúku í samfelaginum.
Eitt tílíkt
bevistarbeidi hevur verið saknað
metvitandi mål
og
i Foroyum. Sambandsmenn og
sjålystyrismenn hava í fleirra
politiska starvi og bardaga ikki
latið at sær komið, tå talan
hevur verið um samfelagsins
skyldu yvir fyri leim gomlu og
útsleipaðu í samfelaginum.
Javnaðarmenn hava í seinastu
tingselu selt fram uppskot um
ellisrentu til oll, id eru 60 ár
og haryvir. Hella uppskotið
gongur Ol uppá, at oll í og yvir
nevnda aldur skulu eiga (ad
sum ein rætt, sjålvfylgjuligan
rætt, at fáa ellisreniu á sama
hált sum lænastumenn eiga rætt
til at fáa pension.
Eini hjún skulu eftir uppskot-
inum fåa 600 kr., einsamallur
madur um 400 kr., einsamall
kvinna um 400 kr. um árið.
Staturin skal lata
1
„ kommunan
Uppskotið
Í
og
løgtingid '/,.
hevur annars staðið prentað í
»Føroya Social-Demokrat« og
verið til ummeælis hjá ollum
kommunum í Føroyum.
Flestu kommunurnar góvu
hesum javnadarmanna uppskoti
teirra viðmæli, og ein skuldi so
hugsa, at ellisrentumålid var
væl farið. Men so var ikki.
Tá ellisrentumálið kom aftur
á ting, gingu sambandið og
sjálvslýrið móti kommununum,
skóru ellisrentuna niður í helvt,
og gjørdu hesa helvtina treytaða
av, at lottarimålid gekk igjøgnum
á danatingi. Hetta var tað sama
sum at drepa málið, tí lottari-
málið er ferð eftir ferð fallið á
danska ríkisdegi.
Vit javnaðarmenn á tingi hildu
sjálvandi fast við okkara upp
skot, sum var felt av sjålvstyri
og sambandi, lá ið tað kom til
alkvødugreidslu,
Tað er vert at leggja til merkis,
at sambandið og sjålvstyrid í
hesum lýdningarmikla máli eru
flestu kommun-
gingin ímóti
unum í Foroyum og harvið
móti Føroya fólki.
Jorden rundt
paa tre Timer pr. Raket.
Fremtidens Lufttrafik vil foregaa
Professor Piccard, den ver
densberømte Stratosfære-For
sker, har nylig fremsat følgende
Udtalelser:
Den næste Flugt skal tjene til
at foretage de supplerende Maa-
linger, som vi ikke kunde gen-
nemføre ved vor første Ekspe-
dition. Men det er dog muligt,
at et af de næsle Togter lil
Stratosfæren vil fore Gondolens
Passagerer indtil tyve Kilometer
op over vor Jord. For at opnaa
en endnu større Højde maa
Ballonens Omfang forstørres be
tydeligt. For en Omstigning til
30 km vil en Udrustning af tre
Den
skulde
Jalloner være nødvendig,
første af disse Balloner
da bære de to andre, som ved
Starten ikke var fyldte, op i en
Her
skulde Fyldningen af den anden
Højde af seks á syv km.
Ballon gan for sig, hvis Rolle
vilde være udspillet ved en
Højde af seksten km. Den tredje
Ballon kommer nu i Funktion
Gondolen
Vejret
teoretisk
og sliger saa med
muligvis tredive km i
Det er en saavel som
praktisk Fremtidsmulighed, hvis
Sjúkraviðurskiftini.
Tíðarhóskandi sjúkrahús eru
komin í Havn, Hoydølum og
Klakksvík. Sjúkrakassar finnast
at kalla í ollum bygdum. Hetta
má sigast at vera eitl stórt fram
stig á ta røttu leiðuna. Men enn
er nógv eflir at gera. Sjúkra
húsið á Tvorovri er ikki tíðar-
hóskandi. Her treingir í hægsta
stig til eilt nytt sjúkrahús. Suð
liggur so avskorin, at
uroyin ligg
farið til Havnar verður ikki fyri
enn í síðstu løtu, tå tað stendur
um lívið. Læknaviðurskiftini eru
minni enn so góð í ollum oyum
0. s. fr. Nógy er soleiðis eftur
enn at gera, áðrenn ein kann
síga, at sjåkravidurskiftini eru
tryggjaði.
Sum nú landið liggur kosta
sjåkraforholdini okkum
ovur
nógvan pening. Meginparturin
av peninginum fer til læknar,
sjúkrahús og medisin.
Fad er okkara áskoðan, at ein
partur, og ikki so lítil partur ax
hesum peningi kann sparast við
fastlonaðar,
at gera læknarnur
uttan rætt til at taka eyknpen
ing frá sjúklingum og sjúkra
kossum, eins og við at landið
yvirtekur apotekarsøluna, Tað
|
i Stratosfæren.
Stratosfære-Flyveren, Professor Piccard.
Virkeliggørelse maaske slet ikke
ligger fjern.
«
Saavel Junker i Miinchen som
Farman i Paris staar allerede i
fuldføre Byg
5
Begreb med alt
ningen af deres Stratosfæreflugt
Balloner. En saadan Flyvetrafik
gennem Stratosfæren lover
ganske betydelige Fordele frem-
Luftlag
for Flyvning i de lavere g,
udelukkende
det
hvor de nutildags
gennemføres, For første vil
man opnaa en langt større Hur
er einki skil í teim stóru lækna
rokningum og sum medisinið er
dyrt. leir, ið kenna til viður
skiftini, vilja vera við, at fram
leiðslan av medisininum kostar
bert ein líllan part av dlsølu
prisinum.
Fyri tann við eini tílíkari
broyting sparda pening kundu
vil gjørt nógv fyri annars at fáa
sjåkravidurskiftini so góð, sum
tey eiga al vera.
Læknarnir skulu sjálvandi
hava skyldu til at ferðast kring
um til fólkið fyri at flyta roður
um, hvussu fólk eigir at liva
fyri at hava eina góða heilsu
Valrættaraldurin,
skattatreytirnar.
lað er Í
stevnuskrå javnað
armanna og sjålvstyrismanna at
valrættaraldurin niður í 21
hartil
sela
ár. Javnaðarmenn vilja
hava skattatreytirnar burlur fyri
valrætti til tey kommunalu
valini.
Komnir inn á ling settu javn-
aðarmenn uppskot fram um al
valrættaraldurin niður í 21
seta
år og samstundis at taka burtur
trytirnar um, at ein skal hava
goldið sín kommunuskat fyri at
i
|
|
| de r 10 50
gerflugt udtaler Professoren:
Raketflugt en
y 11 ke-
Utvivlsomt er
Fremtidsmulighed, hvis
liggørelse dog turde ligge paa el
meget fjernere Tidspunkt end
Passagertrafiken med Stratos
fære-Flyvemaskiner. Raketterne
har den Fordel at kunne ud
vikle endnu langt større Hurtig
hed end Stratosfæreflugtens Fly
vemaskiner, hvis højeste Ydelse
Grunde vil
af fysiske aldrig
kunne overskride tusinde km i
Timen, ja, endog altid vil blive
nogle Hundrede km bag denne
Fart.
imod i Stratosfæren større Høj
Raketflugten lader sig det
km over Havels
Overflade, gennemføre med en
Hurlighed, som endog vil tillade
en Fart omkring Jordkloden i
et Tidsrum af tre Timer.
kunna velja til kommunalvalini
Fyri hesum seinasta vildu hvørki
sambandsmenn ella sjålvstyris
menn greiða utkvoðu.
Við sambandsmenn var einki
at gera í hesum føri. Vit royndu
at leggja trumf á Ýris
menninal
at greiddu teir ikki atkvødu fyri
burtur,
at taka skaltalreytirnar
ikki fyri hinum
Men
slemmaðu vil
valspurninginum. tað batti
Soleiðis
f i
einki fall málið fyrsta
árið
Annuð valrættar
Vidvikj
árið kom
spurningurin aftur fyri
andi skattatrevtunum segði
sama frá sjålvstyris- og
Vit
saman
bandslið. kundu bert fáa
við
viðtikið sjálvstýris
monnum uppskotið um at seta
valrættaraldurin niður í 21 ár
Men uppskotið kom tessverri
ikki igjøgnum á danska ríkisdegi.
Aflur í ár hava javnaðarmenn
borið uppskotið um valrættar
ára ald-
Men at
taka skattatrevtirnar burtur fall
aldurin fram á ting. 21
urin varð aftur vidtikin
í ár eins og hini árini. At vinna
henda rætt lykist ikki at eydn
ast, fyrr enn arbeiðarar og fiski-
menn og javnaðarhugsandi fólk
tished, hvis Grænse turde være
ca. 700 km i Timen. Det vilde |
allsaa være muligt at flyve fra |
Hamborg til New York paa ca.
8 Timer. Piloten behøver ikke
at frygte daarligt Vejr, thi del |
| oppe í Stratosfæren gives det |
overhovedet intet Veir. |
|
Anvaaende Raketler til Passa- |
sela tingið við einum javnaðar-
manna fleirtali.
Skúlaviðurskiftini.
Tað kann
haft
noktast, aft
ikki
framstig
vil
hava vidvikjandi
skúlaskapi okkara. Kortini eru
tey størsti tøkini eftir enn.
Málið er fyrst og fremst at
fáa tær best mogulisu lærara
kreftirnar Læraraskúlin má
gerast betri. Í staðin fyri 3 ár,
sum tad nú er, eigir lærutíðin
fyri læraranæmingar at verða 4
ár. Eru tað gávaðir fálækir næm
ingar, ið ikki hava ráð til at
ganga í 4 ár, má hitt almenna
veita leimum studning til at
ganga tíðina út
Sum nú er stalt, mega allir
ungir menn og ungar kvinnur,
ið skulu sludera, fara út av
Førovum. Hetta er tungt fyri
foreldruni og kann verða teim
ungu til stóran skaða Hertil
kemur, at í seinasluni svnist
tað, sum at tad fer at treingja
at við at fáa pláss i skúlum
niðri. Her eigir brovling at koma
soleiðis, at í Havn stovnast ein
hal
mentunarskúli, unglingar
kunnu taka teirra studentar-
eksamu. Fyri gávað fátækra
manna børn eigir hesin skúli at
vera fríur ella so gott sum fríur
Fað, ið ofrast fyri góðan skúla
skap og upplýsing, vinnur landið
ftur við at fáa
manga ferðir
útdannað tær bestu gávaðu ungu
menn og kv nn!
(Meira).
FØROYA ARBEIDARAFELAG
13.—12.—31.
»FØROYA ARBEIÐARAFELAG“ á
fundi í Vági, Suðuroy, 13. dec.
1931 ásannar:
1) at viðurskiftini henda vetur
| eru so ring, sum kanska ongantíð
áður,
2) at vinnulívið í stóran mun
liggur á láni vegna ring markn-
aðarviðurskifti og av teirri orsek
| peningatrot í okkara samfelagi,
3) at arbeiðast má fyri at halda
| vinnulivinum uppi.
| stersta
|
Men, hetta betist ikki við at
reka hitt arbeiðandi fólki út í
arbeiðsloysi, og seta arbeiðslenir
so langt niður at eingin arbeiðari
kann liva av arbeiði sínum, og vit
átala tær royndir, ið gjerdar eru
fyri at minka um arbeiðslenir,
ella á annan hátt steingja arbeiðs-
fólk úti frá arbeiði.
Samtykkja vit ti i, at vit her
standa oøksl móti økslum móti
teim krevum, ið fram koma í
hesum tíðum um at seta leninar
niður.
Tað er eingin bjarging fyri Før-
oyar í hesum tíðum at seta hitt
arbeiðandi fólki í eina hungurslen.
Tað er skomm fyri landið, um
landsins arbeiðarafólk skal bera
sviðan fyri tær ringu
tíðir, ið komnar eru yvir land
okkara, og sum vit eru ósekir í.
Her eru allir organiseraðir før-
oyskir arbeiðarar á einari áskoðan;
Vit heyja okkum!